Неке туралы ұғым


I. Кіріспе
Неке туралы ұғым
II. Негізгі бөлім
а) Некені тоқтату
ә) Ерлі.зайыптылардың жеке құқықтары мен
міндеттері
б) Ата аналар балалардың орта білім алуын қамтамасыз
етуге міндетті.
III. Қортынды.
Пайдаланған әдебиеттер
Неке дегеніміз ерлі- зайыптылар арасындағы мүліктік және мүліктік емес жеке қатынастарды тұғызатын отбасын құру мақсатымен заңдарда белгіленген тәртіппен тараптардың ерікті және толық келісімі жағдайында жасалған еркек пен әйелдің арасындағы тең құқықты одақ Ал отбасы деп некеден туыстықтан бала асырап алудан немесе балаларды тәрбиеге алудың өзге де нысандарынан туындайтын мүліктік және мүліктік емес жеке құқықтар мен міндеттерге байланысты және отбасы қатынастарын нығайту мен дамытуға жәрдемдесуге тиісті адамдар тобын айтамыз
Неке азаматтық хал актілерін тіркеу АХАЖ органдарында ресімделгенде заңды деп танылады және белгілі бір құқықтық салдарлар туғыза алады Шіркеулерде, мешіттерде некені қиюға заң тиым салмайды, бірақ олардың құқықтық күші жоқ.
Құқық негіздері
Авторы: Қ.И Оспанов 113-125 бет.
Алматы “Жеті жарғы” 2006 ж

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспары:

I. Кіріспе
Неке туралы ұғым
II. Негізгі бөлім
а) Некені тоқтату
ә) Ерлі-зайыптылардың жеке құқықтары мен
міндеттері
б) Ата аналар балалардың орта білім алуын қамтамасыз
етуге міндетті.
III. Қортынды.

Неке тұрудың шарттары мен тәртібі.

Неке дегеніміз ерлі- зайыптылар арасындағы мүліктік және мүліктік емес жеке
қатынастарды тұғызатын( отбасын құру мақсатымен заңдарда белгіленген
тәртіппен тараптардың ерікті және толық келісімі жағдайында жасалған еркек
пен әйелдің арасындағы тең құқықты одақ( Ал отбасы деп некеден( туыстықтан(
бала асырап алудан немесе балаларды тәрбиеге алудың өзге де нысандарынан
туындайтын мүліктік және мүліктік емес жеке құқықтар мен міндеттерге
байланысты және отбасы қатынастарын нығайту мен дамытуға жәрдемдесуге
тиісті адамдар тобын айтамыз(
Неке азаматтық хал актілерін тіркеу (АХАЖ( органдарында
ресімделгенде заңды деп танылады және белгілі бір құқықтық салдарлар туғыза
алады( Шіркеулерде, мешіттерде некені қиюға заң тиым салмайды, бірақ
олардың құқықтық күші жоқ.
Некеге тұру үшін заң некеге тұрудың жағымды және жағымсыз жақтарын
белгілейді. Неке тұрудың жағымды жақтарына: некеге тұрушы еркек пен әйелдің
өзара ерікті келісімі және олардың неке жасына жетуі жатады.
Қазақстан Республикасының Неке және отбасы туралы 1998 жылғы
17желтоқсандағы №321-( Заңының 10-бабына сәйкес неке жасы еркектер мен
әйелдер үшін он сегіз жас болып белгіленеді. Дәлелді себептер болған
жағдайда мемлекеттік тіркеу орны бойынша азаматтық хал актілерін жазу
органдары неке жасын екі жылдан аспайтын мерзімге төмендетуі мүмкін. Неке
жасын төмендету туралы өтінішті некеге тұруға тілек білдірушілер немесе
олардың ата-аналары, не қорғаншылары (қамқоршылары) белгіленген неке жасын
төмендету қажеттігін туғызатын себептерді көрсете отырып қозғай алады.
Барлық жағдайларда неке жасын төмендетуге тек некеге тұрушылардың
келісімімен ғана жол беріледі. Неке жасына толмаған адамдар арасындағы
некеге ата-аналарының не қорғаншыларының келісімімен ғана рұқсат етіледі.
Неке тұрудың жағымсыз жақтарына некеге тұруға жол бермейтін
жәйеттер кіреді. Некеге тұруға( (( біреуі болса да басқа тіркелген некеде
тұрған адамдардың( (( тікелей ата-тегі бойынша және өзінен тарайтын жақын
туыстардың (ата-аналар мен балалардың, атасының, әжесінің және
немелерінің), ата-анасы бір және ата-анасы бәлек әкесі немесе анасы ортақ
ағалы-інілер мен апалы-сіңілілердің( (аға-қарындастардың)( (( асырап
алушылар мен асырап алғандардың( ((( біреуін болса да психикалық ауруының
немесе ақыл-есі кемдігінің салдарынан сот әрекетке қабілітсіз деп таныған
адамдардың арасына жол берілмейді.
Некеге тұруға тілек білдіруші адамдарға медициналық, сондай-ақ
медициналық-генетикалық мәселелер және репродукциялық денсаулық қорғау
мәселелері бойынша консультация беру мен тексеруді мамандандырылған
денсаулық сақтау мекемелері және некеге тұратын адамдардың екеуінің
келісімімен ғана жүргізеді. Некеге тұратын адамдарды тексерудің нәтижелері
медициналық құпия болып табылады және ол некеге тұруға ниеттенген адамға
тексеруден өткен адамның келісімімен ғана хабарлануы мүмкін.
Некеге тқратын адамдардың тікелей қатынасуымен неке мемлекеттік
азаматтық хал актілерін жазу органдарында қиылады. Некені қию некеге тұруға
тілек ділдірушілер азаматтық хал актілерін жазу органына арыз берген күннен
бастап бір ай өткенге дейін неке қиюға, сондай-ақ осы мерзімді ұзартуға,
бірақ бір айдан аспайтын мерзімге ұзартуға рұқсат етуі мүмкін. Ерекше мән-
жайлар болған кезде (жүктілік, бала тууы, бір тараптың өміріне тікелей
қауіп төнуі және басқа да ерекше мән-жайлар) неке өтініш берілген күні
қиылуы мүмкін.
Некені тоқтату. Неке ерлі-зайыптылардың біреуінің қатынас болуы
немесе сот оны өлді немесе хабар-ошарсыз кеткен деп жариялау салдарынан
тоқтатылады. Сот қайтыс болды деп жариялаған немесе сот хабар-ошарсыз
кеткен деп таныған жағдайда некені ерлі-зайыптылардың бірлескен өтініші
бойынша азаматтық хал актілерін жазу органы қалпына келтіруі мүмкін. Егер
жұбайлардың екіншісі жаңа некеге отырса, некені қалпына келтіруге болмайды.
Некені бұзу. Неке ерлі-зайыптылардың біреуінің немесе екеуінің де
өтініші бойынша, сондай-ақ сот әрекетке қабілетсіз деп таныған жұбайдың
қорғаншысының өтініші бойынша оны бұзу жолымен тоқтатылуы мүмкін. Некені
әйелдің жүктілігі кезенінде және бала туғаннан кейінгі бір жыл ішінде
әйелдің келісімінсіз бұзуға болмайды.
Азаматтық хал актілерін жазу органдарында некені бұзу кәмелетке
толмаған ортақ балалары жоқ және бір-біріне мүліктік және өзге де талаптар
қоймайтын ерлі-зайыптылардың некені бұзуға өзара келісуі жағдайында
жүргізіледі. Ерлі-зайыптыларға ортақ кәмелетке толмаған балаларының болуына
қарамастан, ерлі-зайыптылардың біреуінің өтініші бойынша, егер ерлі-
зайыптылардың екіншісі(((( сот хабар-ошарсыз кеткен деп таныса(((( сот
әрекетке қабілетсіз деп таныса(((( қылмыс жасағаны үшін кемінде үш жыл
мерзімге бас бостандығынан айыруға сотталса, неке азаматтық хал актілерін
жазу органдарында бұзылады.
Некені сот тәртібімен бұзу(((( осы Заңның (((бабының ((тармағында
көзделген жағдайларды қоспағанда, ерлі-зайыптыларда кәмелетке толмаған
ортақ балалардың болуы( (( ерлі-зайыптылардың біреуінің некені бұзуға
келісімі болмаған кезде( (( егер ерлі-зайыптылардың біреуі өзінің қарсылығы
болмауына қарамастан, некені бұзудан өз әрекеттері не әрекетсіздігі арқылы
жалтарса( (( ерлі-зайыптылардың бір-біріне мүліктік талаптары болған
жағдайда жүргізіледі.
Егер сот ерлі-зайыптылардың одан әрі бірлесіп өмір сүруі және
отбасын сақтауы мүмкін еместігін анықтаса, неке сот тәртібімен бұзылады.
Ерлі-зайыптылардың біреуінің некені бұзуға келісімі болмаған жағдайда, сот
ерлі-зайыптыларды татуластыруға шаралар қолдануға және ерлі-зайыптыларға
татуласу үшін үш ай көлемінде мерзім тағайындай отырып, істі қарауды
кейінге қаралуға құқықты. Егер ерлі-зайыптыларды татуластыру жөніндегі
шаралар нәтижесіз болып шықса және ерлі-зайыптылар (олардың біреуі) некені
бұзуды талап етсе, неке бұзылады. Екі жақтың өзара некені тоқтату туралы
ерікті келісімі болған жағдайда некені бұзу сот шешімімен кемінде бір ай
өткен соң жүргізіледі.
Некені сот тәртібімен бұзу кезінде ерлі-зайыптылар соттың
қарауында кәмелетке толмаған балалар өздерін қайсысымен тұратындығы туралы,
балаларды және (немесе) еңбекке жарамсыз мұқтаж жұбайын асырауға қаражат
төлеу тертібі туралы, бұл қаражаттың мөлшері туралы не ерлі-зайыптылардың
ортақ мүлкін бөлу туралы келісім ұсына алады.
Егер ерлі-зайыптылардың арасында осы баптың ((тармағында аталған
мәселелер бойынша келісім болмаса, сондай-ақ ол келісім балалардың немесе
ерлі(зайыптылардың біреуінің мүдделерін бұзатындығы анықталса , сот( ((
неке бұзылғаннан кейін кәмелетке толмаған балалар ата-анасының қайсысымен
тұратындығын айқындауға( (( балаларды асырауға алемент ата-аналардың
қайсысынан және қандай мөлшерде өндіріліп алынатынын белгілеуге( (( ерлі-
зайыптылардың (олардың біреуінің) талап етуі бойынша олардың бірлескен
ортақ меншігіндегі мүлікті бөлуді жүргізуге( (( екінші жұбайдан асырауға
қаражат алуға құқығы бар жұбайдың талап етуі бойынша осы асырау қаражатының
мөлшерін айқындауға міндетті.
Егер мүлікті болу үшінші бір адамдардың мүдделерін қозғайтын
болса, сот мүлікті жеке іс жүргізіліп бөлу туралы талапты жеке істе
қозғауға құқылы.
Азаматтық хал актілерін жазу органдарында бұзылатын неке азаматтық
хал актілерін жазу кітабында некенің бұзылғандығы мемлекеттік тіркелген
күннен бастап, ал неке сотта бұзылған жағдайда ( соттың шешімі заңды күшіне
енген күннен бастап тоқтатылады. Сот некені бұзу туралы соттың шешімі заңды
күшіне енген күннен бастап үш күн ішінде соттың шешімінің көшірмесін шешім
шығарылған жердегі, сондай(ақ неке қию мемлекеттік тіркелген жердегі
азаматтық хал актілерін жазу органына жолдауға міндетті. Ерлі(зайыптылардың
азаматтық хал актілерін жазу органында некенің бұзылғаны туралы куәлік
алғанға дейін жаңадан некеге тұруға құқығы жоқ.
Ерлі-зайыптылардың жеке құқықтары мен міндеттері. Ерлі-
зайыптылардың құқықтары мен міндеттері азаматтық хал актілерін жазу
органдарында некеге тұру мемлекеттік тіркелген күннен бастап туындайды.
Ерлі(зайыптылардың тең құқықтарды пайдаланады және тең міндеттер атқарады.
Ерлі(зайыптылардың әрқайсысы қызмет, кәсіп түрін , тұрғылықты жерді
тандауда ерікті. Ана, әке болу, балаларды тәрбиелеу, оларға білім беру
мәселелерін мен отбасы өмірінің басқа да мәселелерін ерлі(зайыптылар
бірлесіп шешеді. Ерлі(зайыптылар отбасындағы өз қатынастарын өзара
сыйластық және өзара көмек негізінде құруға, отбасының игілігі мен нығаюына
жәрдемдесуге, өз балаларының денсаулығына, өсіп( жетілеуіне және олардың
әлауқаты жағдайына қамқорлық жасауға міндетті.
Ерлі-зайыптылардың мүліктік емес жеке құқықтары. Некеге тұру кезінде
ерлі-зайыптылар өз тілектері бойынша ортақ тек ретінде өздерінің біреуінің
тегін тандап алады не ерлі-зайыптылардың әрқайсысы өзінің некеге тұрғанға
дейін тегін сақтап қалады, не өз тегіне екінші жұбайдың тегін қосады.
Егер ерлі-зайыптылардың біреуінің некегетұрғанға деиінгі тегі қосарлас
болса, тектерді қосуға жол берілмейді. Ерлі-зайыптылардың біреуінің
тегінөзгертуі екінші жұбайдыңтегін өзгертуіне әкеп соқпайды. Неке бұзылған
жағдайда ерлі-зайыптылар ортақ текті сақтауға немесе өздерінің некеге
тұрғанға дейін тегін қалпына келтіруге құқылы.
Сонымен, ерлі-зайыптылардың мүліктік емес қатынастарына(
айналысатын ісін, кәсібін, мамандығын, тұратын жерін, аты-жөнін, тегін
тандау еркі жатады. Аналық, әкелік, баланы тәрбиелеу, білім беру, отбасының
тағы басқа мәселелерін ерлі-зайыптылар өзара ақылдасып, бірігіп шешеді.
Ерлі-зайыптылар отбасындағы өздерінің қатынастарында бір-бірін сыйлауға,
өзара көмек көрсетуге, отбасының беріктігін нығайтуға, отбасы мүшелерінің,
балалардың денсаулығын сақтауға, олардың өсуіне дұрыс жағдайлар туғызуға
міндетті.
Ерлі-зайыптылардың мүліктік құқықтары мен міндеттері.Ерлі-
зайыптылар некеде тұрған кезде жинаған мүлік олардың бірлескен ортақ
меншігі болып табылады.Ерлі-зайыптылардың некеде тұрған кезде жинаған
мүлкіне (ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкіне) ерлі-зайыптылардың әрқайсысының
еңбек қызметінен, кәсіпкерлік қызметтен және санаткерлік қызмет
нәтижелерінен тапқан табыстары, ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкіне және ерлі-
зайыптылардың әрқайсысының бөлек мүлкінен түскен кірістер, олар алған
зейнетақылар, жәрдемақылар, сондай-ақ арнаулы нысаналы мақсаты жоқ өзге де
ақшалай төлемдер (материалдық көмек сомалары, мертігу не денсаулығының өзге
де зақымдануы салдарынан еңбек қабілетін жоғалтуына және басқаларына
байланысты залалды өтеуге төленген сомалар) жатады. Сондай-ақ ерлі-
зайыптылардың ортақ кірістерінің есебінен сатып алынған жылжымалы және
жылжымайтын мүліктер, бағалы қағаздар, жарналар, салымдар, несие
мекемелеріне немесе өзге де коммерциялық ұйымдарға салынған капиталдығы
үлестер және ерлі-зайыптылардың қайсысы салғанына қарамастан, ерлі-
зайыптылардың ортақ мүлік болып табылады.
Ерлі-зайыптылардың ортақ мүлікке құқығы некеде тұрған кезеңде
үй шаруашылығын жүргізуді, балаларды бағып-күтуді жүзеге асырған немесе
басқа да дәлелдісебептермен жеке кірісіболмаған жұбайға да тиесілі.
Ерлі-зайыптылардың әрқайсысының меншігі. Мыналар ерлі-
зайыптылардың әрқайсысының меншігі болып табылады: 1) некеге тұрғанға дейін
ерлі-зайыптылардың әрқайсысына тиесілі болған мүлік; 2) ерлі-зайыптылардың
некеде тұрған кезеңінде сыйлыққа, мұрагерлік тәртібімен немесе өзге де
мәміле жасау бойынша тегін алған мүлкі; 3) қымбат заттар мен басқа да сән-
салтанат заттарын қоспағанда, некеде тұрған кезеңде ерлі-зайыптылардың
ортақ қаражаты есебінен сатып алынса да, жеке пайдалану заттары (киім-
кешек, аяқкиім және басқалар). Некенің іс жүзінде тоқтатылуына байланысты
бөлек тұрған кезде ерлі-зайыптылардың әрқайсысы тапқан мүлікті сот олардың
әрқайсысының меншігі деп тануы мүмкін.
Егер некеде тұрған кезеңде ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкі немесе
басқа жұбайдың мүлкі не ерлі-зайыптылардың кез келгенінің еңбегі есебінен
осы мүліктің құның едәуір арттыратын салыным жүргізілгені (күрделі жөндеу,
қайта жанғырту, қайта жабдықтау және с.с.) анықталса, ерлі-зайыптылардың
әрқайсысының олардың бірлескен ортақ меншігі болып танылуы мүмкін.
Ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкін бөлу және осы мүліктегі
үлестерін айқындау кезінде, егер олардың арасындағы шартта өзгеше
көзделмесе, ерлі-зайыптылардың әрқайсысының үлесі тең деп танылады.
Нарықтық экономикалық отбасылық құқықтық қатынастарға
енгізген жаналықтарының бірі некелесушілер, отбасын құрушы ерлі-зайыптылар
некеге отыруымен қатар өзара неке шартын жасасуға құқықтары бар. Некеге
тұрушы адамдардың келісімі немесе ерлі-зайыптылардың некедегі және (немесе)
ол бұзылған жағдайдағы мүліктік құқықтары мен міндеттерін айқындайтын
келісім неке шарты деп танылады.
Неке шарты некеге тұруды мемлекеттік тіркеуге дейін де, неке
кезеңіндегі кез келген уақытта да жасалуы мүмкін. Некеге тұруды мемлекеттік
тіркеуге дейін жасалған неке шарты некеге тұру мемлекеттік тіркелген күннен
бастап күшене енеді. Неке шарты жазбаша түрде жасалады және оны нотариат
куәландыруға тиіс.
Неке шарты бойынша ерлі-зайыптылар неке шартымен заңда
белгіленгін бірлескен ортақ меншік режимін өзгертуге, ерлі-зайыптылардың
барлық мүлкіне, оның жекелеген түрлеріне немесе ерлі-зайыптылардың
әрқайсысының мүлкіне бірлескен, үлестік немесе бөлектелген меншік режимін
белгілеуге құқылы. Неке шарты ерлі-зайыптылардың қолда бар мүлкі жөнінде
де, болашақтағы мүлкі жөнінде де жасалуы мүмкін.
Неке шартында ерлі-зайыптылар өзара күтіп-бағу жөніндегі өз
құқықтары мен міндеттерін, бір-бірінің кірістеріне қатысу әдістерін,
олардың әрқайсысының отбасылық шығындар жасау тәртібін айқындауға; неке
бұзылған жағдайда ерлі-зайыптылардың әрқайсысына берілетін мүлікті
белгілеуге, сондай-ақ неке шартына ерлі-зайыптылардың мүліктілік
қатынастарына қатысты өзге де кез келген ережелерді енгізуге құқылы.
Неке шартында көзделген құқықтар мен міндеттер белгілі бір
мерзімдермен шектелуі не белгілі бір жағдайлардың туындауына немесе
туындамауына қарай қойылуы мүмкін.
Неке шарты ерлі-зайыптылардың дың құқық қабілетін немесе
әрекет қабілеттілігін, олардың өз құқықтарын қорғау үшін сотқа жүгіну
құқығын шектей алмайды; ерлі-зайыптылар арасындағы мүліктік емес жеке
қатынастарды, ерлі-зайыптылардың балаларға қатысты құқықтары мен
міндеттерін реттей алмайды; еңбекке қабілетсіз мұқжат жұбайдың асырау
қаражатын алуға құқығын шектейтін жағдайды көздей алмайды; ерлі-
зайыптылардың біреуін өте қолайсыз жағдайға қалдыратын немесе неке-отбасы
заңдарының негізгі бастауларына қайшы келетін басқа да жағдайларды қамти
алмайды.
Неке шарты ерлі-зайыптылардың келісімі бойынша кез келген
уақытта өзгертілуі немесе бұзылуы мүмкін. Неке шартын өзгерту туралы немесе
бұзу туралы келісім неке шартының өзі сияқты нысанда жасалады. Неке ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Неке туралы жалпы түсінік
Неке құқығы туралы
Отбасы және неке туралы
Неке және отбасы ұғымы туралы
Мемлекет түрлері туралы ұғым
Азаматтық құқық туралы ұғым
Тиімді шешім туралы ұғым
Қылмыстың түсінігі туралы ұғым
Зейін туралы ұғым
Темперамент туралы жалпы ұғым
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь