Инфляцияның мәні, тарихы және пайда болу себептері

Экономикалық құбылыс ретінде инфляция көптен бері өмір сүріп келеді. Оны тіпті ақшаның шығуымен бірге пайда болды әрі ақшаның қызметімен тығыз байланысты деп саналады.
ИНФЛЯЦИЯ термині (латын сөзінен шыққан – кебіну, ісіну) ақша айналысына қатысты XIX ғасырдың орта шенінде пайда болды .
Инфляция дәстүрлі ең жалпы анықтамасы – тауар айналымының қажеттілігімен салыстырғанда айналыс сферасының артық қағаз ақша массасымен лықа толып кетуі, олардың құнсыздануы және соның нәтижесі ретінде – тауарлар мен қызметкерлер бағаның өсуі, ақшаның сатып алуға жарамдылығының төмендеп кетуі. Инфляция кезінде қоғамдық өндіріс процесінің алшақтарына және артық көп ақшаның шығарылуына байланысты ақша айналысының заңы бұзылды.
Инфляция – ақша жүйесінің дағдарысты жай-күйі.
Ақшаның құнсыздануына мына факторлар себепші болады;
Айналысқа ақшаның артық шығуы
Қолайсыз төлем балансы
Үкіметке сенімнің жоғалуы
Инфляцияның көріну нысандары;
        
        Инфляцияның мәні, тарихы және пайда болу себептері.
Экономикалық құбылыс ... ... ... бері өмір ... келеді.
Оны тіпті ақшаның шығуымен бірге пайда болды әрі ... ... ... деп ... ... ... ... шыққан – кебіну, ісіну) ақша
айналысына қатысты XIX ғасырдың орта ... ... ... ... дәстүрлі ең жалпы анықтамасы – ... ... ... ... ... ... қағаз ақша массасымен
лықа толып кетуі, олардың құнсыздануы және ... ... ... ... мен қызметкерлер бағаның өсуі, ақшаның сатып ... ... ... ... ... қоғамдық өндіріс процесінің алшақтарына
және артық көп ақшаның шығарылуына байланысты ақша ... ... – ақша ... дағдарысты жай-күйі.
Ақшаның құнсыздануына мына факторлар себепші болады;
Айналысқа ақшаның артық шығуы
Қолайсыз төлем балансы
Үкіметке сенімнің жоғалуы
Инфляцияның көріну нысандары;
Тауарлар мен ... ... ... оның ... бір ... ... мұның өзі ақшаның құнсыздануына, оның сатып алу ... ... ақша ... ... ... төмендеуі;
Ұлттық ақша бірлігінде көрінетін алтынның бағасының көрінуі.
Инфляциялық процестің қуаттылығы бағалауды және инфляцияның түрлерін
мынандай критерийлер ... ... ... 10 ... ... 100 ... ... өскенде
-әсіре –баға жүздеген пайызға өскенде
Инфляцияның нәтижелерін қысқаша атап ... ... ету ... ... өсу шарттары кезінде, халықтың әлеуметтік дифференциялауын
күшейтеді
Жиналу қаблетін азайтады, ликвидті формадағы жинаулар ... ... ... ... және ... қатынасы тұтыну жағына қарай
жылжиды.
Ұлттық табыстың тепе-тең емес өсуі ... шын ... ... ... Инфляциямен басқару эканомикалық және ақша-несие
саясатының ең басты қиыншылығы болып табылады. ... ... ... ... көп ... ... ... керек. Оның негізінде тек
монетарлық қана емес, сонымен біргеде басқа факторлар ... ... ... ... қысқарылуы, ақша эммиссясының бірте-бірте
таратылуы кең көлемдегі антиинфлияциялық ... ... ... ... ішінде өндірістік стабилизация мен стимуляциясы, салық
жүйесінің қайталанбастығы, ... ... ... ... ... ... ... процестер өсу темпімен
өзгереді. Осы өзгерістер инфляцияның ең ауыр, әрі басқарылмайтын ... ... ... ... ... ... деп
кеткен: «Ақша – кредит саясатының негізгі мақсаты ... ... ету. Бұл ... жету ... ... ... банк ... жүктеледі. Олардың қолында сол үшін барлық өкілеттіктер мен
құралдар бар».
2007 ... аяғы мен 2008 ... ... ҚР тоқырау болды.Бұл
тоқыраудың себебі азық-түлік, жеміс жидектің бағасы бір сәтте өсіп ... ... ... ... ... жатқан құбылыстар Қазақстанға да әсер
етпей қоймасы анық. Міне осы жағдайда Қазақстан бірнеше ... ... ... ... Алдыңғы жылы инфляция деңгейі 8,4 пайызды
құраған, ал сол дағдарыс кезінде 80,2 пайызды құраған.
Инфляцияның өрістеп, ... ... және ... ... ... инфляцияны жою және ақша ... ... ... ... бастайды.
Инфляция кезінде мемлекет іс-қимылының екі нұсқасы болады:
1. Бейімделу саясат жүргізу немесе инфляцияға бейімделу; бұл ... ... ... мен ... қысқа мерзімде жобаларды
өткізеді.
2. Инфляцияны төмендету немесе басу ... ... ... ... ... қарсы саясат - инфляциямен күрес бағытталған эканомиканы
мемелекеттік реттеу жөніндегі шаралар кешені.
1. Дефляциялық саясат
2. Кірістер саясаты
Қорыта айтқанда ... ҚР ... ... 6,4 ... ... ... ... шаралардың барлығы өз нәтижесін береді деген үміттемін.
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция ұзақ уақыт өмір сүруде. ... ... ... ... ... ... Инфляция термині
латын сөзі – inflation - вздутие, тұңғыш рет Солтүстік Америкада 1861-1865
жылдардағы азамат соғысы ... ... ... ... ... ақшалардың
тым көбейіп кетуі процесін білдірген. ХІХ – ғасырда қолданыла ... ... ... ... ХХ – ... ... дүние
жүзілік соғыстан кейін жиі қолданылып, кеңес – өкіметінің экономикалық
әдебиеттерінде ХХ – ... орта ... ... ... ... әдеттегі анықтамасы – айналымдағы ақша массасының
қажеттіліктен тыс артып кетуі. Бұл ақша ... ... және ... ... ... ... Бірақ бұл анықтамамен шектелуге
болмайды. Ақшаның тауарға шетел ... ... ... біз тек
алтын ақшаның эквиваленті ретінде қарастырамыз.
Инфляция – сұранымға қатысты ұзақ уақыт теңсіздік ... ... баға ... өсуі. Яғни инфляция жиынтық ұсынымның сәйкес келмеуі
.
Инфляция дүние жүзіндегі көптеген ... ... ... ең
өткір проблемалардың бірі.
Ақша тауарларды сатып алу қабілеті күшті валютамен салыстырғанда
құнсызданады. Инфляцияны ... ... яғни ... ... ... ... бұрынғыша ақша сияқты жалпылама эквивалент ... ... Ең ... ... өсуі ... сұраныстың оның
ұсынысынан артық болуымен байланысты. Белгілі тауар ... ... ... ... ... әлі инфляция емес. Инфляция елдегі баға
деңгейінің өсуі. Бағаның көтерілуіне нақтылы ... ... да ... ақша ... тыс, ... ... ... еңбек өнімділігінің
артуына, циклдық және маусымдық толқуларға, ұдайы өндірістегі құрылымдық
өзгерістерге, ... ... мен ... мемлекеттік реттеуге,
ақша ... ... мен ... ... ... мен ... экономикалық байланыстардың ықпалына
және т.б ... ... ... ... ... ... несие түрлі
себептердің әсері болады.
Сонымен, баға ... ... ... нені ... ?
Инфляция сәйкессіздіктермен байланысты екенін еске ұстап, оның ішіндегі ең
бастыларын атайық.
Біріншіден, мемлекеттік ... мен ... ... ... болмауы. Ол мемлекеттік бюджеттің тапшылығынанкөрінеді.
Екіншіден, ... ... ... ... ... ... да бағаның инфляциялық өсуі ... ... ... ... ... ... ... табысты әскери мақсатқа пайдалану, өндірістік емес шығындар - өмір
қоғамдық байлықты текке рәсуа етеді. Әскери ... бір ... ... ... ... бар сұраныс туғызып, тауармен қамтамасыз етілмеген
ақша ... ... ... ... ... өсуі ... ... тапшылық жағдайына және мемлекеттік қарыздың ұдайы өсуіне
апарады.
Үшіншіден, баға деңгейінің жалпы өсуі, қазіргі ... ... ... Бұл ... жетілген бәсеке кезіндегі рынокта
көптеген өндірушілер ... ... түрі аз, ... ... ... мүлдем ұқсамайды. Қазіргі рынок белгілі дәрежеде олигополиялық
рынок. Ал олигополист жетілмеген ... ... ... ... бағаны өсіруді бірінші болып бастамаса да, олар оны қолдауға
ынталы.
Төртіншіден, елдің экономикасының ашық болуы оның ...... ... байланыстарға тартылуы барысында «импортты» инфляцияның
қаупі ... ... ... - өзі дем ... ... ... , ол
«инфляцияны күту» ... орын ... . ... ... ... және ... ... де осы факторды ерекше көрсетуде.
Инфляцияны реттеу және ақша ... ... ... ... 1861-65 жылдары азаматтық соғыс кезінде пайда
болған. ... ... ... өзі ... ақша енгізумен
байланысты ежелгі Рим мен Ежелгі Қытайда болып тұрған. Алтын мен ... ... ... ... ... олар ... ... жағдайда қазынаға
салынып, ал қажеттілік туған кезде қазынадан айналымға ... ... ақша ... өзін - өзін ... ... ... ... ақша
айналымында, яғни толымсыз ақша көрсеткіштері, нақты ақша ... ... ... инфляция болады. Инфляция мәселесі барлық
елдерде болады және ол экономика мен қоғамға ... ... ... ... – тек қана ... ... ... тән, айналым арнасы
тауар айналымы қажеттілігімен салыстырғанда қағаз ақша мен ... ... ... ... ... ... және тауарлар мен қызметтер
бағаларының көтеріліуін, ақшаның сатып сатып алатын қабілетінің түсуіне ... ...... феномент. Инфляция – табиғи апаттар мен
қоғам сіліністерінің жиі серігі.
Инфляцияның ... және ... ... оған ... ... ... бір экономикалық саясат жүргізуге мәжбүр етеді.
Инфляцияға қарсы саясатты талдауда оның екі бағытын көрсеткен жөн.
Бірінші бағыт белсенді ... ... ... ... ... салықтарды икемді пайдаланып, төлеу ... бар ... ... ... ... ... мемлекет, өз шығыстарын тежеп,
салықтар деңгейін жоғарлатады. Нәтижесінде сұраныс қысқарады, ... ... ... ... ... ... те ... дағдарыс пен тоқырлау белгілері байқалады, жұмыссыздардың саны
өседі. Бұл инфляцияны тежеудің қоғамдық ... ... ... ... ... үшін арнайы бюджеттік
саясат жүргізіледі. Егер ... ... ... мемлекеттік
қаржыландыру бағдарламасы жүзеге асырылады, салықтардың ... ... ... ... ең ... ... аз топтарға
салынад, әдетте олар табысты жедел пайдаланады. Сөйтіп қызмет көрсетулерге
және тұтұну тауарларына сұранысты ... ... және ... қарсы арнайы бағдарламаны жетілдіру
экономиканы тұрақтандырудың қажетті элементі болып табылады.Инфляцияға
қарсы ... ... ... радикалды ақша ... ... ... ... кең ... көрсетеді.
-Дефляция (латынша «deflatio», «үрлеп шығару» деген мағына береді)
саясаты ақша жиынының, кредиттердің, ... ... ... ... ... ... ... жалақылармен бағалардың өсу қарқынының үйлесімімен келісімін
анықтап көрсетеді.
-Инфляцияға қарсы саясаттың түрлері елдегі жағдайларға және осы ... ... ... ... ... ... ... экономиканы реформалау, орталықтандырылған тәртіптен
директивті нарықтық ... өту ... ... ... ... айналымын тұрақтандыруға және инфляцияны ... ... да ... 1993 ... ақша ... реформасы валюталардың тұрақтылығын, ақша айналымын күшейту және
реттеу мақсатымен ... ... ақша ... ... ... тәжірибеде ақша реформасы нуллификация, ревальвация,
девальвация және деноминация әдістерін қолдануды қамтиды.
Латынның «nullificatio» сөзінен нуллификация шығады және ол ... ... ... ... кезінде айналымдағы бұрынғы өте
құнсызданған ақша белгілері жойылып, оның орнына жаңалары негізілді.
Девальвация латынша ... ... ... ... ... латынша «re»-жаңару және «valko»- тұрмын дейтін сөздерден
туындайды.
Латынның «denominatio» сөзін аударғанда деноминация «қайта атау»
дегенді ... және ... ... жаңа ақша ... ... ақша ... ... құнын ірілендіруді көрсетеді.
2003 жылдың 15 қарашада Қазақстанның ұлттық валютасы өзінің 10
жылдығын атап ... Бұл ... ... ол ... ақшалардың
ортасынан өзінің елеулі орнын алды.
Теңге- біздің экономикамыздың күре тамыры, оның күйі экономикамыздың
жағдайын толық ... 10 ... ... уақытта балалық ауруларынан аман
өтіп басқа валюталардың жүзден астам жыл ... ... өтіп ... ... ... түрлері.
Соңғы кездерге дейін дүниежүзілік шаруашылықта ... ... ... байланысты пайда болатын еді. Мысалы, соғыс ... ... ... жабу ... ... ... ... шығаруға
мәжбүр болды. Соңғы жылдары бірқатар елдердің ... үшін ол ... ... ... ... ел ... ... өту қарқынына байланысты оны үш түрге
бөледі: а) баяу немесе сұлама инфляция, б) ... ... , в) ... ... ... баға жай өседі де, ақша ... өз ... ... ... инфляция кезінде баға жылына 10-20 дан 200%-ке
дейін өседі. Ал ... ... ... ақшаның саны мен баға
астропологиялық ... ... ... Баға мен ... ... бай ... (өсу қарқыны айналымдағы ақша мөлшерінің ) ... ... ... бастайды.
Шет ел нарықта болатын инфляцияның тепе-теңдік формаларына байланысты
инфляциясы ашық және Басылыңқы деп ... ... баға ... тән ашық ... ... ... мен ... созылмалы
артуы түрінде көрінеді.
Жасырын инфляция деп аталатын басылыңқы инфляция реттелмелі ... ... тән, ол ... ... , ... сапасының
нашарлауында, амалсыздап ақша жинақтауда, бартерлік айырбастың дамуында
көрінеді .
Басылыңқы инфляция өнім сапасының ... ... ... ... экономиканың, бартерлік келісімнің дамуымен көрінеді.
Инфляция күтілетін және күтілмейтін инфляция болады.
Күтілмейтін инфляция – бұл белгілі бір ... ... ... ... – бұл ... ... ... Бұл ақша
айналымына, салық жүйесіне нұсқан ... ... ... мен ұсынымға байланысты инфляцияны екі
типке бөледі:
а) ... ... ... ... ... ... ... ұсынымның азаюының
нәтижесінде болатын инфляция.
Сонымен, инфляция көрінісінің келесі түрлері мен формалары болады:
1.Бағаның өсу ... ... Баяу ...... ... ... жылдық қарқыны он пайыздан
төмен болғанда, бағалардың біртіндеп ұзақ ... ... ... ... ... – баға ... ... жылдық қарқыны 10-50 пайызды
құрағанда, баға өсуінің секірмелі түріндегі инфляция.
- Қарқынды инфляция – бағалар өсуінің өте ... ... ... өсуі ... жүз ... ... ... болу сипатына қарай:
- Әкімшілік инфляция - «әкімшлікті» басқарулы бағалардан туындаған
бағаның өсуі мен ... ... ... ... инфляциясы – ресурстар мен өһндіріс факторларына бағаның ... ... ... ... ... өндірістік шығынлар мен тауарлардың
бағалары өседі.
- Сұраным инфляциясы – ұсынысқа қарағанда сұраныстың көп ... ... ... мен ... ... қарағанда халық пен ... ... тез ... туындайтын инфляция.
- Ұсыным инфляциясы - өндірісті к ресурстарды толық пайдаланбаған
жағдайда ... ... өсуі мен ... ... ... ... Импортталған инфляция – сыртқы ... ... ... Кредиттік инфляция – шамадан тыс кредиттік экспансиядан туындаған
инфляция.
3. Инфляция формаларының көрінісі бойынша.
- ... яғни ... мен ... ... ... ... ... болатын инфляция.
- Жасырын – мемлекеттің бағаларды бұрынғы деңгейде ұстау ұмтылысымен
қоса жүретін тауар ... ... ... даму ... және оның ... даму ... ... олар ішкі және сыртқы, ақшалай
және ақшалай емес ... ... ... ... факторлармен туындаған
инфляция сұраныс инфляциясын, ал ақшалай емес- шығын инфляциясын ... ... де ішкі ... ... Ақшалай факторларға мемлекеттік
бюджеттің тапшылығы, ақша белгілерінің эмиссиясы, ... ... ... жатады. Ақшалай емес факторларға жұмыс өнімділігінің төмендеуі,
экономиканың циклдік дамуы, директивалық ... ... ... ... былайша топтаймыз:
-ұдайы өндірістік факторлар: тауарлардың өндірісінің тоқырауы немесе
өндіріс көлемінің азаюы ... ... ... ... ақша ... ... ... тапшылықты
жабу, жанама салықтардың өсуі.
-ақшалай факторлар-ұлттық ... ... ... құлдырауы
үнемі сипат алып отырады.
-сыртқы факторларға- экспорттың артуынан шетел валюталарының түсімінің
ұлғаюы.
Қазақстандағы инфляция жағдайы және оның салдары.
1992 ... ... ... ... ... ... орын алып
келді, ол біртіндеп ашық сипат алып жоғарылай отырып гиперинфляция сипатын
алды. Солтүстік Қазақстан облысындағы инфляция ... ... ...... жылы - 2417,4; 1994 жылы – 1308,5; 1995 жылы – ... жылы – 128,4; 1997 жылы - 114,1; 1998 жылы – 99,1;
1999 жылы-121,3 %; 2000 жылы – 110,8 ... ... ... ИПЦ ... ... , ... 1998 жылдары ғана Республикалық көрсеткіштен төмен ... ... ... ... өндіріс процесінің тежелуінде экономиканың бас
көтеруінің уақытша факторына ... ... ... ... ... ... қаржылық валюталық және ақша –
несие механизмі босаңсады,әлеуметтік – экономикалық тұрақсыздық күшейеді.
Ол ... ... ... ... ... ... өндіріс
жағдайын қиындатады, экономикалық қылмыс пен көлеңкелі экономиканы және т.б
активтелді.
Инфляция жағдайында несие беруші банкілер мен ... ... ... салдары ретінде ол ұлттық табысты қайта ... және ... мен ... бағаның кенеттен өсуінен нақты,
сондай – ақ номиналды еңбекақының өсу қарқынының қалуына ... ... ... ... ... ... бос ... зейнеткерлердің табысы инфляция қарқынына қарағанда өз мөлшерде
жоғарылайтындықтан зиян ... ... ... ... ... ... ... инфляция табиғатын, оның болу себептері ... ... жөн ... елдердің экономикасында кейде мынадай жағдай қалыптасады,
бағаның жалпы деңгейінің өсуі өндіріс ... ... бір ... ... мұндай жағдайын стагфляция деп атайды. Көптеген
зерттеушілер стагфляцияның болу себебін инфляциялық күтумен байланыстырады.
Сұраным ... ... ... ... ... ... ... байланысты азаюының мүмкін екендігін ескере отырып
өздерінің қызметтерінің құнын көтере бастайды.
Бұл өндіріс шығындарының ... және ... ... ... ... ... стагфляцияға тән бір мезгілде бағаның өсуі және өндіріс
көлемінің төмендеуі орын алады.
Стагфляция себептері туралы теориялық ... ... ... үшін де ... практикалық маңызы бар, себебі біз қазірде терең
стагфляция ... өмір ... ... Мамандардың пікірінше,
стагфляцияны сәйкессіздіктер диспропорциялар, қалыптасқан басқару нысаны,
тағы басқа ... ... ... ішкі ... ... ... туындаған өнім өткізу ... ... ... ... ... ... 1992 - ші ... шілдесінен бастап
Россияның орталық банкісі мемлекеттер арасында төлем айыруларды ұлттық
банктердің бір ... ... ... ... ... ... шын мәнінде есеп
айырысудың күрткідіруіл туғызды және іс ... сом ... ... ... ... ... ... шығу үшін ақша ... мен ... оған ... ... ... ... Онсыз
құнсызданған Ресейдің ақша бірлігі – рубль ... ... ... ... ... айналыс құралы қабілеті бар валюталармен
ығыстырылады, ал рубльды ондай валютаға айналдыру өте күрделі мәселе.
Қорытынды
Инфляция ... ... Оның ... әкелетін
зардаптары мен салдары әр ел экономикасында күрделі ... ... ең ... бағаның өсуіне соның нәтижесінде сұраным мен
ұсынымның теңсіздігі пайда болуына ...... ... ұзақ ... ... нәтижесінде елдегі
жалпы баға деңгейінің өсуі, яғни инфляция жиынтық сұраным мен ... ... ... осы ... ... ... ... қорытындылар болсақ, жиынтық
ұсыным қисық сызығына келешектегі инфляцияда кіреді. Инфляция орын ... ... тез ... ... ... ... қисығын жоғарлатады.
Инфляция жалақы өзгергенде, яғни ол жаңадан бекітілген жалақы ретінде
бағаға енеді. Инфляция жиынтық ... ... баяу ... атқарады.
Сондықтан бұл процесс инфляциялық ... ... ... ... ... ... ... жоғарлату мақсатында жүргізіліп
отырған саясаттардың бірі осы инфляция процестерін ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банк, Қаржы министірлігі бірігіп жұмыс
жасауға және ол жұмыстарының нәтижесі бар. ... ... ... салыстырғанда біршама төмендеген .

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляцияның мәнi, түрлері және пайда болу себептерi26 бет
Инфляция экономикалық құбылыс ретінде26 бет
Инфляцияның себептері мен салдарлары31 бет
Инфляция - пайда болу себептері және онымен күресу жолдары17 бет
Инфляция мәні, пайда болу себептері, түрлері14 бет
"Инфляцияның теориялық негіздері."37 бет
2013-2014 жылдар Қазақстан Республикасы негізгі макроэкономикаға сипаттама20 бет
Ақша және инфляция31 бет
Ақша теориялары және инфляция27 бет
Ақшаның айналысының заңы ақша масссасы25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь