1929-1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыс

1929-1933жж. Дүниежүзілік эклнлмикалық дағдарыстың ерекшеліктері. Дағдарыс 1929 ж. Қазандағы Нью-Йорк фондылық биржасында милиондаған акциялардың бағасының милиартаған долларға кеміп кетуіне байланысты үрейден басталады. Бұл бағалы қағаздар рыногінің апатқа ұшырауы еді. Акциялармен биржалық алып-сатушылық және олардың курсын 1928-1929 жж. Экономикалық серпіліс кезіндегідей жасанды түрде асыру осындай салшдарға алып келетіні күмәнсіз еді. Бірақ биржа апаты терең экономикалық дағдарыстың тек сыр-ткы көрінісі ғана болды.
Экономикалык циклдің міндетті кезеңі болып табыла-тын экономикалық дағдарыстардың ең басты себептерінің бірі — өндіріс пен тұтыну арасындағы тепе-теңдіктің бұзылуы болып табылады: шығарылған тауарлар рыногіндегі ұсыныс оларға деген төлем кабілеті — сұра-ныстан асып кетеді. Тауарлар жатып калмасын деп өндірушілер әдетте дағдарыс кездерінде бағаны кемітеді, өндірісті азайтады, жұмысшыларды қысқартады, капитал салымын кемітеді.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТІРЛІГІ
АЛМАТЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ КОЛЛЕДЖ
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: 1929-1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыс
Орындаған: ИС 1-1 к ... ... ... Нұрғалиевна Н.С.
Алматы 2007
1929-1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыс
1929-1933жж. Дүниежүзілік ... ... ... 1929 ж. ... Нью-Йорк фондылық биржасында ... ... ... долларға кеміп кетуіне байланысты үрейден
басталады. Бұл ... ... ... ... ... еді. Акциялармен
биржалық алып-сатушылық және олардың ... ... жж. ... ... жасанды түрде асыру осындай салшдарға алып келетіні
күмәнсіз еді. ... ... ... ... ... ... тек ... ғана болды.
Экономикалык циклдің міндетті кезеңі болып табыла-тын экономикалық
дағдарыстардың ең басты себептерінің бірі — ... пен ... ... ... ... ... ... тауарлар рыногіндегі
ұсыныс оларға деген төлем кабілеті — ... асып ... ... ... деп ... ... ... кездерінде бағаны кемітеді,
өндірісті азайтады, жұмысшыларды қысқартады, капитал ... ... ... ... ... дейін теңестіру циклдік дағдарыстан
автомат-ты түрде шығудың алғашкы ... ... ... Бұл ... ... дағдарыстарға тән көрініс болатын. Бірақ 1929—1933 ... ... ... ... ... ... механизмінің "істемей калуы" көп
жағдайда капиталистік шаруашылықтың ... ... ... Капитал мен өндірістің аса ірі бірлестіктерде шо-ғырлануы ... ... ... монопо-лиялықтарына байланысты бағаны
төмендетпей, бір мезгілде өндірісті қысқартуға ... ... ... аса ... ... (кей ... бес жыл бойына) дағдарыстан автоматты
түрде шығудың дәстүрлі рыноктік механизмінің бүл ... ... ... ... ... механизмімен толықтырылуы тиіс екендігін
көрсетті. Халықаралық тауар ... ... ... ... саясаты да дағдарыстан шығуды қиындатты.
XX ғ. бірінші үштігінде жасалған жаңа техника мен технологияның жаппай
өндірісті ... ... ... бар ... ... ... ... автомобиль шығару болды. Жаппай өндірісті бастау ... ... ... ... ... қажет. 1929—1933 жж. дағдарыста дәл ... пен ... ... пен ... ... ... тапты.
Акырында, дағдарыс бүрын болып көрмеген мөлшерде тұрақты ... ... ... адамдар үшін аштық, бүліктер мен
көтерілістер каупін төндірді, яғни әлеуметтік мәселелер шиеленісе ... ... ... аса ... ... ... уізац мерзімдік құрылымдық дағдарыспен тура келуінде болды. 30-
жж. циклдік экономикалык дағдарыс ... ... 10—15 ... бір рет ... ... тура ... Орыс ғалымы Н.Д.Кондратьев 20-жж. өзінде-
ақ экономикалық дамудағы "үлкен циклдер", немесе "ұзын толкындар" теориясын
тұжырымдаған болатын. XX ғ. аса ірі ... және ... ... ... ... ... ... дәлелдеп берді.
Экономикада "ұзын толқындар" деп үзактығы шамамен алғанда 48—55 жылға
созылатын экономикалық белсенділіктің оқтын-оқтын ауыткып ... ... ... ... келетін кезеңдерде ин-дустрияльщ қоғамның
техникалық және технологиялық негізі жаңарып, бүл қүбылыс ... ... ... ... ... ... камтиды. Мұндай циклдер XVIII ғ. 80-ж. соңы мен 90-шы жж. ... ... Сол ... бастап батыс елдері төрт "үзын толқындарды"
бастарынан өткізді, олардың ... ... ... конъюнктураны
арттыратын кезеңі болса, соңынан төмендетін кезеңі болады. Арттыратын және
төмендететін кезеңдердщ түйіскен жерінің үлесіне өлеуметтік ... ... ... ... аса ірі ... ... Бүл ... циклдердің шеңберлері шамамен мына төмендегідей: 1780 ж.
соңы — 1840 ж.; 1840 ж. соңы -1890 ж.; 1890 ж. соңы — 1940 ж. ... 1940 ...... жж. ... XX ғ. екі толык "үзын тол-қындар" орын алды,
ал 1980 жж. ... ... ... ... ... кезең XXI ғ.
аяқталмакшы.
1914—1945 жж. аралык кезең конъюнктураның төмен-деу кезеңін қамтиды.
Бүл ... ... екі ... ... 30-жж. ... ... ... мен кейбір еуропалык елдердегі революциялар, Еуропадағы
тоталитарлык және авторитарлык режим-дердің орнауы секілді ... ... Бүл ... ... тарихында ең ірі омырылу, либералдыц демок-
ратияның терең дагдарысы және ... ... ... ... ... деп қарастырған жөн. Соғы-саралык онжылдықтар мен екі дүниежүзілік
соғыстың күйзелістерінен шығу ... ... мен ... ... ... ... дағдарыстан байкау жөне қателіктер әдісі
аркылы да, ... ... де шығу ... ... Әр ... ... (әлеуметтік рыноктік шаруашылықтың либералдык
теорияларынан шаруашылықты бір ... ... мен ... және ... ... ... Бұл ізденістерде ең
үлкен табыс ағылшын ... ... ... ... Ол ... ... негізін "Жұмыспен қамту, пайыз және акша теориясы" (1936) кітабында
баяндады.
Кейнсшілдік ең алдымен ... мен ... ... ... ... ... ... дүрыс бағалады: жаңа
өндірушішк мүмкіншіліктер жаппай өндіріс өшмдерін түтынуда қоғамның ... ... тап ... ... ... ... ... тұракты даму үшін оған жаппай түлыну мүмкіштті ... сай ... ... ... және ... ... төмендету жолымен "тер сығып алу"
жағдайында, яғни сатьш алушылық кабілетін ... ... ... ... ... шығу ... емес еді. Бүл ... бір-ақ жолы болды, ол еңбек акыны арттыру жолымен (Кейнсше "тиімді
сұраныс") еңбекшілердің са-тыпалушылык қабілетін арттыру ... ... ... түтынуға, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... арқылы) аудару жолы еді.
Екінші нұсқа ми-литарландьфу ... ... ... ... ... ... шығындарды үлғайту жолымен арт-тыруды үсынды. Мүндай бағытты
тіпті мемлекет қарыз-дарын үлғайту жолымен де жүргізу қажет деп ... ... ... және ... жатып қалуына бөгет болып, ... ... аса ... көріп отырғандардың пайдасына қайта
бөлуге, қоғамдық жүмыстар үйымдастыруға, жаңа жүмыс ... ... ... еді. Осы ... ... ... тіпті тольщ жүмыспен
камтамасыз ету мәселесін де шешуге мүмкін еді.
Кейдс экономиканы дағдарысқа карсы реттеу ... ... ... ұсынды. Ол мемлекеттік шығындарды ... ... ... қонъюнктураға байланысты салыктар мен банк пайызда-рын кеміту
немесе көбейту аркылы экономиканы жал-пы мемлекеттік ... ... ... ... ... "сұранысты кампиту", яғни өндірісті
ынталандыру мақсатында мемлекеттік шығын-дарды арттыру, салык пен ... ... ал ... ... кеткен" жөне иніляпия жағдайында
шығындарды азайту, салыктарды және банк ... ... ... реттеудің бұл шаралары "тоқта-жүре бер" ұстанымы деген ат алды.
Дағдарыстан шығу жолдары. ... ... ... ... ... ... рөлі туралы мәселе ... ... ... ... шығу ... ... мәселелер шумағымен
қоса өрілген болатын.
Сайып келгенде, барлык пікірталастырдың үшы ең ... ... ... пен ... қоғамның, мемлекеттік және жеке меншіктердің,
мемлекеттік реттеу мен рыноктың рөліне келіп ... ... ... ... ... ... ... тереңге кеткен американ коғамының
өзінде де мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... аудара бастады. Ал Еуропада
өткен ғасырдың соңында-ақ марксистік емес саяси экономия мемлекеттік реттеу
мен ... ... ... рөл атқаратында-ғын дәлелдеген болатын.
Бүл мәселе сол кездің басты идеялық-саяси қайшы-лыры — мемлекет пен
түлға, мемлекет пен ... ... ... катынастар түрасында
принциптік түрде ... ... ... ... ... ... арасындағы келіспеушілікке байланысты болды. Бүл
өмірлік маңызы бар мәселер-ден алыс жай ғана теориялық пікірталас емес ... XX г. ... ... ... щрайтын тотарита-лизм мен демократия
арасындагы курестің мазмщы бол-ды.
Саяси режимдерді саралау
|Негізгі типтері | ... ... |
|1 |2 |3 ... ... ... бар |Азаматтарды саясатка жөне |
| ... ... ішкі ... ... ... |
| ... жөне ... |дөрежесі мен сипаты |
| ... ... | |
| ... ... | ... |Басқару мен өзін-өзі |Билік ... |
| ... ... |жұмысындағы жария-лылыктың|
| ... ... ... ... ... |
| ... ... |пікір тарапынан бақылау мен|
| ... рөлі үшін ... ету |
| ... | |
|1 |2 |3 ... |Армияныи, ... ... ... |полиция-ның,арнайы ... іске ... ... ... ... |коғамның мемлекеттің |
| ... ... орны ... ... |
| | ... бар ... |Зан шығарушы, аткарушы |Мемлекеттік орган-дарды |
| ... сот ... ... төсілі, баскарушы |
| ... ... ... мен ... |
| | ... таңдау |
| | ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... күкьщтары |қарым-катынастарыньщ сипаты, |
| |мен ... ... ... шешу |
| ... ... ... режимдердің ерекшеліктері. Екі
дүниежүзілік соғыс арасында Еуропада саяси режимдердің ... екі ... ... ... ... авторитарльщ-тоталитарлық үлгісі мен
либералдык-де-мократиялық үлгісі.
Тоталитарлық үлгінің толык логикалык шыңына ... ... ... ... ... (нацизм түрінде) жөне Испания ... ... ... ... ... ... болды.
Тоталитарльщ режимдер белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... және соғысқа дайындалу,
индустриа-ландыруды тездету, алдын-ала ойластырған идеология-лык қүрылымға
сәйкес ... мен ... ... үшін қүрылды. "Тоталитарльщ" үғымы 20—30
жж. КСРО-да қалыптаскан әкімгершілдік-әміршілдік жүйе мен ... да тура ... ... ... ... ... ... аяқ
асты ету күбылысы тән. Б.Муссолини өзінің "Фашизм туралы ілім" деген ... ... деп ... ... үшін ең жоғары нәрсе мемлекет. Оның алдында
жеке адамдар мен топ-тар түкте емес. Бүл салада жеке ... ... ... ғана ... шешуші рөл аткарады". ... ... ... ... ... ой мен үйым
бостандығының қас жауы.
Тоталитаризм мемлекеттік реттеудің коғамдық өмір мен жеке адамдардың іс-
әрекеттерінің ... ... ... ... ... қоғамды
тоталитарлык мемлекеттің жұтып қоюының экономикалык негізі - ол рыноктық
қатынастарды ... ... ... және ... ... табылады. Бұл жағдайда жеке меншік аукымының тарылатындығы
сонша, тұлғаның бостандығы мен ... ... ... ... ... ... ... режим мен оның
институттарының жойылуын, ... ... ... ... ... мен нацизм ұлтшылдық, шовинистік және
социалистік идеялардың ... ... ... ... ... ... ... ұстады. Бұл теріске шығару және
бірмезгілде зорлау мен қоркыту арқылы іске ... ... ... ... ... ... коғамды кайта құрудың утопиялық
доктрина-сына сену идеологиясы еді.
Экономика саласында фашизм мен ... ... ... ... ... оны ... мен алдағы соғысқа дайындалуға
бағыттады. Фашизм тұсында тап ... ... пен ... ... қарама-
карсы түруларын мемлекеттік-партия-лық аппарат аяусыз ... ... қуып ... оңшыл радикалдьщ күштерден айырмасы фашизм өзіне көпшілік негіз
таба ... ... ... ... ... ... ... теория,
анти-семитизм үнады, олар материалдық пайда тапты, кейбіреулер фашистік
қылмыстарға катысып, колдарын қанға бояды. Сонымен ... ... ... ... ... ... Олар ... дағда-рыстарға
тосқауыл қоя алды.
Либералдық-демократиялық ... 30-жж. ... ... ... сақ-тай отырып шығудың демократиялык жолы
ежелден келе жатқан берік демократиялық дәстүрлері бар, ... ... ... ... жоғары дамыған елдерге тән болды. Мүндай елдердің
қатарына Үлыбритания, Франция, Скандинавия ... АҚШ, ... ... ... ... ... реттеу қүралда-рын пайдаланып және еуропалық
демократия мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің әлеуметтік ... ... ... деп ... экономика-лық доктриналар мен ... ... ... ... ... ... ... және тең қолдануды,
мемлекетпен салыстаршнда ... ... ... ... ... ... биліктердің бөліну принциптерін, сайлаушылық
пен парламентаризмді танитын қоғамдық және ... ... ... табылады.
Мемлекет пен азаматтык қоғам, мемлекет пен жеке ... ... ... мен ... ... принципиалдық
айырмашыльщтар осында еді.
Авторитарлық саяси режимдер. Екі соғыс аралығында Орталық жөне Оңтүстік-
Шығыс Еуропада (Авст-рия, Венгрия, ... ... ... ... орнаған авторитарлық саяси режимдер аралық си-патта болды. 1940 ... ... ... ... ... ... кіргенінен кейін бейтарап
Швеция және Швейцариядан басқа Атлантикадан бастап КСРО шекарасына дейінгі
бүкіл кұрлықтық Еуропада орнала-сқан ... ... ... ... билік құрды. Еуропа мен Азияның сол ... ... ... ... XX ғ. 40-жж. бүл екі ... демократия мен бостандық
ошақтарын саусақпен санауға болатынын көрер едіңіз.
Коминтерннің тактикасы. Либералдық демократтар-дың осалдығы, ... ... ... ... мен ... институттардан
түңілуі, сол-шыл күштердің, әсіресе коммунистер мен социал-демок-раттардың,
арасындағы алауыздылық Италияда фашистердің, Германияда нацистердің үкімет
басына ... және ... ... ... ... бет бүруын
едәуір жеңілдетті.
Солшыл күштер ол кезде толық ақылға сиымды сүрақ қойды: ... ... ... ... ... жері және одан ... жолы социализмге өту емес пе екен? Дүниежүзілік социалистік
революцияның уақыты келген ... емес пе? ... ... коммунистік
парти-ялары және олардың халықаралық орталығы — ... ... ... деп бағалады. Сол кездердегі көптеген коммунистік
партиялардың ... ... үшін ... ... ... ... Бірақ өмір мәселені капитализм, не социализм деп емес, не фашизм, не
демократия деп қойды.
Тек 1935 ж. жазында Коминтерннің VII ... ... ... ... ... ... мен ... каупіне қарсы күреске бірігуге
шақыр-ған бірнеше маңызды шешімдер ... ... ... ... ... партияларға жөне олардың соңынан
ерген калың бүка-раға теріс және душпандық көзкарастан кең халық ... үшін ... ... ... ... ... ... жасау
тапсырылды. "Халық майда-ны" термині 1934 ж. ... ... ... ... карсы күрестін жалпы бағдарламасы мен ... ... кең ... ... ... ... ... күру капита-листік елдердің қоғамдық-
саяси өміріндегі жаңа қүбы-лыс болды. Халық майданы ... ... мен ... ... ... ... бүл елдерде кең саяси негізде
демократиялык біріккен ... ... ... бүл ... ... бармады.
30-жж. соңында бүл қозғалыс өзін-өзі ... Өзге ... бүл ... өріс ала ... Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында ... ... ... ... ... ... Үлттарды) қүрудан
көрініс тапты. ... ... ... ... 1936 ж. ... ... ... Франко шығарған фашистік бүлікке қарсы халық күресін
үйымдастырды. Республикалық армия мен фашистік ... және ... пен ... ... ... ... фашистік Ита-лия мен
нацистік Германия ... ... ... ... үш ... таяу
уақытқа созылды. Республикашылдардың катарында дүние ... ... ... келген демократ-еріктілер соғысты. Кеңес Одағы да оларға
әскери көмек көрсетіп, еріктілер жіберді.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1929 – 1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс8 бет
1929—1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс27 бет
Англияның әлемдiк экономикалық дағдарыс кезiндегi сыртқы саясаты24 бет
АҚШ-тың ішкі жағдайы және “жаңа бағыт”36 бет
Гитлер туралы жалпы мәлімет10 бет
ҚР Ұлы Отан соғысы кезеңінде8 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
"екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапонияның жағдайы"5 бет
1925-1933 жылдар арасындағы халықаралық қатынас3 бет
1931-1933жж. ашаршылық8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь