Табиғи-ресурсты потенциал

Табиғи ресурстар деп материалды өндірістің барлық сұраныстарын (минералдық, жерлік, ормандық, сулылық ресурстар) қанағаттандырута қодданылатын барлык табиғи байлықты айтамыз. Табиги ресурстармен қатар табиғи жағдайларды да қарастырады. Олардың табиғи рссурстардан айырмашылығы, олар адамның өмірі мен іс-әрскетіне әсер етеді.
Қазіргі заму жагдайыңда табигат барлық рссурстардың кені - өндірістік ( өнеркәсіпгік шикізат пен энергия), ауыл-шаруашылык, денсаулықтық және рекреациондық, эстетикалық және ғылымдық, аймақтық және экологиялық -ретінде қарастырылады.
Адамның шаруашылық іс-әрекетіне қолданылатын жср мен оған жақын космос аймағы табиги-ресурсты потеициал деп аталады.
        
        Табиғи-ресурсты потенциал. Әлемдегі табиғи ресурстардың аймақтық
біркелкісіз орналасуы
Табиғи ресурстар деп материалды өндірістің барлық ... ... ... ... ... ... ... табиғи байлықты айтамыз. Табиги ресурстармен қатар
табиғи жағдайларды да ... ... ... рссурстардан
айырмашылығы, олар адамның өмірі мен іс-әрскетіне әсер етеді.
Қазіргі заму жагдайыңда табигат барлық ... кені - ... ... ... пен энергия), ауыл-шаруашылык, денсаулықтық және
рекреациондық, эстетикалық және ғылымдық, аймақтық және ... ... ... іс-әрекетіне қолданылатын жср мен оған жақын космос
аймағы табиги-ресурсты потеициал деп ... Көп ... ... ... де, ... ресурстардың, олардың экономикалық жөне экологикалық
багасы ... ... ... - ... ... ... жүргізіледі.
Бұл деректер табиғат ресурстардың орналасуларының аймақтық біркелкісіздігін
көрсетеді. Бүл ... жер, су, ... пен ... ... ... ... жақсы көрінеді.
Жер ресурсы. 1980 жыл аэрокосмостық дерскгер бойынша шаруашылыққа
колданылмагаи жер көлемі бағаланды. ... ... ... 38 ... қүрайды екен, немесе құрылықтың 28%-ті. Барлық ... ... ... ... егін ... ... ... көлемі
қалалардыц есуі, жолдар мен ... ... ... Егісті аймақтарға қүрғақшылықтың әсерінен шөлдену процесі де
үлкен зиянкестік жасауда. Шөдцену қаупі Жердің шамамен 30 ... ... ... ... ... ... негһінен олардың адамның түрақты түруына
(өмір сүруіне) ьщгайлылығымен байланысты. Европалық стандарт бойынша жыддық
орташа тсмпературасы -2°С ... және ... ... 2000 ... төмен
аймақтар қолайлы деп есептеледі.
Су ресурстары. Планетамыздагы негізгі ... ... таза суды ... Таза ауыз ... да жер бетінде әр келкі орналаскан. Қүрылықтың әр
аудандарындағы орташа жылдык жауын-шашын көлемі 0-ден ... ... ... ... да әр килы — ... 4000 мм. Қүргақ жерлердің 63%-
тін теріс су балансы бар аймақтар алып жатыр, бүл жерлерде булану ... су ... ... ... ... көп. ... Азия
мемлекетгеріндегі су проблемалары ғалаедық масштабқа айналып отыр.
Эпергетикалық ресурстар. Мүнай, газ, көмір — орны ... ... ... ... ... да оркелкі. Бүкіл әлемдегі көмір ... 1/3 ... және ... 20% ... жатыр. Мүнайдың 35% және газдың
17% Орта Шыгыста. Мүнай, газ, көмірдің көп шамасы Солтүстік Америкада ... Осы үш ... ... барланган қазба отыңдардың 70%-ті орналасқан.
Минералды ресурстар. Экоиомикаға қажетгі маңызды минерадды ресурсқа
темір рудасын жатқызамыз. ... ... ... 1 ... т. ... ... Бүл ... ең көп өндіретін мемлекетгер - Қытай, Бразилия,
Австралия және Ресей. Баска ... ... ... ... ... бойынша калий түздары, тас көмір мен фосфаттар
2100 ж., марганец рудасы - 2090 ж., ... ... — 2040 ж., ... ... ... 2020-2030 ж., кобальт, қорғасын, сынап, қалайы ... ... ... ... ... мен ... үшін бүл ... аздап өзгешелеу болуы
мүмкін. Мысалы, марганец ... ... ... 75%-ті ... ... жинақталған.
Табигатты орынды пайдаланудың экономикалық припцинтсрі
Табиги ортаны зиянды қалдықтармен ... ... ... ... ... ... ... бүзылу қаупі қогам мен ... ... ... табиғатгы қоргау деп аталатын нысанын ту-
дырды. Бүл нысан - адамның ... ... ... ... ... қату ... табылады. Пайдаланудан айырмасы, бүл қогамдық және
мемлекеттік әрекеттіліктің табиги ресурстарды сақтау мен қайта ... ... ... ... ... XIX ... пайда болып, табигат мүраларын,
оның ескіден қалған жүрнақтары мен көрнекті ... ... ... ... ... ... ... табиги ортаны кертартиа қорғау вдеясы табиғатты қорғау
әрекетінің ... ... ... ... мен ... ... ... нысаны бола отырып, табигатты қорғау ... ... мен ... өсу ... қарай пайда болып Орине,
егер табиғатқа ешкім де, ешнәрсе де алып бүлшшілік ... ... ... ... ... ... ... бүлдіру жүретін,
табиғатты гүтыну туындап, дамитын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... оның ... решідс ондірістік
күштердің ... ... ... ... ... ... ... қысымның күшею шамасы ... ... деп ... ... ... ... ... консервативтік қорғаумен қатар қоршаган
ортаны қоргаудың табиги ресурстарды орынды пайдалануы деген ат алған ... ... ... ... экономикалық қана емес, экологиялық деген
мән де саяды. Басқаша айгқанда, орынды - бүл табиги ... ... ... көздерін қоршаған ортаны қоргаудың талаптарын санатқа
ала отырып, үнемді, қүнтпен пайдалану. Совдықтан ... ... ... тиімді пайдалану қоршаған ортаның жай-күйіне терең теріс ізін
қалдырса, оны орьшды деп ... ... ... ... ... жыддары) табиги рссурстарды орынды
пайдалану мәселесі табигатгы қорғау нысаны ретінде адамды қоршаган ... ... ... айналады. Қорғаудың тікелей обьекгілері табиги
объекгілер мен олардың ресурстары болған алдыңғы ... ... ... табиги ортаны қорғау тікелей қоргау объектісі ретіңде
адамды, онып өмірін, оныц ченсаулыгын, оныц тектік ... алға ... бүл ... нысаны басты, әрі айқындаушыға айналады.
Адамның денсаулыш мен жақсы түрмыс халі қоршаған ... ... ... ... ... ... ... қазіргі
нормативтік қүжаттарда табигатты пайдалану мен табигатты қоргаудың ... ягни ... ... ... өзінде "габигатты коргау және
табиги ресурстарды орынды пайдалану" туралы айтылады.
Табиғатгы орынды пайдалану — бүл ... ... ... және шикізаттық сарқылмастығына адамга биологиялық түр және
саналы әлеуметгік тіршілік иесі ретінде қажетті ... ... ... ... қол ... жүйесі.
Қоршаған ортаның өзгеруі зиянды затгарды шығарумен және ... ... ... ... ... ... ... жағдайларында
және ландша-фттардың багытгы қайта түзілуінде өзгерулерімен байланысты
(қалаларды, өнеркәсіптік кешеңцерді, ашық кенілггерді, су ... ... кесу т.б.). ... ... ... ... климаттык
озгерістер, топырак эрозиясы, "жасанды" жер сілкіністері, "қолдан жасалган"
шөлдер пайда ... ... ... ... жергілікті өзгерістері
галамдыққа айналып, дагдарысты экол-огиялық жағдай күйін тудыруы мүмкін.
Біз табигатгы пайдалана отырып, сол уақытта оның сапасын ... ... ... үшіл ... ... ба? Бүл ... ... оң жауабы бар:
сақтай аламыз. Табиғат ресурстары мен табиги жүйелерді найдалану, қоғамның
өзін қоршаған ортаны өзгертуінің оның ... ... ... ... ... ... (еңцеше тиістілігі) бар. Алайда
ол үшін бірқатар шарттарды орындау керек. 2-суретке көз салайық.
Сүлбаның ... ... (сол жақ ... әрекеттіліктің түрлі
салаларының табиги ... ... және ... ... ... блок) салдарынан қоршаган орта үшін мүмкін негативті ... ... Бүл ... ... ... ... ...
ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігшщ төмеңцеуінен халықтың
денсаулыгының ... ... (оң жақ ... үш блок ... ... ... шешу ... табиғатш
пайдалануды баскару жолдарын көрсетеді, Сол жақтағы ... ... ... ... ... ... ... толтыруга болатын, яғни
экологиялық мәселелерді шешуге болатын ... ... ... ... Эрине, бұған ен онай жол - ресурстарды түтынуды
азайту есебінен жетуге болады ... бүл жол ең ... ... ... ... ... тәжірибесі экологиялық залалдан ілгерлемелі
инженерлік-техникалық ... ... ... ... ... ... ... өндіріс пен табиғи ортаның арасындағы
тосқауылдардың, ағындысыз ... ... ... ... ... ... ресурстар ретінде пайдаға асыру,
совдай-ақ экономикалық және ... ... ... қүтылуға
болаганын керсетеді.
Д.И.Менделеевтің химияда қалдықтар жоқ, паңцаланылмаган шикізатгар бар
деген сөзі әйгілі. Соңцай-ақ ортанын ластануы бүл өз ... тап ... ... ... ... ... де белгілі. Осылайша, табиғатгы
қорғау мен ресурстарды сақтауды сауатгы басқарудың негізі-нде (төменгі ... ... бір ... екі ... шешуге болады: ресурстық (олардың
сарқылмастышн қамтамасыз ету) және экологиялық (орга ... ... ... ... ... және ... ... айқын.
Кез келген өндіріс маманы экологиялық түрғыдағы ... ... ... ... ... және ... ... қоршаган орта мен адамның денсаулығына ең аз ... ... ... ... ... ... кез ... акция
жағынан қоршаған орга, адам, басқа жануарлар, өсімдіктер
әлемі үшін мүмкін ... ... ... және ... орта мен ... ... ... кез келген әрекеттерді, дайындама технологияларын,
транспорт, ресурстарды өңдеуді айқындап, ... ... ... ... үшін не ... керек" үстанымы).
Сонымен, қорытынды түжырым табиғатты қорғау — ендеше оны дүрыс
пайдалану, ягни ... ... ... ... жатыр.
Табигатгы оның өзіне, табиғаттың бөлігі ретіндегі ... ... ... үшіл оның қалай қүрылганы, қаңдай зандармен тіршілік
ететіні ... білу ... ... ... ... білімдер осы
сауалдарга жауап береді.
Қазіргі экология қоршаған ортаны сақтау мен ... ... ... - ... ... ... ... ғылымның гылыми негізі болыи
табылады. Экология ол үшін теориялық ережелерді ... ... ... кеп ... ... ... Бүл көптеген үрдістерді
саналы басқаруға мүмкіңцік береді.
С.С.Шварц айтқандай: "... экология біздің көз алдымы-зда ... ... ... ... теориялық негізіне айналады".
Экологияның бүл барлық жетістіктерінің мәні зор, ... ... кез ... ... ... ... өлшеуі
қажет кезеңге аяқ басты.
Орынды түрде табиғат банлыгын пайдалану
60-шы жылдардан басталған бастап экологиялық жагдай мен экологиялық
талаптардың ... мен ... ... ... ... әр ... қорғау бағыталап озгерістер өнеркәсіп өңдірісінде, энергетикада
және транспортта жасала ... Бүл ... ... ... ... ... ... - ондіріс калдықтары жинақталып,
арнайы иолиюндар чкн ... ... ... ... ... қауіпті
өндіріс қалдықтарын жасырын түрде тығып тастау (су қоймаларына. ... ... де ... Әлі ... ... ... ... жою
мәселесі толық шешілген жок.
Қазіргі уақытта бүл мәселені шешудің басты жолдары ... ... мен ... ... өндіріс тсхнологияларьш жетілдіру арқылы
болдырмау, немесе оларды екінші реттік шикізат ретінде қолданып, ... ... ... ... ... ... алу, биогаз алу, пайдалы
энергия алу, т.б.) қарастырылуда.
Кейбір дамыған ... ... ... өңдіріс" орыңцары
қадцықтарды өңдеу арқылы қосымша пайда табуда. ... ... ... мен Осы ... ... пайдатабушылық бір біріне қайшы
келмейді - басқаша айтқанда, опдірістін экологн-зациясы жүреді.
Онеркосіп ондірісшің экологизациясы оның тиімділігінің ... ... ... ... ... ... ... сиымдылықты
азайтудың бірнеше бағьптары бар:
-экологиялық зиянды өнімдерді жою мен ... ... көп ... ... ... ... ... салаларын өзгерту;
-екінші ретгік шикізаттарды барынша қолдану үшш әр түрлі өндірістерді
бірікгіру; материаддық ... ... мси ... ... ... ... күру;
-ресурс үнемдейтін және қаддығы аз жаңа техноло-гияларды қолдану
арқылы ескі өндіріс технологияларын ... ... ... ... ... келу мүмкіншілігі бар
сапасы жоғары жаңа өніңдер жасап шығару;
-калдықтарды жою, тазарту, залалсыздандыру техноло-гияларын жақсарту.
Өндірістің ... ... ... үшін осы шаралардың барлығының
толық түрде ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетгі талап етеді:
-химиялық көздерден энергия алудың барлық ... ... ең ... - отын ... ... отын көздерін барынша табиғи орны қайтып толтырылып отыратын
энергия көдерімен алмастыру, ... ... ... ... - күн ... ... ... тиімді химиялық отын ретінде судың
гелиоэнергетикалык фотолизі арқылы алынаташ тек қана ... (Н2) ... ... мына талаптарды қажет етеді:
-көлік қүралдарыныц жекеленуінің ... ... ... және тиімді
қогамдық көлктердің дамуына жагдай жасау арқылы жалпы көліктер ... ... ... ... ескі ... ... ... алмастыру және экологиялық талаптарға сай двигательдер жасау;
-зиянсыз отывдар түрлерін жасау, жанар майларға ... ... ... ... ... айырбастау,
двигательдердсн шығатын газдарды тазарту.
Ауыл шаруашылыгып эколизациялау мәсслссі ... ... ... ауыл ... ... айналуына
байланысты болып түр. Бүл проблемалардың ... ... ... ... ... қоса мына шараларды керек етеді:
-минералдық удобрениялардың түздық түрлерін қолдануды азайту, ... ... ... және ... ... ... ... азайту және оларды барынша биологиялық
әдістермен айырбастау;
-үй жануарларын тамақтандыргшиа жеделдеткішгер мен химиялық қоспаларды
- ... ... ... ... ... ачыд-шаруашылық өнімдерін
(өсімдікгер, жеміс-жидектер внімдері) өте сақтықпен қолдану;
-жер өндеудің жаңа ... ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жамбыл облысының туристік географиясы70 бет
Қолданбалы экология. Табиғат ресурстары. Жіктелуі. Оларды қорғау6 бет
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
«БИОС» жшс-ң қаржылық жағдайы мен экономикалық потенциалын талдау және бағалау63 бет
«Казиндустрия» ЖШС персоналының еңбек потенциалының қалыптастыру, бағалау және оны дамыту мақсатындағы іс-шаралар жүйесін талдау, оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау66 бет
Адам даму индексі және оның негізгі көрсеткіштері. Адам потенциал индексінің көрсеткіштері9 бет
Банк ресурстары мен кредиттік потенциалын зерттеу34 бет
Еңбек потенциалын қалыптастырудың теориялық негіздері92 бет
ЖШС «Казтехпром-сервис» кәсіпорнының қаржылық жағдайы мен экономикалық потенциалын талдау және бағалау43 бет
Жүк тасымалдау есебін потенциалдар әдісімен шешу32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь