Вирустардың морфологиясы және биохимиясы

Морфологиялық сипаты бойынша вирустардың едәуір айырмашылығы бар екі пішінін (формасын) ажыратады: жасушадан тыс орналасқанын-вирион, жасушаішілігін-вирус, деп атайды. Вирустардың мөлшері 25нм-ден 350-400нм-ге дейін болады (нанометр-1нм=10-9 метр). Мөлшерін және массасын жанама әдістермен-ультрацентрифугалау, ультрасүзу және микрофотографиялау тәсілдерімен анықтайды. Ірі вириондарды сәулелі микроскопта көруге болады (шешек ауру кезіндегі Пашен денешіктері).
Вирустардың морфологиясы жақсы зерттелген және оларды жіктеу (классификациялау) кезінде ескеріледі. Вирионның негізгі компоненті-ақуыздық қабаты (капсид), оның ішінде нуклеин қышқылы болады. Капсидпен қоршалған нуклеин қышқылын нуклеокапсид дейді.
        
        ‎          ‏Вирустардың‭  ... ‬ және ...     ... ... ... ... ... айырмашылығы бар екі пішінін‭ ‬(формасын‭)‬ ажыратады:‭ ‬жасушадан тыс орналасқанын-вирион,‭ ‬жасушаішілігін-вирус,‭ ‬деп атайды.‭ ‬Вирустардың мөлшері‭ ... ... ... болады‭ ‬(нанометр-1нм‭=‬10-9‭ ‬метр‭)‬.‭  ‬Мөлшерін және массасын жанама әдістермен-ультрацентрифугалау,‭ ‬ультрасүзу және микрофотографиялау тәсілдерімен анықтайды.‭ ‬Ірі вириондарды ... ... ... болады‭ ‬(шешек ауру кезіндегі Пашен денешіктері‭)‬.‭    
Вирустардың морфологиясы жақсы зерттелген және ... ... ... ... ... ... негізгі компоненті-ақуыздық қабаты‭ (‬капсид‭)‬,‭ ‬оның ішінде нуклеин қышқылы болады.‭ ‬Капсидпен қоршалған нуклеин қышқылын‭ ‬нуклеокапсид дейді.
... ... ... ... ... ... копсомер-ақуыздардың бір немесе бірнеше түрлерінен тұратын тиісті молекулалық салмағы‭ (‬массасы‭)‬ бар ақуыз молекуласы,‭ ‬мысалы:темекі теңбілі‭ ‬(мозаика‭)‬ ... ... ... ... ‬Капсид жүрекшені‭ ‬(core‭)‬ қоршап тұрады.‭ ‬Көптеген вирустарда нуклеин қышқылдарынан басқа арнайы ферменттері болады.‭ ‬Ақуыздар мен ферменттердің құрамы әртүрлі ... ... ... ... ... ‬шешек вирусында-12‭ ‬фермент,‭ ‬құрамында‭ ‬1-2‭ ‬ферменттері бар вирустар кездеседі.‭ ... ... ... ... ... рөл ... ‏Вирустарды құрамы бойынша бірнеше симметриялық типтерге ... ... ... ... ... ... және парагрип вирустары,‭ ‬коронавирустар‭)‬:‭
-Квазисфералық-‭ ‬куб типтес немесе икосаэдральды тип‭;
-Аралас симметриялық тип‭ ‬(Т-жұпты бактериофактар-басы көп қырлы,‭ ‬ал ... ... ... ‏Симетриялық типі тек қана ... ... ... бұл ... есепке алынбайды.‭ ‬Мысалы,‭ ‬грипп вирусы сыртынан қарағанда сфера пішіндес,‭ ‬ал нуклеокапсидінің симметриясы спираль типтес.
... ... ... ‬(пеплос‭)‬ болады-‭ ‬олар күрделі құрылымды вирустардың сыртқы қосымша қабаты.‭ ‬Суперкапсидтің құрылымдық элементтері-‭ ... ... ... ... ... ... ‬2‭ ‬типі бар:‭ ‬гемагглютенин және нейроминидаза‭; ‬парагрипп вирусында екі комплекс-гемагглютининмен бірге ... және ... ... деп ... ... ... ... ‬120‭)‬.Адамдар үшін потогенді вирустардың көпшілігі-күрделі құрылымдылар.‭ ‬Егер вирустың суперкапсиді болмаса-‭ ‬қарапайым құрылымды вирустар деп аталады.
... ... ... ... ... ие ... ... ұшыраған‭ ‬(модифицирленген‭)‬ ЦПМ-ы.‭ ‬Модификация ЦПМ учаскесіне вирус тікенекшелерінің тіркелуі нәтижесінде іске асады.‭ ‬Бұл заңдылыққа поксвирустарының‭ ... ... ... ... ... ‬олардың суперкапсиді вирусспецификалық,‭ ‬яғни суперкапсид синтездеуге жауапты меншікті гендері бар.‭ ‬Егер де бір вирусты әртүрлі жасушаларда дақылдандырса,‭ ... ... ... айырмашылығы бар суперкапсид пайда болады.‭ ‬Тікенекшелер‭ ‬(ШНПЫ‭)‬ сезімтал жасушалардың ... ... ... рөлін атқарады.‭ ‬Егер оларды майеріткіштермен немесе детергенттермен кетірсе,‭ ‬вирустың инфекциялық белсенділігі толық жойылады.
... ... ‬да ... зерттелген.‭ ‬Вирион құрамына кіреді:‭ ‬ақуыздар-70-80%‭; ‬нуклеин қышқылдары-4-6%‭(‬РНҚ‭)‬,‭ ‬20-30%‭ (‬ДНҚ-ы вирустарда‭)‬; липидтер және көмірсулар шамалы мөлшерде болады.
... ... ... ... сол ... ... амин қышқылдары,‭ ‬тек қана реттілігі бойынша айырмашылығы бар.
... ... ... ... ... протеазаның‭ ‬әсеріне сезімталдығы өзгерген.‭ ‬Вирустардың ақуыздыры әртүрлі факторлардың‭ ‬(нуклеазаның ультракүлгін ... ... ... т.б.‭)‬ әсеріне қарсы қорғаныс функциясын атқарады.‭ ‬Вирус ақуыздарынан жоғары,‭ ... ... емес ... бар,‭ ‬өйткені репродукциялануы кезінде вирусқа‭ ‬‬ қажет‭ ‬(геномның босануы‭)‬.‭ ‬Бұл кезде ақуыздардың протеазаларға ... ... ... ... ... енгеннен кейін ақуызы өзгереді және протеазалардың әсеріне жылдам гидролизденеді.
‎ ‏Вирустың ақуыздары құрылымдық‭ ... және ... ... ... деп бәлінеді.‭ ‬Құрылымдық ақуыздар суперкапсид жіне капсид ақуыздарын түзеді.‭ ‬Құрылымдық емес ақуыздар вирус бөлшектерінің құрамына ... ... ... ... ... ... табылады.‭ ‬Олар реттеушілік функциясын атқаратын ферменттер‭ ‬(регуляторлық ферменттер жіне ақуыздар‭)‬,‭ ‬және де вирустық құрылымдық ақуыздардың ізашары‭ ‬(предмествонник‭)‬ болуы ... ... ... ... ... ... ... ‬(поледеательность‭)‬ басқаша,‭ ‬сондықтан оларды жасуша ішінде анықтауға ... ... ... ... жасушалар рибосомасында жалпы заңдылықтарға сәйкес жүреді және иРНҚ-мен реттеледі,‭ ‬ол ... ... ... ... пайда болады.‭ ‬Вирустардың ақуыздарының атқаратын функциялары:
‎ ‏1.‎ ‏Қорғаныстық-вирустық нуклеин қышқылын УКС‭ ... ... ... ... ... колеңкелейді.‭ ‬ИИ-осының арқасында вирустар мыңдаған жылдар тіршілігін сақтап келеді.
‎ ‏2.‎ ... ... әсер ... ... ... ... ... сезімтал жасушаға ғана енуі.‭ ‬Үш өлшемдік‭ ‬(трехмерная‭)‬ құрылымның ... ... ... іске ... ... беткейінде вирионның жабыстырушы ақуызына комплементорлы рецепторлар болуы қажет,‭ ‬осындай ... ... ... керекті жасушаға адсорбциялануы жүреді.
‎ ‏Жасушалық рецепторлардың табиғаты әртүрлі ... ... ... ... үшін ... ... ... болады:грипп вирусы үшін-құрамында сиал және нейроамин қышқылы бар мұрын және‭ ‬жұтқыншақтың артқы ... ... ... ‬АИВ‭ ‬(ВИЧ‭)‬үшін сезімтал жасушалардың‭ ‬5типі‭ ‬(Тх макрофагтар,‭ ‬альвеолярлық макрофагтар,‭ ‬нейрондар және нейроглиялар жасушалары,‭ ‬тік ішек шырысының жасушалары;құтыру вирусы үшін-теріасты майшелінің‭ ... ... ... ... ... ... рецепторлардың саны бірдей емес,‭ ‬кейбір вирустар үшін бір жасушаның беткейінде‭ ... ... ... болады.‭ ‬Күрделіқұрамды вирустарда адрестік функцияны суперкапсид орындайды,‭ ‬ал ... ... бір ... ... де бұл ... ... ... вирус сезімтал жасушамен өзара әрекеттесу қабілеттілігін жоғалтады.
‎ ‏3.‎ ‏Реттеушілік‭ ‬(регулирующая‭)‬ функциясы.‭ ‬Ол вирустардың жасушаішілік ақуыздары,‭ ... ... ... ... ... ‬Грипп вирусының осындай комплексінің құрамына РА1-қышқыл және РВ-негізгі полимеразалар кіреді.‭ ‬АИВ-ында төрт фермент:РНҚ тәуелді-ДНҚ ... ... ... ... ... ... ... жүрекшесінің құрамында болады.‭ ‬Сезімтал жасушамен өзара әрекеттесу ... ... ... ... құрылымдық емес ақуыздар мен ферменттер орындауы мүмкін‭ ‬(шешек вирусы-33полипиптидтер ... ... ... ... ... тірі ... нуклеин қышқылдарына қарағанда едәуір айырмашылықтары бар.‭ ‬ОЛардың бәрінде генетикалық ақпарат екі спиральды ДНҚ-а кодталған және бір жіпшелі РНҚ ... ... ... ... ... ... ретінде ДНҚ да,‭ ‬әрі РНҚ да болуы мүмкін.‭ ... ... ... геномды‭)‬ вириондық РНҚ бір мезетте инфармациялық РНҚ-ң рөлін атқара ... ... ... ... классификациясы бойынша‭)‬ +жіпшелі деп атайды.‭ ‬Осындай РНҚ-н бөліп алып жасушаға жұқтырса,‭ ‬жасушаға бүтін ... ... ... дамиды.Басқа-жіңішке вирустарда РНҚ ажыраттық функциясын іске асыра ... ... ... ... осындай РНҚ-ң синтезделуін қажет етеді.‭ ‬Себебі РНҚ тәуелді полимераза енуін қажет етеді,‭ ‬ол вирустық ... ... ... ... ... ... ‬иРНҚ жасушаның рибосомасына тасмалдап да трансляциялық процесс-‭ ‬вирустық ақуыздардың синтезделуі басталады.
... ... ... ... ... ... ... ‬Оларды химиялық‭ ‬(фенолмен‭)‬ немесе физикалық факторлармен‭ (‬ультрадыбыспен‭)‬ вирусты бұзып ... ... ... құрамды вирустарда олар бірнеше түрде кездеседі:‭ ‬классикалық екі жіпшелі‭(‬аденовирустар,‭ ‬герпесвирустар‭)‬; екі жіпшелі сопақша пішінді шеттері тұйықталған‭ (‬шешек вирусы‭)‬; екі ... ... бір ... ... ... тізбегі бірнеше жерден үзілген (әрбір фрагменті-уникалды ген‭)‬;жоғарғы ... ... ... ‬(суперспирализация‭)‬немесе ондай жоқ‭ ‬(тогавирустар‭)‬ екі жіпшелі сақина түзіп тұйықталған:сыртқы жіпшесі сақина пішіндес тұйықталған‭ ... ‬ал ішкі ... ... ... ... ... ... екі жіпшелі‭ ‬(геподновирустар‭)‬; уникальды сызықшалы бір жіпшелі ... ... бір ... ... ... ... ‏РНҚ ... ... да ... типтері бар:‭ ‬классикалық бір жіпшелі сызықшалық‭ ‬(пикорнавирустар,‭ ‬тогавирустар,‭ ‬парамиксовирустар,‭ ‬рабдовирустар‭)‬; сызықшалық,‭ ... ... ... ... бір ... фрогменттелген,‭ ‬бірақ әрбір фрогмент сопақша тұйықталған‭ ‬(буньявирустар‭)‬; бір-біріне сай келетін екі жіпшелі‭ (‬ретровирустар‭)‬; бұл вирустардың ... ... ... ... ... ... ... ‏Химиялық құрамы бойынша вирустық РНҚ және ДНҚ жасушалық нуклеин қышқылдарына ұқсас.‭ ‬Олардың ... сол ... ... ... ... ... айырмашылығы бар.
‎ ‏Липидтер‭ ‬күрделі құрылымды вирустарда бар,‭ ‬олардың болуы потогенді вирустар үшін қажетті ... бірі ... ... ... ... ... кезінде пайдаланылады.‭ ‬Құрамындағы липидтер мөлшері тұрақты емес,‭ ‬1,5%-дан‭ ‬54%-ға дейінгі деңгейде байқалады.‭ ‬Вирустардың липидтік құрамы тұрақты ... ... ... ... ... ‬Липидтет суперкапсидтің құрамында болады және иесінің жасушасына байланысты.‭ ‬Егер әртүрлі вирустарды жасушаның бір ... ... ... құрамы бойынша бірдей болады.‭ ‬Липидтер маңызды рөл атқарады-қорғаныстық функциясы суперкапсидтың ақуызды қаңқасын нығайтады.‭ ... ... ... ... ... ... ... өзінің бақлауымен меншікті липидтер синтезделеді,‎ ‏сондықтан олардың липидтік құрамы тұрақты.
... ... ... вирустардың суперкапсидінің құрамына кіреді,‭ ‬көбнесе моносахариттер,‭ ‬аминосахариттер түрінде әртүрлі тікенекшелердің‭ ‬(шипики‭)‬ құрамында болады.‭
Көмірсулар мөлшері‎ ‏1-3%-ға дейін және ... ... ... жетуі мүмкін,‎ ‏олар гликоза,‭ ‬манноза,‭ ‬галактоза,‭ ‬нейрамин қышқылдарынан тұрады.‭ ‬Көмірсулық компнент иесінің жасушасына байланысты,‭ ... ... ... ... ... қасиетбереді.‭ ‬Күрделі құрамды вирустардың гликопротейдті кешенін алып тастаса,‭ ‬олар сезімтал ... ... ... ... ‬Қарапайым құрылымды вирустарда көмірсулық компонент болмайды.
... ... ... да ... ... мүмкін:полипептидтердің құрамына жиі жағдайда фосфаттар қосылады‭ ‬(адено-,‭ ‬ретро-,‭ ‬ұршық-,‭ ... ... ... ... ... қазірше анықталмаған.‭ ‬Кейбір вирустарда микроэлементтер бар‭; ‬мыс,‭ ‬молибден.‭
Вирустардың ферменттерін екі топқа бөледі:‎ ‏вириондық және вирусиндуцирлеушілер.‭ ‬Біріншісіне транскрипся және ... ... ... ... ... және РНҚ полимеразалар-көптеген вирустардан табылған,‭ ‬қайтымды транскриптаза-ретровирустарда,эндо-‭ ‬және экзонуклеазалар,АТФ-аза,кейбір вирустардың нейроминидазасы‭)‬.‭ ‬Құрылысы вирустық геномда кодталган ферменттерді-вирусиндцирлершілеу деп аталады.‭ ‬Оған РНҚ-полимеразалар‭ ... ... ... ... ... және де ДНҚ-полимеразалар‭ ‬(покс-,‭ ‬және ұшық вирустары‭)‬ жатады.‭ ‬Вирустар өзінің меншікті ферменттері мен ... ... ... ... ... де пайдаланады.‭ ‬Кейбір‭ ‬вирустардың құрамында ферменттердің ауқымды жиынтығыьболады‭; ‬поксвирустарда-10,‭ ‬АИВ-4,‭ ‬грипп ... ... ... ... ... кезеңдерін қамтамасыз етеді‭ ‬(комплементарлылық принцип бойынша‭)‬.
... ... ... ... ... ... ... синтезделуін қамтамасыз етеді.‭ ‬Ферменттер НҚ-ың синтезделген тізбектерін модификациялауға қатысады:‭ ‬тізбектің ұзаруы,‭ ‬қысқаруы,‭ ‬нуклеин қышқылдарының‭ ‬‬ немесе процессингі-кесілуі және ... ... ... ферментімен тігілуі‭ ‬(сшивание‭)‬.‭ ‬Шешкейлік‭ ‬(концевые‭)‬ ферменттер қосымша нуклеотицитерді тіркейді.‭ ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.‭

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Вирустың организмге енуі,таралуы,орналасуы жайлы мәлімет9 бет
Актиномикоз, аспергиллез ауруларында қолданылатын биопрепараттар. Пастереллез, колибактериоз ауруларында қолданылатын биопрепараттар7 бет
Органдар биохимиясы жайлы3 бет
Органдар биохимиясы жайлы ақпарат7 бет
Қалқанша және қалқанша маңы бездерінің гормондарының биохимиясы9 бет
Өсімдік морфологиясы6 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Ағылшын тілінің морфологиясын синтаксистік негізде оқыту әдістемесінің негіздері56 бет
Бактерия мен вирустардың генетикасы. вирустарды өсіру14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь