Радияция көздері

1. Табиғи радиоактивтілік, жердің радиоактивтік ластануы.
2. Аумақтың радиоактивті ластануы.
3. Адамға сәуле алудың қауіпі
Пайдаланған әдебиеттер
Радиоактивтілік және оған жалғасатын иоңдық сәулелелну Жер бетінде тіршілік пайда болғанға дейін өмір сүрді. "Иондық сәулелену" атауы физикалық табиғаты бойынша әртүрлі сәулелену түрлерін біріктіреді. Радиоактивтік материалдар Жер мен Күн жүйесінің планеталарының құрамына олар пайда болған сәттен бастап кірді. Радионуклидтер тау жаныстарында, топырақта, суда кездеседі. Олар белгілі бір деңгейде өсімдіктер, адам ұлпасы мен мүшелерінде және хайуанаттарда да кездеседі.
Радиоактивтілікгі ашу француз ғалымы Анри Бсккерелдің есімімен байланысты, ол 1896 жылы қара қағазбен жабылған фотопластинканы ағартқан уран түзының сәулеленуін аны-қтады. Жарыкқа және 1895 жылы ашылған рентген сәуле-леріне ұқсастыру бойынша бүл құбылыс радиоактивтілік атауына ие болды, яғни сәулелендіру қабілеті. Радиоактивтілік сәулелену көптеген физиктер мен химиктердің назарын аударды. Осы құбылысты зерттеуге Мария және Пьер Кюри орасан зор үлес қосты. 1898 жылы олар уранның сәулеленгеннен кейін басқа химиялық элементке айналатындығын анықтады. Олардың кейбірін-радий мен полонийді ғалымдар таза күйінде ажыратты. Бір грамм радийдің сәулеленуінің бір грамм уранның сәулеленуінен милион есе асып түсетін болып шықты. Бұдан кейін радий өзінің «сәулеленуші» атауына ие болды.
1. Тіршілік қауіпсіздігі. Оқу құралы. 1999ж.
2. М.А.Жолмағанбетова. «Тіршілік қауіпсіздігі». Алматы. 2004ж.
3. Сағидолла Арпабеков. Өмір-Тіршілік негіздері. Әділет. 2004ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
АБАЙ АТЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Тақырыбы: РАДИЯЦИЯ КӨЗДЕРІ
ОРЫНДАҒАН: Сарбасова Ару
Туризм, 1 курс.
ТЕКСЕРГЕН: Шыныбекова Ш.
Алматы 2007
Жоспары:
1. Табиғи ... ... ... ластануы.
2. Аумақтың радиоактивті ластануы.
3. Адамға сәуле алудың қауіпі.
Табиғи радиоактивтілік, жердің радиоактивтік ластануы
Радиоактивтілік және оған жалғасатын иоңдық ... Жер ... ... ... дейін өмір сүрді. ... ... ... ... ... әртүрлі сәулелену түрлерін ... ... Жер мен Күн ... ... құрамына
олар пайда болған сәттен бастап кірді. Радионуклидтер тау ... суда ... Олар ... бір деңгейде өсімдіктер, адам
ұлпасы мен мүшелерінде және хайуанаттарда да ... ашу ... ... Анри ... ... ... 1896 жылы қара қағазбен жабылған фотопластинканы ағартқан уран түзының
сәулеленуін аны-қтады. ... және 1895 жылы ... ... ... ... бүл құбылыс радиоактивтілік атауына ие болды, яғни
сәулелендіру қабілеті. Радиоактивтілік сәулелену көптеген ... ... ... ... Осы ... ... ... және Пьер Кюри
орасан зор үлес қосты. 1898 жылы олар уранның сәулеленгеннен кейін ... ... ... ... Олардың кейбірін-радий мен
полонийді ғалымдар таза күйінде ажыратты. Бір грамм ... ... ... ... ... ... есе асып түсетін болып шықты. Бұдан
кейін радий өзінің «сәулеленуші» ... ие ... ... ... ... ... біртекті емес екендігі
және иондаушы және кіру қабілетімен ерекшеленетін сәулеленудің үш тұрінің
бар екендігі анықталды. Сәулеленудің осы үш түрі грек ... ... ... ... ... және ... ... альфа-бөлшектің
гелийдің алты, ондық ядросы; бета-бөлшектің электрон екендігі, ... ... ... екендігі анықталды.
Радиоактивтік ыдырау кезінде шығатын бөлшек пен гамма-квант заттармен
ықпалдаса отыра өз энергиясын иондануға жұмсайды. Осы ... ... ... мына ... ... ... ... иондағыш
радиация немесе жай ғана радияция.
Иондаушы сәулелену – элементті бөлшектер ағынан (электрон, протон,
нейтрон, позитрон) және ... ... ... кванттарынан тұратын
сәулелену, олардың заттар мен ықпалдасуы бұл заттарда әртүрлі заттардың
пайда ... алып ...... ... мен ... заряды бар радиоактивті
заттың атомы. Бірдей зарядтары бар, алайда ... ... әр ... осы ... ... деп ... ыдырау өнімдерінен басқа иондаушы ... ... ... ... ... ... мен электр энергиясын иондаушы
сәулеленуге айналдыратын сәулеленудің жасанды көздері жатады ( ... ... ... ... және т.б.). Иондаушы
сәулелердің әртүрлі ену ... ... ... әр ... байланысты болып шықты.
Бета-бөлшектер үлкен ену қабілетіне ие, ауада олар 20 ... ... ... ал ... ... жұтылуы үшін қалындығы
бірнеше милиметр қабат жеткілікті.
Гамма-кванттар ауада жұтылмайды, ал олардың ... ... пен жұту ... энергиясына тығыз байланысты.
Мысалы, цезий — 137 гамма-сәулеленуін әлсірету үшін қалындығы 30 см
алюминий немесе ... 8 см ... ... ... есе ... жағынан гамма-кванттар (альфа және бета-бөлшектер сияқты)
барлық бағыт ... кең ... ... ... ... ... да ... жиілігі қашықтық квадратына сәйкес керіснше
азаяды, яғни бір метр ... ... ... 10 ... 100 есе аз ... процестердің нәтижесінде радиоактивті эле-менгтер жер
қыртысында болуы, табиғи суларға түсуі, желдету процестеріне қатысуы
мүмкін.
Көп жағдайда тау ... уран су ... ... оны едәуір
қашықтыққа айдайды. Барлық табиғи суларда уранның қаңдай да бір
мөлшері кездеседі. Егер ... ... ... ... ... ошақ кездессе ол сонда жинақталады және геологиялық
процестердің үлкен ... ... ... және ... ... бұл орындардағы уранның жинақталуы айтарлықтай көлемге
жетуі мүмкін.
Уранның қайта жинақталуы туралы ғана ... ... ... ... көне ... ... қатты байытылған —
проценттің он үлесіне дейін. Кейбір көмір өндіретін орындарда уран
процентгің жүздеген ... ... ... жинақталған учаскелерге
түседі. Алайда ... өзі ... ... ... үлкен
радиациялық қауіп төндірмейді, өйткені оның үлестік ... ... ... бір ... ... көп ... ол ... ығыстырылады және көп мөлшерде енген жағдайда (бір грамм шамасы)
радиоактивтілікке байланысты химиялық улану басталуы мүмкін.
Ураннан ... ... ... ... ... Олардың арасында радон бірінші орын алады.
Радон — дәмі мен иісі жоқ ... газ, ... 7,5 есе ... ... ... болып табылады. Радон жер қыртысынан біртіндеп
бөлінеді, алайда оның сыртқы ауадағы жинақталуы ... ... үшін ... ерекшелікерімен көрінеді. Топырақ эмиссиясын
қоспағанда минералдық тектегі құрылыс материаддары: киыршық ақ тас,
цемент, кірпіш және радон ... бола ... ... ... ... торий кездеседі. Ал кейбір жыныстарда, мысалы гранитте уран
кө6ірек жинақталуы мүмкін. ... ... ... радий
ыдырағанда пайда болады. Пайда балған радонның бір ... ... ... ... ... туседі. Егер ғимарат нашар
желдетілсе, ал құрылыс материалдары мен ... уран мен ... ... ... бойында үстаса, онда радон үлкен мөлшерде
жиналуы мүмкін. Адамның ... ... ... ... ол ала ... ... ... дозасы кәсіпқойлар алатын
доза жүктемесінен асып түсуі мүмкін. Көп жағдайда ... ... ... ... ... болады. Жертөлелерді қымтау мен
желдету ... ... ... ... ... ... ... көп болса, радонның жиналуын қабырғаны
герметикалық бояумен сырлау және ... ... ... ... табиғи көздеріне космостық сөуле жатады.
Олар алынатын радиацияның табиғи көздері дозасының жартысын
құрайды.
Аумақтың ... ... ...
радиоактивті ... ... ... ... РҚО ... ... пайдалануға арналған жобада
қарастырылғандағыдан артық мөлшерде шығуына байланысты болған
авария.
Радияциялық аварияның ... ... ... байланысты. Радиациялық авариялардың негізгі
зақымдаушы факторлары радиациялық әсер және ... ... ... ... ... мен өрттерді
тудыруы мүмкін. Ядролық реакторы ... ... ... өте ауыр ... алып келеді.
Радиациялық авариялардың салдары негізінен радиациялық
жер радиоактивті ластанудың ... және ... ... ... ... жене тасталған радиоактивті зат
мөлшерімен бағаланады.
Авария барысыңда және одан ... оның ... ... ... сондай-ақ радиацияиық ахуалға мьналар айтарлықтай
ықпал етеді:
- радиоактивті ... ... ... осы ... ... ... метеорологиялық және климаттық факторлар
- авария салдарын жою жөніндегі жұмыс нәтижелілігі, ... ... мен суды ... ... кейінгі бастапқы кезеңде жалпы радиоактивтілікке
жартылай ыдырайтын қысқа мерзімімен (әдетте екі айға дейін)
радионуклидтер айтарлықтай үлес косады. Мұндай ... ... ... йод (йод — 131) ... табылады.
Активтіліктің кейіннен әлсіреуі бірнеше жүз тәуліктен мың
жылға дейін созылатын ... ... ... мерзіміндегі
нуклидтермен анықталады. Олардың арасынан ұзақ, уақыт бойы
радиациялық ахуалдың ссрпініне негізгі үйлесті биалогиялық
қауіпті ... — 137, ... — 9, ... — 239 және ... енгізеді. Радиациялық әсерге сәулеленуге
сезімтал адамдар, малдар, өсімдіктер мен приборлар ... ... ... ... көлік
құралы, мүлік, материал мен азық-түлік, ... мен ... ... ... ... ... РҚО-дағы авария салдары жағымсыз әсер етед. ... ... ... ... электр және жылу энергия, сондай-
ақ ядролык жанармайдан шыкқан ... ... ... ... көму ... ... ... Ортаның радиоактивті ластануы радиоактивті заттың
шектен тыс (көлемді) тығыздығымен сипатталады және ... ... ... ... ... Радиоактивті ластанудың нәтижесінде шаруашылық
айналымынан өнеркәсіп ... ... ... үй, ... ... ... ауыл-
шаруашылығы мен орман алқаптары, суаттар мен жер асты ... ... ... объектілері бар бірталай ... ... ... ... ... ... ... үшін адам организімінде кедергі жоқ.
Организміге еніп, өз энергиясын бере отыра олар денедегі заттың ксз ... ... ... ... ... ... бүл организмдер
биогиялық процестердің қалыпты ағысы мен зат ... ... Бұл, ... ... асқазанның, қалқанша орталық нерв жүйесінің
және ... ... ... ... алып ... ... ауруына ұшырайды, оның ауыртпалық деңгейі сәулелеленудің қуаты
мен мөлшерінс байланысты. Сонымен организм клеткаларында ... ... ... алып ... өзгерістер өтеді.
І дәрежелі сәуле ауруы (жеңіл) — 100— 200 рад сәлелену дозасы кезінде.
Жасырын ... 3—5 ... ... ... ... бастың ауруы,
температураның көтерілуі, лоқсу, бойда болады. Ауруды емдеуге болады.
// дәрежелі соуле ауруы ... ... 400 рад ... ... ... ... 3—4 апта. Ауру белгілері анық білінеді. Өте жаксы
емделген жағдайда екі-үш ай ... ... 20 ... ... ... ... ... ауруы (ауыр) —400— 600 рад сәлелену дозасы
кезінде. Алғашқы белгісі анық білінеді, 20-сы 30 ... ... ... ... ... 33 ... ... Ауру жедел және ауыр
өтеді. Алғашқы аптаның өзінде ауыз кілегейі зақымдалып, гиперемия ... (қан ... бір ... ... ұлпа ... қатты аққанда оның
бір жердегі мөлшері артады ... оның ... ... ауыз бен ... тсрі ... қызарады. Терінің жәй ... ... ... ... ... 10—20 апта, бұдан кейін бас ... ... ... ... айрылады. Сәтті жағдайда 3—6 айдан кейін сауығуы мүмкін.
20—70 процент ... ... ... сәуле ауруы (өте ауыр) —600 — ... ... ... кезінде 20 — 30 минуттан кейін алғашқы белгілері біліне бастайды.
Дене температурасы 30 градустан асып, ... ... ... Емдеусіз
екі—үш апта бойында өледі. Аурудың барлығы дерлік өліммен аяқталады.
Радияциялық қауіпті нысан – ... ... ... ... ... ... нысандарға:
1. уран өнеркәсібі.
2. әртүрлі үлгідегі ядролық реакторлар.
3. Радио, химия өнеркәсіптері.
4. Радиоактивті қалдық заттарды өңдейтін, көметін жерлер.
5. Радионуклейттерді ... ... ... ... ... ... ... саласы).
6. Ядролық полигондар жатады.
Тек Алматының өзінде радиоактивті ... бар ... ... ... ... ... ... кезде ең үлкен 5 ядролық реактор
орналасқан:
1. ... ... ... ... ... Физика институтында
орналасқан. Реактордың түрі ВВ РК-10, ядролық отынның салмағы 7 кг. ... ... ... ... ... қаласында 1972 жылдан бастап 350 ... ... түрі ... ... ... суды тұщыту, энергия ... ... ... ... 3 ... ... ... қазіргі кезде
біреуі ғана жабылды. Әскери-ғылыми зерттеу жұмыстар ... ... ... ... ... 400 км. Жерде Қытайдың Лобнор
ядролық полигоны орналасқан.
Атырау және Астрахань облыстарының шекарасында ... ... ... ... ... ... 1,2 млн. Текше метрге жуық
көлемде 9 қуысты құраған 17 жер асты жарылысы өткізілген. Қазіргі ... ... 5-ін жер асты су ... және ... ластану тіршілік әлемі
мен адамдар үшін қауіпті аумақты кеңейте отырып су ... ... ... 23 сәуірінде «Халықтың радияциялық қауіпсіздігі туралы»
Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды. Осы заң ... ... ... ету, оның ... ... сәулеленудің зиянды
әсерінен қорғау саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді.
Қорытындылай келсек, ... ... ... дабылы
берілген бойда радионы, теледидарды қосып радияциялық заттардың шығуынан
болған аварияны ести сала ... ... тез, ... ... ... (1-сурет).
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Тіршілік қауіпсіздігі. Оқу құралы. 1999ж.
2. М.А.Жолмағанбетова. «Тіршілік қауіпсіздігі». ... ... ... ... ... Әділет.
2004ж.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоршаған ортаның радиоактивті ластануы көздері51 бет
Жабық радионуклидтер көздердің классификациясы16 бет
Радиация көздері және одан қорғану4 бет
Радиация көздері, оның адамға әсері12 бет
Табиғи радиоактивтілік,радиация көздері15 бет
Қазақ радиожурналистикасының бастау көздері5 бет
Қоршаған ортаның радиоактивті ластанудың көздері3 бет
Ауыз судың нормалық стандарты4 бет
Кеңқияқ мұнай кен орының бу-жылулық өндеу арқылы игеру әдісі57 бет
Мемлекеттік бюджетке төленетін басқа да төлемдер төлемақылардың экономикалық мәні23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь