1916 ж. Ұлт-азаттық көтеріліс жағдайындағы қазақ ұлттық зиялы қауымы

І. Кіріспе.
1. Көтерілістің басталу себептері, сипаты және қозғаушы күштері.
2. Жалпы ұлттық дағдарыстың пісіп жетілуі.

ІІ. Негізгі бөлім.
1. Көтерілістің Жетісу және Торғай облысындағы орталығы
2. Қазақстан 1917 жылғы Ақпан революциясы кезінде . Ұлттық интеллигенцияның қалыптасуы және «Алаш» партиясының құрылуы.

ІІІ. Қорытынды бөлім.
1. Қозғалыстың жеңілу себептері және тарихи маңызы.
ХХ ғасырдың басында патшалық Ресейдің Азияның шығыс аудандарын отарлауы өте күшті қарқынмен жүргізілді. Тек 1907-1912 жылдары империяның Еуропалық бөліктерінен бұл жаққа 2млн 400 мың адам келіп қоныстанды. Әсіресе Қазақстанда отарлау кең ауқымда жүргізілді. Қазақтардың жерлерінде патша өкіметі шаруаларды қоныстандыру үшін жер қорын жасап, 1916 жылға дейін олардың 45 млн. десятина ең шұрайлы жерлерін тартып алды,сөйтіп жергілікті халықтар таулар мен шөл далаларға ығысуға мәжбүр болды. Бұл жерлерде не су, не мал жаятын жеткілікті шабындық болмады.
ХІХ ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басында бұрынғы Түркістан аймағында (Хиуа мен Бұқараны қоспағанда) 941 жаңадан қоныстанған поселкелер пайда болған. Бұл кезде егін егетін жерден келсе, жергілікті тұрғындарға (қазақ, қырғыз, өзбек және т.б.) 0,21 десятинадан ғана жер келді. Сөйтіп ешқандай жері жоқ қазақ-қырғыз тақыр кедейлерінің үлкен тобы құрылды. Жетісу губерниясында көшіп келген орыс кулак шаруашылықтарының 90% тен астамы қазақ кедейлерінің жалдамалы еңбегін пайдаланды. Қазақ жерлерін күшпен тартып алу жергілікті халықтар мен орыс-украин қоныстанушыларының арасындағы қайшылықтарды шиеленістірді, жер мәселесі жөніндегі саясаты шеткі аймақтарда да кеңінен тарады.
        
        1916 ж. Ұлт-азаттық көтеріліс
жағдайындағы қазақ ұлттық зиялы қауымы
Жоспар:
І. Кіріспе.
1. Көтерілістің басталу себептері, сипаты және қозғаушы күштері.
2. Жалпы ұлттық ... ... ... ... ... ... Жетісу және Торғай облысындағы орталығы
2. Қазақстан 1917 ... ... ... ... . ... ... және «Алаш» партиясының құрылуы.
ІІІ. Қорытынды бөлім.
1. Қозғалыстың ... ... және ... ... ж. ... көтеріліс
жағдайындағы қазақ ұлттық зиялы қауымы
ХХ ғасырдың басында патшалық Ресейдің ... ... ... өте ... ... ... Тек ... жылдары империяның
Еуропалық бөліктерінен бұл жаққа 2млн 400 мың адам ... ... ... ... кең ауқымда жүргізілді. Қазақтардың жерлерінде
патша өкіметі шаруаларды қоныстандыру үшін жер ... ... 1916 ... ... 45 млн. ... ең ... ... тартып алды,сөйтіп
жергілікті халықтар таулар мен шөл далаларға ығысуға мәжбүр болды. Бұл
жерлерде не су, не мал ... ... ... ... ... аяғы ХХ ... ... бұрынғы Түркістан аймағында (Хиуа
мен Бұқараны қоспағанда) 941 жаңадан қоныстанған поселкелер пайда ... ... егін ... жерден келсе, жергілікті тұрғындарға (қазақ, қырғыз,
өзбек және т.б.) 0,21 десятинадан ғана жер ... ... ... жері жоқ
қазақ-қырғыз тақыр кедейлерінің үлкен тобы құрылды. ... ... ... орыс ... ... 90% тен ... қазақ кедейлерінің
жалдамалы еңбегін пайдаланды. Қазақ жерлерін күшпен ... алу ... мен ... ... ... ... жер мәселесі жөніндегі саясаты шеткі аймақтарда да кеңінен
тарады.
1914 жылы патшалы Ресей дүниежүзілік ... ... Бұл ... ... ... ... халықтарға, соның ішінде
Қазақстанға да аса ауыр зардаптарын ... Ол ... ... ... ... және ... зорлық-зомбылығы мен озбырлығын
күшейтті. Соғыс қажетіне Қазақстаннан орасан көп ... ауыл ... ... ... ... ... салық 3-4 есе көбейді,
шаруалардың ірі қара малы мен мал азығын соғыс ... алу ... ... ... ... ... ірі қара мал басының азаюына әкеп соқты.
Елдің өнеркәсібіндегі жалпы күйзеліс пен ауыл ... ... ... ... ... мен ауылдардағы еңбекші
бұқараның жағдайы күрт төмендеді.
Соғыс жылдары тек ... ... ... ... үшін
40.899.044 пұт мақта, 38 мың шаршы метр киіз, 3 млн. пұт майы, 229 мың ... 300 мың пұт ет, 473,928 пұт ... 70 мың ... 12797 түйе ... ... ... жіберілді. Қазақ шаруларын кәсіпорындарға кулак
шаруашылықтарына жалдап жұмыс істеу күшейді.
Дүниежүзілік ... ... елде ... қирауына, ауыл
шаруашылығының тоқырауына, халық арасында аштыққа алып ... ... ... мен ... ... алым-салық жинауы өсті,
халықтар ... ... ... ... ... даласында жалпы
ұлттық дағдарыс пісіп жетілді.
Соғыс ауыртпалығы Қазақстанда жұмысшылар мен ... ... ... ... 1915 жылы маусым айында Екібастұз, Байқоңыр ... ... мыс кен ... Орынбор-Ташкент темір жолында
жұмысшылардың қозғалысы бой көтерді.
Соғысқа ... ... және етек алып келе ... ... қарсы
қалалар мен деревняларда қала кедейлері мен майданға кеткен солдаттардың
әйелдері ереуілге шықты. 1916 жылы ... ... ... толқулар Верный,
Семей қалаларында болды. ... ... Ақ ... ... Жетісу
облысы Лепсі уезінің бірқатар селоларының кедейлері мен ... ... ... ... ... мен көпестердің дүкендерін
талқандады. Сөйтіп, қоғамдағы қанаушы таптар арасындағы қарама-қарсылық,
бір-біріне ... шығу ... ... ... алды.
Кәсіпорын иелерінің, жергілікті буржуазия мен феодалдардың зорлық-
зомбылығы 1916 жылы 25 ... ... ... «Бұратана халықты
мемлекеттік қорғаныс ... ... ... ... ... ... тіпті күшейе түсті. Жұмыстан немесе ... мен ... ... бас ... ... ... ... үш ай мерзімге тұтқынға алуға ... ... ... ... есе қымбаттауы да халықтың наразылығын өршіте түсті.
Қазақ жастарын ... тыл ... алу ... ... 1916
жылғы 25 маусымдағы жарлығы халықтың ... ... ... ... мен орта ... ... қарсы көтерілуіне себеп болды. Жарлық
бойынша Түркістан мен Дала өлкесінен майданға окоп қазуға 400 мың, ... ... 87 мың адам ... ... ... тууы ... ... пайдаланып, болыстық басқармалар мен ауыл ... ... ... ... ... майданға жұмысқа
алынатын «қара тізіиге ... ал ... ... ... өз ... ... кішірейтіп көрсетіп, әскерге жібермеудің амалын ... ... 60 ... шалдарды 30 жаста болып, 25-30 жастағы бай
балалары 50 жастағы балалары ... ... ... ... ... алу ... ... қазақ халқының зор
наразылығын ... Елде ... ... ... ... қатігез байларды өлтіру, ірі феодардардың ... ... жер сату ... ... алым салық қағақдардың т.б. жойып
жіберу секілді ... ... кең лрын ... ... ... шалғы,
мылтық, қылышпен қаруланған ел адамдары байлардың ауылдарын өртеп малдарын
әкету жиілей түсті.
Қазақстандағы бұл қозғалыс ... ... ... ... ... ... ... империалистік соғысқа және жергілікті
жерлерде патша өкіметінің сүйеніш болып ... ... ... Бұл ... ... ... өкілдері басқарды. Торғай
қаласындағы қазақ ... ... ... мен ... ... Орал
облысы мен Бөкей ... ... ... ... ... Жалау Мыңбаев, Ақтөбе даласында Әділбек Майкөтев, Жетісуда
Тоқаш Бокин, Бекболат Әшекеев, Ұзақ Саурықов, Тұрар Рысқұлов т.б. ... ... тағы бір ... ... ашып кету ... Ол 1916 жылы қазақ
интеллигенциясының көсемдері, яғни ұлт-азаттық қозғалысты ... ... ... ... Олар ... ... қарулы көтерілісті
жақтаған жоқ. өйткені құр қол халық патшаның ... жыл ... ... әскеріне қарсылық көрсете алмай, тағы да ... ... ... оларға тасқыны тау суындай дүркіреген стихияны-халық
көтерілісін ... ... ... ... газетінің ашық көтерілу
қауіпті, одан да ... ... ... ... ... екі ... ... да бір жайлы болар деген сияқты шақырулары халықтың
құлағына кіре қоймады.
Бір сөзбен ... ... ... ... көсемдері бөлініп қалды.Өмір олардың болжамы дұрыс екендігін
дәлелдеді. Қазақ халқы тағы бір ... ... ... ал 1917 жылы 27
ақпанда бас-аяғы бірнеше айдан кейін ... да ... ... ... ... ... тарапынан болашақ «Алаш» партиясының
өкілдері 1916 жылы патшаны жақтады, тіпті көтерілісті басып, жанышты деген
де үщқары жалған сөздер ... ... ... ... ... ... басылып,қазақ жігітттері майдандарға окоп қазуға жіберіле
бастаған кезде, оларға бас-көз ... ... ... ... ... ... ... жағдайда Әлихан Бөкейхановтың өзі бастаған қазақ зиялылары
\оқытушылар, ... т.б.\ ... ... \ бірге аттанды. Бұл шын мәніндгі патриотизм деп
түсіну керек. Өйтпегенде сауатсыз, орыс ... ... ... қазақ
жігіттерінің елге аман оралуы екі талай еді.
1919 жылғы шілде, тамыз ... ... ... ... даласын
қамтыды. Оны басу үшін патша ... ... ... ... Оның
құрамында жақсы қаруланған әскер бөлімдері, казак-орыс шоғырлары болды.
Көтерілісті басу үшін патша ... ... ескі ... ал да ... ... тактикасында кеңінен қолданды. 1916 жылғы 23 ... ... ... ... ... жұмыстарына
шақырылудан қанаушы таптардың бір қатар өкілдері босатылды. Олар:Басқару
органдарының қызметкерлері, ... ... ... ... ... ... ... істейтіндер,мекемелерде қаражат
мәселесімен айналысатын бухгалтерлер мен ... ... ... ... және орта ... ... оқу ... оқып жүргендер,
мемлекеттік мекемелерде қызмет істеп жүрген бұратана халықтың өкілдер.мұның
өзі патша үкіметіне жалпы ... ... ... ... мен ... діні ... аздаған тобын бөліп алуға мүмкіндік
берді.
1916 жылғы қазақ халқы көтерілістің болған басты ... бірі ... еді. ... ол 1916 ... ... ... күндерінде Жаркент-Тараншы
болысының Городское селосындағы тыл жұмыстарына жіберілетін ... ... ... ... ... Сол ... 7 және 8 шілдеде
Верныйдан (Алматы) шамамен 40 шақырымдай ... ... ... ... ... ... ... съезге жиналды. Онда жігіттер әскерге
жіберілмесін, жұрт таудан ... ... ... күштеу шаралары
қолданылған ретте телеграф бұзылсын, окоп қазу жұмыстарына шақырылатын
адамдардың ... ... ... ... қабылданды.
10 шілдеде Ұзынағаш болысының Үлкенсаз деген жерінде де дәл осындай,
бірақ құрамы жөнінен көп адам ... ... ... оған ... он бір
болысынан 5 мыңдай адам ... ... ... да ... ... ... ... артық» деген қаулы қабылдады. Бұл кезде ... ... ... ... ... ... бас ... болды. Лепсі
және Қапал уезінің болыстарында 30 мыңға тарта жігіт ... ... 7 ... Верный уезіндегі Ботпай, Шығыс және Батыс Қастек,
Ырғайты және Тайторы болыстары ... ... ... ... ... көтеруі басталды. Көтеріліс бұл жерден Тоқмақ маңына ... ... ... ... барлық почта бекеттері өртелді. Ташкентпен,
Пішпекпен және Пржевальскімен телеграф байланысы ... ... ... ... облысының барлық болыстары дерлік толқыды.
Жетісудағы көтеріліс ... және ... ... бірі – ... Бокин. Ол халықтар арасындағы үгіт жұмысына
басшылық етті, соғыстың халыққа қарсы сипатын ... ... ... ... ... ... әшкерлеп, патша жарлығын орындамауға
шақырды. 1916 жылғы тамыздың бас кезінде революциялық ... үшін ... ... ... ... ... ... төңкерісінің жеңісіне дейін
отырды. Жетісу жеріндегі отрядтарға сонымен бірге Бекболат Әшекеев, Нұрке
Сатыбеков, Жәмеңке Мамбетов, Ұзақ ... ... ... ... ... ... да ... адамдар басшылық етті.
Жетісу облысындағы, сондай-ақ Қазақстан мен Орта Азияның басқа да
облыстарындағы көиеріліс ... ... ... абыржытты. Түркістан
өлкесі соғыс жағдайында деп жатияланды. ... ... ... ... ... ... дереу
тыныштандыруды» талап етті. Ол сондай-ақ ... ... ... ... үшін ... халық арасындағы рулық және
тайпалық қайшылықтарды да пайдалануды ұсынды.
Көреілісшілерге қарсы ... ... ... жасақталған жазалаушы әскерлер ... ... мен ... күзету күшейтілді, әскери-далалық соттар ұйымдастырылды. Түркістан
өлкесінің басқа облыстарынан Жетісу облысына үш ... ... жеті ... ... бес ... және он төрт ... жеткізілді,
майдандағы армиядан казак-орыс батареясы және екі ... ... ... ... ... ... ... мен қалаларда
«күдіктілердің» бәрін жаппай тұтқынға алуға, ал әскери-дала соттарының өлім
жазасына ... ... ... қарамастан, патша әкімшілігі
көтерілісшілердің жауынгерлік рухын жасыта алмады. ... ... ... ... ... ... да шығып отырды. Тоқмақ қаласы
төңірегінде, ... ... ... ... ... ... ... Новокиевское/ күшті шайқастар
жүрді. Ұзынағаш селосынан тауға ... ... ... болысының
көтерілісшілері мен подполковник ... ... ... ... ... ... көтерілісшілер саны көп және техникалық
жағынан басым ... ... жеңе ... соңғы ұрыс 1916 жылғы қыркүйектің аяғында Қапал
уезіндегі Вежа өзенінің ... ... ... ... ... ... ... кетті. Жетісудағы көтеріліс 1916жылғы
қазанда басып-жаншылды.
Патша жендеттері көтерілісшілері ғана емес, бейбіт ... да ... ... және ... ... ... ... малын айдап әкетті,
мүлкін талам-таражға салды. Патша ... ... 300 ... ... мен ... ... ... тастап, Батыс Қытайға өтіп кетуге мәжбүр
болды. Көтерілістің ең ... ... ... ... асып өлтірді.
Сотсыз-тергеусіз атылғандарды, жазалаушылар мен кулак отрядтары қолынан
қаза ... ... ... ... бекіткен сот үкімдері
бойынша ғана Түркістан өлкесінде 1917 жылғы 1 ақпанға дейін 347 адам ... 168 адам ... ... 129 адам түрмеде отыруға кесілді.
1916 жылы халық көтерілісі ... ... ... ... және ... ... қамтыды.
Көтерілістің ең бір күшті болған орталығы Торғай облысы еді. Мұнда
көтеріліс ең бұқаралық, ең ... ... ең ... және ... ... Көтеріліс барлық уездерде: Торғай, ... ... ... ... ... Облыста көтеріліс қамтымаған ауыл немесе елді
мекен болмады. Бұл кездейсоқ емес еді. ... мәні ... ... көп ... алынып, жер мәселесінің шиеленісуі өте күшті болғандығында еді.
Торғай уезінің қыпшақ руының қазақтары ... ханы ... етіп ... ... Әбдіғапар Жанбосыновты сайлады. Ал оның әскерінің бас
сардарбегі ... ... ... ... ... ... Арғын
руының болыстарын Оспан Шолақов басқарды.
Амангелді көтерілісшілер арасында әскери тәртіп орнатып, ... ... ... Ол ... 10, 50, 100 және ... ... ... ... ... ... ... жүзбасы,
мыңбасы тағайындалды. Көтерілісшілер отрядтарын ... ... ... қаруландырып, Амангелді Иманав шабуыл қимылдарына көшті. 22
қазанға қарай көтерілісшілер Ырғыздан Торғай мен Қарабұтаққа ... ... ... мен телеграф желісін қолдарына алды.
1916 жылғы қазанға қарай Торғай және Ырғыз ... 20-ға ... ... болды. 23 қазанда Амангелді Иманов бастаған 15 мың
көтерілісшілер ... ... ... ... Бірақ олар қаланы ала алмай,
қоршау бірнеше күнге созылды. Амангелді бастаған ... басу ... ... ... А.Д.Лаврентьев бастаған 10 мың әскер жасақтады. Оған
17 жаяу әскер ротасы, 18 казак-орыс жүздігі, 18 ... мен 17 ... 11 ... ... ... ... ... жасақталған әскерлері
темір жол арқылы Шалқарға, Ақтөбеге, Қостанайға түсірілді.
Лаврентьев ... келе ... ... ... ... ... оған қарсы аттанды. 16 қарашада ... және ... ... Иманов бастаған жолпы саны 10-12 ... ... ... ... ... маңында потполковник
Котоминнің отрядына шабуыл жасады. ... көп ... ... ... әрең ... ... 16 қарашада Торғай қаласына келіп
кірді.
Қарашаның екінші жартысында көтерілісшілердің ... тобы ... ... ... ... шегініп, Бетпаққараның төңірегіне жиналды. Мұнда
соғыс қимылдарына басшылық ететін кеңес құрды. ... ... осы ... ... ... ... партизандық
күрес әдістерін кеңнен пайдаланды. 22 ... ... ... ... 4 мың көтерілісші есауыл Фроловтың отрядымен соғысты. Соғыс
қақтығыстары сондай-ақ 21-23 қарашада Ырғыз бен ... ... ... да ... 20 ... ... уезіндегі Тәуік, Аманкөл және
Қызылжар ... 6 мың ... ... фон ... шайқасты.
Бірақ қыстың ерте түсуі көтерілісшілердің қимылын қиындатты.
Көтерілісшілер өздерін ... ... ... алыс жерлерге
жертөлелер салды, киіз үйлер тікті. Сөйтіп 1917 жылдың ... ... ... әрі қарай жалғастыруды көздеді.
1917 жылдың басында Қостанайдан Бетпаққараға қарай беттеген бірінші
жазалаушы ... ... ... екі ... ... ... 2 мыңдай көтерілісшілері бөгеді. 1917 жылғы 13 қаңтарда Күйікқопа
деген жерде болған ұрыстардан кейін жазалаушы ... ... ... ... ақпанда кулак-бай отрядтары қолдаған подполковник Тургеневтің мықты
қаруланған отряды мен ... ... ... ... ... 22-24
ақпанда көтерілісшілер Доғалүрпек маңында патша ... ... ... ... ... күш сала шайқаса отырып, көтерілісшілер қырға қарай
шегінуге мәжбүр болды. 27 ... ... ... ... пен
Бетпаққараны көтерілісшілердің қолында қалдырып Торғай қаласына шегінді.
Патша жазалаушылары мен Амангелді Имановтың көтерілісшілері арасындағы
соғыс ... ... ... төңкерісінен кейін де
жалғаса берді. Толық емес ... ... ... ... ... ... үшін Торғай обылысында 3мың адамды жауапқа
тартты, олардың ішінде 201 адам өлім ... ... 162 адам ... ... ... Имановпен бірге көтеріліске басшылық
етіп,оның ... ... зор ... жасаған бльшевик Әліби
Жангелдин еді. Ол 1884 жылы Торғай ... ... ... ... ... 1902 жылы орыс-қазақ мектебін бітіргеннен кейін ол Қазан
семинариясына оқуға түсті. 1905 жылы Қазан ... ... ... бұл үшін ... ... 1906 ... қызметі үшін оны осының алдында ғана оқуға түскен Мәскеу
семинариясынан ... ... ... ... ... оны ... ... 1916 жылғы көтеріліс қазақ халқының азаттық қозғалысының
шежіресіндегі ең бір жақын ... ... ... Көтеріліс дүние жүзілік
империалистік соғыстың қызып тұрған кезінде, Ресейдегі ... және ... ... ... жағдайында өтті. Бұл қозғалс ең алдымен
империалистік соғысқа және өз ... ... ... қарсы бағытталып,
империализмнің жалпы ресейлік системасына мықтап соққы ... ... ... және ... ... ... да
Қазақстанда болып жатқан оқиғалар басқа аймақтарға ықпал жасап, өзара
байланысты ... ... ... ... ... антифеодалдық
сипат алды. Алайда, көтеріліс стехиалы түрде дамып, онда ... ... ... ... ... айқын көрінді.
1916 жылғы көтеріліс қазақ еңбекші бұқарасының ... ... ... зор рөл ... Көтереліс патшаның малайлары ретінде феодалдық
рулық жоғары топтың шын сиқын қазақ шаруаларына айқын көрсетіп , ... ... жаңа ... ... негізгі қорғаушы күші ұлтттық шаруалардың қалың топтары ,
сондай-ақ жаңадан ... келе ... ... ... өкілдері ,
қолөнершілері еді. Оған қазақ халқының өзге топтарының , ... ... ... ... де ... ... алғанда ,
Қазақстандағы 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліске қазақтармен ... ... , ... және ... өзге ... өкілдері
қатысқан тұтас бір ұлттық сипатқа ие болды.
Қазақ халқының 1916 жылғы ұлт- азаттық қозғалысы – Ресей империализмі
дағдарысының бір ... еді . Бұл ... ... ... ... ... ұласты .
1917 жылдың басында Ресейдің төңкерістік жаңа толқыны көтерілді.
Империалиистік соғысты ... ... ... ... ... Патша өкіметі бұқараның жаппай қарулануынан қатты ... . ... ... пісіп-жетілііп келе жатқандығы ұлт
аймақтарында , оның ішінде Қазақстанда да сезілді .
1917жылы 27 ... ... ... ... ... ... ... құлатылып, министрлер мен көрнекті шенеуніктер
тұтқынға алынды. Патша өкіметі құлатылғаннан кейін ... ... ... да қос өкімет орнады. Бұрынғы патша шенеуніктері, эсерлер,
меньшевиктер және буржуазиялық ... ... ... Уақытша
үкімет органдарымен қатар халықтың өкіметтің жаңа органдары жұмысшылар,
шаруа және солдат депутаттарыныңкеңестері ... ... ... Қазақстан еңбекшілері саяси және ұлттық
азаттық алудың бастамасы ретінде қабылдады. Төңкерісшіл ... ... ... ... ... ... ... өкілдері орындарынан
түсіріліп тұтқынға алынды. Буржуазиялық-демократиялық төңкерісінің ... ... ... саяси белсенділігін арттырды.
Қазақстанда кеңестер 1917 жылы ... ... ... Петропавлда, Көкшетауда, Ақмолада, ... ... ... ... өлкесінде және т.б. жерлерде құрыла
бастады. Жұмысшы табы мен солдат депутаттарының кеңестері мен ... ... ... шаруа депутаттарының кеңестері құрылды. Оларда көпшілік
орынды меньшевиктер мен эсерлер алды. ... ... ... уақытша
үкіметтің жергілікті органдары 1917 жылы наурыз-сәуір ... ... ... ... ... ... өкілдерінен, биржалық
комитет пен кооперативтердің, кулактың одағы мүшелерінен ... ... ... ... ... комитеті, Петропавлда, Өскеменде қауіпсіздіктің
т.б. бірлескен атқару ... ... ... ... ... ... мен
шенеуніктердің жиналысы уақытша коалициялық комитет сайлады. Өскеменде де
осындай атқару ... ... ... ... ... ... ... және Жетісу казак әскерлері мен казак-орыс ... ... ... ... органдары – казактық комитеттер құрылды. Бұлардың
басында бұрынғы ... ... ... ... ... ... тұрды. Қазақстан сонымен қатар қазақ интеллигенциясы басқарған
қазақтардың ұлттық облыстық және ... ... де ... ... ... ... ... өкілері, атап айтқанда
Торғай облысында Ә.Бөкейханов, Жетісу облысында М.Тынышпаев, Түркістанда
М.Шоқаев т.б. тағайындалды. Бірақ, олар шын ... ... ... ... жергілікті қазақ халқының мәселелерін шеше
аламды. Кейбір жағдайда ұлттық ... ... ... ... ... дамудың өте маңызды ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы жергілікті органдары ... ... ... ... ... ... арқа сүйеді.
Олар жұмысшылар мен еңбекшілердің революцияшылдық ... ... ... ... жалғастыра берді, Бұқараның ... ... өз ... көтеруге мәжбүр етті. Қазақтарды
саяси құқықтарынан ... ескі ... ... ... ... зор ... мен орыс-казак әскерінің сословиелік артықшылықтары ... ... ... ... ... ... қоныс аудару бастамасы өз
қызметін өзгертпеді. Сөйтіп, Уақытша үкімет Қазақстанда ... ... ... одан әрі ... ... бұл жаңа ... өзінің әлеуметтік құрамы, басқарну әдістері жағынан революцияға
дейінгі патша ... ... ... ... олар қалай қараған
болса, солай қарады.
Патша ... ... соң, ... ... астыртын
жағдайдан шықты. Орынборда және ... ... ... Ақтөбеде В.Ф.Зинченко, Пировскіде А.В.Черняхов, Оралда
П.Парамонов, П.Дмитриев, Шымкентте Н.Морозов, Семейде П.Салов, ... т.б. ... ... ... жүргізді.
Большевиктік партияның қатарына С.Сейфуллин, Б.Серікбаев, Т.Рысқұлов,
С.Арғыншеев және ... ... Олар ... ... саясатының мәнін
халыққа ашып берді, революция жауларының арам ... ... мен ... ... төңкерістің жеңісі жолындағы күреске
топтастырды.
Ақпан төңкерісі жеңілгеннен кейінгі Қазақстан жұмысшы ... ...... ... ... құрылуы еді. Олардың қалыптасуында
Орынбор – Ташкент темір жол торабы ... ... ... ... ... ... ... мен қызметкерлерінің бірінші съезінің үлкен
маңызы болды. Бұл съездердің күн тәртібінде ... ... ... ... ... ... Олар: Уақытша үкімет пен соғыс ... ... ... күні, жұмысшы, солдат пен шаруалар депутаттары
Кеңестеріне ... ... ... Құрылтай жиналысына
қатысу, пенциямен қамтамасыз ету және т.б. мәселелер.
Осы кезде Омск, Орынбор, Ташкент, Семей, т.б. ... оқу ... ... ... кезде мәдени-ағарту істерімен шұғылданған ... мен ... ... ... «Еркін дала», Омск «Бірлік»,
Оралда «Жас қазақ», ... ... деп ... және ... ... 20 ... ... мен топтар пайда болды. Олар халық арасында
листовкалар, сол күндердің ... ... ... ... ... ... ... кешендері, айтыс-талқылаулар ... Бұл ... ... бір ... болмады,
әлеуметтік құрамы жағынан да біркелкі емес еді. Алайда, олар қазақ ... ... ... ... ... азат ... шын пейілдерімен
қалады, өз халқының білім алуын талап етті, сңбекшілер санасында ұлттық
бірлік, бостандық пен ... ... ... ұмтылды. Осы топтар мен
үйірмелер арасынан ... ... ... бағдарламамен әрекет
жасағаны Әулиеата уезінде Т.Рысқұлов ұйымдамтырған «қазақ жастарының ... ... еді. Оның ... қазақ халқының орташа және кедей
топтарынан шыққан алдыңғы қатарлы жастар енді. Бұл кездегі ... ... ... ... ... ... ... шоғырланған қазақ
оқығандары өзара кеңесіп, кезек күттірмейтін ... ... ... ... келу үшін ... ... ... шақыру туралы шешім қабылдады.
Олар «Қазақ газеті» арқылы қазақ және ... ... ... ... 1917 ... 21-26 шілдеде Орынборда болған «Бүкіл қырғыздық» съезде
«Алаш» партиясы қалыптасып басшы органдарын сайлады. Оған ... ... ... ... ... ... ... т.б. кірді.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1916 ж. ұлт-азаттық көтеріліс жағдайындағы қазақ ұлттық зиялы қауымы туралы15 бет
Ұлттық мемлекеттілікті қалпына келтіру жолындағы саяси элитаның қызметі (ХХ ғ. алғашқы ширегі)54 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Африканың ұлттық саябақтары7 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымы туралы мәлімет43 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымы қазіргі кезеңдегі халықаралық қатынастағы рөлі82 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымының дамыту бағдарламасы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь