Банк операцияларының аудиті туралы


Банк операцияларының аудиті
Ақшалай қаражат аудитінде банктік операцияларын тексеру-ге көп назар аударуды талап етеді. Қолданылып жүрген заңнама-ларға сэйкес кэсіпорындар өзінің ақшалай қаражатын қызмет көрсететін банк мекемелерінде сақтауға міндетті. Банк меке-мелерімен есеп айырысу ағымдағы (есептік), корреспонденттік, жинақ шоттарында ақша сақтауға, қыска мерзімді жэне ұзақ мерзімді несиелер алумен, оларды өтеумен жэне қайта ресім-деумен, шоттарда жаңылыс жазулар жөніндегі талап-тілекпен байланысты туындайды. Кәсіпорындар арасындағы банк меке-мелері арқылы есеп айырысулар есептесудің қолма-қол ақшасыз түрі бойынша аткарылады (10. 4. -кесте) .
Банктік операциялары аудитінің бағдарламасы
8. Кәсіпорындармен эрбір колма-кол акшасыз есептесу бойынша шарттык өзара карым-катынастырдың сэйкес- тігіи тексеру
9. Кужаттар мен жазбаларда ғшрсетіл-ген акшаның бар екендігі мен козга-лысы туральі мэлІметтердің сәйкестігін тексеру
10. Банк операииялары бойынша шот
дұрыстығын тексеру
Бастапқы құжатар, журнал-ордерлер, чек кітапшалары, Бас кітап
Бухгалтерлік есепке алу шоттары-ның анықтамасы жэне корреспонденциясы
Ағымдагы (есептік) шоттагы операциялардың аудитінде келесі жағдаяттзрға назар аудару қажет:
- Ағымдағы шот ашылған банк мекемесі.
- Соманын банк көшірмелері бойынша, оларға тіркелгенбастапқы кұжаттарда көрсетілген сомагасәйкестігі.
- Көшірмелерге тіркелген бастапқы кұжаттарда банкмөртабанының бар болуы; жасалған операциялардын дұрыс-тығын анықтау мақсатымен банкте карама-қарсы тексеру (неболмаса сүрау салу) өткізген жөн.
- Банкке тапсырылған қолма-қол ақшаның жэне басқадайақшалай каражаттың кэсіпорнының ағымдагы шоттарына дұрысжәне толық есепке алынуы.
- Акшалай каражатты акцептелген төлем пошта бөлімшесі арқылы (депозитке салынғанеңбекакы, алименттер жэне т. с. с. ) аударудың дэйектілігі, сондай-ақ аударым алушылардың тізбеде көрсетілген пошталык мекен-жайының анықтығы.
- Теңгені конвертациялауға байланысты операциялардыесепте көрсетудің дұрыстығы.
- Бухгалтерлік өткізбе желілердін (проводкалардың) банк-тік операциялар бойынша дұрыстыгын, бұл есепте тиісті шоттарда көрсетілген бе? Бухгалтерлік есеп бойынша өндіріс шығынына (есеп айырысу шоттарын жолай өтіп) есептен шығару операцияларына ерекше көңіл бөлу керек.
8. Банк көшірмелерінің және парақтық нөмірленуі мен шоттағы қаражат қалдығын ауыстыру бойынша анықталатын құжаттардың толық сенімділігі. Банктің бұрынғы көшірмесіндегі кезең соңының қаражат қалдығы шот бойынша келесі кешірмедегі кезең басының қаражат қалдығына тең болуы тиіс. Егер банк тізімдемесінде ескерілмеген түзетулер мен тазартып өшірулер табылса, банк мекемесінде ынгайласпа тексеріс (встречный проверка) өткізу керек.
Банк көшірмелерін тексеру банк кұжатгарының мэнділігі бойынша зерттеп білумен үйлесуі тиіс. Сонымен бірге аудитор мыналарды анықтауы керек; заңсыз банктік операциялар (шартсыз) жасала ма, мысалы, тексерілетін кэсіпорынмен ешқандай шарттық қатынастары жоқ, басқа кэсІпорынның борышынөтеу немесе баска кэсіпорьтнның тауарсыз есел айырысулар бойынша төлеу; кіріске алынған жэне төленген материалдьгқ құндылык-тардың түгелдігі мен уақтылығы; несие немесе карыз алуға, сондай-ақ каржылық жағдай мен қаржыландыру көзі тұрғысынан қарыз алуға ұсынылған құжаттардың анықтығы; қолма-қол ақшасыз есеп айырысу үшін банктен алынған чек кітапшалары есепте дұрыс көрсетІлген бе жэне занды қолданыла ма; олар есеп беретін адамдарга қолхат арқылы беріле ме, есеп беретін адамдар чек ктапшаларын қолдану туралы есеп жасай ма, айналымдар мен сальдо есеп беретін адамдардың арнайы шоттар бойынша айналымдар мен сальдо есебіне сэйкесе ме жэне т. с. с.
Аудитор жабдықтаушыға борышты өтеу үшін ақша аударудың қаншалықты нактылығы мен негіздігін тексеруге тиісті. Кэсіпорындар, мэселен, сауда кэсіпорнына сатып алынған азык-түлік тауарларына акша аударуы мүмкін, ал шын мэнінде қоймаға түспеген немесе құжатта көрсетілген ассортименттен басқасы түскен оқиғалар болады. Кэсіпорындар орындалмаған кұрылыс-монтаж және жөндеу жұмыстары үшін, соидай-ақ делдалдарды «құтқару» мақсатымен жеткІзІп берілмеген техника үшін ақша аударатын жағдайлар да аз емес. Сондықтан банктегі ақшалай каражат шоттары бойынша операциялар ревизиясында қарама-карсы тексерулер, әсіресе, біртектес операциялар бо-йынша озара байланыскан бастапқы құжаттарды мұқият тексеріп өткізу талап етіледі
Валюталық шоттагы операциялар аудитінде төменде келтірілген ерекше жағдайлармен сүрақтарға мұқият көңіл бөлу жэне анықтау керек;
- Валюталық шоташылған банк мекемесін.
- Банк көшірмелері бойынша оларға тіркелген сома бас-тапқы қүжаттарда көрсетілген сомаға сэйке келе ме?
- Сырткы экономикалык істердегі есеп айырысу түрлерінколданудың негізділігі.
- Валюталық шотты ашканы үшін комиссиялық сыйақытөлеудің дұрыстыгы.
- Валютаны сату мен сатып алу операцияларын есептекөрсетудің дэлдігі.
- Есепте бағамдық айырманы анықтау мен көрсетудіңдұрыстығы.
- Бухгалтерлік өткізбелерді жасаудың жүйелілігі. Банккөшірмесіндегі жазбалардың 2 журнал-ордер мен Бас кітапжазбаларына сәйкестігі.
- Резидент болып саналатын ұйым-экспортерлердің валю-талык түсімін уэкілетгі банктегі валюталық транзиггік шоттарғакосудың толықтығы мен уақтылығы.
- Экспортерлерде ҚР Үлтгық банкінің рұқсатынсыз ашыл-ган шетелдік банктегі есептерінің бар болу фактісінің тексеруі.
- Экспортерлердің өзіндік валюталық түсімін қолданудыңдұрыстығы, шетелдік валютаға алынған колма-қол шетелдіквалюта мен материалдақ қүндылықтың сақталуы.
11. Түсетін тауарлардың (материалдардың, жартылай өнім-дердің, жабдыктардың және т. б. ) сату бағасы мәміледе (шартта) қарастырылган құнға негізделіп, кэсіпорындағы кіріске алу, кеден төлемІ, көлік шығыстары мен сатып алу, тасымалдау жөніндегі баска шыгындар ай-күн, жылындағы импорт бойынша кэсіпорынның тауар сатып алу кезіндегі талаптарын орындау.
12. Тауар алмастыру операцияларын (бартерлік мэміле) жасағанда, каржылык нәтижелерді аныктау мен өткізудің есебі жүктің кеден декларациясында көрсетілген ай-күн, жылға және мэміледе (шартта) карастырылган құн бойынша жасалуын.
10-тарау. Агымдағы активтердің функционалдык аудиті ♦ 227
ІЗ. Салық салу мақсаты үшін түсім мэміле сәтінде қолданылатын өнімнің (тауардың және басқа мүліктің) нарыктық бағаларына сүйеніп, есептелген деңгейден төмен болмауын қадағалау және т. б.
14. Аудитор банктегі: 421 «Аккредитивтердегі ақша», 422 «Чек кітапшаларындағы ақша», 423 «Карт-шоттардағы ақша», 424 «Банктердегі басқа да шоттардағы ақша» 42 бөлімшесінің «Банктегі аккредитивтегі, чектердегі, карт-шоттардағы және басқа да шоттарындағы ақша қаражаттары» арнайы шоттардағы ақша есебін ұйымдастырудың дұрыстығын тексеруге ерекше назар ауарғаны жөн.
Сонымен қатар аудитор мыналарды тексеруі кажет:
а) егер есеп айырысудың бұл формасы шартпен белгіленсе
және жабдықтаушы сатып алушыны есептесудің есеп айырысу-
дың аккредитивті түрін қолданудың дүрыстыгы мен зандылы-
ғына көзін жеткізсе. Әрбір аккредитив тек бір ғана жабдықтау-
шымен есептесуге арналган. Ол пошта немесе телефон бойынша
ашылады. Аккредитивтің іс-әренкет ету мерзімін тараптар
келісім-шартта белгілейді. Аккредитивтен қолма-қол ақшамен
төлеуге колданыстағы заңнамамен тыйым салынған;
э) мекен-тұрағы бойынша дара балансқа бөлінбеген құры-лымдық бөлімшенің ағымдағы шот ашуының заңдылығы мен дұрыстығы. Агымдағы шоттарды есеп шот ашуға мүмкіндік беретін белгілері жок кэсіпорындар: өндірістік жэне гылыми-өндірістік бірлестіктердің өндірістік (кұрылымдық) бірліктеріне; олардың мекен-түрағынан тыс жерлерге орналасқан, кэсіпорын-ның шаруашылық есептегі баска бөлімшелеріне ашылады;
б) дара балансқа бөлінген күрылымдақ бөлімшелерден
баланстар мен баска қажеттІ құжаттар ұсынылған ба?
в) дара балансқа бөлінбеген кұрылымдық бөлімшелер шы-
ғынан негізгі өндірІстің шыгыстары немесе айналым шығындары
(сауда мен қоғамдық тамақтандыру кэсіпорындары үшін)
құрамына енгізудің негізділігі;
г) банктен алынған (егер мұндай операциялар орын алса)
депозиттік сертификаттардың бар болуын;
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz