Қазақстан Республикасының экологиясының ластануы

1. Кіріспе

2. Негізгі бөлім

А) Қазақстан республикасының экологиясының ластануы

Б) Экологиялық мәселелер және оны шешу жолдары

3. Қорытынды
Қазіргі заманда жер шарындағы халық санының еселеп артуы заңды құбылыс. Ғылыми-техникалық прогрестің дамуы адамзат қауымының тез көбеюіне қолайлы жағдайлар туғызуда. Бірақ барлық мемлекеттерде халық санының өсуі біркелкі емес. Ол сол елдің әлеуметтік экономикасы мен экологиялық жағдайына тікелей байланысты болып отыр. Ең маңызды факторлар - қоршаған ортаның сапасы. Бұл проблема дүние жүзі халықтарының тағдырына, тұрмыс-салтына, әлеуметтік және демографиялық жағдайларына өз ықпалын тигізуде. Әсіресе әлеуметтік-экологиялық проблемалардың шиеленісе түсуі жер шарының көптеген аймақтарында экологиялық дағдарыс, апат әкелуде. Әлемдік экологиялық проблемалардың құрылымы өте күрделеніп, барлық тіршілік орталарын қамти түсуде.
Қоршаған ортаға қауіпті заттардың қатарына улы заттар, ауыр металдар, нитраттар, нитриттер, пестицидтер, т.б. жатады. Бұл заттар Шығыс Қазақстан аймағында (Өскемен, Риддер, Зырян) шекті рауалы мөлшерден асып кетуде. Кең таралған химиялық заттардың ішінде канцерогендердің өте қауіптісі – бензапирен.
        
        Жоспар
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
А) Қазақстан республикасының экологиясының ластануы
Б) Экологиялық ... және оны шешу ... ... ... қорғаудың негізгі принциптері
Адамның өмірі мен денсаулығын ... ... ... ... мен ... үшін ... ... ортаны сақтау және қалпына
келтіру;
Экологиялық жағдайы қолайсыз аумақтардағы экологиялық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету және ... ... ... жүйелерді қалпына келтіру;
Қоршаған ортаның экологиялық ... ... жер ... ... санының еселеп артуы заңды
құбылыс. Ғылыми-техникалық ... ... ... ... тез ... ... ... Бірақ барлық мемлекеттерде халық санының өсуі
біркелкі емес. Ол сол елдің ... ... мен ... ... байланысты болып отыр. Ең маңызды факторлар - қоршаған
ортаның сапасы. Бұл проблема дүние жүзі ... ... ... ... және ... ... өз ықпалын тигізуде.
Әсіресе әлеуметтік-экологиялық проблемалардың шиеленісе түсуі жер шарының
көптеген аймақтарында экологиялық ... апат ... ... проблемалардың құрылымы өте күрделеніп, барлық тіршілік
орталарын қамти түсуде.
Қоршаған ... ... ... ... улы ... ... нитраттар, нитриттер, пестицидтер, т.б. жатады. Бұл ... ... ... (Өскемен, Риддер, Зырян) шекті рауалы мөлшерден
асып кетуде. Кең таралған химиялық заттардың ... ... ... – бензапирен . Бұл заттармен ластану әсіресе Алматы, Атырау,
Теміртау, Жезқазған, Тараз, Шымкент, ... ... ... ... заттар адам организміне ауаның құрамы, су және азық-түлік ... ... ... ... орта ... ... мен автокөлік түтіндерінен
ластанғанда ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасы ... сол ... ... ... ... ... ... тыңайтқыштар мен
зиянкестерге қарсы қолданылатын пестицидтер жеміс-жидек арқылы ... ... ... ... ... ерте піскен қөкөністерде
(қарбыз, қауық картоп, ... ... ... т.б.) ... көп
болады. Мысалы, май айларында піскен көкөністерде көбінде ... ... ... ... 2-3 ... ... ... Сондықтан ерте піскен
көкөністерді пайдаланғанда сақ болған жөн. Нитраттардың мөлшері базарларда
сан-эпидемиялық лабораториялар ... ... ... ... ... мемлекеттік сапа сертификаты беріледі.
Соңғы жылдары азық-түлік құрамына химиялық бояғыш заттардың қолданылуы
көбейіп, адамдардың уланып қалуы жиі ... ... ... ... және құрамына қатаң бақылау жасалып отыруы керек.
Адамдардың ауыр металдардан зардап шегуі ... ... ... отыр. Сынап, кадмий, қорғасын, мырыш, т.б. металдар азық-
түлік арқылы адам ... ... ... аурулар әкеледі. Мысалы,
организмде Жапонияда камдий көбейген жағдайда кең тараған итай-итай ауруы
болды. Оның ... ... - ... қызметінің бұзылып, сүйектің
майысып, кейде қисайып кетуі де мүмкін. Бұл ... бір ... ... адам ... ... ... ... бойындағы тұрғындардың 1956 жылы ... ... ... ... пайда болған ауру түрін жергілікті жердің
атымен "минамата" деп аталған. Аурудың белгілері -есту, көру және сөйлеу
мүшелері ... ... ... ... ... ... өлімге
душар болуы. Оның пайда болу себебі - өндіріс қалдықтары арқылы сынаптың
өзенге көп мөлшерде түсуінен екендігі ... ... ... кезіндс адам организіміне түсетін
қорғасын да өте ... ... ... ... ... ... радиациялық
ластану жиі байқалады. Радиациялық ластану әсірссе уран ... ... ... ... ... ... облысындағы
Қызылқұм мен Созақ аудандарында су құрамында шекті рауалы мөлшерден ... есе, ... 30 есе ... ... ... Сол ... ... кетуі Маңғыстау, Алматы, Шығыс Қазақстан,
Қарағанды, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан ... уран ... ... радиактивті қалдықтардың көп жинақталуынан.
Аталған фактілердің бәрі Қазақстанда экологиялық ... ... ... көрсетеді. Оның залалдары тұрғындардың денсаулығының
нашарлауынан көрінеді. Жергілікті жердегі өнеркәсіп орындарының ... ... ... тыс ... ... ... т.б. ... нашарлатады.
5.8-кесте
Экологиялық жағдайы нашар аумақтардағы халықтың ... ... ... түрлері ... Арал ... ... ... ... қан ... жұқпалы аурулар, |
|Қазақстан облыстары) ... ... тері ... ... ... ... ... аймағы |Қатерлі ісік, қаназдық, сәулелік, |
|(Шығыс Қазақстан, Павлодар, ... ... ... өкпе-тыныс |
|Карағанды облыстары) ... ... ... ауысуы |
|3. Солтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан |Жұқпалы аурулар, ... ... ... ... тастау, сүйек, бұлшық ет, туа |
| ... ... ... ... ... ... ... өкпе-тыныс жолдары аурулары,|
| ... ... ... балалардың |
| ... ... ... ... жағдайы мен Каспий теңізі деңгейінің
көтерілуі осы аймақтарда қатерлі ісік, жұқпалы, жүйке, ... ... ... ... өршіте түсуде. Ал полигондар болған жердегі халық
қан аздық, сәуле ауруларынан және ... ... ... шегіп отыр.
Республиқамызда адам денсаулығын жақсарту ... ... ... ... ... ... ... жүргізілуде. Ең
алдымен, ауаның, судың және азық-түліктің сапасына ... ... ... мемлекеттік мониторинг жүйесі жұмыс істеуде. ... - ... ... барлық заттардың құрамын сапасын анықтап, ... ... ... қалыптасқан экологиялық мәселелер және оны
шешу жолдары
Қазіргі кезеңде адам мен оны ... орта ... ... ... ... мәлім. Жер шарындағы халық санының жедел
өсуі мен өндіргіш ... күрт ... ... табиғатқа жүргізілетін
ықпалын күшейіті. Әсіресе, XX ғасырдың екінші жартысынан бастап, адам
мен табиғат ... жаңа ... ... ... ... керек
шикізатқа сұраныс материалдық өндірістің көлемін арттырды, жер қойнауы мен
мұхит байлығы жедел игеріле бастады. ... ... оны ... ... ... ... аламыз" деген қөзқарас
қалыптасты. Мұның барлығының жер бетіндегі тіршілікке ... ... ... тән құбылыстардан - табиғи өзгеріс пен жел, су
тасқыны, жер ... ... ... асып ... ... ... ... өзгеруі, әсіресе, ғылыми-техникалық
өрлеумен тікелей байланысты. Екінші дүниежүзілік соғыстан ... ... көбі ... ... ... ... Егер ... дейін
дамыған елдер қатары оннан ... ... ... ... ... ... етек алды. Өнеркәсіптің дамуы жер
қойнауындағы қазбаларды игеруді ұлғайтты. Өз ... бұл ... ... ... бұл жылдарды дүниежүзіндегі демографиялыкқ жағдай
да үлкен өзгеріске ұшырады. Жер шары ... ... саны тез өсіп ... өсуі ... ... ... ... қарап
отырсаңыз, бұған көзіңіз анық жетеді. 1700 жылы әлемде 620 ... ... 1850 жылы ол екі есе ... (1.200 млн), яғни ... екі ... бұл ... 150 жыл ... болған екен. Ал, бұл сан со дан кейінгі
100 жылдықта екі есеге көбейген (2.500 млн.). Ендігі ... екі есе ... не бәрі 40-ақ жыл ... болды. Халықтың жылдам өсуі табиғатқа деген
"тұтыну қысымын" ... ... ... шыққан шығынды қайта қалпына
келтіріп ... ... ... жаңылды. Табиғаттың өздігінен
қалпына келуін күтпей-ақ оны жеделдете "қанау" оның ... ... ... көбейіп оларда тұратын халык саны ... XX ... ... ... 10 %-і ғана ... ... ... аяғында бұл 50 %-
ке жуықтады. 2001 жылы Қазақстандағы қала ... 54 %-ке ... ... ... ... аумаққа жиналуы жерге түсетін салмақты күшейтті, қала мен
қала маңының ластануы ... өмір сүру ... ... ... ... пен қоғам арасындағы "алмасусыз" іске асу мүмкін емес. Бұл "алмасу"
сөз жоқ табиғатқа зиян келтіреді. Ал, бұл өз ... ... жер ... ... дүниесіне келетін зиянға ұласады.
Мәселе - осы зиянды ... ... ... ... табиғаттың өз
тіршілігін сақтап, қалпына келтіруіне жағдай жасауда болып отыр. ... ... ... де осы ... ... материалдық өндіріске баға берудің екі өлшемі (әлеуметтік,
экономикалық) қалыптасқан. Ал, ... өмір осы ... ... ... ... етіп ... ... салынатын өндіріс орнын әлеуметтік,
экономикалық жағынан дәлелдеумен қатар, оның ... ... ... мен оны ... ... қоса ... негіздесе,
бұл салада - қазір орын алып отырған қателікке жол ... ... ... ... қазір экологиялық жағдайы ауыр өлкенің
біріне ... ... жері ... ... ... оның ... ... та соншалықты мол, әрі алуан ... Ұлан ... ... қысы
Сібірдің кақаған аязындай бет қарыса, жазы орта Азияның аптап ыстығындай ми
қайтнатады. Жер бедері бірде тайгаға ... ... ... ... ... ... жайқалған ойпаттарға кезіксең, ізінше бұйрат-бұйрат, ... ... ... ... ... ... асқар таулар алыстан
көз тартады. Республиканың солтүстігінен басталатын шетсіз, ... дала ... ... ... ... Сарыарқаның адыр қыраттарына
ұласып, одан әрі оңтүстік пен ... ... ... ... ... ... ... Жоңғарлар Алатауы мен Тянь-Шаньға иек
артады. Республика ... төрт ... - ... ... ... ... шөл – ... болады.
Ежелден мал шаруашылығымен айналысқан ата-бабаларымыз жайылымдарды
маусымның өзгеруіне қарай сауатты пайдаланған. ... ... ... ... ... ... тақырлап көшкен ауыл келесі жазда жер
қалпына келіп, шөп жетілгенде ғана ... ... ... ... бойы ... ... ... қалыптасуында үлкен
өзгерістер болмаған. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... табиғатты қайта
жаңаруына ... ... Шөп ... ... ... ... оны ... жаншып таптау етек алған. Бір кездері
игерілместей ... ... кең ... жері бұл ... ... ... ... өндіргіш күштердің өсуінің
арқасында қоршаған орта ... ... аз ... ... ... ... айналды. Бұрынғы Кеңестер одағы
жүргізген солақай саясат та бұған көп ... ... ... ... ... жіберді. Табиғат байлығы ысырап болды. Табиғатқа
деген тұтынушылық көзқарас ... ... ... жалғыз ғана
фактор санап, техникалық-экономикалық есепті соған негіздеп құру орын алды.
Ондай жағдайда табиғат ... ... мен ... тепе-теңдік
бұзылатыны айқын. Жедел ... ... ... ... ... ... ... көмектескенмен, қоғам мен табиғат
сәйкессіздігі коса туатыны да сондықтан. Табиғат ... ... ... ... ... ... ғой.
Қазақстандағы 182 млн. гектар жайылымның 110 млн. гектары (60 %) әр
түрлі деңгейде зиян шекті. 7 млн. ... ... ... ... ... мен ... аса ... түрлерінің жойылғанын қоссақ
шеккен зиянымыздың орны ... ... ... ... жасалған
зиянды іс табиғаттағы зат алмасу мен табиғи компоненттердің байланысына да
әсер ... ... ... ... ағаштарының кесілуі топырақтағы ылғал
мөлшерін кешенді, ... ... ... ... ... ... тіршілігіне зиян келеді, өсімдік азайған жерде жануарлар ... ... ... ... ... ... ... бұзылуына байланысты болып отыр. Мәселені шешуде Елбасының ауыл
мәселесін күн тәртібіне қоюы халықтың кызу ... ие ... ... ... ... ... ... металлургия, отын
өнеркәсібінің жедел және көп ... ... да ... ... отыр. Жыл
сайын Қазақстандағы су қоймаларына химиялық қоспалармен ластанған 6 млрд.
м3 ағын су құйылады, 3 млн ... ... ... ауа ... ... 200
млн. тонна қатты қалдықтар қоқысқа тасталады. Басқа да шикізат көздерін
игеру ауаны ... ... ... ... қатарына мыс, қорғасын,
мырыш, күміс, хромм, ванадий, фосфорит, барит, сурьма, тас көмір, мұнай,
т.б. кен ... ... Ірі ... орны ... да ... да ... тыс ластануы байқалады. Бұл, әрине, қаланың ... ... ... Онсыз да ауа алмасуы нашар қаланың
құрылыстары оның жолына азын-аулақ бөгет ... ... тау ... ... ... ... аумаққа "Самал" ықшам ауданының салынуы осыны
аңғартады. Оның орнына ... ... ... ... ... ауа ... ... тұрған осы ауданға үлкен бак, парк жасаса,
ол қаланың өкпесіне ... ... ... ... ... шоғырланған, ірі көлік торабы бар ... ... ... ... ... 2000 жылы ... қаласында жүргізілген атмосфераның ластану мөлшерін ... ... ... ... ... ... ... -
17,8), Риддер, Шымкент, Ақтөбе (10,0), Алматы (9,9) ... ... ... ... ... ... бойынша атмосферадағы зиянды шаңдардың
жиынтығы зиянды заттардың шектеулі мөлшерінен орта есеппен 1,2 есе ... ... ең көп ... (3-5 РЗШ) ... ... ... ... Алматы, Балқаш, Семей, Теміртау ... ... 1,3-2- ... ... ... адам ... аса қауіпті
улы газдардың мөлшері 1328,2 тонна күкіртсутегінен, 7732,7 тонна аммиактан,
4621,4 тонна қорғасыннан, 1606,6 ... ... 335,6 ... күкірт
кышқылынан құралады. Бір Қарағанды облысының өндіріс орындары ауаға ... улы ... ... ... Қазақстандағы мұнай өңдеуге негізделген өндіріс кешенінің жұмыс
істеуі облыстық қалалардың ауа тазалығына айтарлықтай ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жагдай табиғаттың
баска да компоненттерінің сапасына қауіп төндіруде.
Ауаның тазалығын бұлдіруде автокөліктерден бөлінетін ... ... ... да ... Соңғы жылдары автокөліктердің тым көбеюі бұл
проблеманы ушықтыра түсті. ... ... ... ... ... ... ... барлық ластанудың 60-70 %-н кұрайды.
Алматы қаласындағы 800-ден астам жанармай станциялары кала ... ... Олар ... көшенің, қаланың көрікті жерлерінен орын
алған. Атмосфераның төменгі ... ... ... ... газдар адам денсаулығына үлкен зиян әкеледі. Осының нәтижесінде
бронхит, өкпе, бронхиялды ентікпе аурулары тым ... ... ... ... ... ... олар қан кұрамындағы гемоглобин ... ... ... ... ... ... бірі —
стратосфераға да тиіп жатыр. Атмосфераның бұл ... ... ... ... ... және ... ... озон қабаты орналасқан. Соңғы кезде осы озон ... ... ... жиі ... жүр. Оның ... ... мен
стратосфера шекарасында ұшатын түрлі ұшақтар санының көбеюі себеп болып
отыр. Олардан бөлінген газдар озон ... ... әсер ... ... озон ... ... ғарыш полигоны орналасқан
Орталық Қазақстанда көбірек байқалады. Сол ... ... ... - өзгерістер оны мекендейтін қара құйрық, ақ
бөқен ... ... ... ... тыс өсуі ... әрекеті айрықша әсер еткен табиғи компоненттердің бірі - су
көздері. Адамның суды пайдалану мөлшері ... ... жүзі ... жылма-жыл
артып келеді. Әсіресе, өндірісте, ауыл ... су ... ... ... ... ірі су ... бүгінгі жайы
алаңдаушылық туғызуда. Табиғат қалыптасуы мен ... ... оған ... билік жүргізу де өте қауіпті. Мәселен, ... орта ... Қара ... Гол ... Каспий теңізінен бөгетарқылы
бөлініп тасталды. Әлдекімдер Каспий теңізінің суын осы шығанақ жұтып ... ... сол ... ... ... ... тоқтатпақ болды.
Алайда, құрган қалган шығанақтың қоршаған ортаға, халық ... ... ... ... гөрі ... ... ... ешкім ескермеді.
Кейін 25-30 жылдан соң Каспийдің төмендеуі шығанақпен ... ... ... ... даму заңына катысты екендігі анықталды. Ғасырлық
геологиялық ырғакқа ... әр 50-100 жыл ... ... ... немесе қайтуы болып тұратын құбылыс. Құрғап қалған шығанақ
түбінен атмосфераға жыл ... 120-140 млн. ... ... ... тозаңы
көтеріліп, тек Түркменстан мен ... ғана ... ... Кавказдың, Орта Азияның, Түркияның, Иранның, Қытайдың, Украина
мен Белоруссияның және басқа ... ... ... оны жел ... ... ... Сөйтіп, шыганақты теңізден белу жөніндегі
ағат шешім халық шаруашылығына, табиғатқа ... зиян ... ... ... жерлер азайып, ауру, өлім көбейді. ... ... ... ... ... ... көтеріліп,
жағалауды су баса бастады. Сөйтіп, шығанақты бөлген бөгетті алып ... суын ... ... күн ... ... ... бәріне қанша қаражат
жұмсалғанын есептеп көріңіз. Елдің еңбегін еш кетіру деген осы да.
Қорытынды
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... (ҒТП) дамуы - табиғи ресурстар қорының
азаюымен қатар олардың тозуы, ... ... ... ... ... ... жаңа сатысы: ҒТП негізіндегі жоғары
технологияға ауысу, табиғатты пайдаланудың жаңа стратегиясының ... ... ... Оның өзі ез ... ... және ... саясатты қалыптастырады.
2. Қоршаған ... ... адам ... ... ... бүкіл қоғамның қалыпты дамуына кері әсерін тигізуде. Бүкіл
дүние жүзі қоғамдастықтарымен қатар ... да ... ... жағдайларға қарай тұрақсыздық алаңдаушылық күйге түсуде.
Сондықтан елдегі экологиялық ... ... ... де әсерін
тигізуде.
3. Экологиялық жағдайлардың нашарлай түсуі Қазақстан жағдайында бұрын-
соңды болмаған жаңа ... ... Олар ауа, су, ... мен ... пен ... ... соңғы жылдардағы
өзгерістер.
4. Антропогендік ... ... ... ... ... тікелей
және жанама әсер ете отырып кейбір жағдайда қайтымсыз экологиялық ... ... ... ... ... ... (180 млн-га 60
%) шөлге айналуы бүкіл мемлекеттік проблемалар туыдырып отыр. Сол сияқты
республиканың ... ... 30 млн. га ... ... ... жолдары, елді мекендер, т.б. нысандар алып жатыр.
Солтүстік ... ... ... ... 25-30 % ... ... ... өнеркәсібінің өнімдерімен ластану 100 мың ... ... ... 2,5 млн. га ... деградацияға ұшырауы 3
млн-га жерді қамтып отыр. Әсіресе, Азғыр мен Тайсойған полигондары қамтып
отырған 1,4 млн. га жер ... ... ... ... ... ... 268 млн. га ... су астында қалып мұнай
өнімдерімен ластану одан әрі етек алуда.
Күрделі экологиялық шиеленістер Орталық Қазақстанды да қамтуда. Онда ... ... ... ... ... ... ... ластануы, радиактивті және ракета-космос қалдықтармен
(Бетпақдала) ластану ... ... ... ... ... ... Арал өңіріне тән Әмудария
мен Сырдария бассейнінің 2 млн. га жерін шөлге айналдырды. Сорға, ... ... мен Арал ... ... ... қайтымсыз
бүлдіруде. Осы өңірдегі қара сексеуіл ... 300 млн. га ... ... ... ... ... да экологиясы мәз емес.
Әсіресе, Қапшағай, Тасөткел су қоймаларының салынуы, суды көп ... ... т.б. ... ... ... ... ... жерлердің
тозуына әкеліп соқты. Әсіресе, Іле ... ... 10-15 % ... ... алуы бұл ... ... ... туғызуы әбден
мүмкін.
Шығыс Қазақстан жағдайында да экологиялық проблемалар жеткілікті.
Түрлі-түсті металлургия, вольфрам, уран, ... ... ... ... мен қала ... ажал ... тұт

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қарағанды-Теміртау өндіріс ауданының қазіргі кездегі экологиялық жағдайы және дамуы47 бет
"Өскемен қаласының атмосфералық ауасы және агроценоздарының ластануын бағалау"32 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
«Қараарна мұнай кен орындарының топырағының ауыр металдармен ластануы»51 бет
Автокөліктік ластануға экожүйенің әсері80 бет
Автомобильден шыққан газбен ауаның ластануы15 бет
Азық-түлік тауарларының сапасын бақылау. сапа әдістері және деңгейі өнімдердің пестицидтермен ластануы. оларға гигиеналық сипаттама7 бет
Акустикалық ластану5 бет
Алматы қаласы атмосфералық ауасының ластану жағдайы22 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь