Тарих бастауының сақ дәуірі

Көшпенді халықтар тарих сахнасына өзінің ұлы көш жолының арқасында шықты. Соңғы уақыттарға дейін тарихи әдебиетте көшпенді халықтар туралы: "өз жолындағының бәрін жайпап, гүлденген мен өскеннің бәрін аяғымен және жылқысының тұяғымен таптаушы Шығыстан Батысқа қарай ретсіз жылжыған көшпенді орда мейірімсіз және қорқынышты", - деген пікір қалыптасты. Біздердің көпшілігіміз еуропаша білімдар болсақ та, бұл пікірдің біздің санамызға енгені соншалықты, осы жер мен уақыт кеңістігінде алмасқан бұл адамдардың алып тобыры бұлар да құдайдың құлдары, адамдар ғой, барлығымен бірге көшпелі өмірдің тауқыметін көтеруге мәжбүр, олардың да бала-шағасы, қарт ата-анасы бар ғой деген ешқайсымыздың басымызға келіп, ойламаппыз және оларды бұл көшпелі ордалар қандай жазмышқа, осы мәңгі қозғалысқа ұшыратты, оларды кім және қайда қуып бара жатты деп, біздің ешқайсымыз ешқашан ойланбаппыз! Және де көшпенді халықтар туралы неғұрлым өркениетті халықтар жасағының бәрін тек талқандауға қабілетті, қатаң, жабайы адамдардың ордасы, не жазуы, не өнері, не сәулеті, не ғылымы болмаған халықтар деген бұл пікір әлі күнге дейін, ХХ жүзжылдықтың аяғы-бүгінге дейін орын теуіп келді.
        
        Тарих бастауының сақ дәуірі
Көшпенді халықтар тарих сахнасына өзінің ұлы көш жолының арқасында шықты.
Соңғы уақыттарға дейін тарихи әдебиетте көшпенді халықтар туралы: "өз
жолындағының ... ... ... мен ... ... ... және
жылқысының тұяғымен таптаушы Шығыстан Батысқа қарай ретсіз жылжыған
көшпенді орда мейірімсіз және қорқынышты", - деген ... ... ... ... білімдар болсақ та, бұл пікірдің біздің
санамызға енгені соншалықты, осы жер мен уақыт кеңістігінде алмасқан бұл
адамдардың алып ... ... да ... құлдары, адамдар ғой, барлығымен
бірге көшпелі өмірдің тауқыметін көтеруге мәжбүр, олардың да бала-шағасы,
қарт ата-анасы бар ғой ... ... ... ... ... ... бұл көшпелі ордалар қандай жазмышқа, осы мәңгі қозғалысқа ... кім және ... қуып бара ... деп, ... ешқайсымыз ешқашан
ойланбаппыз! Және де көшпенді халықтар туралы неғұрлым өркениетті халықтар
жасағының бәрін тек талқандауға қабілетті, қатаң, жабайы адамдардың ордасы,
не ... не ... не ... не ... ... халықтар деген бұл пікір
әлі күнге дейін, ХХ жүзжылдықтың аяғы-бүгінге ... орын ... ... ол бұлайша болмаған көптеген деректер айтады және бұл пікірді
өзгертетін уақыт ... Оны ... де ... ... ... ... ... кейінгі жылдары елеулі түрде кеңейе түсті, көкжиекті жауып
тұрған көзіміздегі дақты алып тастағандай болды. Бірақ "скифтер жабайы
болды", ... ... аңға ... "сақтар қыста да, жазда да бастарынан
шашақты тері телпектерін тастамайды" деген пікір ғылымда да, әдебиетте де
орын ... ... ... ... ... бұрын болғандардың ешқайсысы
бұл халықтардың өзіндік мәдениеті, сан ғасырлық тарихы болды, ал ... бұл ... ... ... ... ... ... жайылымға,
суаттан суатқа, қоныстан қонысқа ауысудың терең ойластырылған, мұқият
есептелген маршруты деп ... аша ... айта ... Және тек ... ... мен тарихшылар Қара теңіз жағалауларынан, Азов
ойпатынан, шексіз дала қорғандары мен қыраттарынан, Алтай үңгірлерінен,
Орхон мен ... ... мен ... Әму - мен ... Дон, Еділ және Іле
өзендерінің жағалауларынан ұлы әрі қызықты мәдениеттің экспонаттары мен
ескерткіштерін ... ... ... ... ... ғана ... өзгере
бастады, және оның үстіне өзіміз де аздап даусымызды шығара бастадық. Міне,
соның өзінде де, "Сен ... ... ... ... дегендей, көз
жеткенді растаудан қашқақтап, уақыт арқауын үзуге ұмтылып, империялық
тарихшылар скифтердің, ғұндардың және сақтардың көшпелі ... ... олар ... ма ... ... екені белгісіз, әйтеуір көшпенділер
емес деп соқты. Кім болса - ол болсын, қайтсе де оларды осызаманғы
түріктердің ата-тегі екендігін қайткенде де ... ... ... ең ... ... ... "Авестада" - тур, "Шахнамеде" -
тұран, қытай жылнамаларында - тукиу, юнандарда- скифтер, скунх, скит,
парсыларда - сах, массах, ... деп, ... ... ... аталады.
Бірақ олар кімдер еді деген таластар әлі күнге ... ... ма, ... бұл ... жаңа ... ... ... кездері скифтерді, сақтарды, ғұндарды ежелгі түріктік тамырынан
ажыратуға әрекеттенген көзқарастар ... ... және де ... ... ... ... славяндармен немесе арийлермен алмастырады,
сөйтіп, тарихты басқа жаққа бұрып, оның шын мәнінде өңін ... Және ... бұл ... ... ... тиым ... онда біз ... ертедегі тарихымыздан айырыламыз, ал біздің ұрпақтарымыз
өздерінің аталары мен бабаларының кім екендігін білмей қалады, ... ... ... ... Бірінші - скифтер бастауын Азиядан алады, мұнда
олар әрқашан өмір ... ... Қара ... ... қоныс тепті және
ертедегі түрік халықтары болып табылады. Мұндай көзқарас тарих ғылымында
ежелгі уақыттардан орын алып келеді. Және бұл бағытта ... ... ... мен ... ... ... жұмыстар жасады, олар бірнеше жылдар
бойы ертедегі түріктер тарихы жөнінде мол материалдар мен құжаттар жинап,
оларды бір жүйеге түсірді. Оның ... 1986 жылы ... ... ... ... ... болды. Осы кітаптың "Сақ императоры
Кенгерес және оның патшалығы" деген бөлімінде былай деп ... ... ... - Алып ер ... ... ұлы батыры.
Империяның өмір сүрген уақыты: біздің дәуірімізге дейінгі YII ғасыр -
біздің дәуірдің II ғасыры.
Империяның шекарасы: Сібірдің Шығыс ... ... ... ... ... - Дунай (Венгрия мен Чехословакия) - Қара
теңіз, Батыс Түркстан (Хорасан мен Ауғанстан) - ... ... ... дейін, Кіші Азия (Ирак, Сирия, осызаманғы Түркия). Діні:
Тәңірге табыну (басты құдайы - Аспан Құдайы Тәңірі).
Жазуы - ... сына ... ... ... сына ... оның ... табылған).
Жазу тілі - түріктік.
Саяси және мәдени роль - осызаманғы түрік мемлекеттерінің құрудағы
баспалдақтар болды, соның ішінде Кенгерес ... ... ... ... ... ... немесе Көк бөрі (көк түріктер) мемлекетінде
ортақ түріктік және ортақ дін болды ...
Қытайлар оларды "сай", ирандар "саха", индустер "сакуа-секуа", ... ... ... ... деп ... Сақ ... осылайша
атайды. Біздің дәуірімізге дейін олар Шығыс Еуропада, Шығыс және Орта
Азияда тіршілік етті. Шығыс Азия дегені, сірә, Орталық Азия болар. ... ... ... ... ... ... ... белгілі. Шығыс
Еуропада тұрушы искиттер (скифтер) қанында олардың түрік қаны ... ... ... Сыма-Сян мен Бань-Гудың "Жылнама" және "Кітаптар
патшалығы" деген белгілі кітаптарында біздің дәуірімізге ... ... ... ... ... ... қатысы жөнінде) 36 мемлекет бар
деп саналды, ал кейінірек олардың саны 50-ге жетті. Халықтар сан жағынан
өсті, елдер дамыды және жаңа ... ... ... Бір ... хундарға
бағынған бұл елдер кенеттен бірігіп, Ассирияға жетіп, батысқа ... Олар Таяу ... ... ... ... ... деп жазылған:
"Аракстың шығыс жағалауында юечжи ("иауши" деп оқылады) халқы тұрады ...
Ошақ (түтін) ... мың, адам саны - 400 мың, ... саны - ... Олардың иелігінің шығыс шекарасына дейін қашықтық 4 мың 740 шақырым,
Батысқа, Араксқа дейінгі қашықтық - 49 күндік жол, оңтүстік шекаралар
Кашмирде тоқтайды.
Солтүстігінде ... жоқ ... ... және ... ... ... мен ... ақшалары Арсакпен әбден ұқсас. Жүк артқан түйелері
бар. ¦лы юечжилер және олардың қылықтары, әдеттері - көшпенді мәдениет,
көшпенді мемлекет. Малдың ыңғайына ... ... ... өмір ... ... ғұндарға жақын, әскерлерінде жүз мыңнан астам адам бар.
Сондықтан да олар ... ... ... ... және ғұндармен санаспайды.
Бұрын олар Дунхуан (Алтай) мен Шилиань - шань (Тянь-Шань) тауларының
етегінде тұрды. ... ... ... Моде ... ... ... ... билеушісі Лаушань юечжилер ханын өлтіріп, оның бас
сүйегінен ... ... ... тостаған жасады. Одан қашқан юечжилер алыс
қоныстарына ұмтылды, Ферғанадан өтіп, ... ... ... ... оң, ... жағалауларына өздерінің астаналарын орнатып,
сонда хан ордасын тікті. ... ... ... ... ... ... ... етегінде қалып, шиан деп аталатын тайпасының
құрамына араласып кетті, олардың қамқорлығына кірген соң, "Кіші юечжилер"
атала бастады. Бактрия мемлекеті: мұнда бұрын ... не ... не ... емес, қалаларды кіші бектер басқарды. Бұл соғыстан қорқатын әлсіз
мемлекет болатын. Юечжилер көшіп келгенде, олар оңай ... ... ... ... ... ... ... "Кітап патшалығы"
біздің дәуірімізден әлдеқайда бұрын жазылған. ¦лы юечжилердің көшулері
скифтердің көшулеріне өте ұқсас, соларды еске түсіреді.Осы ерте қытайлық
хроника куәлілігі негізінде ... ... ... ... біздің дәуір
одан бұрын болған басқасымен скиф, сақ, ғұн тарихы, осы халықтар тарихы
материалдары өзара еркін ... ... ... Бань-Гу мен
Сым-Сянь қалай жазғанын бақылауға болады. Сақтар қытайлар "Орталық жер",
"Орталық қырат" деп атаған жерлерде өмір сүрген. ... ... ... ... өмір ... ... ... және өмір
салттарымен өте ұқсас, тілдерінде ғана біршама айырмашылық бар, бір-
бірлерін еркін ... ... ... жылы ... ... ... Бұған үйсіндер себеп болды. "Бұл жерде оларға дейін
сақтар өмір сүрді, юечжилер сақтарды жеңгеннен кейін сақтар ханы өз ... ... ... жол бойы ... (осы күнгі Кашмир аумағында болған
Болур мемлекетінің тарихына сәйкес) халқын талқандады. Ал юечжилер сақтар
жеріне көшіп алды. ... бұл ... ... жол ... ... Юечжилер де батысқа қарай ығысты, олар да Бактрияны
бағындырды. Олардың жерлерін үйсіндер басты. Сондықтан үйсін халқының
құрамына сақтар да, юечжилер де ... деп ... ... исседондар, астиагтар - бір тамырдан тараған туысқан
халықтар. Олар скифтерге туысқан екенідгі туралы "Тарих атасы" Геродот
жазған. Геродот пен ... ... ... мен Бань Гу ... бөліп
тұрған бірнеше ғасырда әлем, ертедегі халықтар және елдер тарихы танымастай
өзгерді деп ... ... ... да ... мен ... ... ... көшпенді тайпалар тұңғыш рет Қара теңіз жағалауларында бұдан
екі мың жыл бұрын пайда болды дегенмен ешкім дауласа алмайды.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәдениет ұғымы 9 бет
Жеке басты сақтандыру22 бет
Патенттер және лицензиялар4 бет
Шет ел мемлекетінің зейнетақы жүйесі13 бет
Ұлттық құндылықтар – білім бастауының қайнар көзі4 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстанның қоғамдық-саяси және экономикалық жағдайы26 бет
Киіз үй3 бет
Қазақстандағы ұлттық идеологияның негізгі мәселелері65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь