Тәңірге құлшылдық немесе біздің ата-бабаларымыз неліктен тәңірге сиынды

Біздердің көпшілігіміз жаңа туған айды көрген аталарымыз бен әжелеріміздің екі қолын кеудесіне басып, үш рет қайталап, оған сәлем беріп жатқанына талай рет назар аударған болармыз, сірә. Сондағы айтар сөздері былайша:
Бісмілла!
Ай көрдік, аман көрдік,
Ескі айда есірке, жаңа айда жарылқа! - деп, басталады да:
"Құдай, өзің жарылқай гөр, жақсылығыңды аяма! Аллау акпар!"- дегенді қосып қояды да, өз істерімен одан әрі айналыса береді. Біздерге алыс уақыт тереңінен жеткен "сәлем беру" әдеттен тыс көрініс болса да, оның астарында және осылайша айту әдет-ғұрпында терең, өзінің ұзақ тарихы бар мән жатыр.
        
        Тәңірге құлшылдық немесе біздің ата-бабаларымыз неліктен тәңірге сиынды
Біздердің көпшілігіміз жаңа туған айды көрген аталарымыз бен әжелеріміздің
екі қолын кеудесіне басып, үш рет ... оған ... ... жатқанына
талай рет назар аударған болармыз, сірә. Сондағы айтар сөздері былайша:
Бісмілла!
Ай көрдік, аман көрдік,
Ескі айда ... жаңа айда ... - деп, ... ... өзің ... гөр, ... аяма! Аллау акпар!"- дегенді қосып
қояды да, өз істерімен одан әрі айналыса береді. Біздерге алыс уақыт
тереңінен жеткен "сәлем беру" әдеттен тыс ... ... да, оның ... ... айту ... ... ... ұзақ тарихы бар мән жатыр.
Бұл сәлемдесуге кемінде үш-төрт мың жыл. ... ... ... ... көк түріктер, түркештер, ұйғырлар, қарлұқтар бір дінге, бір
құдайға - Тәңірге (Аспанға) табынды.Тек ұйғырлар аз ғана уақыт аралығында
ерте ... бір түрі ... ... ... Тәңірге
табынуға қайта оралды. Ежелгі уақыттардан түріктер тәңірге табынушылар еді.
Тәңірге табынушылықта көк аспан, ашық күн, жарық ай ең ... ... ... ... ... ... ... мәндінің бәрінің жаратушысы,
құдыретті иесі деп саналады, ал мемлекетті басқарушы, қаған - елдегі жоғары
лауазымды адамға аспан құрметтеген (Тәңірқұты) ... ... ... ... ... ... "Ол аспан мен жерден, күн мен айдан
жаралған оны таққа отырғызды, ол ғұндардың (Тәңірқұты) ұлы, әрі құдыретті
басқарушысы,-делінген" ( "Хан ... ... 96 "А"). ... ... деп атады, мұнда құдырет немесе аспандық мән бар. Таста
қашалған ерте түрік жазуларының ... ... ... бұл ... былай деп жазылады: "Жоғарыда аспан пайда
болғанда, төменде қара жер көрінді, ал олардың арасында адамзат балалары
туындады". Бұл жазулардан ... ие ... ... мен ... әл-ауқаты
Тәңірге деген сенімге сүйенеді деген айқын аңғарылады және де дін мен
мемлекеттік саясат қол ... ... ... ... ... ел мен халықты
басқарудың құралы болды. Билеушілердің өздері де, алдымен Тәңірдің
(Аспанның) ... ... ... арқасында, содан кейін жеке
артықшылықтары мен сәттіліктің нәтижесінде олар таққа отырдық, қаған
атандық және халықты ... деп ... ... да біздердің ата-
бабаларымыз Аспан мен Тәңірді қасиеттеп, тең мәнді тұлғалар санады, сонымен
бірге жерлік бастау мен құнарлылықты кейіптеуші ұмай жері ерекше
қастерленді және ... ... ... ... ... ... ... .
Ғұндар мен үйсіндер биік, құдыретті тауларды мекендеді, Чиляншан деп
аталатын етектері де Тәңір тауларына ... ... ... ... ... ... атаулары ғұндардан қалған атаулар, өйткені Тянь
дегеніңіз Тәңір деген сөз.
Біздер, қазақ халқы, үшін де аспан ... ... ... - оның ... ... - жастық пен көктемнің, берекенің, тәуелсіздік пен
бостандықтың ... ... және ... Қазақстанның туы мен басқа да
мемлекеттік рәміздерінің көкшіл, аспан түстес болуы кездейсоқ ... ... ... келе ... дәстүр, оған мың-мыңдаған жыл.
Біздердің әкелеріміз, аталарымыз және бабаларымыз өмірінің көпшілік бөлігін
ат үстінде, биік көк аспан астында өткізді, олар ... ... ... ... құлақ түрді. Тамағын төрт аяқты малдан алды, ал жүрегі мен
жанын аспан толықтырды, шексіз аспан әлемі ... ... ... ... кең
дала көлемімен аспанға теңелді, сондай-ақ биікке, аспанға ұмтылған
таулардың биік төбелері аспанға сәйкестенді.
Табиғаттың кез-келген ... ат ... ... ... ең ... ... ... кейпіне, түсіне және бояуына, табиғаттағы орнына назар
аударды. ... зат ... ... сырт қала ... Ол ... да,
артын да жіті қадағалады. Түріктер аспанды тек құдырет деп қана қоймай, оны
сүйді, оған сүйсінді, сонымен ... одан ... ... ... ... ... мен ... беріп, сонысымен өмір сүргізді, және ол аспанмен күн сайын
өтіп, сонысымен көшу үлгісін көрсетті. Түріктер табиғатта Күннен күшті
ештеңе жоқ екенін ... ... ... ... ... өмір мен ... гүлдену мен
солудың бірыңғай қайталамасы ретінде күннің шығуы мен батуынан үлгі алды.
Таңертең, бірінші кезекте, біздің ата-бабаларымыз күнге, оның ... ... ... ... оңы мен солында және артында не болып
жатқанын қырағы байқады. Күннің көзі үйге түсуі үшін, киіз ... ... ... ... пен ... ... ... оң және сол
қанаттың бектері Шығыс пен Батысқа сәйкес болды, сол қанаттағы бек Шығыста,
оң қанаттағы бек - Батыста ... Сол ... ... бек ... ... лауазымға ие болды. Әскерлер сапар кезінде немесе шайқас
үстінде ... ... ... та Күн ... ... есептелінді. Ал Айдың аспанмен жылжуы жылдық
күнтізбе негізіне алынды. Табиғаттағы өзгерістер аспан жұлдыздарының
қозғалыстарымен байқалды, ал шаруашылық жұмыстары соларға қарап ... ... ... ... әрқашан Тәңір-Құдай қатар қойылды.
Барлығының, қоғам мен табиғаттың өз жөн-жүйесі, тәртібі болды, жаман мен
жақсы, керекті мен керексіз тек ... ... ... ... ... ... мен ... адамдық мінездерінің көрінуі, адамдық пен
киелілік тек Аспан арқылы, Аспан Құдыреті - Тәңір арқылы қаралды. Әр заттың
өзінің мәні, құпия-жұмбағы, ... ... Бұл ... ... пен ... ... ... гөрі, ұқсастық басым.
Сондықтан 8 ғасырдың соңы мен 9 ғасырдың басында Сырдария мен ... ... ... ... мен ... жаңа ... ... қабылдады. Ал қараханидтер исламды мүлдем мемлекеттік дін ретінде
пайдалана бастады. Тарихи шындық осындай. Ал басқа халықтар бөтен дінді
әрқашан жаулықпен қарсы ... осы үшін ... қан ... десеңізші. Бәрі
салыстырмада білінеді және біз де көшпенді мен отырықшы арасындағы
айырмашылықты түсіну үшін осы әдісті қолданайық. Көшпенді бүкіл өмірін
ертоқым ... ... ... артынан жүріп отырады, оның көзі аспанды,
табиғатты шарлайды, табиғаттағы өзгерістерді, басқа жыл ... ... ... және ол ... күн ... ... ... кең жазықтықты, аспан мен даланы, биік тауларды көреді.
Ал диқан жермен жұмыс істеді, оның екі көзі ... өз ... ... ... ... ¤се ме, өспей ме, бақыт па, бақытсыздық па,
табиғат апаты ма, ауыртпалық па - бәрі ... үшін жер мен ... ... пен
оның құнарлығына байланысты болды. Сондықтан отырықшы диқан көз алдында тек
жерді ... де, ... ... балшықтан және ағаштан құдай соғып алды, және
де құдайлар мен пұттарды өзі, өз ... ... ... ... ... жүйрік атпенен күніне 500 шақырым жер алып шапқыласа, ал
басқалары жаңбыр мен су ... ... ... ... ... ... халықтың өмірі салыстыруға келе ме?
Тәңір-Аспанға, Аспан әлеміне, Ғарышқа және Әлем ... ... ... дүниесінен жаралған балалары санаған біздің алыстағы ата-
бабаларымыздың өмір ... аса ... мән ...

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан биосферасы8 бет
Ғайыпты болжау мүмкін бе?8 бет
Неке және отбасы құқықтарының негізі60 бет
Тарихты оқытуда әдістемелік технологияларды пайдалану7 бет
Химияны оқытуда халықтық педагогиканың элементтерін пайдалану4 бет
ҚР неке және отбасы құқығы49 бет
1 Стресс,анықтамасы,жіктелуі,себебі. 2 Домбығу немесе ісіну18 бет
«Кәсіпорын немесе ұйым менеджментіндегі персоналды басқару»31 бет
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау мақсатынсыз заңсыз иеленгендігі үшін қылмыстық жауаптылық белгілеу мәселелері бойынша кездесетін сұрақтар мен кемшіліктерді толықтыру және оны құқық қорғау органдары қызметкерлерінің тәжірибеде қолдану тиімділігін жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау101 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь