Өлшеу құралдарының метрологиялық сипаттамалары

Қоршаған ортаның барлық объектілері өз қасиеттерімен сипатталады. Қасиет – бұл объектінің (құбылыстың, процестің) бір жағы, ол оның айырмашылығын немесе басқа объектілермен ортақтығын анықтайды және оның оларға деген қатынастарында байқалады. Әр түрлі қасиеттерді сандық анықтау үшін «шама» ұғымы енгізіледі. Шама – бұл бірдеңенің қасиеті, ол басқа қасиеттердің арасынан сол немесе өзге тәсілмен ерекшеленуі, соның ішінде сандық бағалануы да мүмкін. Талдау шамаларды 2 түрге бөлуге мүмкіндік береді: нақты және идеал. Идеал шамалар математикаға жатады, нақты ұғымдардың жалпыламасы болып табылады, сол немесе өзге тәсілмен есептеледі. нақты шамалар физикалық және физикалық емес болып бөлінеді. Физикалық шама – бұл жаратылыстану және техникалық ғылымдарда зерделенетін, материалдық объектілерге тән шама. Физикалық емес шамаларға қоғамдық ғылымдарда: философияда, әлеуметтануда, экономикада және т.б. зерделенетін шамалар жатады.
Физикалық шама – бұл физикалық объект қасиеттерінің бірі екендігін МЕСТ 16263-70 анықтайды, сапалық қатынаста – көптеген физикалық шамаларға ортақ, сандық қатынаста олардың әрқайсысы үшін жеке. Сөйтіп, физикалық шама – бұл олардың көмегімен зерделенуі мүмкін, физикалық объектілердің немесе процестердің өлшенген қасиеттері.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлгі
Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан мемлекеттік
техникалық университеті
Ақпараттық технологиялар және энергетика ... ... ... ... ... ... Е.А. ... Ж.К.
Өскемен
2015
Тақырыбы:
ӨЛШЕУ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ МЕТРОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАЛАРЫ
Жоспар:
1.Өлшеу құралдарының түсініктемесі.
2. Негізгі метрологиялық көрсеткіштер.
3. Қазіргі заманға метрологияға қойылатын ... ... ... ету ... Метрологиялық сипаттама.
Қоршаған ортаның барлық объектілері өз қасиеттерімен сипатталады. Қасиет - бұл объектінің (құбылыстың, процестің) бір жағы, ол оның ... ... ... объектілермен ортақтығын анықтайды және оның оларға деген ... ... Әр ... ... ... ... үшін ұғымы енгізіледі. Шама - бұл бірдеңенің ... ол ... ... ... сол немесе өзге тәсілмен ерекшеленуі, соның ішінде сандық бағалануы да мүмкін. Талдау шамаларды 2 ... ... ... береді: нақты және идеал. Идеал шамалар математикаға жатады, нақты ұғымдардың жалпыламасы болып табылады, сол немесе өзге тәсілмен ... ... ... ... және ... емес болып бөлінеді. Физикалық шама - бұл жаратылыстану және техникалық ... ... ... ... тән ... ... емес шамаларға қоғамдық ғылымдарда: философияда, әлеуметтануда, экономикада және т.б. зерделенетін шамалар жатады.
Физикалық шама - бұл физикалық ... ... бірі ... МЕСТ 16263-70 ... сапалық қатынаста - көптеген физикалық шамаларға ортақ, ... ... ... ... үшін ... Сөйтіп, физикалық шама - бұл олардың көмегімен зерделенуі мүмкін, физикалық объектілердің немесе процестердің өлшенген ... ... ... және бағаланатын болып бөлінеді. Өлшенетін шамалар белгіленген өлшем бірліктерінің белгілі саны түрінде сандық өрнектелуі ... ... - бұл олар үшін ... ... ... ... шамалар, олар тек бағалануы. Бағалау - бұл белгілі ережелер бойынша жүргізілетін, берілген шамаға белгілі ... ... жазу ... ... ... ... ... Шкала - бұл дәл өлшеулер нәтижелерінің негізінде қабылданған, физикалық шама мәндерінің реттелген тізбектілігі. Бұдан, физикалық емес шамалар тек ... ғана ... ... бiрлiктерi ҚР-да белгiленген тәртiппен қолдануға рұқсат етiлген шамаларды анықтау үшiн пайдаланылады және пайдалану шарттары мен ... ... ... сай ... тиiс. ... құралдарын салыстырып тексеру әдiстемелерi: 1. Өлшем құралдарын салыстырып тексеру ... ... ... белгiленген техникалық және метрологиялық талаптарға сәйкестiгiн анықтау мен растау үшiн пайдаланылады және ... ... ... ... ... ... ... мiндеттi тiркелуге жатады. 2. ... ... ... тексеру әдiстемелерiн әзiрлеу, бекiту және қолдану тәртiбiн уәкiлеттi орган айқындайды.
Өлшеулер санына байланысты бір ... және көп ... ... ... Көп ... ... ... кездейсоқ құраушысын азайту мақсатымен жүргізеді.
Өлшенетін шаманы өзгертуге қатысы бойынша өлшеулер ... және ... ... бөлінеді. Берілген жіктеудің мақсаты нақты өлшеулер кезінде өлшенетін шаманы өлшеу жылдамдығын ... алу ... ... ... ... ... ... барлық өлшеу уақытының бойында өзгеріссіз қалатын, физикалық шамаларды өлшеулер жатады.
Динамикалық өлшеулер - бұл уақытқа байланысты өзгеретін, физикалық ... ... ... ... ... техникалық және метрологиялық болып бөлінеді. Техникалық өлшеулерді жұмыстық ... ... ... ... - олардың мөлшерлерін жұмыстық өлшеу құралдарына беру үшін физикалық шамалар бірліктерін ... ... ... эталондардың көмегімен.
Өлшеулер нәтижелерінің өрнектеріне байланысты олар абсолюттік және ... ... ... ... - бұл ... ... ... пайдалану арқылы бір немесе бірнеше шамаларды өлшеулер. Салыстырмалы - бұл белгілі шаманың бір аттас ... ... ... - ... ... жүргізу, олардың бірлігін қамтамасыз ету әдістері мен құралдары және қажетті дәлдікке жету тәсілдері туралы ғылым.
Қазіргі замандағы өлшеу жұмыстары ... ... ... болып, материалдық ресурстарды есепке алу және жоспарлау, өнім сапасын қамтамасыз ету, бөлшектер мен тораптардың өзара ... ... ету және ... ... ... ... ... ету және басқа мәселелерді шешуге бағытталады.
Қандай да болса талдау, жобалау, жоспарлау, бақылау, реттеу барысында әрқашан да ... ... өнім ... және ... ... технологиялық әрекет немесе тұтас өндірістік цикл туралы ақпарат қажетті. Бұл ақпарат әр түрлі көптеген физикалық ... ... және ... ... ... талап етеді.
Қажетті дәлдікпен анықталған нақты ақпарат дұрыс шешім қабылдануына әсер етеді, ал ... ... ... өнім ... ... әр ... төтенше жағайлардың себебі болуы мүмкін көптеген қателіктерге апарады.
Кейбір мәселелер әртүрлі жерде, әртүрлі кезде, әр ... ... ... ... ... бойынша қорытындалады. Сондықтан өлшеу нәтижелерін қолдануға болады, егер олар бір-бірімен сәйкес болса.
Өндіріс саласында түпкі өнімді бақылаумен ... ... да ... ... ... өнім ... қатысты көрсеткіштерді өлшеу және бақылау жағдайларын қарастыру маңызды.
Жаңа өнім шығару және технологиялық процессін дайындау кезінде, өндірістің метрологиялық дайындығы туралы ... ... ... Аттестациядан өткен өлшеу және сынау әдістер мен жабдықтары негізінде атқарылуы тиісті.
Қолдану тапқан өлшеу ... ... ... ... ... ... ғылыми және техникалық даму деңгейі анықталады.
Метрологияның негізгі мақсаттары:
* физикалық ... ... ... ... және ... ... ... орнату;
* өлшеу теориясын, әдістерін және өлшеу мен бақылау жабдықтарын дайындау;
* өлшеу бірлігін қамтамасыз ету;
* өлшеу қателіктерін, ... және ... ... дәлдігін анықтау әдістерін дайындау;
* өлшемдерді эталондардан немесе ... ... ... ... ... ... беру әдістерін дайындау.
Негізгі анықтамалар мен ұғымдар
Өлшеу - белгілі бip физикалық шаманың мәнін өлшеу жабдығы көмегімен анықтау.
Өлшеу жабдықтары - ... ... ... бөлінген техникалық жабдықтар.
Өлшеу жабдықтары қатарына жатады: физикалық шамалар эталондары, ... ... ... өлшеу жабдықтары және жұмысшы өлшеу жабдықтары.
Физикалық шамалар ... - ... ... ... шамалар эталондарымен бекітілген ең жоғары болуы мүмкін дәлдікті қамтамасыз етуге негізделген өлшеу жабдықтары немесе өлшеу жабдықтарының кешені.
Үлгілі мөлшерлер - ... ... ... ... етуге негізделген өлшеу жабдықтары.
Үлгілі өлшеу жабдықтары - үлгілі есебінде бекітілген мөлшерлер, өлшегіш аспаптар немесе түрлендіргіштер.
Жұмысшы өлшеу жабдықтары - ... ... ... ... емес ... ... ... құрылғылар немесе аспаптар.
Өлшеу жабдықтарының метрологиялық көрсеткіштері
Бөліктер белгісі- өлшенетін өлшемнің ... сан ... тең ... межелігіндегі сан түріндегі бөлік белгісі (белгі нүкте,сызықша болуы мүмкін).
Аспап өлшеу межелігінің бөлігі - өлшеу межелігіндегі екі көрші тұрған бөліктер белгілерінің ... ... ... - ... ... екі көрші тұрған ең қысқа сызықшамен белгіленген бөліктер белгісі осьтерінің арасындағы арақашықтық.
Өлшеу межелігінің бөлім бағасы - ... ... екі ... ... ... ... ... айырмашылығы.
Көрсеткіштер ауқымы - өлшеу межелігіндегі бастапқы және соңғы мәндермен шектелген аудан.
Өлшеу ауқымы - өлшеу аспабының бойында өлшенетін өлшем мәндерінің ... ... ... ... шегі - ... межелігінің ең үлкен немесе ең кіші мәні.
Өлшеу аспабы ... ... шегі - ... аспабы жарамды және қолдануға мүмкін болып есептелуіне сәйкес мүмкіндік қателіктерінің ең ... ... ... - ... ... ... ... жақын болуын сипаттайтын өлшеу аспабының сапалық көрсеткіші.
Өлшеу аспабының дәлдігі - қателіктер ... ... ... ... аспабының сапалық көрсеткіші.
Түзету - өлшеу аспабының көрсеткішіне немесе мөлшерлегіш номиналды өлшеміне алгебралық қосылуына тиісті мән. Бұл мән ... ... ... ... және ... ... немесе мөлшер мәнің, нақты мәнге жақындатып алуға негізделген.
Өлшеу бірлігі дегеніміз өлшеу жұмыстары заңды орнатылған өлшем бірліктерімен және нормаланған дәлдікпен ... ... ... беру және ... тексеру әдістері жүйесі ғылыми дәлелденген және ол Мемлекеттік өлшеу жүйесінің бөлігі ... ... ... байланысты барлық өлшеу жабдықтары келесі топтарға бөлінеді: физикалық мәндер ... ... ... және ... ... ... және ... - ең жоғары дәлдікті қамтамасыз ету және ... үшін ... ... ... және аспаптар. Олардың қатарына метрдің үлгісі, эталондық шетті ұзындықтар мөлшерлерінің жиынтығы (реттілігі бойынша бірінші, екінші және ... ... ... ... эталондарды метр үлгісі бойынша, ал екінші реттіліктіні бірінші реттілікті бойынша, ал үшінші ... ... ... ... ... ... және ... лабораториялық және зауыттық мөлшерлерді баламалау және тексеру үшін арналады. Олар разрядтарға бөлінеді және бір-біріне қатысты тексеріледі.
Цехтық мөлшерлер және аспаптар ... ... үшін ... ... ... ... ... ұйымдастырылған метрологиялық лабораторияларда үлгілі мөлшерлер және аспаптар бойынша ... ... ... ... және ... Мемлекеттік стандарттау қызметі біртұтас метрологиялық жүйесі бойынша атқарады.
Өлшеу жабдықтары мезгіл бойынша ... ... және олар ... ... ... ... / қолдануға жарамды немесе жарамсыз/ қорытындыланады.
қорытындалады: Барлық өлшеу және бақылау жабдықтары ... және ... ... ... ... топтарға бөлінеді: мөлшерлер, өлшеу аспаптары, өлшеу қондырғылары мен жүйелері.
Мөлшерлер деп берілген физикалық ... ... ... ... ... нақты көрсетуге арналған денелерді немесе құрылғыларды атайды.
Өндірісте көбінесе қолданылатын ұзындықтар өлшемдерінің мөлшері болып ... ... ... ... мөлшерлері болады, ал бұрыштық өлшемдер үшін бұрыштық мөлшерлер.
Мөлшерлер қатарына калибрлер жатады. Калибрлер машинажасау саласындағы бұйымдардың өлшемдерін, пішіндерін, беттерін, осьтер ... ... ... және ... ... техникалық талаптарға сәйкестігін бақылайды (өлшемейді).
Өлшегіш аспаптар және құралдар деп анықталатын өлшемді тікелей ... ... ... ... ... салыстырып көрсететін қоңдырғыларды атайды. Аспап немесе құрал деп бөлінуі шартты. Қарапайым түрлері құралдар қатарына, ал ... ... ... ... жатады.
Өлшеу жабдықтары қолдану сипатына байланысты әмбебап және арнаулы негізделген болып бөлінеді.
Өлшеу түрлері және әдістері
Өлшеу жұмыстарын жүргізу үшін ... ... ... өлшеу әдісі;
* өлшеу жабдығы;
* жұмысты атқарушы;
* өлшеу жұмыстарын атқару жағдайы.
Өлшеу әдістері
1. Өлшенетін өлшемдер ... ... ... екі әдісі бар: тікелей бағалау әдісі және мөлшерлермен салыстыру әдісі.
* Тікелей бағалау әдісі ... ... ... ... ... қондырғысы бойынша тікелей анықтайды (сызғышпен өлшеген өлшем ұзындығы, микрометрмен анықталған бұйым өлшемдері).
* Мөлшерлермен салыстыру әдісі бойынша ... ... ... ... ... салыстырады. Мысалы: микрокаторды нольдік сызықшаға шетті өлшемдер көмегімен орнатады, одан кейін өлшенген өлшем дәлдігін осы нольдік сызықшадан ... ... ... ... өлшемдерді өлшеу кезінде жоғарыда көрсетілген әдістерден басқа ... және ... емес ... ... болады. Түйіспелі емес өлшеу әдісі бойынша өлшеу аспабы бөлшек бетімен түйіспейді, ... ... ... ... ... Осы ... байланысты бұл әдіс қолдануға үйлесті. Осы әдіс ... ... ... ... ... және ... ұзындықтарды өлшегіштер жұмысын атқарады.
Казіргі заман машинажасау саласындағы бөлшектер пішіндері күрделі болып келеді (бұрандамалы, көп кілтекті біріктірулер т.б.). Осы бөлшектер ... ... ... ... ... және беттер өзара орналасуын бірден бақылау қажет. Ол үшін бақыланатын білікке сәйкес қапсырма-калибр, ал ... ... ... Егер олар өзара сәйкестенбесе, онда бүкіл өлшемдері және беттер өзара орналасуы қате, ал бөлшек жарамсыз. Бұл ... ... ... деп ... ... ... тек қана ... деген жауап береді, ал жарамсыздық себебін анықтамайды. Сондықтан осы ... ... үшін жеке ... ... дифференциялданған бақылау әдісін қолданады.
3. Өлшеу кезінде қолданылатын өлшеу жабдықтарына байланысты ... ... ... және ... ... ... болады.
* Құралдық өлшеу әдісі автоматты немесе автоматты емес арнайы техникалық жабдықтарды қолдануына негізделген.
* Сараптық өлшеу әдісі бірнеше сарапшылар ... ... ... Бұл әдіс ... ... спорт салаларында кеңінен қолданылады.
* Эвристикалық өлшеу әдісі ішкі сезім (интуиция) қолдануына негізделген. Бұл ... ... ... ... ... ... өзара салыстырады, одан кейін оларды нәтижелер реті бойынша орналастырады.
* Органолептикалық өлшеу әдісі адамның сезім ... ... иіс ... көру, есту және дәм-татым) қолдануына негізделген.
Өлшеу қателіктері
Қандай да болса дәлдікпен және ... ... ... жұмыстарының нәтижесінде өлшеу қателіктері болады. Сондықтан өлшенетін ... ... мәні және ... нәтижесі арасында әрқашан да ауытқу болады.
Өлшеу нәтижесі Dизм және ... ... ... мәні Dе ... ... ... ... деп аталады.
Қателіктерді келесі үш топқа бөледі: өрескел, жүйелік және кездейсоқ.
Өрескел ... деп ... ... ... емес және ... астам өлшеу нәтижесін атайды. Мысалы, өлшеу барысында аспаптың 8 сан мән ... 0 сан мәні ... ... 1 сан мән ... 4 сан мәні көрсеткішімен шатастырылып алынды. Мұндай қателіктер бірнеше қайталап өлшеу кезінде айқындалынады, оларды есеп нәтижесіне ескермейді.
Қайталап өлшеу ... ... мән ... ... ... ... бойынша өзгеретін қателігі - жүйелік қателіктер деп аталады. Мысалы, өлшеу жағдайындағы температура нормальдік температурадан ауытқуына байланысты немесе ... ... ... ... ... нольдік сызықшасынан ауытқуына байланысты болуы мүмкін.
Жүйелік қателіктерді анықтап жою үшін өлшеу аспаптарын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... арнайы өлшеу әдістерін қолданады, бірнеше рет қайталап және өлшеу орындарын өзгертіп, өлшеу аспаптарын ауыстырып өлшеу жұмыстарын ... ... ... ... ... ... азайтуға болмайды.
Өлшеу жүйелік қателіктерінің құраушылары - құралдық, әдістемелік және субьективтік.
Құралдық қателіктер қолданылатын өлшеу ... ... ... кинематикалық сұлбасының кемшіліктері; аспап бөлшектері өлшемдерінің, пішін және беттер орналасуының ауытқуы; ... ... ... ... ... ... ... әдістемелерінің кемшіліктеріне байланысты: өлшеу жұмыстарының нормальдік жағдайының қамтамасыздығы; аспап дұрыс орнатылмауы; өлшеу әдістемесінің қателігі; дәлдікті емес есептеу байланыстарын қолдануы.
Бір ... ... ... ... әсер ... ... ... заңдылық бойынша өзгеруіне байланысты пайда болатын қателік, қездейсоқ қателіктер деп аталады. Мысалы, аспап көрсеткіштерінің тұрақсыздығы, өлшемдерді оқып алу ... ... ... кездейсоқ қателіктердің шамасы мен бағыты тұрақты болмайды. Өлшеулер нәтижесіндегі кездейсоқ қателіктерді кеміту ... ... ... ... ... ... санын арттыру қажет.
Қазіргі заманға метрологияға қойылатын талаптар
Мемлекеттік метрологиялық қадағалау - өлшеу ... ... ... және ... ... үшін ... метрология және сертификаттау бойынша, өлшеулерді орындау әдістерін ... сату ... ... ... ... және ... ... сақтау бойынша, сонымен қатар түрлі орамадағы тауарлардың орау, сату және импортқа шығару кезіндегі санын сақтау бойынша ... ... ... ... ... ... өкілетті мемлекеттік орган заңды және жеке тұлғалардың ҚР-ның Заңын, ҚР-ның басқа да ... ... ... ... мен ... ... ... бірлігінің қамтамасыз етілуін тексеру мақсатында жүргізеді.
Мемлекеттік метрологиялық қадағалау жоспарлы (периодты), жоспардан тыс және қайталанатын ... ... ... ... ... үш ... бір ... сирек емес, тексеріс кестесіне сәйкес жүргізіледі. Кесте мемлекетті қадағалау бойынша өкілетті мемлекеттік органның бөлімдерімен, қажет болған ... ... ... ... ... да ... ... кеңесілген түрде жасалады.
Жоспардан тыс тексерістер метрологиялық ережелер мен нормаларды сақтамау туралы ... ... ... ... және жеке ... арыздары бойынша жүргізіледі.
Қайталанатын тексерістер алдында жүргізілген ... ... ... ... ... және жеке ... орындауын тексеру мақсатында жүргізіледі.
Мемлекеттік метрологиялық қадағалау кезінде тексерісті өлшеу құралдары және стандарттау үшін ... ... ... ... орындауға қадағалау жасау бойынша мемлекетті инспеторлар - лауазымды тұлғалар жүзеге ... ... ... мемлекеттік метрологиялық қадағалауды жүзеге асыру кезіндегі құқықтары бекітілген.
Мемлекеттік метрологиялық қадағалау объектілері:
· өлшем бірліктерінің эталондары;
· өлшеу құралдары;
· ... ... ... ... ... ... ету бойынша жеке және заңды тұлғалардың қызметі.
Мемлекеттік метрологиялық қадағалау көрсетілген объектілерден ... ... ... ... ... ... ... өлшемдерге қатысты болады:
* азаматтардың өмірі мен денсаулықтарын қорғауды ... ету ... ... ... мен ... ... нормативті құжаттардың міндетті талаптарына сәйкес келуін сынау мен бақылауда;
* қоршаған ортаның жағдайын бақылауда;
* еңбек шарттарының қауіпсіздігін бақылауда;
· сатып ... ... мен ... ... ... ... арасындағы сауда-коммерциялық операциялар мен есеп айырысуларда, соның ішінде тұрмыстық, коммуналдық және байланыс ... ... ... ... алу операцияларында;
· бұйымдар, құймалар, жартылай шикізаттар, қалдықтар мен балқымалар түріндегі асыл металдардардың мазмұнын ... ... ... ... ... әскери, арнайы техника және басқа да арнайы өнімдер өндірісінде;
· геодезикалық және ... ... ... ... ... және ... ... барлық түрдегі материалдық ресурстарды өндіруде, сұрыптауда, тасымалдауда, ... және ... ... ... басқару органдары, сот және құқық қорғау органдарының тапсырысы бойынша орындалатын ... ... және ... ... ... тіркеуде;
· өзгеру құралдарын тексеруде.
Мемлекеттік метрологиялық қадағалау түрлері:
· ... ... ... ... және қолданылуына, өлшеулерді орындау әдістерін, өлшем бірліктерінің эталондарының қолданылуына, метрологиялық ережелер мен ... ... ... ... ... ... ... шығындалуын және басқа да сипаттаушы өлшемдерді анықтаудың дұрыстығын тексеру мақсатында жүзеге асырылатын сауда операцияларын жүргізу кезінде ... ... ... қадағалау.
Заңды және жеке тұлғаларды тексеріс жүргізу кестесін құру кезінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... қадағалаудың әрбір түрлерін жүргізу тәртібі өкілетті мемлекеттік органмен бекітіледі.
Метрологияға қойылатын талаптар
Метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз етудің техникалық негіздері:
· ең ... ... ... ... қамтамысыз ететін физикалық шамалар бірліктерінің мемлекеттік эталондар жүйесі;
· ғылыми ... және ... ... да ... кезінде өнімдер, техникалық процесстер және материалдық өндіріс ортасындағы басқа да обьектілерінің сипаттамасын қажетті дәлдікпен қамтамасыз ететін жұмыс өлшеу құралдарын ... ... ... және ... жіберу жүйесі;
· үлгілік өлшеу құралдары жєне басқа тексеру құралдарының көмегі арқылы барлық өлшеу ... ... ... ... ... өлшемдерін беру жүйесі;
· құрастыру жєне ... ... ... ... құралдардың біркелкілігін қамтамасыз ететін өлшеу құралдардың міндетті мемлекеттік сынау жүйесі;
· ... ... және ... ... ... ... біркелкілігін қамтамасыз ететін өлшеу құралдары міндетті мемлекеттік және мемлекеттік және ... ... ... метролгиялық аттестаттау жүйесі,
· заттар мен материалдардың құрамдары мен қасиеттерін сипаттайтын ... ... ... ... ... ... ... жүйесі;
· ғылыми зерттеу, техникалық процесстер және бұйымдар конституциясын құрастыру, материалдарды алу және ... ... ... анық ... ... ... ... мен материалдырдың қасиеттері туралы стандартты анықтық жүйесі.
Метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз етудің ұйымдастыру негізі - ҚР-ң ... ... ... ... ... ... мемлекеттік өлшеу жүйесі (МӨЖ) - бұл өлшеу дәлдігін қамтамасыз ету және бағалау бойынша жұмыстарды ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... байланысқан ережелер, баптар, талартар және нормалар комплексі.
Метрологиялық қамтамасыз ету міндеттері
Метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз етудің міндеттері:
1) өлшеу нәтижелерін өңдеу, өлшеуді ... ... ... ... ... ... техникалық құралдарға сәйкес процесстерді қамтамасыз ету: әдістерді ... ... мен ... ... процестерін жоспарлау: жобалық конструкторлық және технологиялық құжаттармен метрологиялық сараптау, өлшеудің дәл нәтижелерінің сандық көрсеткіштері мәні мен номенклатураны таңдау.
2) жөндеу жағдайындағы ... ... ... ... мен ... сынауды өткізу мен жоспарлау, метрологиялық сараптау, дәлдік ... ... ... ... ... ... дайындауды метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету - бұйымдар өндірісінде қажетті, бұйымдар, технологиялық ... және ... ... ... ... ... ... ететін ұйымдастыру-техникалық шараларының комплексі.
Өндірісті дайындауды метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету өлшем бірліктерін қамтамасыз етудің мемлекеттік ... ... ... ... ... ... дайындауды метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету төмендегідей ережелер мен баптарға сәйкес жүргізіледі:
- өлшем бірліктерін қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... ... ... дайындаудың бірыңғай жүйесінің мемлекеттік стандарттары;
- сала және кәсіпорындар үшін өндірісті дайындауды метрологиялық ... ... ету ... ... ... ... ... стандарттары, ұйымдастыру-әдістемелік және өндірістік құжаттар.
Өндірісті дайындауды метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету бойынша жұмыстар бұйымды құрастыруға арналған бастапқы құжаттарды алу ... ... ... және ... ... ... , ... немесе басқа да қызметтері арқөылы орындалады.
Өндірісті дайындауды метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету үшін қажетті бастапқы құжаттар ... ... ... ... дайындауды метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету ережесін немесе баптарын анықтайтын, нормативтік, ұйымдастыру-әдістемелік және инструктивтік-өндірістік құжаттарға кіреді:
а) бұйымдардың кіру және ... ... ... нақтылығын қамтамасыз ететін, өлшенетін параметрлердің оптимальды номенклатурасы мен ... ... ... ... ... қажетті дәлдігін қамтамасыз ететін, неғұрлым қазіргі заманғы өлшеуді орындау әдістемелерімен технологиялық процестерді қамтамасыз ету;
в) ... ... ... ету үшін ... ... ... әдістемелерін құрастыру және енгізу;
г) өлшеу құралдарын және әдістерін таңдау бойынша ұсыныстар құрастыру;
д) өндірісті ... ... ... ... ... ... технологиялық процестер үшін арналған стандартталынбаған өлшеу құралдарымен, сонымен қатар өлшеу нәтижелерін өңдеу құралдарымен қамтамасыз ... ... ... ... орындауға өлшеу құралдарының дайындығын қамтамасыз ету;
ж) бақылау-өлшеу ... ... ... және ... ... өлшеуді орындау жағдайларының орындалуын қамтамасыз ету және бақылау;
и) бақылау-өлшеу операцияларын орындау үшін кәсіпорынның өндірістік бөлімдері мен ... ... ... ... ... ... дайындауды метрологиялық тұрғыдан қамтамасыз етуге әдістемелік басшылық мемлекеттік және мекемелік метрологиялық қызмет органдары арқылы жүргізіледі.
Өндірісті ... ... ... ... ... ... ... құралдарын, өлшеуді дайындау және жүргізу жағдайларын, сонымен қатар өлшеу ... ... ... ... конструукторлық және технологиялық құжаттар міндетті түрде метрологиялық бақылауға немесе сараптауға түсуі тиіс.
Нормативтік-техникалық, конструкторлық және технологиялық құжаттарға метрологиялық бақылау немесе ... осы ... ... ... ... мен басқа да нормативтік құжаттар талаптарына өлшеудің дәлдік нормаларының, әдістерінің, құралдарының, өлшеуді орындау орындау жағдайларының, өлшеу нәтижелерін өңдеудің, өлшеудің дәлдік ... ... ... ... ... ... ... салыстыруға мүмкіндік беретін олардың кейбір ортақ қасиеттері метрологиялық сипаттамалары деп аталады, оларға мыналарды жатқызуға ...
1. ... - ... ... шығыс сигналы өсімшесінің кіріс сигналы өсімшесіне қатынасы .
2. Өлшеу аралығы - ... ... ... ... ... мөлшерленген өлшеу жүргізу аралығы. Метрологиялық емес сипаттамалар Материалдық емес сипаттамаға сенімділік көрсеткіші, электрлік ... ... ... ... ... ... беріктілігі жатады. ... ... ... мен ... ... ... ... және мыңдаған физикалық шамаларды бірмезгілде өлшеу мен бақылау қажеттілігіне алып ... ... ... ... ... қабылдап алу мен өңдеу мүмкіншіліктеріне табиғи физиологиялық шектеулері өлшеу жүйелері сияқты осындай ӨЖ тудырудың бір себебі болды. Өлшеу жүйелері - бұл ... ... ... ... ... ... өңдеуге, беруге және (немесе) қолану үшін қолайлы түрдегі физикалық шамалар жөніндегі өлшеу ақпараттарының сигналын өңдеу үшін ... ... ... бір-бірімен байланысқан өлшеу құралдары, есептеу техника құралдары және ... ... ... түрде біріккен жиынтығы. Оларға мысал болып күрделі ... ... және ... да бір ... ... технологиялқ процесін бақылауға арналған жүйелер жатады, мысалы болат, электрэнергия және т.б. өндірістері. Өлшеу сигналдарының ... ... ... бақылау, басқару деп бөледі. Өлшеу каналдарының санына қарай жүйелер бір-, екі-, үш- және ... ... ... Ең ... түрі ... ... ... (АӨЖ) болып табылады, олар өлшеу ақпараттарын тұтынушыға қажетті етіп беруге арналған. Құру алгоритмдерін ұйымдастыру бойынша жүйелер мына түрге бөлінеді: жұмыстың ... ала ... ... бойынша, олар-дың құрылу ережелері өзгермейді, сондықтан олар тек тұрақты режимде жұмыс істейтін объектілерді зерттеу үшін ... ... ... ... ... ... ... құрылу шарттарына сәйкес құрылған берілген программа бойынша өзгереді; адаптивті, олардың жұмыс алгоритмдері, сонымен қатар құрылымдары өлшенетін ... мен ... ... шарттарының өзгеруіне бейімделе отырып өзгереді. ... ... құру ... ... ... және ... ... қосылуы және бірігуі есептері шешілуі тиіс. Бірігудің АӨЖ-не сәйкес бес түрі бар: өзіне компьютерлі ... ... ... перифериялы құрылғылары бар компьютер; әтүрлі деңгейдегі алгоритм тілдерінде жазылған, ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыздану; ӨЕК-нің техникалық құрылғысының компьютермен байланысын ұйымдастыратын ... ... ... алу ... өлшеу объектісіне әсер ететін сынау сигналдарын құрушы.
Метрологиялық ... ... ... ... бірін-бірі ауыстыра алатындығы мен өлшемнің бірегейлігі қамтамасыз ... ... ... ... ... (іс жүзіндегі мәндері) өлшеу құралдарын жасау кезінде анықталады, содан соң жұмысқа пайдалану кезінде мезгіл-мезгіл тексеріліп ... Егер ... ... ... сай ... ... онда мұндай өлшем құралы қайта жөндеуге жіберіледі, не мүлдем қолданудан шығарылады. Метрологиялық сипаттамаларға қойылатын нормалар (талаптар) стандарт арқылы тағайындалады. ... ... ... ... ... мен ... ... қолданылу айырмашылығы белгіленеді. Өлшем құралдарының қолданылуының нормаланған жағдайы мен жұмыс жағдайы ... ... ... ... Нормаланған жағдайда метрологиялық сипаттамалардың мәндері әсер етуші факторларға тәуелсіз болады. Өлшем құралдарының көптеген типтері үшін ... ... ... - (293+-5) К, салыстырмалы ылғалдық - (65 + 15)%, ток кернеуі - 220 В+- 10 %. Нормаланған жағдаймен салыстырып ... ... ... әсер ... ... өзгерісі көбірек, сондықтан метрологиялық сипаттамалар әсер етуші факторларға ... ... ... отырады. Жұмыс жағдайынан тыс шектерде метрологиялық сипаттамалардың мәндері белгісіз. Метролгиялық аттестация ҚР СТ ... ... сай ... ... ... ... ... жеке данада енгізілетін немесе әзірленетін (бір жыл ... бір ... үш ... көп ... және ... ... қадағалауды іске асыру саласында қолданылатын өлшем құралдары жатады, оның ...... ... ... ... және ... ... (кешендер) кіретін өлшеуіш каналдар; − ... жеке ... ... және жабдықталатын эталондар; − осы шарт пен режимнен айырмашылығы бар олар үшін метрологиялық және ... ... ... ... осы сипаттарға әсер етуші олардың конструкциясына өзгерістер енгізілген, шарттар мен режимде қолданылатын сериялап шығарылған өлшемқұралдарының жеке даналары; − ... ... ... ... жеке даналары, олар үшін жеке метрологиялық сипаттамалар белгіленеді. Өлшем құралдарын метрологиялық аттестаттауға ... ... ... өлшем құралдарын өндіретін, пайдаланатын, жабдықтайтын жеке және заңды тұлғалар (бұдан әрі - ... ... ... ... ... ... ... тәртібі Өлшем құралдары метрологиялық аттестаттауға МҒМОға мынадайқұжаттар жинағымен ұсынылады: − ... ... ... ... ... ...... құралдарын әзірлеуге техникалық тапсырма немесе оны алмастыратын өлшем құралына талаптары бар құжат және ... ... ... ... ... ... − пайдалану құжаттары (техникалық тапсырмамен қарастырылған көлемде); − ... ... ... аттестаттау бағдарламасыныңжобасы; − өлшем құралдарын ... ... ... жобасы (салыстырып тексеру әдістемесінің пайдалану құжаттарында жоқ кезінде); − ... ... ... ... ... хаттамасы, егер олар техникалық тапсырмамен қарастырылған болса. ... ... ... салыстырып тексерушіқондырғылар үшін қосымша, олардың құрамына кіретін өлшем құралдарын салыстырып ... ... ... ... туралы сертификаттар ұсынылады. Метрологиялық аттестаттау бағдарламасы және ... ... ... ... ... ... оны тұтынушымен (жабдықтаушымен) әзірленеді және МҒМОмен бекітіледі. Метрологиялықаттестаттау бағдарламасын және өлшем құралдарын ... ... ... шарт ... МҒМОның әзірлеуіне, өлшем құралдарын салыстырып тексеру әдістемесі жобасының орнына аттестаттауғаұсынылған өлшем құралдары үшін шет елдермен ... ... ... ... ... ...

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
GPS құрылғылары және геодезиялық аспаптар мен жабдықтар51 бет
Геодезиялық аспаптардың метрологиялық сипаттамасы, стандарттары44 бет
Минералды су өндiрiсi кәсiпорынының метрологиялық қызметi26 бет
Төменгі температураларды термоэлектрлік термометрмен өлшеуді метрологиялық қамтамасыз ету66 бет
Қазақстан Республикасы эталондар базасы жайлы8 бет
Метрология және техникалық өлшеу10 бет
Метрология- өлшем туралы ғылым9 бет
Өлшеу құралдарын метрологиялық аттестациялау және сынау16 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
Бір ретті жаңама өлшемдер нәтижелерін өңдеу27 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь