Сәкен Сейфуллинның өмірі мен шығармашылығы


Ғасыр басында, Ұлы Октябрь революциясы таңына ұласа шыңдалған, қағамдық, әлеуметтік, идеялық, әдеби-мәдени өмір майданында саналы күрескер болып, революционер ақын ретінде қалыптасқан Сәкен Сейфуллин –қазақ тарихындағы аса бір ғажайып тұлға
Сәкен (Садуақас) Сейфуллин (1894-1938) Ақмола уезі Нілді болысы, бірінші ауылда (қазіргі Жезқазған облысы Ақадыр ауданында) орта шаруаның семьясында дүниеге келген. Алдымен ауыл молдасынан сауат ашқан ол Нілді мыс заводындағы орыс-қазақ мектебінен білім алады. 1908-1913 жылдары Ақмоладағы Приходская школада, кейіннен екі класты училищеде оқиды. 1916жылы Омскінің мұғалімдер семинариясын бітіріп, оқытушы болады.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге


Сәкен Сейфуллин
(1894-1938)
Ғасыр басында, Ұлы Октябрь революциясы таңына ұласа шыңдалған, қағамдық,
әлеуметтік, идеялық, әдеби-мәдени өмір майданында саналы күрескер болып,
революционер ақын ретінде қалыптасқан Сәкен Сейфуллин –қазақ тарихындағы
аса бір ғажайып тұлға
Сәкен (Садуақас) Сейфуллин (1894-1938) Ақмола уезі Нілді болысы, бірінші
ауылда (қазіргі Жезқазған облысы Ақадыр ауданында) орта шаруаның семьясында
дүниеге келген. Алдымен ауыл молдасынан сауат ашқан ол Нілді мыс
заводындағы орыс-қазақ мектебінен білім алады. 1908-1913 жылдары
Ақмоладағы Приходская школада, кейіннен екі класты училищеде оқиды.
1916жылы Омскінің мұғалімдер семинариясын бітіріп, оқытушы болады.
С. Сейфуллиннің әдеби қызметі Ұлы Октябрь революциясына дейін басталған.
«Өткен күндер» атты алғашқы өлеңдер жинағы 1914 жылы Қазанда жарық көреді.
Бұл жылдардағы өлең-жырларында ақын қарапайым еңбекшілер, мал баққан
кедей-батырақтарды аяусыз қанауға ұшыратқан қазақ байлары мен патша
әкімдерін сынға алады. Патша өкіметіне қарсы 1916 жылғы халық көтерілісті
тұсында –С. Сейфуллин қалың бұқара жағында
1917 жылы С. Сейфуллин қазақ топырағында алғашқылардың бірі болып қоғам
қайраткері ретінде қалыптаса бастайды. 1918 жылы Коммунистік партия
қатарына енед. Бұл кездерде С. Сейфуллин революция жауларына қарсы
бұрынғыдан да саналы түрде белсенді күрес жолында. Ақ гвардияшылар мен
алашордашылардың ел ішінде кескілескен ұрыс, қақтығысты үдетіп тұрған шағы,
ол осы қайнаған қызу майданның бел ортасында. Қазақстанда Совет өкіметін
орнату жолындағы ауыр күрес мезгілінің бірінде ол ақ гвардияшылардың қолына
түсіп, атаман Анненковтың азап вагонында, Колчак түрмесінде жеті ай болып,
сан алуан қорлық, зұлымдық тозағын бастан кешіреді.
Ұлы Октябрь революциясына кезеңінде С. Сейфуллин қазақ еңбекшілерін
тізе қоса топтасуға, Совет өкіметін нығайту үшін күш салуға үндейтін
жалынды жырларын жазды. «Жас қазақ марсельезасы, Кел, жігіттер», «Асығып
тез аттандық», «Жолдастар» сияқты, т.б. өлеңдері-осындай өршіл сипаттағы
дүниелер.
С. Сейфуллин жиырмасыншы жылдары жас Қазақ Совет Республикасының саяси-
қоғамдық, мемлекеттік өміріне тікелей араласады. Ол ВЦИК пен ҚазЦИК-тің
мүшесі, республика халық ағарту комиссарының орынбасары, Қазақстан халық
комиссарлары Советінің председателі болады. Отызыншы жылдары ол
республиканың мәдени-ағарту, оқу-педогогикалық, көркем әдебиет істерімен
айналасатын мекемелерінде қызмет атқарады.
Сәкен Сейфуллиннің өзгеден өзгеше, айырықша ақындық белгісі-асқан
жаңашыл-өнерде де, өмірде де-жаңаға құмар ақын болып қалыптасуында.
Сәкен Сейфуллиннің поэзиясының жаңашыл мәнін ақынның Ұлы Октябрь
революциясының от-жалынында шыңдалған ғаламат күрескерлік бейнесінен бөліп
алып қарау қиын. Кереғар екі идея, екі дүние белдескен ғасырдың қиын
асуында тәуекел сапарға аттанған алды да, биік асуға қарай өр кеудесімен
қасқая қарсы жүрді. Оның жаңашыл келбетінен қайрауы жеткен, қайнары мол
халық қуатын танисыз. Өмірде де өзгеше Сәкен поэзияда мүлде соны,
революциялық өлең туын көтерді. Қазақ поэзиясының үздік дәстүрлерін бойына
сіңірген ақын ендігі жерде ұлттық өнерді тың мазмұнмен байытты. Біз осы
дәуірлерден алыстаған сайын Сәкен поэзиясның қызыл алауын, отты жылдардың
ыстық лебін неғұрлым айқын сезіне түсеміз. Сәкен Сейфуллин поэзиясы
біздермен бірге еңбек етіп, коммунистік қоғамның бақытты келешегіне бастар
жолдағы аршынды адымымызға екпін қосып, тыныс бермек.
Әлемдік дамудың ұлы бетбұрыс шағында өтіп жатқан тарихи істермен
байланысы аз, соқа бастың қамынан аса алмаған адамнан жаңашыл ой күтуге
болмас еді. Нағыз революциялық дәуір перзенті болған Сәкен Сейфуллин қазақ
ауылына дүбірлі заманның революциялық идеяларын алғаш таратушылар тобынан
табылады. Не егіншілік мәдениетінен, не ірі цивилизация құрылыстарынан
кенеулі үрдіс сақтай алмаған, қаймағы бұзылмаған көне феодалдық салтсана
құшағындағы ұлан-байтақ қазақ даласы революциялық идеялар жедел өріс алып
кете қоятындай қолайлы орта емес еді. Алайда Октябрь дабылы ұйқыдағы
сахараны дүр сілкіндірді де, қазақ халқын қасиетті революциялық күреске
бастады. Осы күрестің поэзия майданындағы дауылпаз жаршысы Сәкен Сейфуллин
болды. Дауылға қарай аспандай ұшатын тәкаббар альбатрос сияқты алып ақын:
бәрің де бәріне жету үшін жаңа өмір, жаңа дүние күрескерлерінің қатарына
тұрыңдар деген тегеурінді ұран тастады.
Жаңа дәуір халық таланттарының сарқылмас көзін ашты. Өз тағдырының
кілтіне қолы жеткен халықтың ашық үнін революция дауылы кең далаға таратты.
Сәкен Сейфуллин жырларының әуеніне, ырғағына ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақтың қайсар Үш Арысы54 бет
«Сәкен Сейфуллиннің қоғамдық-саяси қызметінің алғашқы кезеңі»5 бет
Сәкен Сейфуллин2 бет
Сәкен Сейфуллин (1894-1938)13 бет
Сәкен Сейфуллин (1894—1938)41 бет
Сәкен Сейфуллин (1894—1938) жайлы4 бет
Сәкен Сейфуллин (Сәдуақас )13 бет
Сәкен Сейфуллин - қазақтың көрнекті жазушысы2 бет
Сәкен Сейфуллин -әдебиет сыншысы20 бет
Сәкен Сейфуллин жайлы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь