Бейімбет Майлиннің өмірі мен шығармашылығы

Бейімбет – поэзия, проза, драма саласында бірдей өнімді еңбек еткен қаламгер. Ол «Садақ» қолжазба журналында, «Айқап» журналында, «Қазақ» газетінде жарияланған алғашқы өлеңдерінен бастап-ақ ел өмірінің сан-сала көкейкесті мәселелеріне ден қояды. Сахара жұртының мұң-мұқтажын, арман-аңсарын, әсіресе азаттық-теңдік тақырыбын тілге тиек етеді. Бейімбеттің поэзиялық шығармаларындағы Мырқымбай – типтік кейіпкер деңгейіне көтерілген жиынтық бейне. Мырқымбай бейнесі арқылы Бейімбет сол кездегі қазақ кедейлерінің болмыс-бітімін, уақыт, қоғам аясындағы тіршілік-тынысын суреткерлік шыншылдықпен бедерлей алған.
Бейімбет қазақ поэзиясында поэма жанрының өрісін ұзартып, өресін биіктетуге қомақты үлес қосқан. Оның «Байдың қызы», «Рәзия қыз», «Қашқын келіншек», «Маржан», «Өтірікке бәйге», «Кемпірдің ертегісі», «Хан күйеуі», «Мырқымбай» поэмалары тақырыбының әр алуандығымен, оқиғалық тартымдылығымен, өзіндік тіл-стилімен қазақ поэзиясының көрнекті үлгілерінің бірі болып табылады.
        
        Бейімбет Майлин
Майлин Бейімбет (1894-1938)
Бейімбет – поэзия, проза, драма саласында бірдей өнімді еңбек еткен
қаламгер. Ол ... ... ... ... ... ... жарияланған алғашқы өлеңдерінен бастап-ақ ел өмірінің сан-сала
көкейкесті мәселелеріне ден қояды. Сахара ... ... ... ... ... ... ... тиек етеді. Бейімбеттің
поэзиялық шығармаларындағы Мырқымбай – типтік кейіпкер деңгейіне көтерілген
жиынтық бейне. Мырқымбай бейнесі ... ... сол ... ... болмыс-бітімін, уақыт, қоғам ... ... ... ... ... қазақ поэзиясында поэма жанрының өрісін ұзартып, өресін
биіктетуге қомақты үлес қосқан. Оның «Байдың ... ... ... ... «Маржан», «Өтірікке бәйге», «Кемпірдің ертегісі», «Хан күйеуі»,
«Мырқымбай» поэмалары тақырыбының әр ... ... ... ... ... поэзиясының көрнекті
үлгілерінің бірі болып ... ... ... оның ... шығармаларында айрықша жарқырап
көрінген. Әсіресе, қазақ прозасында әңгіме жанры Бейімбет ... ... ... Оның ... өмір ... дөп ... көрсететін
реалистік тегеурінімен, көркемдік биік ... ... ... ... Ол – ... әңгімелері арқылы өзі өмір сүрген
заман тынысы мен қоғам өмірін энциклопедиялық кемелдікпен ... ... ... – он ... ... ... бұған қоса «Азамат Азаматович» атты
роман жазған қаламгер. Оның ... ... ... атты романдары
аяқталмай қалған. Мұның сыртында ол – ... 25 ... ... ... ... шығармалары қазақ әдебиетін барлық салада байытқан
рухани асыл ... ... ... ... ... жасайтын болады.
Бейімбет Майлин (1896 ж. Қостанай обл. , ... ауд., - 1937 ж.) ... ... ... ... салушылардың бірі. Әкесі Жармағамбет те,
атасы Майлы да ... ... ... ... жетім қалған Бейімбет шешесі
Құлғизар мен әжесі Бойдастың тәрбиесінде өседі. ... ... кезі ... де ... жіберетін сөзге ділмар жан болған. Бұл үйде ақындар,
жыршылар жиі қонақ болып, ұзақ ... ... ... ... ... ... болып, өлеңдер айтылып тұрған. Оның үстіне шығыстыңқиссаларын
жақсы көретін әжесі ... ... ауыл ... хат ... соң ... ... ... тыңдайтын болған. Осының барлығы жас
Бейімбеттің сөз өнерін сүйіп, әдебиет жолына түсуіне ... ... ... ... сауат ашқан Бейімбет кейіннен Арғынбай қажының медресесінде
екі жылдай дәріс ... 1913 ж. ... ... ... ... соң Уфадағы «Ғалия» медресесінде оқиды. Медреседе оқып жүргенде
татардың Ғалымжан ... ... ... ... ... ... ... шығып тұрған «Садақ» атты ... ... ... ... ... ... ... «Шұғаның белгісі» әңгімесі
жариялайды. Өлеңдері «Айқап» журналында басқа да басылымдарда ... ... ол ... ... ... орыс әдебиеттерімен кеңірек
танысып, әдеби сауаты арта түседі. Денсаулығына байланысты Майлин медресені
аяқтай ... ... ж. ... бала оқыту, мұғалімдікпен айналысты. Осы
кездерде 1916 ж. ұлт-азаттық қозғалысына ... ... ... ... ... ... ... бірсыпыра өлеңдер жазды. 1922-
23 ж. Орынборда шығып тұрған «Еңбекші қазақ» газетіне қызметке келеді.
Газетте редактор ... ... ... ... ақын ... ... ... Майлиннің шығармашылық жолына үлкен өзгерістер
әкеледі, еңбекші таптың саяси ... ... ... жаза ... ... газеті бетінде өлең!әңгімелері жиі жарияланады. «Шұғаның
белгісін» қайтадан өңдеп, «Кызыл Қазақстан» журналында ... ... ... ... тұрған «Ауыл» газатінде істейді. ... осы ... ... ... ж. ... әдебиеті» газетінде редактор
болды. 1937ж. халық жауы деген жаламен ұсталып, 1938ж. ... 25-і ... ... аз өмірінде аса өнімді еңбек етіп, елуге тарта кітабын шығарды.
Оның шығармаларында қазақ кедейінің мінез-құлқы, тұрмыс-тіршілігі, ... ... ... ... ... да терең суреттеліп, қміршең
типтік ... ... ... ақындық қызметі 1912ж. жазылған
«Мұсылмандық белгісінен басталады». ... ... ... көп ... ... ... ... ауыр тұрмысы, әлеуметтік теңсіздік
жырланады. 1916ж. ұлт-азаттық ... ... ... халықтық
сыйпатты күшейте түсті. Осы ... ... ... тұман» өлеңінде
қараңғыға қамалған қалың елдің, ... халі ... ... ... ағартушылық, демократтық сарындар түпкілікті
қалыптасып, жаңа биіктергк бет алды. «Кедей», «Жауыз ... ... ... ... ... ... ауыл - ... бәріміз»,
«Коллективтің жырын айт» сияқты өлеңдерінде жаңа заман ... ... ... ... ... зор ... жырға қосты.
Майлин поэзиясындағы Мырқымбай бейнесі - жиырмасыншы жылдардағы ... ... ... ... ... үлкен табысы. Мырқымбай - тұтас
бір ... ... ауыл ... ... ... қзгерістерді оның сана-
сезімі, мінез-құлқы, іс-әрекеті, тұрмыс-тіршілігі арқалы шынайы суреттелген
типтік бейне. ... ... ... дәрежеге көтерілген бейне қазақ
әдебиетінде күні бүгінге дейін жасалына жоқ. Ол ... ... ... екі ... бірде басты, бірде қосымша кейіпкер ретінде
көрінеді. Майлиннің біраз өлеңдері әйел ... ... ... ... ... ... «Ақсуаттың жанында» сияқты өлеңдерінде
ескі салтқа негізделген қазақ қыздарының аянышты тағдырлары ... ... ... Шал мен ... ... ... ... жаңа
заманда теңдікке жетіп, бақытты өмір сүре бастаған жастарды жырға қосты.
***
Майлин Бейімбет (Бимағамбет) (1894-1938) — қазақтың көрнекті жазушысы,
қазақ ... ... ... жері — ... ... облысының Таран ауданы. Бір жасқа
толмай жатып әкесінен, алтыға шығарда шешесінен ... ... ... байларға жалданады.
Алғаш ауыл молдасынан оқып сауат ашқан. 1911-1915 жылдар аралығында
Троицк қаласындағы ... ... ... орысша қазақша
мектепте, Уфадағы Медресе Ғалияда оқып білім ... ... ... ... жазушылықпен шұғылдана бастайды.
«Қазақ», «Ауыл» газеттері мен «Айқап», «Садақ» журналдарына жазып тұрады.
Б.Майлин «Еңбекшіл ... ... туы» ... ... ... атсалыса
бастаған. Алғаш мақалаларымен қатысқан ол әдеби қызметкер, ... ... да ... редакторлыққа дейін өскен. Бірақ көп
істемеген.
1920-1922 жылдары газетті жасауға алғаш ... ... ... ... ... ... келе ... тұста басылымға Б.Майлин
секілді жеті-сегіз адам жетекшілік еткені мәлім.
Содан соң, ... ... ... ... Қазақстан») газетінде
қызмет істеп (1922-1923), Қостанайдағы губерниялық «Ауыл» газетінде ... ... ... ... «Еңбекші қазақ» газетінде қызмет істеп,
Қазақтың пролетар жазушылары ассоцияциясын (ҚазАПП) ... ... ... 30-шы ... ... ... (қазіргі
«Егемен Қазақстан») газетінде бөлім меңгерушісі, редактордың орынбасары,
«Ауыл тілі», ... ... ... бас ... ... ... жылы ... тұтқындалып, қызыл қырғын саяси репрессияның
құрбаны болды.
Шығармалары
Бейімбет поэзия, ... ... ... ... ... ... еткен
қаламгер. Ол «Садақ» қолжазба журналында (1913), «Айқап» журналында (1914),
«Қазақ» газетінде (1915) жарияланған алғашқы өлеңдеріне ден ... ... мұң ... ... ... әсіресе азаттық теңдік тақырыбын
тілге тиек етеді. Бейімбеттің поэзиялық шығармаларындағы ... ... ... ... жиынтық бейне. Мырқымбай бейнесі арқылы
Бейімбет сол кездегі қазақ кедейлерінің болмыс ... ... ... ... ... ... шыншылдықпен бедерлей алған.
Бейімбет қазақ поэзиясында поэма жанрының өрісін ... ... ... үлес ... Оның ... ... ... қызы», «Қашқын
келіншек», «Зайкүл», «Маржан», «Өтірікке бәйге», «Хан ... ... ... ... ... ... әр ... тартымдылығымен, өзіндік тіл стилімен қазақ поэзиясының көрнекті
үлгілерінің бірі болып табылады.
Бейімбет Майлин дарыны оның ... ... ... ... Әсіресе, қазақ прозасында әңгіме жанры Бейімбет шығармалары
арқылы кемелдене түсті. Оның әңгімелері өмір ... дөп ... ... ... көркемдік биік өресімен, тақырыбының әр
алуандығымен дараланады. Ол ... ... ... өзі өмір ... ... мен ... ... энциклопедиялық кемелдікпен сомдай алған ... он ... ... повесть, бұған қоса «Азамат Азаматович» атты
роман жазған қаламгер. Оның ... ... ... атты романдары
аяқталмай қалған. Мұның сыртында ол ірілі ұсақты 25 ... ... ... ... ... ... әдебиетін барлық салада байытқан
рухани асыл ... ... ... ... бірге жасайтын болады.
***
БЕЙІМБЕТ МАЙЛИН
(1894-1938)
Жиырмасыншы ғасырдағы ... ... ... ... айтарлықтай үлес қосып, биік белеске шығарысқан аса көрнекті
суреткер жазушы, ақын әрі ... ... ...... ... сөз
өнерінің алтын қорына жататын туындылар берген бірегей ... ... ... ... сұқ ... орай ... отырып, жазудан бас
алмайтын еді", — ... ... да ... ... қыршын жаста —
қырықтың төртіне жетер-жетпесте — ... ... ... ... да зор,
артына қалдырған әдеби мұрасы да аса бай.
Өмірбаяны. Болашақ қаламгер 1894 жылы ... ... ... ... ... болысындағы Ақтөбе деген жерде (қазіргі Қостанай облысы, Тобыл
ауданы, Майлин кеңшары) туған. Екі жасында әкесі қайтыс болып, күн ... ... бір ... сауыншылыққа жалданады. Жетілерге келгенде
Бейімбеттің өзі де әлгі ... ... ... ... ... ... ... ол жоқшылық зардабын өзі де әбден біліп-танып, кәрі
әжесі мен анасының зарлы кейістіктерінен, ... ... ... ... ... ... аңыздар мен ел іші әңгімесін мол білетін, өмір
тауқыметін әсерлі етіп өлеңге айналдыратын ... ... ... ... сөзге, әдебиетке зауықты больш өсуіне әсер етсе керек.
Алғашында ауыл молдасынан оқып, қара таныған зерделі де ... ... ... сол ... татар мұғалімінен сабақ ... ... ... ... ... ... Әбдірахман Арғынбаев деген ... ... ... құштар Бейімбет осымен тоқтап қалмай, 1913-
1914 жылдары Троицкідегі “Уазифа” (“Міндет'') мектебін бітірген соң, ... Уфа ... ... түседі. Онда әйгілі оқымыстылар,
жазушылар Мәжит Ғафури, Ғалымжан Ибрагимов ...... ... ... ... ... ... башқұрт жазушысы Сайфи Құдаш пен
Мағжан Жұмабаев та осы ... ... ... ... шығьш тұрған
"Садақ" атты қолжазба журналдың 1914 жылы 3-санында Бейімбеттің тұңғыш
туындысы — "Шұғаның ... ... ... ... ... ... енді
ғана тәй-тәй тұра бастаған кезде жиырма жасар жігіттің ... ... ... ... жазуы зиялы қауымды таң-тамаша қалдырады. Бұл хикаят
өзінің барша асыл қасиеттерімен осы ... ... ... келе ... туынды болып қалып қойды. Бейімбет сол жылдары орыс тілін үйреніп,
орыстың ... ... ... ... ол денсаулығына байланысты
оқуын аяқтай алмайды. Емделу жағдайымен Троицкіге барады (1915 ж.), ондағы
"Айқап" журналына өлеңдер ... ... ... Мұқамеджан
Сералинмен, өте дарынды ақын Сұлтанмахмұт Торайғыровпен жүздеседі. Ауылында
мұғалім болып жүрген кезінде қазақ ... ... қара ... алу
туралы 1916 жылғы аты шулы патша жарлығына қарсы бүкіл ел көтерілгенде,
Бейімбет Майлин ұлт-азаттық ... ... ... атқа ... ... ... 1917 ... ақпанда патшаның тақтан түсуін, қазақ
елінің азаттық ... ... туды ... ... ... ... алады. Елді
мал деп, мансап деп, немесе бай, кедей болып бөлініп, ала ауыз ... ... ... ... ... шақырады.
Бұрынғыдай байың, жарлың шашылма!
Бірлікпенен жұмыс атқар, басыл да!
Азын-аулақ миың болса басыңда,
Партия, штат, дау - ... қой, ...... Бұл сөздің бүгінгі
күн үшін де ешбір ескірмегенін дәлелдеп жату ... ... ... ... тырп ... өз ... көндіргеннен кейін Бейімбет те жаңа
тіршілік жағында болып, ауылдық жердегі жұмыстарға ... 1922 ... ... ... жұмыс істеп, сол кездегі астана — Орынборда
шығатын газеттерде әңгіме, ... ... ... ... ... ... ... жарияланып, өлеңдер жинағы жарық ... 1923 ... ... ... ... шығарысады, сол кездегі қазақ прозасының
айтулы табысы саналған белгілі "Раушан — коммунист" хикаяты алғаш рет сонда
басылады. Үкіметтің арнайы ... 1925 жылы жаңа ...... ... ... ... қызметтер атқарады. 1934-1937
жылдары "Қазақ әдебиеті" газетінің редакторы болады, өмірінің ... ... жылы ... ... ... ... басшылық құрамында больш,
әдеби істі ... жас ... ... жұмысына аянбай ат
салысады. Жазудан жалықпайтын майталмен суреткердің ірілі-уақты талантты
туындылары күн құрғатпай ... ... ... ... ... ... ... дейінгі және одан кейінгі өмірін, ондағы өзгерістер мен олардың
терең себептерін, адамдарының психологиясы мен ... ... ... ... иесінің қаламынан туған өлең, поэмалары, соның ішінде,
әсіресе төңкерістен кейінгі ... ... ... ... ... ... ... қысқа да қызықты әңгімелері, әйгілі "Шұғаның
белгісі", ...... ... ... ... романы,
"Талтаңбайдың тәртібі", "Майдан", ... ... т.б. ...... келіп, ауыл өмірінің біртұтас көркем күнделігі, ... ... ... ... замандастары Бейімбет шығармашылығын солай
қабылдап, солай бағалады да. ... ... ... ... төрт томдық
шығармалар жинағын қоса алғанда, көзі тірісінде Б. Майлиннің елу ... ... ... Бұл жағынан кезінде оған теңдес басқа қазақ қаламгері болған
емес. Ерен ... ... ... ... ... жазушы 1937 жылы
нақақтан қамауға алынып, 1938 жылдың ақпанында, өзінің даңқты қаламдас,
түйдей ... С. ... I. ... ... тоталитарлық
жүйенің құрбаны болды.
Үлкен суреткер артына тамаша туындыларын қалдырды. Ол — бүгінде де
қазақ оқырмандарының ең көп ... ... ... ... ... ... қазіргі таңдаулы саңлақтары Бейімбет Майлинді өздеріне
ұстаз санайды және оның шеберлігінен үздіксіз үйренеді.
Өлеңдері мен ... ... ... ... ... ... жазуды ақындықтан бастаған. Оның қазақ поэзиясының
тарихында өзіндік орны, үлесі бар.
Бейімбеттің қазақ ... ... ... ала ... ... ... ... Оның өзіне ғана тән өзгешелігінде. Атап
айтқанда, ... ... мен ... ... сол ... қазақ ауылының тұрмысын, ауыл адамдарының мінез-
құлқын қазақ поэзиясында өзіне дейін болмаған ауқымда, ... ... ... ... ... ... болсын, байы мен
орташасының болсын дәл, шынайы, типтік бейнелерін ... және ... ... ... ... үстінде суреттеді. Бейімбет жасаған бейнелер, оның
прозасы мен ... ... ... езу ... ... ... да ... күлкімен — әзіл-ажуамен даралана, әсерлі де
қызықты бола түседі.
Ұяда не көрсе, ұшқанда соны ... ... ... ... ... ... ... Қазақ төңкерісіне дейінгі, Кеңес өкіметі үшін ... өзі ... ... ... дейінгі кеңестік кезеңде
реалист суреткер ... ... ... ... жақсы таныс, өзі қалың
ортасында ғұмыр кешкен сол ауыл тіршілігін өз ... ... ... Өзі ... ... ... және ауыл ... ешкімнен кем білмейтін
біраз қаламдастары қаланы, ... пен ... ... табын шығармаларына
тақырып етіп жатқанда, саясат соған үндеп жатқанда, Бейімбет еліге ... Мұны оның ... ұзап шыға ... деп ... болмайды.
Бұл оның талантының өзіндік сипатына, шығармашылық бейімділігіне, өзіндік
таньм-түсінігіне байланысты еді. Осы мәселе жөнінде оның өзі де 1931 ... бұл ... ... ... тақырыбым ауыл туралы ғана болып ... ... ... мен әлі ... шейін кірісе алғаным жоқ. Өйткені
әлі күнге өндіріс өмірімен таныстығым жоқ" деп жазған. Ақын ... мен ... ... ... оның осы ауыл ... ... ... ерекшеленеді. Соған шабыттандырған күш не екенін мына
шумақан анық көруге болады:
Сенің зарың — зарлайтыным өмірде,
Сенің арың — ... ... ...... ... ... қуансаң — қайғы, шерім аршылар.
"Кедейге" деген бұл өлең оның кедей ... ... ... "Ұлы күн" өлеңінде жоғарыдағы ойын жалғастыра келіп, оның ... ...... жыры,
Сырлағаным — кедейдің сыры.
Сырым да бір, жырым да бір,
Мен-дағы сол кедейдің бірі.
Көріп отырғанымыздай, ақын дала ... қыр ... ... ... тегі — ... ... қарайды. Қоғамдық ой-сананы уысында ұстап,
билеп-төстеген, көзқарас атаулыны таптық таразымен ... ... көз ... ... бұра ... жөні де жоқ ... Әйтсе де
суреткер Бейімбет шындыққа өктемдік ... өңін ... жоқ, ... ... ... ... жаңа мен көненің күресі,
түрлі таптар мен жіктер өкілдерінің ой-санасы, мінез-құлқы, ... ... ... ... ... ... ... әсерлі бейнесін
тапты. Қазіргі оқырман үшін де ол типтер эстетикалық ләззатқа ... ... ... ... дейінгі де, төңкерістен кейінгі де ауылды суреттегенде
кедейлерге ... ... ... ... ... іш ... мен жақындығы кеңестік саясат пен
идеологияның ғана әсері десек, шындықтан бұра ... ... Ол ... оқып ... ... ... жазған "Мұқтаждық" деген алғашқы
өлеңінде-ақ:
Ай, мұқтаждық, кесел болып тұрдың ... ... ... құрдың ғой!
Қолды созып, бойды жазып жүргізбей,
Ауруы жоқ бір мүгедек қылдың ғой, — деп, мұқтаждықтың талапты жастың
алға басқан қадамын ... ... ... ... ... күйіне
жазған.
Медресе-Ғалиядағы шығьш тұратын қолжазба журнал— "Садақта" тұңғыш
жарияланған (1912) ... ... ... ескі ... ... күйінішті, күлкілі көріністерін ажуа-сықақ, мысқылмен шындыққа сай
суреттей келе, кейбір қазақтардың діншілдігінің ... ... ... ... зекетке берген көтерем тай, қотыр қойының есебіне
"о дүниеде" ... ... ... ... ... ... иемденіп жұмақты,
Басқаларға орын қылмай жүрмесін,- дейді ақын.
Бейімбеттің ... ... ... ... ... ... ... келе-келе поэзиясының күшті де әсерлі бір көркемдік
сипатына айналады. Қарапайым өлең ... ... ... ... ... жібереді.
Мырқымбай бейнесі. Ақын өз талантының осы ерекшелігін сүйіне сомдаған
кейіпкері — ... ... ... ... молынан
пайдаланады. Мырқымбай образының сәттілігі, тартымдылығы көп ... нақ осы ... ... ... ... ... ... жаншылған қараңғы ауыл кедейінің ... ... ... ... ел ... қосылу барысын шынайы,
нанымды, тартымды бейнелейді. Оның ... ... ... ... ... бар. ... елеусіз, ескерусіз біреуді ... ... бірі ғой ... Мына ... — сол ... ... ... қат-қабат өзгерістер барысындағы ... ... ... іріктеліп жасалған ортақ бейнесі. Лауға ат
сұраған ауылнайға тіл тигізіп, ... ... ... ... ... Мырқымбай!..
Бай, бай, бай, бай!
Жарым ес-ай!
Құның ба еді
Бір ... тай! — ... Ал ... ... мұның не? Ауылнай құдай ма еді? Әкімді құдай деп, шұлғимыз да
отырамыз ба? — деп ... ... ... шындық шеңберінен шығып отырған жоқ. Бұл кездегі, яғни
1922 жылғы Мырқымбай одан бес жыл ... ... ... ... ... ... Мырқымбай емес, өмірдегі жаңа өзгерістің өзіне қатысты жақсы
жағын сезініп, еті ... ... ... ... ... үшін күресу
сезімі оянған, бірақ ол күресуді қарсы келгенмен ... ... ... ... ... бет ... деп ... Одан арғыға білігі
жетпейді.
Ал әкесі баласының әлгіндей қылығына күйіп-піседі:
Бар, шақырып кел!
Сары атты бар!
Қол қусырып, аяғына жығылсаң,
Ашуын тастадым дер! — ... ... тоң ... бала әке ақылын алмайды:
— Бара алмаймын.
Оған пенде бола алмаймын!
Тентіретіп жіберсең де,
Бұл ... ала ... — деп, ... ... ... әр ... ... арналған жиырма шақты өлеңі арқылы
Мырқымбайдың өсу, өзгеру жолы, мінез-құлқының әр қыры дәл, ... ... ... Сөйтіп, Мырқымбай бейнесі сомдалып, типтік, барша
Мырқымбайларға ортақ бейнеге айналады.
Әкесі ... ... ... ... тап ... бір ... қалмасақ екен дейді. Сорлы әкенің, әйтеуір, атқамінер атаулыға
құлдық ұрып, қорғалаудан басқа қолынан ... жоқ, одан ... ... жоқ.
Боқтауын да есітті, Шауып алудан тайынбас, — Түріп қойын есікті.
"Малын жасырды" деп, ... ... деп, ... дей ме, "мәлок" дей ме,
Әй, қатырды ғой басымды кеп, деген сөздерінен оның өрісі мен ересі, ... ... ... жоқ ... асты-үстіне келтіріп, "жаңа қоғам" құрамыз деп, жоғарыдан бір
жарлық болса, оның мәнісіне түсінбей ... ... ... ... ... таяқ
ойнатуға құмар, пәтуасыз ауылнайлар бейнесі де ... ... ... ашық ... шығарайын десе, заманнан аса алмағаны да ... Олар ... сөз ... ... ... ... ... ауыл белсенділерінің жазушының ызасын келтіретін, тап басып айтылған
сипаттары білінбей қалмайды.
Ауылда ... ... ... ... ... ... оның
мінезінен де, түснігінен де көрініс табады.
Мынандай қызық штрихқа ... ... ... ... деп ... жалқау кедейдің ескі әдетіне бағып, Мырқымбай көктемгі егіс
науқанына селт ете ... ... ... жас ... ... қалады да, жер жыртуға әкесі кетеді. Соқаға көк ... ат пен ... ... ... олақ та ... шал үйреншікті бай-байына басып:
Айт!.. Боразда!.. Бауыздалғыр көк шолақ.
Өй! Мырқымбай... Жүгендемей, ноқталап...
Өк!.. өк.. өк.. ек!.. Арам ... көк ... ... ... ... үйде ... ... мен жіберіп-ақ келінді! — дейді ісінің берекесі болмай.
Алайда ауылды үйіріп, өз арнасына тартып әкетіп бара ... ... ... ойы мен ... ... жаңа іс-әрекеттерге бастайды.
Шаруаға қолайлы басқа бір ... ... бет ... Мырқымбай мынау:
Майлаусыз сықырлаған ағаш арба,
Көк шолақ мықшыңдайды тартып зорға.
Шаңырағын таңып алып жүк үстіне,
Мырқымбай көсемсініп барады ... өз ... ... ... ... ... ... үлгі де
болатын қасиет тапқан кейіпкері Мырқымбаймен ақын:
Жидың білем қоңыңды,
Көрдің бе енді жолыңды;
Ілгері көшке жетейік,
Бер, ... ... — деп ... қоштасады.
Мұнда ақынның тап болған ... өмір ... ... ... ... белеңге көтерілген ауылдың болашағына деген үміті, тілегі ... ... ... өзі ат ... ... ... әйел теңдігі,
махаббат тақырыбындағы "Рәзия қыз",
"Маржан"' "Зайкүл", "Қашқан келіншек" пен ... ... ... ... "Бөліс", "Өтірікке бәйге", "Хан күйеуі"
тәрізді сүйікті туындыларын атаймыз. ... ... ... деңгейі
мен жанр табиғатын сақтауы жөнінен ертеректе (1919) жазылған ... ... ... ... бірыңғай прозаға ден қойған кезінде, ... (1933) ... ... орын ... қыз" поэмасында бай қызы (Рәзия) мен кедей жігіттің (Әлім)
ғашықтық хикаясы, екі ... ... ... орындалмай, ақ бандылардың
қолынан қайғылы қазаға ұшырағандары суреттеледі. Ал екінші ... ... ... ... ... ... ... (жасы жағынан
бірі — сақа, екіншісі — өзі қатарлы жас) ... ... ... ... ... да, ... ауыр қасіретке душар болады.
Қалған поэмалары ішінде "Хан ... ... ... ... ... ... де, ... 1916-жыл оқиғасы, азамат соғысы, жер
бөлісі тақырыптарын қозғайды.
Бейімбетте қара өлең бастаған қазақ өлеңінің байырғы ... ... бар және Абай ... ... да ... "Мырқымбай"
топтамасында алтыаяқ үлгісінде жазылған өлең бар) кейбірі кездеседі. ... ... ... ... ... стильдік мәнерін айыру қиынға
түспейді. Бұл ерекшелік Б. Майлин өлеңдерінде ... ойға ... ... ... ... гөрі, ішкі сырына баса мән беретінінен
көрінеді. Ақын поэзиясы айтайын деген ойының айқын, анықтығымен, тілінің
құнарлы, ... ... ... ... ... ... бір ұғымды стильдік сипатқа ие болған ауызекі сөйлеу мәнерін
(интонациясын) бөліп атауға болады. Оған шымшыма ... мен ... ... ... ... ... ... қызықты да
тартымды етіп жібереді.
Айталық, ұжымдық шаруашылықтың, әйтеуір, "босқа ... ... не қоям ... екі ... бір жұмыс тауып беретін "кереметіне"
деген ауыл кедейінің ... оның ... тән ... айт та, ... ... жырын айт, — деп қуақы көңілділік танытса, "Мырқымбайда":
— Мырқымбай, Мырқымбай, Мырқымбай!
Бай, бай, бай, ... ... ... бала ... ... ... бас ... көп артық қой,
Құр күйікпен өлгенше, — деп, қара дүрсін ауыл қазағы, кәрі әкенің
томырық мінез ... ... ... ... ауызекі сөйлеу мәнерімен қызықты
етіп жеткізеді.
Бейімбет қазақ поэзиясына ой мен ... ... ... ... ... ... ... Сұрақ пен жауапқа ғана құрылған, ... ... ... ... Ыбыраймын" деген өлең соның мысалы.
Әрқайсысы бір, екі-үш сөзден ғана тұратын тақ-тұқ үш ... пен үш ... ... ... ... аулында ғасырлар бойы қалыптасқан өмір
қалпын асты-үстіне шығарған әлеуметтік топтар психологиясына әсерін ... етіп ... ... ... ... элемент жоқ, әр сөз, әр
сөз емес-ау, әр ... ... ... ... ... атқарьш тұр. Оны айтасыз, өлеңдегі маңызды әлеуметтік
мазмұн оның ойнақы, қызықты болып шығуы да, сайып келгенде, сол -мыз, ... ... ажуа ... ... ... ... екі
бөлігін салыстырып оқыған кісі бұған оңай көз жеткізеді.
"Ыбыраймыз, Ыбыраймында":
Кеше: - Уа, ... ,
- ... ... ... Уа, ... ... ... келеміз.
- Елге ойран сап,
- Ойнаудан келеміз.
Кеше: сұрақ қоюшы ізет-құрметпен: "Уа, кімсіз?" — дейді, жауап беруші:
"Ыбыраймыз", — деп ... ... ... әуені мүлде керісінше.
Бүгін: - Уа, кімсің?
- ... ... ... ... ... ... ... Соттан емес-ау,
- ... ... ... ... үнмен: "Кімсіз?", "Жаймысыз?", "Қайдан
келесіз?" демейді, "Кімсің?", "Жаймысың", "Қайдан келесің?" дейді. ... ... ... не? Себебі бүгін кешегі етектегі — өрге, ... ... ... ... ... қалдырады.
Қазақ әдебиетіне Бейімбет енгізген бұл өлең-диалог үлгісі кейінгі ірі
ақындар шығармашылығында өзінің сәтті ... ... ... ... "Сыр ... М. ... "Нетер едің?" өлеңі, т.б.).
Қорыта келгенде, Б. Майлин поэзиясын Қазақ төңкерісіне ... ... ... ... ауыл ... ... бір көркем кестелі шежіресі
деуге болады, оның өзіне тән ... ... мен ... мәні де ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейімбет Майлин. (жазушы)8 бет
Ж.Аймауытов ; Ғ.Қарашев; Б.Күлеев ; С.Сейфуллин; І.Жансүгіров; Б.Майлин шығармашылықтары16 бет
Бейімбет Майлиннің өмір жолы5 бет
Бейімбет Майлин17 бет
Майлин Бейімбет (Бимағамбет)9 бет
«Айқап» журналындағы оқу-тәрбие туралы ойларды зерделеу7 бет
Бес арыс2 бет
Бөгембай Ақшаұлы3 бет
Драмадағы тарихи тұлға.қазіргі қазақ комедиясы (конспект)8 бет
Драматургиядағы тарихи тұлғалар бейнесі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь