Құқық туралы түсінік және оның мемлекетпен өзара байланысы

Кез келген қоғам өзін-өзі реттегіш жүйе ретінде танылатыны баршамызға мәлім. Өйткені, қоғам өзіндегі тәртіпті әр түрлі құралдармен реттеп отырады. Мемлекет пайда болғанға дейінғі аралыкта тәртіпті рулық тайпалықк әдет-ғұрып нормалары арқылы реттеп отырған. Сондықтан да болар оларды орындау әр рудың, тайпаньщ азаматтық борышы боп қалыптасқан. Орна-тылған тәртіпті орындамағандарға өте катаң жаза колданылып отырған, ен ауыры - рудан, тайпадан қуып жіберу, мұның өзі өліммен пара-пар болатын, өйткені жалғыз адамның өмір сүруі о кезде күмәнді, сезік тудыратын. Бертін келе өндірғіш күштердің күрделенуіне байланысты қоғамның әлеуметтік күштерінің де күрт өзгерілуіне душар болды. Сөйтіп, бара-бара алғашқы қауым ыдырап, мемлекеттің пайда болуына әкеп соқтырды. Ендіғі жерде бұрынғы тайпалық, рулык әдет-ғұрыптар арқылы қоғамдағы тәртіпті сақтап тұру мүмкін еместі. Сөйтіп, қоғамның объективтік қажеттілігінен, яғни, жеке адамның сана-сезіміне байланысты емес туындайтын катынастарды реттеу - құқықтық ережелер болып табылады. Мұндай объективтік қажеттіліктің жаңа түрін құқық нормалары немесе құқықтық нормалар деп атаймыз.
        
        Жоспар
1. Құқық туралы түсінік және оның мемлекетпен өзара байланысы
2. Мемлекеттің шығуының жалпы заңдылықтары
Құқық туралы түсінік және оның ... ... ... ... ... ... ... жүйе ретінде танылатыны баршамызға
мәлім. Өйткені, қоғам ... ... әр ... ... реттеп
отырады. Мемлекет пайда болғанға дейінғі аралыкта тәртіпті рулық тайпалықк
әдет-ғұрып нормалары арқылы ... ... ... да ... ... әр рудың, тайпаньщ азаматтық борышы боп қалыптасқан. Орна-тылған
тәртіпті орындамағандарға өте ... жаза ... ... ен ... ... ... қуып ... мұның өзі өліммен пара-пар болатын, өйткені
жалғыз адамның өмір ... о ... ... ... тудыратын. Бертін келе
өндірғіш күштердің күрделенуіне байланысты ... ... ... күрт ... ... ... ... бара-бара алғашқы қауым ыдырап,
мемлекеттің пайда болуына әкеп ... ... ... ... тайпалық,
рулык әдет-ғұрыптар арқылы қоғамдағы тәртіпті сақтап тұру мүмкін ... ... ... ... ... жеке ... ... байланысты емес туындайтын катынастарды реттеу - құқықтық ережелер
болып табылады. Мұндай объективтік қажеттіліктің жаңа түрін құқық ... ... ... деп ... ... ... тапсыз қоғамдағы
әдет-ғұрып ережелерінен өзгешелігі олардың ... ... ... ... - бұл ... ... әдет-ғұрып
сияқты өздігінен стихиялы түрде пайда болмайтын, кұкыкшығармашылык ... ... ... органдарының арнайы тағайындайтын ... ... ... ... ... олар ... нормаларын
шығарады. Сөйтіп, мемлекет өзіне қажетті құқық нормаларын тудырады. ... сол ... ... ... мекеме, ұйым,
кәсіпорындардың, олардың ... ... коса ... тұрақты
тұрғандары, тұрмағандарына, қандай руларға бөлінетіндеріне қарамастан
барлығына міндетті ... ... оны ... әрине, мемлекеттің
семсерлі күшіне байланысты. Көбінесе, мемлекет ... ... және өзге де ... қатынастарының субъектілері еркін орындайды.
Бірақта, олардың ... ... ... іс-әрекеттер кездесіп те
қалатыны сөзсіз. Ондай адамдарды жолға қою құқыққорғаншы ... ... ... ... ... ... ... кауіпсіздік
органдары, сот т.б.).
Мемлекет тағайындаған барлық құқық нормаларының жиынтығы біріге ... бір ... ... Олардың барлық элементтері бір-бірімен қабысып,
бірінің ішіне екіншісі еніп, ажырамастай тұтасып іс-қимыл жасайды. ... біз ... ... Мұны тағы да ... ... немесе объективтік
сипаттағы құқық деп те атайды.
Ендігі жерде объективтік құқық дегеніміз не, соны ... ... ... ... ... ... бар ... білеміз - бұл жеке
тұлғаның айрықша өзі. Адамның ... ... ... бұл ... адам тек ... ... берген құқыққа ғана иелі, өйткені
мемлекетті құдайдың еркін іске асырушы ... ... Ал енді ... ... ... онда ... теориянын мынадай вариантын жасады;
құдайдың еркінің орнына "үстем ... ... ... ... - бұл ... дейін көтерілген үстем таптардың еркі. Демек, кенес заманындағы
Коммунистік партияның ... ... ... зардап шеккендер
туралы айтпасақта баршаға аян. Өз халқына жасаған оның террорлық шаралары
да кезінде заңдарға ... оның ... ... сай ... ... ... ... халқын өзінің тұрғылықты жерінен еріксіз қозғап,
баска аумаққа ... ... ... ерте ... ... келген құқықтың баска түрдегі түсінігі -
бұл өділетті жолмен істі асыру тұжырымдары. Бұл процесте олардың мүдделері
тұрақты ... ... Осы ... ... болып тұратындықтан,
оларды шешу ережелері біртіндеп жасалынды, ал қажет болған жағдайда ... ... ... ... қақтығысуын қалай шешуге болады, адамдардын карама-
қайшы мүдделерін ... ... ... Ол үшін тараптардың әрқайсысының
мүдделерінің шегін аныктауымыз қажет, сөйтіп, осыдан кейін бұл ... ... ... ... жөн. ... кездегі
біздің ғылымымыздың "құқық - бұл еркіндіктің шегі" деп айтуы кездейсоқтық
емес. ... ... ең ... ... - бұл ... еркіндікті
үлестіріп өлшеп бөліп беру, оның шегін, егерде ... пен ... ... ... ... жерінде, оның шегін тағайындау. Мысалы: қазірдің өзінде
қоршаған органы қорғау туралы көптеген заң жене ... ... ... ... ірі қалалардағы жергілікті тұрғындар мен өнеркәсіп
басшыларының арасында келіспеушіліктер мен ... ... ... ... болса ауаны ластауына тыйым салатын шараларды ... ... ... қала ... өнеркәсіптің жұмыс істеуін
тоқтатуын талап етсе, ал басшылар болса, оған ... ... ... ... ... ... ... Қандай актіде бұл норманы түжырымдауға
болады. Біздіңше, келісім-шарт та болуы ... Онда ... ... мен міндеттері көрсетілуі тиіс. Айталық, жергілікті өкімшілік
әрбір кәсіпорынмен шарт ... ... ... қорғау шараларымен қатар
оны орындамағандарға жаза түрлері де ... ... ... әрбір қалада
көптеген кәсіпорындардың бар екендігін ескерсек, онда ... ... ... ... ... қажет. Демек, бұл жерде шарттық
нысанның қауқары жеткіліксіз, мардымсыз болады. ... ... бұл ... төңірегінде, тиімді нәтиже беруі тиісті. Сөйтіп,
болашақ заңда қоршаған органы қорғау ережесі бекітіліп, гиісті ... ғана ... ... ... ... оны бұзушылар бірте-
бірте жойылуы мүмкін.
Сөйтіп, заң ... ... ... ... дегеніміз кез
келген адамға байланысты емес, мемлекет мақұлдаған немесе бекіткен ... ... ... ... жүйесі немесе оның жиынтығы.
Ертеде қалыптасқан ру, тайпа қауымының мінез-құлық (тәртіп) ... ... ... ... келе әр қилы ... халықтың түсінікті түрдегі
жазбалы бірыңғай ережесі дүниеге келгенін біз ... ... ... ... ... ... жарғысы", т.б.). Қазіргі ... ... ... ... т.б. осылардың қатарына жатады. Құқықтың
басты белгісі - бүкіл ... ... ... ... өзі бүгінгі күнге
дейін сақталынып келді, бірақ оның ... мәні ... ... басымдау келеді.
Құқық терминінің екінші жағы "субъективтік құқық" деп аталады. Демек,
құқық жұртшылықка бейімделген жалпы норма ғана ... ол әрі жеке ... ... ... ... де ... яғни ... және
азаматтың қызметке (жұмысқа) кіру, оқу мекемесіне оқуға ... ... ... азаматтықты алуға құқылығы, т.б. Бұл сөздің мәнісі жеке
түрдегі ("менің құқығым бар") және ... ... ... ... ... ... қорғайық". Бірақта субъективтік құқық
адамнан (немесе ұйымнан) бөлінбейді, яғни осы ... иелі ... ... ... ... ... заң, ереже, т.б. түжырымдары жеке
адамға немесе ... жеке ... ... құқықтың өзге де субъектілеріне
құқықтар бере отырып, мұндай құқықтарды мемлекет жариялайтындығы ... ... ... ету ... ... қамтамасыз етілетіндігі
жағынан талап болып қалады. Сонымен бірге кез келген құқыққа басқа тұлғалар
мен органдарға ... өз ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуын қамтамасыз етуге берілген билік органның
нұсқауы сай келеді. Сондықтан, құқық ... ... ... ... субъективтік құқықты ажыратуымыз қажет. Сөз жоқ,
жоғарыда сөз етілген нақтылы, жеқе ... ... ... ... ... яғни объективтік құқықтың нормаларында көзделген ... ... ... ... ... ... ... нақыштау үшін мынадай мысалдарды
келтіргенді жен көрдік. Қазіргі қолданылып ... ... ... II ... ... ... мен бостандықтары
берілген. Оның 33-бабынын 2-тармағында: "Республиқа азаматтарының
мемлекеттік ... мен ... ... ... органдарын сайлауға
және оларға сайлануға, сондай-ақ республикалық ... ... ... - ... Бұл ереже, өзіміз көріп отырғандай, объективтік құқықтың
нормалары болып табылады, өйткені мұнда бүкіл ... ... ... ... ... түрінде беріліп отыр. Осы жалпы ережеге сүйене отырып,
нақтылы жеке азаматтың субъективтік (өзіндік) құқықтарын нақтылауға ... ... не ... ... құқығы, оның өзіне байланысты. Былайша
айтқанда, жеке азамат сайлауға қатысуы да мүмкін, не қатыспауы да ... жеке ... ... ... ... ... өзі оның
субъективтік құқығын айқындайтындығы.
Құқықтық норма өзінің әлеуметтік қызметі мен ... ... де ... ... Олай ... ол ... ... құқықтық тәртіп орнығады
(құқық негізіндегі тәртіп). Өйткені, құқықтық ... ... ... ... қажетті тәртіпті сақтауға міндетті. ... өз ... ... ... ... да болар құқық, ең
алдымен, жалпы әлеуметтік мүдделерді, яғни тұтастай алғанда бүкіл қоғамның
мүддесін қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... басқа адамның мүддесіне қайшы келмеуі қажет. Сөйтіп, құқықтың көмегімен
қоғамда әрбір мүдделер келісімді түрде бір-бірімен қабысып ... ... ... мен жеке ... көше ... ... өйткені олай болмаса, көше апаттары болуы ықтимал. Мұндай ережелерді
мемлекеттік автоинспекция органдары белгілейді. Мұның өзі - құқық ... ... Оны ... ... мемлекет тарапынан көндіру
шаралары қолданылады (айыппұл, т.б.). Сөйтіп, кейбір нормалар реттеушілік
функциясын ... ... ... - қорғаушылық функциясын іскеасырады
(айталық, адамның өмірін, денсаулығын, ... ... ... ... ... ... не ұрлағаны үшін қылмыстық жаза қолдану, т.б.).
Демек, құқық нормаларының реттеуші рөлі адамның, тұлғаның (органның,
меқеменің оның ... ... ... ... ... ... ... мекемелерден) тиісті әрекеттерді талап етуінен
де, оның талаптарын бұзу ... ... ету ... ... ... да ... табады. Егер бірінші жағдайда норма мінез-
құлық өлшеуші, белгілі бір қатынастар үлгісі ретінде ... ... ... бір ... немесе бұрыс ісқе баға беру ... ... ... ... ... ... ... қәрінеді. Сонымен бірге
құқықтық норма - бұл ... ... ... ... ... ықпал ету шаралары қолданылатындығын ескерту.
Жоғарыда айтып кетілгендей, құқық пен мемлекет арасында тығыз байланыс
бар екендігін көрдік. ... ... ... ... ... ... ... болуына оларға тән жағдайлардың бірдей ... ... ... даму ... ... ... ... әлеуметтік
құбылыстардың объективтік қажеттілігінен туындауы, олар бір-бірінсіз өмір
сүре алмайды. Жалпы мақсаты - ... ... ... ... ... енгізу. Бірақ та мемлекеттің құқыққа ықпал ете алатындығын
естен ... ... ... ... құқықтық жүйенің дамуын
қолдайды; құқық нормаларына ресми түсініктемелер ... ... ... құқық нормалары іске асырылады; құқықты қорғауды қамтамасыз
етеді.
Сөз жоқ, құқық та өз ... ... өз ... ... алады:
мемлекетгің өмір сүруі мен қызметін конституциялық тұрғыда белгілейді;
мемлекеттің ... оның ... ... ... ... ... ... лауазымды адамдардың өкілеттілігін заңды
түрде бекітеді; мемлекеттің міндеті мен функциясын іске асыру құралы ... ... жеке ... ... ... азаматтардың жеке
өміріне мемлекеттің кірісу шегін реттейді және бекітеді.
Мемлекет пен құқықтың ара қатынастарын ... ... - ... өмірден орын тапқандарына тарих куә. ... бірі ... ... (мұнда - мемлекет құқықтан жоғары тұрады және ... ... ... - либералдық-демократиялық модель, оны біз
құқықтық мемлекет теориясы деп те ... ... ... ... ... ... - ... модель (мемлекет құқықты дүниеге
келтіреді, өз қызметінде құқықпен байланысты).
Реалистік модель бойынша мемлекет пен ... ... ... ... пен ... ... (тұтастығын); құқыққа
мемлекетгің ықпалдылығын; мемлекетке құқықтың әсер етуін.
Сөитіп, құқықтың белгілерін атап өтпекпіз: 1) ... ... ... ... ... ... тағайындайды, қабылдайды, бекітеді);
3) мемлекеттен ... ... ... нормаларының бұзылуы мемлекетгің
мәжбүрлеу шараларын қолдануға әкеп соқтырады); 4) жалпыға ... ... ... ... ... ... субъектілерге
қатыстылығы (жалпы сипаттама) және де ... ... ... ... ... (міндеттіліқ мөн); 5) ... ... ... ... бір ... ... ... актілерде, нормативтік мәні бар шарттарда, сот ... ... ... әрі құқықтық әдет-ғұрыптарда),
мемлекеттік реттелінген қоғамдық қатынастарда көрініс ... ... ішкі және ... саясатын жалпыға міндетті тәртіп
ережесін қамтитын мемлекеттік ресми актілерді шығару ... іске ... ... ... ... іске асырушы нысан және құрал ретінде
танылады.
'"Мемлекеттің шығуы туралы қаншалықты теориялар ... ... ... жөнінде теориялар бар екендігін білуіміз қажет. Солардың
бірі - технологиялық теория, бұл бойынша құқық құдай берген ... ... ... Олардың кемеңгерлері мемлекеттің шығаратын құқықтарының
негізінде ең жоғарғы құдыретті күші бар құдай заңы жатыр, - ... ... ... ... шығу ... табиғи процесс, - деп
уағыздайды. Яғни құқық пен бостандық әркімге тумысынан ... Оны ... де бере ... Айталық, адамның өмір сүру, бостандық, ешкімнің оған
тиіспейтіндігі, тендік, меншік жөніндегі құқықтар. Бұлар ... әрі ... ... ... ... тек ... ешкімде алып тастай алмайды (мысалы, тек қылмыс жасағанда ғана
кінәлы адамға бас ... ... ... жаза ... ... ... ... ғана құқықтар мен бостандықтарды шектеуі ... ... ... ... ... ... ... келмеулері
тиіс, - деп тұжырымдайды.
Табиғи құқық пен "Поэитивтік құқықтың" ... ... ... заң ... ... көрініс табуда. Еліміздің жаңа
Конституциясының 12-бабынын 2-тармағында: "Адам құқықтары мен ... ... ... олар ... деп танылады, оларадан ешкім
айыра алмайды, заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің ... ... ... ... ... - ... осының куәсі. Адамның
және азаматтың өз құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... мен ... ... ... тиіс.
Марксистік теория құқықтың шығу ... ... ... яғни ... ... ... ... нәтижесінде
адамдардың материалдық жағдайы езгеріп, құқықтың шығуына бірден-бір
себепкер ... - деп ... ... көзкарас қазіргі кездегі ғылымның
дамуына, оңды жақтарынан көрініс табуда, өз ... ... ... марксизмде таптық ... ... ... шынайы
жоғарылатып жібергендігі ақиқат. Оны мемлекет пен құқыққа ... ... ... ... ... ... бойынша) -
бұл үстем таптың қолындағы ... ... ... және ... ... ... Ол ... бұл рөлін армия, полиция, сот, тұрма, басқа
да өкімет пен басқару органдарының көмегімен орындайды. Демек, ... ... ... үстем тал орнатқан тәртіпті қорғау болды.
Заңдарда, үкімет қаулыларында және ... ... ... ... нормалардың (мінез-құлық ережелерінің) жиынтығы - құқық та
осы мақсатқа қызмет етеді.
Мемлекеттің шығуының жалпы заңдылықтары
Ру дәуірінде адамдар тек ... даяр ... ... ... ... сүрген. Келе-келе адамдар ... ... ... ... өздері
шаруашылыққа кіріседі. Сөйтіп, жинау-терімшілік ... ... ... ... Мал ... ... ... Диқаншылыктың нәтижесінде отырықшылық қалыптасып, елді мекендер,
қалалар салына бастайды. Қалаларда қол өнері ... ... ол ... және ... ... ... көзіне айналады. Экономиканың
аталған салалары бірінен-бірі бөлініп шығып, дербес өмір сүре бастағаннан
кейін, бірінің ... ... бірі ... ... ... ... өнімі, малшыларға жер өнімі, қолөнершілерге тамақ қажет болады. Сөйтіп,
соларға делдалдық жасайтын алыпсатар-лар бөлініп шығады.
Құрал-саймандардың жетілдірілуіне байланысты еңбек өнімділігі де ... ... ... өнім ... ... Рулық қауымда барлық жиналған,
табылған өнім ру ... ... ... ... еді. Енді еңбек
өнімділігінің өсуіне байланысты артық өнім жеке ... ... ... ... ... ... ... жерге, қолөнер
бұйымдарына жекелеген иелер пайда ... ... ру ... ... ... жеке ... ... пайда болып, меншіктің айрыкша
түрі - жеке меншік қалыптасады. Жеке ... ... ... байланысты
қоғам таптарға бөліне бастайды. Бір жағынан, құрал-жабдықтар, өндірілген
бұйымдар, мүлік-дәулет адамдардың бір ... ... ... ... ... ... Екінші жағынан, кедейлер, жарлылар ... ... ... ... ... тән белгілерінен айрылып, құлдырайды. Оның орнына
жеке меншікке негізделген, ... екі ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда рулық қоғамдағы барлық ру мүшелерінің
игілігін көздеп, еркін білдіретін қауымдық билеу ... өз ... ... ... иелерінің - байлардың айрықша мүдделері болғандықтан, баска РУ
мүшелерімен, ... ... ... мәселелерді тең негізде шешуге
бармайды. Содан байлар мен кедейлердің арасында қайшылықтар пайда ... ... ... ... ... ... ... билеу, басқару жүйесі де ... ... ... ... ... ... ... құрылым баса бастайды. Сөйтіп, қоғамның
белгілі бір сатысында мемлекет және құқық пайда болады.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет пен жеке тұлғаның өзара жауапкершілігі22 бет
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
Азаматтық құқық субъектілерінің азаматтық құқықпен өзара байланысы28 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Ашық жүйелердің өзара байланысының эталондық моделі6 бет
Заң психологиясының теориялық және практикалық міндеттерін өзара байланысы4 бет
Интеллектілік даму мен өзіндік бағалаудың өзара байланысына этномәдени факторлардың әсері71 бет
Кәсіпорындардық басқару құрылымы және даму стратегиясының өзара байланыстары78 бет
Көне жазба әдебиеті пен қазақ ауыз әдебиетінің өзара байланысы50 бет
Көркем шығарманың дәстүрлі және жаңа формаларына өзара байланысы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь