Биосфера туралы жалпы түсінік


І. Кіріспе:

ІІ. Негізгі бөлім:

1.1 Биосфера туралы жалпы түсінік.
1.2 Биосфераның негізгі ерекшеліктері

ІІІ. Қортынды:

ІV. Пайдаланған әдебиеттер
Биосфера ұғымы - ғылымға кездейсоқ берілген. 100 жылдан астам уақыт бұрын, 1875 ж Австриялық биолог Эдуард өзінің Альпі тауларының шығу тарихы туралы кітабының ең жалпылама тарауында жер шарының әр түрлі қабаттарының жолында баяндаған кезде осы терминді алғаш рет қолданды. Бірақ бұл үстіртін айтылған сөз ғылыми ойдың дамуында айтарлықтай роль атқара алған жоқ. 1926 жылы орыс минералогы Вернадскийдің екінші лекциясы жарыққа шықты. Сол лекцияда ол Зюзстың еңбегінен кейін 50 жылдан соң біз осы күнге шейін мойындап жүрген биосфера концепциясын тұжырымдады. Биосфера ретінде Вернадский жер қыртысының бүкіл геологиялық тарихы бойында тірі организмдер әсеріне ұшыраған барлық қабаттарды түсіндірді.
Соңғы жылдары көптеген ғалымдардың (Д.Ж. Катин және т.б.) биосфера жер бетінің қазіргі кездегі организмдердің тіршілігінің ықпалындағы бөлігі ретінде қарастырылып, биосфера ұғымын таратып жүр. Көптеген ғылыми терминдер әртүрлі жағдайлар бірде кеңірек, бірде тарылу мағынасында қолданып жүр.
1. Экология және табиғатты тиімді пайдалану.
Ә. Бейсенова, А. Самақова, Т. Есболов, Ж. Шілдебаев.
2. Экология негіздері.
Ғ. Сағымбаев.
3. Экология.
Г. С. Оспанова, Г. Т. Бозматаева.
4. Экология.
Ә. С. Бейсенова, Ж. Б. Шілдебаев, Г. З. Сауытбаева.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Биосфера туралы жалпы түсінік.

Биосфера ұғымы - ғылымға кездейсоқ берілген. 100 жылдан астам уақыт
бұрын, 1875 ж Австриялық биолог Эдуард өзінің Альпі тауларының шығу тарихы
туралы кітабының ең жалпылама тарауында жер шарының әр түрлі қабаттарының
жолында баяндаған кезде осы терминді алғаш рет қолданды. Бірақ бұл үстіртін
айтылған сөз ғылыми ойдың дамуында айтарлықтай роль атқара алған жоқ. 1926
жылы орыс минералогы Вернадскийдің екінші лекциясы жарыққа шықты. Сол
лекцияда ол Зюзстың еңбегінен кейін 50 жылдан соң біз осы күнге шейін
мойындап жүрген биосфера концепциясын тұжырымдады. Биосфера ретінде
Вернадский жер қыртысының бүкіл геологиялық тарихы бойында тірі организмдер
әсеріне ұшыраған барлық қабаттарды түсіндірді.
Соңғы жылдары көптеген ғалымдардың (Д.Ж. Катин және
т.б.) биосфера жер бетінің қазіргі кездегі организмдердің тіршілігінің
ықпалындағы бөлігі ретінде қарастырылып, биосфера ұғымын таратып жүр.
Көптеген ғылыми терминдер әртүрлі жағдайлар бірде кеңірек, бірде тарылу
мағынасында қолданып жүр.
Айнала қоршаған орта өлі атмосфераның реттелуінсіз өмір
сүре алмайды. Себебі ол айнала қоршаған ортаға терең экологиялық және
биологиялық өзгерістер енгізді. Жер бетінде мекендейтін өмір сүру ортасымен
қоса отырып, өзгеше қабатты биосфера құрайды. Вернадский биосфера тіршілігі
үрдісін жан-жақты зерттей келе, биохимиялық элементтердің бір тобын тірі
ағзаларға, екіншісін биогенді заттарға, үшіншісін биоталар сирек кездеседі
деп бірнеше категорияларға бөлген. Биогенді заттарға күкірт, сутегі,
оттегі, азот және фтор жатады. Ол тірі биохимик бір жағынан минеролог болып
табылады.
Биосферадағы барлық тіршіліктің қозғаушы күші – күн
сәулесі. Вернадский биосфераны зат немесе энергия айналуының тұрақты өсіп-
дамуының үрдісі адамзат баласының ролін ерекше көңіл аударған.
Вернадскийдің дәлелдеуінше, адамзат баласы теңдесі жоқ уақытты биосфера
қуатты күш. Академик Вернадскийдің өзінің 1940 жылы жазған еңбегінде:
Болашақта планетаның дамуына тіршілік адамзат баласының ақыл-ойымен
парасатына байланысты өсіп-дамуы және тәуелді болуы. Ең бастысы – адамзат
баласының саналы ақыл-ойы нәтижесіне байланысты болуының тағдыры шешіледі
- деп айтқан. Шынына келетін болсақ, қазір де биосфераның тағдыр-
тұрақтылығы әрбір адамзат баласының қорлында. Ол ешбір дәйектік сөзді қажет
етпейтін ұлы қағида.
Грекше bios - өмір және тіршілік, сфера - шар деген
мағынаны білдіреді. Яғни қоршаған орта деген сөзден алынған. Өсімдіктердің
және басқа да тіршілік ететін ортасы деген мағынаны береді. Бұл терминді
алған рет австиялық атақты геолог 1875 жылы Э. Зюс ғылымға енгізді.

1.2. Биосфераның негізгі ерекшеліктері:

Сонда биосфера – жер шарының осы бір айрықша
қабығына қарай ерекшеліктерге тән:
1. Биосферада сұйық күйдегі судың мөлшері айтарлықтай көп.
2. Оған күн энергиясы тасқыны ықпал етеді.
3. Биосфера сұйық, қатты және газ күйіндегі заттардың
бөліну беттерінің болуы тән.
Жердегі энергия көзі күн болғандықтан күллі тірі
организмнің жердің екінші қабығы литосфера мен гидросфераның жоғарғы
қабатында таралған. Жер қабатының қай-қайсысы болмасын күн сәулесінің
неғұрлым жақсырақ өтіп, соғұрлым тірі организмдердің олардың тереңірек
қоныстары деуге болады. Бірақ биосфера жарық беретін жерлермен шектелмейді.
Ауырлық күші арқылы энегия ағыны одан да әрі таралады. Жарықтанған қабат
теңіз түбіне түйіршікті өлі және тірі организмдердің үздіксіз түсіп жатуы
жатады.
Литосфераға тірі организмдер болмашы тереңдікте ғана
енеді. Олардың негізгі бөлігі топырақтың жоғарғы қалыңдығы ондаған см
қабатында шоғырланған. Тек бінен-сараңдары ғана неше иетрге немесе ондаған
жер қыртысындағы жарықтар құдықтардың, шахталардың бұрғылау скважиналардың
бойымен жануарлар мен бактериялар әлдеқайда көбірек 2,5-3 км дейінгі
тереңдікте жетуі мүмкін. Көбіне терең жер астында жататын мұнайдың ерекше
өзіне тән бактериялар флорасы бар. Жарық болмаған жасыл өсімдіктер
литосфераның терең қабаттарына ене алмайды. Тереңде жануарлар азық таба
алмайды. Сондай ақ литосфераны құраушы тау жыныстарының механикалық
қасиеттеріде олар да тіршіліктің таралуына бөгет болады. Ақыр аяғында жер
қойнауына тереңдеген сайын температура жоғарылап 3 км тереңдікте ол 1000С –
дейін жетеді. Демек жер бетінен 3 км астам тереңдікте тірі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Биосфера туралы түсінік
Биосфера туралы
Жалпы жер туралы түсінік
Өндірістік экология туралы жалпы түсінік
Педиатрия туралы жалпы түсінік
Бұйрық туралы жалпы түсінік
Лексикография туралы жалпы түсінік
Жалпы питомник туралы түсінік
Қабылдау туралы жалпы түсінік
Популяция туралы жалпы түсінік
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь