Мемлекет жекешелендірудің ұлттық бағдарламасы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1.ТАРАУ. МЕМЛЕКЕТ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУДІҢ ҰЛТТЫҚ БАҒДАРЛАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Жекешелендірудің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. Жекешелендірудің шетелдік тежірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9

2.ТАРАУ. МЕНШІК ҚАТЫНАСТАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
2.1. Экономикалық окіметке кім және қалай қожалық етуде:
меншік және меншік құқығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.2. Қазақстандағы жерді жекешелендіру және оның құқықтық
қамтамасыз етілуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Жекешелендірудің негізгі мақсаты орталық жоспардан нарықты экономикаға ауысуына қажетті жағдайды қалыптастыру болып табылады.
Ұлттық мүліктің Республика халқына мемлекеттен қайтару процесінде меншік иелену дербестендіру (персонифи¬кация) негізінде жүргізілуі тиіс.
Бұл мақсатқа жету келесі негізгі мәселелерді шешуді болжайды:
- көптеген мемлекеттік кәсіпорындардың акционерленуі мен шаруашылық құрылымның шамалы рынокты жолмен тездетіп калыптасуы, мемлекеттік меншік объектісінің кіші және көпшілік жекешелендіруді жүргізу;
- тиімді шаруашылық субъектісі ретінде жеке иелену қабатының қалыптасуы;
- бәсекелестік орта құру және өндірісті монополиясыздандырумен қамтамасыз ету;
1. «Қазақ Кеңестік Социалист Республикасының мемлексттік сгемсндігі туралы» Декларация. 25 қазан 1990 жыл.
2. «Қазакстан Реснубликасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. 23 қаңтар 2001 жыл.
3. «Қазақстаи Республикасыыдағы жергілікті озін-озі баскару туралы» Заң жобасы // Егемен Қазақстан, 12 қыр-күйек 2000 жыл.
4. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы және дамуының стратегиясы». Алматы, Дәуір , 1992 жыл.
5. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстан-2030» Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы. 1 қазан 1997 жыл.
6. Н.Ә. Назарбаев. Еркін де еңселі әрі қауіпсіз қоғамга қадам басайық. Елбасының Қазақстан халқына Жол¬дауы, // Егемен Қазақстаи, 25 қазан 2000 жыл.
7. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1998-2000 жылдарға арналған іс-қимыл бағдарламасы. // Егемен Қазақстан, 15 сәуір 1998 жыл.
8. Өзіндік баскару мен озіндік қаржыландыру тұжырымдамасы. Алматы, 1990 жыл.
9. 2000-2005 жж. кезеңге арналған «Селоның әлеуметтік-экономикалық дамуы» мемлекеттік бағдарламасы. // Егемен Қазақстан, 22 тамыз 2000 жыл. Жоба.
10. К.Б. Бердалиев, С.Ы. Өмірзақов, Б.К. Есенғазиев, Қ. Р. Ерғалисв. Басқару нсгіздсрі: Алматы, Экономика, 1997 жыл.
11. К.Б. Бердалиев - Основы управления экономикой Казахстана. Алматы: Экономика, 1998.
12. К.Б. Бердалиев - Қазақстандағы аймақтық басқару мәселелері «Экономика и бизнес». 1996 жыл № 1
        
        мазмұны
кіріспе……………………………………………………………………………3
1-тарау. мемлекет Жекешелендірудің ұлттық
бағдарламасы................................................................
..................................5
1.1. ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ
РӨЛІ…………………………………………………......12
2.1. Экономикалық окіметке кім және қалай қожалық етуде:
меншік және меншік құқығы………………………………………...12
2. ... ... ... және оның құқықтық
қамтамасыз
етілуі......................................................................
...........17
Қорытынды...................................................................
....................................24
ҚОЛДАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
......26
КІРІСПЕ
Жекешелендірудің негізгі мақсаты орталық жоспардан нарықты экономикаға
ауысуына қажетті жағдайды қалыптастыру болып табылады.
Ұлттық ... ... ... ... ... процесінде
меншік иелену дербестендіру (персонификация) негізінде жүргізілуі тиіс.
Бұл мақсатқа жету ... ... ... ... ... көптеген мемлекеттік кәсіпорындардың акционерленуі мен шаруашылық
құрылымның шамалы рынокты жолмен тездетіп калыптасуы, ... ... кіші және ... ... жүргізу;
- тиімді шаруашылық субъектісі ретінде жеке ... ... ... орта құру және ... ... ету;
- шағын және орта бизнестің дамуы;
- ірі және теңдессіз халық шаруашылық объектілердің жеке ... ... ... ... ... ... мен жеке бизнестің басым болу ... ... ... ... ... ... ... ретінде инвестициялық
құрылым жүйесінің ... және ... ... ... ... алу және ... әр ... ерекшелігі негізінде қағидалы әдіс амалдарды аныктайды.
Мемлекет иелігінен алу және жекешелендіруге жататын объектілер ... ... ... ... ... ... меншік объектілері 2 классификациялық топтарға бөлінеді:
- мемлекет иелігінен алу және жекешелендіруге жатқызылатын объектілер;
- ... ... ... объектілер. Қазақстан
Республикасының меншігінен шығарылып тастаган, жекешелендіруге ... жер, су, әуе ... ... және ... әлемі, табиги ресурстары,
т.б.
1-тарау. мемлекет Жекешелендірудің ұлттық бағдарламасы
1.1. Жекешелендірудің негізгі бағыттары
Жекешелендірудің негізгі бағыттарында ... ... ... кешені арқылы түсіну және жекешелендірілген объектілердің әр
топтарының айрықшаландыруымен байланысты іске ... ... ... ... ... ... ... болады:
-объектінің халық шаруашылық мағынасы;
- салаға қатыстылығы;
- қызметкерлер саны;
- негізгі қорлардың құны.
Кәсіпорынның және ұйымдардың жұмыс істсушілср санына байланысты шартты
төмендегідей ... ... ... саны 20 ... кем емес кіші ... ... істеушілердің саны 200-ден 5000 адамға дейінгі орта
кәсіпорындар;
- жұмыс ... саны 5000 ... ... ірі ... ... жыл сайынғы тізім жасалған кезде жекешелендіру
салалардың, аймақтардың және ... ... ... ... ... кнні, орта және ірі топтарына жатқызылатыны аныкталуы
мүмкін.
Осы топтарға жатқызуға байланысты ... ... ... және ... ... ... ... ашылуын
қарастырады.
Ол бағыттар келесідей:
- жеке жобалар ... ірі және ... ... ... орта ... бірақ жекешелендірілуі;
- кіші кәсіпорындардың аукцион және конкурстық сауда, коммуналдық
шаруашылық, тұрмыстық қызмет көрсету арқылы ... кіші ... жеке ... халық шаруашылығының шешуші саласы
базалық кәсіпорындарының оңтайлы ұйымдық құрылымын жасауға мүмкіндік береді
және олардын басқарылуында жеке және ... ... ... ... ... ... ... тарту, жобапы дайыпдау ксзсндсрінсп
басталады.
Жеке жобаларға ерекше әлеуметгік өнім немесе қызмет түрі бар ... ... ... ... бірегей сатылар жатқызылады:
- істің таңдаулылығы жан-жақты және объектінің бәсекелес ... ... ... оның емірлік кешен құнының ... ... - ... мәселеге сай технология, монополиясыздандыру
бойынша ұсынылатын өзгерістер жүйесі;
- жекешелендіру нысаналарын және әдістерін ... Жеке ... ... ... ... ... қосымша түсінік жағдайындағы белгілі бір инвестицияларды сату;
- аукцион немесе конкурс арқылы өткізу;
- басқаруда келісім-шарт жасау;
- акциялардың ашық ... ... ... ... жеке ... қолдануға құқық
беретін тәсіл болып табылады. Берілген әдіс ... ... ... ... немесе алдын ала болған жағдайларда қолданылады.
Көпшілік жекешелендіру ... көп ... өз ... орындалуына мүмкіндік жасайды, бағалы қағаздар мен жұмыс істеуге
тәжірибе алуға ... ... ... ... купондардың
акцияға ауыстырылуы, т.б. операциялар).
Сондай-ақ көпшілік жекешелендіру өз қатысушыларына тавдау ... ... ... ... және ... ... ... көптеген қатысуына меншікті тиім-ді бөлуге
мүмкіндік қалыптастырады.
Көпшілік ... ... ... ... ... ... ... жекешелендірілген инвестициялық
купондарды бөліп беру;
- коммерциялық негізінде ... ... ... ... ... ... жекешелендіру тұтыну нарыгын тауар және қызметпен ... ... ... иелерінің пайда болуына нақты тұғырын
қалыптастырады. Ол ... ... ... өте ... ... 200
адам істейтін кәсіпорын мен ұйымдарды қамтиды.
Осы бағыт ... ... ... ... ... ... сауда, қоғамдық тамақтану және тұрмыстық қызмет өрісі болып
табылады.
Кіші жекешелендіру процесі 3 ... ... ... ... ... ... және ... жекешелендіру
мерзімін анықтау қажет;
- екінші кезеңде, объектінің аукциондарда ... ... ... ... ... объектінің сатылуы.
Бұл процесс ашық сипатта болу керек, ал ... ең ... ... ... ... ... ... жекешелендірудің негізгі ерекшелігі болып ұлттық бағдарлама сатып
алушы аукциондарда, коммерциялық ... ... ... ... 50% ... ... ... сатып алған төлемін
қарастырады. Қазақстандағы ... ... ... ... ... (23 ... 1995 ... келесі процестері іске асырылды.
Президенттің осы Жарлығына байланысты ... ... ... ... жекешелендіру түсінігінің ... ... ... және жекешелендіру қағидалары берілген.
Жекешелендіру дегеиіміз мемлекеттік меншікті жеке тұлғаларга және ... ... ... ... ... ... ... субъектілері болып саналатындар:
- сатушы, мемлекеттік орган, жекешелендіруді іске асыратын уәкіл.
Жекешелендіру процесінде мүлікті сатып алушы жеке тұлға, ... ... ... ... ... ... ... бола алады.
Жекешелендіруді жүргізетін негізгі қағидалары ретінде жариялылық,
бәсскслсстік, ... ... ... ... объектілер туралы
мәліметтердің дұрыстығы және жекешелендіруді ... ... ... ... ... ... объектілері болып мемлекеттік мүліктің келесі түрлері
болады:
- өндірісті және ... емес ... ... ... ... ретіндегі құрылымдық ... ... ... технологиясының циклы;
- кәсіпорынның мүлкі, кәсіпорынның құрамына ... оның ... ... ... ... түрлері кіреді
(ғимараттар, құрал ... ... ... ... ... серіктестіктерде жарғылық қордың акциялары мен улестері.
Жекешелендіру - саудадағы сатулар, тікелей адресті сатулар түрінде іске
асырылады.
Республикада ... ... ... және ... ... ... арнайы бағдарлама құрылды.
Жекешелендірудің ұлттық багдарламасын жүзеге асыру нәтижесінде
Республикада 1996 жылы жеке ... ... 86%, ... бірге
енеркәсіпте 86%, ауыл шаруашылығында 95%, құрылыс 60%, саудада ... ... ... ... ... және оны ... ... экономикада орын алған
басқа елдерде қалыптасқан тәсіл.
Қытайда басталған мемлекеттің иелігінен алу процесінің нәтижесі келесі
фактілерді куәландырады.
Біріншіден - ... ... ... ... барысында
мемлекеттік сектордың тарылуы орын ... ... ... ... ... кезде: өнеркәсіп - 44, сауда - 64, ауыл шаруашылық - 95
пайыз құрайды.
Ұжымдық кәсіпорындар өндіріс көлемін мемлекетке ... тез ... ... ... емес ... кәсіпорындар (жеке және ... - ... да ... ... ... жж. арасында мемлекетгік өндіріс көлемі 3,8 есе, ... 8 есе ... 1989 ж. ... ... емес ... ... жалпы өнімдердің 8,25%-зы тиді, ал 1980 жылы бұл
көрсеткіш 0,5%-га тең ... 1989 ж. ... жеке ... 12,5 млн. ... ... және ... ұйымдарына қосылган 19,4 млн. адам айналысқан.
Екіншіден - кәсіпорынның шаруашылық дербестігі көтеріледі шаруашылық
құқығында және ... ... ... әр ... ... түрлер
пайда болды.
Қытай Халық Республикасының Мемлекеттік Кеңесімен қабылданған (5
желтоқсан 1986 ж.) ... ... ... және ... ... ... ... құжат шаруашылық жауапкершілік жүйені
енгізуді және ұсақ мемлекеттік кәсіпорындарды жалға беруді заңдаған. 1986
ж. соңында жалға беру 3,5 мың ұсақ ... ... ... ... мсншікті басқару жүйесі істейді. Осы ... ... ... ... ... және әр түрлі ... ... ... тұр. Бұл ... ... ... аймағында бақылау ревизиялық функциялары бар. Басқарманың
аймақтық органдары бухгалтерлік ревизия жүргізуге құқы бар және ... ... ... жекеменшік құқығының өзгеру процесін басқару,
кәсіпорыннын сатылуы, ... ... ... т.б. ... ... иелігінен алу кезеңі төмендегідей.
1) кәсіпорынның аяқталуынан дербес шаруашылыққа ауысады, ол ... ... ... толық бөлінуіне жетуге рұқсат береді;
2) екіншінің аяқталуынан ... ... ... тек ... (темір жолдар, электр станциялары, ... ... ... және де ... ... ... ... ғана ... ... жекешелендіру процесі әр түрлі формаларда қабылдаган:
мемлексттік кәсіпорындарды жеке ... және жеке ... ... ... ... ... ... қайта
капитализациялау; мемлекеттің меншігі болатын немесе олармен бақыланатын
кэсіпормнның ... ... ... ... ... ... сииатқа ие: Бір жылда 2-3 ... ... ... ... ... ... жоғары капитал сыйымдылығы, өндірістік еңбектің ен төмеңгі
тиімділігімен түсіндіріледі.
Ұлыбританиядағы жекешелендіру процесін хронологиялық 3 ... ... ... жж.) - ... салалардағы кәсіпорындарды сатумен
сипатталады. Бұл мемлекеттік сектордың қажеттілігінің ... ... Бұл ... бойынша үлкен емес компаниялар. 2-
кезең (1984 ж. жазы - 1987 ж. ... - бұл ... ... ... ... ұлғайту. Жекешелендірудің осы формалары ретінде Британ
телефон ... ... ... және ... газ ... газ) ... ... монополиялык құрылымдық салаларын сақтап
қалып оларды толығымен сатты.
3- кезең (1987 ж. қазіргі ... ... - ... ... белсенді сатылуы, олардың бәсекелестік басымдығын арттыру
мақсатымен сипатталады.
2-тарау. МЕНШІК ҚАТЫНАСТАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛІ
2.1. ... ... кім және ... ... етуде: меншік және
меншік құқығы.
"Не — ... — кім үшін ... ... ... ... басқа,
"экономикалық өкіметке кім қожалық етеді?" деген тағы бір негізгі сұрақ
бар. Яғни, экономикалық ресурстар және ... ... ... мен ... ... ... ... біздің әрқайсымыз өмір бойы күн сайын ұшырасып
отырамыз. Адамдар ... және ... ... ... ... білу қажеттілігіне ұдайы ұшырасады. Басқаша айтқанда, бұл ұғымды
экономикалық ... ... ... ... табысты болісуге
меншік ықпалын талдай келіп түсінуге болады.
Меншік — ... ... және ... емес ... тарихи анықталған қоғамдық төсілі. Ол әр-қашанда бұйымдармен
байланысты (мүліктермен, иемдену нысандарымен).
Меншік және меншік қатынастарының құқықтарын айыра білу ... ... ... заң ... ... ... иелік ету, үйғарым жасау
және мүліктерді пайдалану ... ... ... ... Меншік
құқығы біздің қатысуымызбен қоғамдық өзара бірлескен әрекеттер ... ... ... ... ... ... оның экономикалық жүйелерінің негізін құра
отырып тарихи-мәдени, ұлттық, географиялық демографиялық және ... ... ... құралдарын меншіктену өндіріс процесінде болатын адамдар
арасындағы экономикалық өзара қатынастар (өзара байланыс) сипаты ғана ... ... ... ... ... қызмет), оның айырбасталу және тұтыну
формаларын да анықтайды.
Мемлекет ... ... ... ... ... кім, ... ... жүріс жасай алады?
Сонымен қатар меншік құқығы өз мақсатын ... ... ... ... отырып, не және кімге тән, меншік иесінің ауысуы қалай
өтеді деген мәселелерді айырады.
Бұл ретте меншіктің объектісі мен субъектісі ... ... ... ... Мәселен: "бұл — Абайдың үйі" дегенде, үй меншік объектісі болып, ал,
Абай — субъектісі болып ... ... ... ... ... сияқты" немесе "бөтендікі
сияқты" заттарға қатынасын ... және ол: ...... деген
формулаға негізделеді.
Алайда "бұл Абайдың үйі" деген байламда, Абайдың үйге деген меншіктік
құқығы қалай туды және ол енді ... ... ... ... ... экономикалық қатынастар деп қарайтын
болсақ, онда оған жауап беруге ... ... ... - ... адамдар арасындағы: субъект: объект деген ... ... ... ... ... ... дегеніміз игілікті иемдену
мен оны ... ... алу ... ... ... қатынастар
жүйесі, ең алдымен өндіріс факторлары қатынастарының жүйесі ... ...... ... ... күші ... болуы мүмкін.
Заттарды жай ғана пайдалануға болады, яғни оның иесі болмай тұрып-ақ оны
белгіленген жағдайға ... ... ... иесі ... ... ... өз ... үшін алынуын қалайды. Заттарды иемденуге
немесе соған ... ... ... бір ... ... яғни ... иесі
болмай тұрып-ақ тұтынуға немесе шектеусіз мерзімге дейін, яғни толық иесі
ретінде ... ... ... ... Жағдай. Сіздің сағат жөндейтін шеберханаңыз бар, және өзіңіз сағат
жөндеумен шұғылданасыз.
2 ... ... ... ... ... ... бар. Ол өзі атқарған жұмысына ... үшін ... ... Ал, сіз оның ... нәтижесін — жөнделген, тұтынуға болатын
сағаттарын иемденесіз.
3 Жағдай. Сіздің өз ... ... ... ... оны ... да ... сондықтан да оны 5 жылға жалға бересіз.
Жалгер 5 жыл бойы ... өз ... ... Сіз жалдау төлемін
табыстан аласыз, ал жалгер өз еңбегінің нәтижесін иемденеді.
4 Жағдай. Барлығы 3-ші жағдайдағыдай, бірақ жалгер өзі жұмыс ... ... ... ... ... асыратын жұмыскерлерді
жалдайды, және жалданған жұмыскерлердің еңбек нәтижесін өзі иемденеді. ... ... ... үшін ... ... жағдайларда кімнің меншік иесі, кімнің қожа екендігін, шеберхананы
және шеберханадағы еңбек нәтижелерін кімнің пайдаланатындығын анықтаңыз.
Жауапты 1 кестеден табасыз.
1 Кесте
|Жағдай ... иесі ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | | | ... |
|1 |Сіз |Сіз |Сіз |Сіз |
|2 |Сіз |Сіз ... |Сіз |
|3 |Сіз ... ... |Сіз — ... |
| | | | ... ... |
|4 |Сіз ... ... |Сіз — ... |
| | | | ... ... ... жағдайлардан мынаны көруте болады: меншіктің өндіріс факторларына
қатынастарынан меншік ... және ... ... ... Меншік
табыс әкеле бастаған сәттен озін экономикалық жағынан ақтай ... ... бір ... — жеке ... ... ... — қоғамдық меншік
бар екі полюс секілді түсінуге болады.
Капиталистік жүйе жағдайында материаддық қорлар үкіметтік ... ... мен жеке ... ... болып табылады.
Жеке меншік өзінің әріптестерімен заңды келісім жасай отырып, жеке
тұлғаларға немесе кәсіпорындарға ... ... өз ... бақылап, қолданып және кәдеге жаратуларына ерік береді. Жеке меншік
институты ғасырлар бойы мұра құқығымен куатталынады, яғни жеке ... ... ... ... соң ... ... болып қалады.
Бұл жекеменшік құқығының бұдан өзге де занды ... бар. ... ... үшін ... ... да ... ресурстарды пайдалануға заң
жүзінде тиым салынған.
Коуз теоремасы меншік құқығының мазмұны мен ... ... ... ... ... көлемі мен жағдайына, табыстың бөлінуі мен
деңгейіне, бағаның ... ... және ... ... ... ... Бұл теорема 1960 жылы жарияланған "Әлеуметтік шығындар
проблемалары" деген мақаласында тұжырымдалынған. Қазір ол ... ... ... экономикалық ойдың ең бір озық жетістігіндей қабылданған.
Коуз теоремасы төтенше (сыртқы) тиімділік проблемасына арналған. Ол
меншік құқығын ... ... ... ... ... ішкі ... ... болатындығын дәлелге келтіреді. Р.Коуз ... ... ... ... көршілес орналасқан ранчо қожасының ірі қараға
таптатуы арқылы түйіндейді. Егер ранчо қожайыны өзінің табындарымен егінді
таптатқаны үшін заң ... ... ... онда ол ... ... ... ... біреудің зиян шеккенін қаперіне де алмайды. Егер
ранчо ... оның ... ... зиянына тең боларлықтай айыппұл
толеуін талап етер болса, онда ол өз ісінің терістігін сөзсіз түсінер ... ... оның ... ... ішкі ... (интернальды)
арпалысқа айналары хақ.
Р.Коуздың логикалық толғамында бұл басқаша түсіндіріледі: ол фермер мен
мал ... ... ... ... ... алып ... ... байланысты адамдардың өз беттерінше келісімге келулерінің
мүмкін екендігін айтады. Ол мұндай жағдайда ... ... ... ... үшін ... ... ма, тартылмай ма, оның ... жоқ деп ... ... егер мал ... ... ... ... ешқандай жауапкершілікке тартылмаса, оған одан келер зиян да ... ... ... ... ... тапталған егіннің "құны" үшін, оның
бұдан былай мал басын өсірмейтіндігіне уөдесін алады. Коуз ... ... егер ... ... айдай анық және түсінікті болса, егер
адамдар өз еріктерінше жасалған алмасу нәтижесін нық сақтайтын ... ... ... ... туындамайды. "Нарықтық ақсату" болмайды, олай болса,
болған іске ... ... ... ... араласуына ешқандай негіз
жоқ.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... 188 ... ... ... мен мазмұны берілген. Нақтырақ айтқанда, оның ... ... ... ... құқығы — субъектінің өзіне тиесілі
мүлікті өз қалауынша иемдену, пайдалану және иелік құқығын заң ... және ... ... ... ... иемдену құқығы;
2. пайдалану құқығы;
3. ... ... ... ... ... ... ... құқығы;
7. игілікті мұрагерлікке беру құқығы;
8. ... ... ... ... ... ... зиян келтіретін тәсілдерді пайдалануға тиым салу
құқығы;
10. жаза түріндегі жауапкершілікке құқығы;
11. ... ... ... яғни ... ... ... келтіруді
қамтамасыз ететін институттар мен рәсімдердің болу құқығы.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 6-шы бабында былай айтылады:
1. Қазақстан Республикасында ... ... пен жеке ... және ... ... ... дүниелер өздерінің пайдалануларымен қатар қоғамдық
игілікке қызмет көрсетілуін міндеттейді. ... ... ... ... ... өз құқықтарын жүзеге асырудағы көлемі мен
шегі, олардың ... ... ... ... Жер және оның ... ... су, өсімдік және жануарлар
әлемі, басқа да ... ... ... ... ... Жер, сондай-ақ,
бекітілген негізге, жағдайға және ... орай жеке ... те ... ... ... ... ... түрдегі" жеке және қоғамдық
меншік сирек кездеседі. Мемлекеттік, әртүрлі топтық (кооперативтік, үлестік
(пай), акционерлік) ... ... көп ... ... меншіктердің
араласып, құраласқан, әртүрлі нұсқалары бар.
Сонымен, меншік дегеніміз экономика мен құқыктың бөлінбес ... ... ... жерді жекешелендіру және оның кұкыктык
камтамасыз етілуі
Әкімшіл-әміршілділеген нарықтық жүйеге өту үшін игіліктерді мемлекет
иелігінен алу және ... ... ... ... ... Меншікті
мемлекет иелігінен алуды, ... ... ... ... ... ... қайта құру деп ұққан жөн. Әкімшіл-өміршіл жүйе
кезінде постсоциалистік елдерде мемлекеттік меншік өктемдікте болды.
Жекешелендіру дегеніміз ... ... ... бірлестіктерінің
акционерлік қоғамдардың, серіктестіктердің, сондай-ақ кәсіпорындардың
акцияларының (пайларының) барлығын ... бір ... ... ... ... ... ... негізгі стратегиясы мемлекеттік
кәсіпорындарды ... ... ... жұмыс істей алатындай жекеменшік
фирмаларға айналдыру. Мұны жаңа фирмаларды ... ... ... ... арқылы жүзеге асыру жобаланған еді. ... ... ... мақсатында үлкен ұйымдастыру істері ... ... ... қабылданды.
Жеке меншіктің құқық негіздері Қазақстан Республикасы Конституциясына
ендірілген, сондай-ақ ол ... ... ... ... ... ... жекешелендіру туралы зандармен бекітілген. Басқа да ... ... ... ... ... ... ... беруге, банкротқа
ұшырауға байланысты зандар қабылданды.
Жекешелендірудің негізгі мақсаты — ... ... ... ... ... және материалдық емес активтерді төлеусіз
және төлемді ету арқылы мемлекеттің республика халқына ұлттық мүліктерді
қайтару ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға көшу үшін қажетті жағдайлар тудыру болып
табылады.
Осы мақсатты ... ... үшін ... ... ... шешу
ойластырылған:
- мемлекеттік кәсіпорындардың ... ... ... ... шағын және жаппай жекешелендіруді жүзеге асыру
арқылы нарықтық бағдарламалы шаруашылық құрылымдарының ... ... ... ... ... ... ... жағдай тудыру;
- аса шаруақой субъектілері есебінде жекеменшік иелері ... ... орта ... ... монополияны жоюды қамтамасыз
ету;
- шағын және орташа бизнестерді дамыту;
- ірі және ... ... ... ... ... ... жеке
жобаларын жүзеге асыру;
- шет ел инвесторларын тарта отырып, жеке меншік бизнесті ... ... ... ... ... ... қағаздар рыногының субъектісі ретінде инвестициялық құрылым
жүйесін дамыту және нығайту.
Қазақстан Республикасында ... ... алу мен ... ... (II ... арналған ұлттық бағдарламасы
(қысқаша мазмундау)
Жекешелендірудің ұлттық бағдарламасы үш жоспарлы стратегияны қамтиды,
атап айтқанда, мына элементтерді:
- ... ... ... пунктері сияқты майда
кәсіпорындарды аймақтық аукциондар немесе сауда шегінде ... ... ... жекешелендіру чектері арқылы тез
сату. Бәсекелестікке жәрдемдесу мақсатында ... ... ... ... ... және еліміздегі жүк автокөлік
кәсіпорындарының бір бөлігін бөлектеу және саудалау;
- Номиналы нақтылы ... ... емес ... ... ... ... 50-100 жеке инвестициялық
қорларға аукцион арқылы бақылау ... сату ... ... ... ... ... толықтай мемлекеттік меншіктегі
кәсіпорындар ретінде инкорпорацияланғаннан кейін) ... ... ... ... ... құрудан және нормативті жүйені
өзгертуден кейін жеке негізде аса ірі ... ... ... ... бүтіндей қала болып табылады)
жекешелендіру. Бұл бағдарламада, сонымен қатар, жекешелендірудің
экономикалық құрылымдар мен әрекеттердің ... ... ... ... бар. ... барлық
кәсіпорындар жекешелендірудің ... ... ең ... ... (мысалы, нан өнімдері ... ... ... ... ... ... 1) ... жекешелендіру кем дегенде тиісті кәсіпорынның
51 пайыз ... ... 2) ... ... қор ... ... 10 пайыздан астам акцияны ала алмайды; 3) ... ... ғана ... ... мен ... ... ... Ең
ақырыңда, мемлекеттік өкіметтің құзіретін шектеу және мүмкін
боларлықтай сатып ... ... ... ... ... ... ... басқаратын біртұтас орган
— Мемлекеттік мүлік комитеті (ММК) құрылған болатын, оның ... ... ... ... ... ... ... 1991 — 1993 жылдың басқы кезіне
өнеркәсіп қорын жекешелендірудің алғашқы кезеңі ... ... ... ... жуық ... (барлығы 45000-50000) ресми түрде
жекешелендірілді Ол ... ... 12 ... ... ... кәсіпорындардың 10 пайызын құрайтын. Жекешелендірудің бастапқы
кезеңі барысында қорлар, ең әуелі косіпорындардың ... мен ... Бұл сату ... ... ... айқын ережелердің болмауы
себепті мемлекет мүддесіне зиян ... ... ... ... 1993 ... ... үкімет бәрін қамтитын бағдарлама ... ... одан әрі ... ... ... 1993 жылы сәуір айында Президент Бүкіл-әлемдік
Банктің жәрдемімен 1993-1995 ... ... ... ... ... Ауыл ... ... кәсіпорындарды
жекешелендіру процесін әбден реттелінген және ... ... ... жылы ... кең ... бағдарламасы жүзеге асырылды.
1994 жылдың басында, жүзеге ... ... ... ... кезеңіне
дайындық аясында, 1993 жылы қазан айында 6 ... ұсақ ... сату үшін ... ... өткізілді. 1993 жылдың Қазан
айында үкімет жүк автокөлік кәсіпорындарын 1993 жыддың желтоқсан ... ... жүк ... 20 ... ... шығаруын
міндеттейтін жарлық қабылдады.
Жаппай жекешелендіру бағдарламасы 1993 жылы ... ... ... ... ... онан соң 1993 жылдың қазан айынан бастап халық
арасында жекешелендіру купондарын тарату ... ... ... ... ... айналдыру, сондай-ақ қоғамдық- ақпарат компаниясын
жүргізу істеріне дайындықтар жасалды. 1994 жылы наурыз айында алғашқы ... ... ... 1994 жылы шілде ... ... ... ... ... ірі темекі фирмасын сатып алған кезде ерекше ірі
кәсіпорындарды жекешелендіру басталды. 1994 жылдың ... ... ... халықаралық саудаға қоюға болады деп үйғарылған 38 ірі компанияның
тізімін жариялады.
Ауыл шаруашылығындағы жекешелендіру ... өзге ... өте баяу ... ... Бұл - ... ... ... тән
ерекшеліктеріне, ішінара географиялық, ішін-ара зандастыру мәселелеріне
байланысты еді. Қазақстан ... ... және ... ... ... ... ап-айқын климаттық аймақтарға бөлінген.
Өндірісті ұйымдастыру ... ... ұсақ ... мен
кооперативтерден бастап, ірі ... ... ... ... ... өндіретін мемлекеттік кәсіпорындарды қамтыды.
Оңтүстіктегі суармалы аймақтарға ұсақ ... ... ... айтарлықтай проблема туғызбайтын. Алайда солтүстікте ... ... ... өндеу жөніндегі кәсіпорындар мен тиісті қызметтер
негізінде құрылып, біразға ... ... ... ... ... 1995 жылғы Конституцияда жер және ... ... ... болып саналады және ол
99 жыл мерзімге дейін жалға берілгенімен мемлекет иелігінен ... ... ... ... ... ету ... ... бір бөлігін Қазақстанның барша азаматтарына тегін
беру мақсатында Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... инвестициялық купондары жәнінде мынадай ойлар болды:
• Қазақстан ... ... ... мүліктерді
өткізуді тездету;
• Қазақстанның әрбір тұрғынының жекешелендіру ісіне тікелей қатысып,
меншік иесі болуларына ... ... ... номиналы болған жоқ, олар ... ... ... ... еді. Қазақстан Республикасының әрбір
тұрғыны бәрімен бірдей 100 купон алуға ... ... Ауыл ... 1,2 ... ... ... жекешелендірудің қорытындысы:
• Купондық жекешелендіру нәтижесінде республикамызда жаңа ... ... тобы ... ... жоқ.
• Жекешелендіру халықтың психологиясына коңіл қоймастан, бір сәттің
ішінде меншік иесі болып шыға келу ... ... ... ... ... ... ... кезінде мүліктер:
• негізгі және айналымдағы қаржы;
• қаржылық активтер;
... ... ... ... ... ... ... өзге, басқа да құндылықтар, дұрыс бағаланбады.
• Купондарды инвестициялық ... ... ... алды, бірақ көп
ұзамай олар қайтадан құжатталынды немесе өз ... бір тиын ... ... ... ... ұжымдары меншік иелері бола алмады.
Бүтіндей Қазақстан бойынша мемлекеттік меншіктегі 3073 ... ... ... ... 2716 ... және 514 ... ... акцияларының мемлекеттік пакеттері
таратылды.
Қазақстан қор биржасында 11 акционерлік қоғамның жалпы соммасы ... ... ... ... ... сатылды.
Сатып алу сұранымдарына, әсіресе материалдық-техникалық жабдықтау және
өткізу, көлік және байланыс, ауыл шаруашылығы мен ... ... ... ... ... жасау нысандары ие болды.
Қорытынды
Меншік құқығы — ол белгілі бір ресурстардың пайдаланылуын қадағалайтын
және сол сәтте ... ... мен ... ... ... ... адамның "өзінікі секілді" немесе "өзгенікі секілді"
бұйымдарға қатынасын білдіреді, яғни, субъект -» объект формул асы ... ...... жайындағы адамдар арасындағы қатынас, оның
формуласы субъект.
Меншік табыс әкеле бастаған сәттен экономикалық түрде жүзеге асады.
Меншік — экономика мен ... ... ... ... құқығы былай жіктеледі:
1) иемдену құқығы;
2) пайдалану құқығы;
3) басқару ... ... ... ... ... ... құқығы;
7) игілікті мұрагерлікке өткізу құқығы;
8) игілікті мәңгілікке иемдену құқығы;
9) қоршаған ортаға зиян келтіретін тәсілдерді ... тиым ... жаза ... ... құқығы;
11) қалдық сипатындағы құқық, яғни бұзылған ... ... ... ... ... мен рәсімдердің болу құқығы.
Жекешелендіру - азаматтардың немесе олардың барлық бірлестіктсрінің
немесе ... ... ... ... ... (пай) ... ... алу болып табылады.
Меншікті мемлекет игілігінен алу дегенді мемлекеттік кәсіпорындарды
меншіктің басқа формасына (мемлекеттік емес) негіздеп қайта құру деп ... жылы ... ... ... ... ... ... аяғына тік тұруына ықпал етіп, ... ... ... тиісті еді. Алайда, қазіргі уақытта
мемлекеттік меншіктің ... ... ... ... орынға қойылуда.
Себебі мемлекеттік меншік пен жекешелендіруді ... ... ... ... ... ... болып жұмыс істемей, Қаржы министрлігінің құрамында
қалу фактысының өзі Қазақстан Республикасындағы жекешелендіру ... ... ... ... емес, жалған шешімдермен
байланыстылығы бар деген көзқарасты байқатады. Сондықтан ... ... ... ... берік механизмін жасау қажет деген ойға
тіреледі. Ал оған тек қана ... ... ... ... қолы ... жур. ... байланысты шетелдік инвесторлардың
қызметін бақылауды кушейту және тым ... ... ... ... ... жыл ... ... арқылы ниеттерін ашып көрсетіп отыру
керек-ақ.
Ауыл шаруашшығына пайдаланатын жерге жеке меншікті ендіру ... ... ... ... ... ... ... оны қоя туру жөн.
Себебі мен ... ... ... ... ... ҚР аграрлық
секторындағы бизнес пен өкіметтің көпмағыналы және курделі мудделерінің
араласулары ... өз ... ... ... ... ... жерге
жекеменшіктікті қолдану ушін тым болмаса бір облыстың көлемінде эксперимент
жургізу керек. Тек соның қорытындысы бойынша, айталық уш ... ... ... соң ғана ол өз артықшылыеын көрсетер еді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. «Қазақ Кеңестік ... ... ... ... ... 25 қазан 1990 жыл.
2. «Қазакстан ... ... ... ... ... Республикасының Заңы. 23 қаңтар 2001 жыл.
3. «Қазақстаи Республикасыыдағы жергілікті озін-озі баскару туралы» Заң
жобасы // Егемен Қазақстан, 12 ... 2000 ... Н.Ә. ... «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы
және дамуының стратегиясы». Алматы, Дәуір , 1992 ... Н.Ә. ... ... ... Қазақстан халқына
Жолдауы. 1 қазан 1997 жыл.
6. Н.Ә. Назарбаев. Еркін де еңселі әрі ... ... ... ... Қазақстан халқына Жолдауы, // Егемен Қазақстаи, 25
қазан 2000 ... ... ... ... ... жылдарға арналған іс-
қимыл бағдарламасы. // Егемен Қазақстан, 15 сәуір 1998 ... ... ... мен ... ... ... ... 1990
жыл.
9. 2000-2005 жж. кезеңге арналған ... ... ... бағдарламасы. // Егемен Қазақстан, 22 тамыз
2000 жыл. Жоба.
10. К.Б. Бердалиев, С.Ы. ... Б.К. ... Қ. Р. ... ... ... Экономика, 1997 жыл.
11. К.Б. Бердалиев - Основы управления экономикой Казахстана. Алматы:
Экономика, 1998.
12. К.Б. Бердалиев - ... ... ... мәселелері
«Экономика и бизнес». 1996 жыл № 1

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жекешелендiру және меншік29 бет
Меншікті қалыптастыру кезеңдерінің негізгі ерекшеліктері мен нәтижелері7 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымы туралы мәлімет43 бет
Жекешелендіру21 бет
Жекешелендіру жайлы4 бет
Жекешелендіру: еуропа және азия тәжірибесі25 бет
Жекешелендірудің жолдары және оны ұйымдастырудың проблемалары14 бет
Жекешелендірудің кезеңдері мен түрлері9 бет
Жекешелендірудің мәні, түрлері және қазақстандағы жекешелендіру үлгісі24 бет
Кәсіпкерлік мәдениетті және мемлекет10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь