Әлеуметтік-экономикалық дамуды жоспарлаудың теориялық және методологиялық негіздері

Кез келген коғам, өзінің болашақтағы даму перспективасың анықтап, болжаусыз өмір сүре алмайды. Экономикалык болжамдар қоғамның даму мақсатын, сол мақсатқа жетуге қажетті экономикалық ресурстар көлемін - ұзақ, орта, қысқа мерзімдік жоспардың тиімді варианттарын, үкіметтің экономикалық, техникалық саясаттарының негізігі бағыттарын анықтау үшін қажет. Экономикалық болжам дегеніміз экономикалык прогностиканың барлык әдіс-тәсілдерін, кұралдарын қолдануға және экономикалық кұбылыстарды зерттеудің ғылыми әдістемелеріне негізделген экономикалық жоспарлау процессі.
Жоспарлау - экономиканың объективті заңдары мен заңдылықтарын зерттеп түсіне білу және оларды саналы тұрде пайдалану арқылы әлеуметтік-экономикалык дамудың жоспарларьш ғылыми негізде дайындау мен олардың орыңдалуын ұйымдастыру процессі.
        
        I БӨЛІМ
ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУДЫ ЖОСПАРЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МЕТОДОЛОГИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1. Әлеуметтік-экономикалық ... ... мен ... түрлері
Кез келген коғам, өзінің болашақтағы даму перспективасың ... өмір сүре ... ... ... ... даму ... ... жетуге қажетті экономикалық ресурстар көлемін - ... ... ... ... тиімді варианттарын, үкіметтің экономикалық,
техникалық саясаттарының негізігі бағыттарын ... үшін ... ... ... ... ... барлык әдіс-
тәсілдерін, кұралдарын қолдануға және экономикалық ... ... ... ... ... ... процессі.
Жоспарлау - экономиканың объективті заңдары мен заңдылықтарын зерттеп
түсіне білу және оларды саналы тұрде ... ... ... ... жоспарларьш ғылыми негізде дайындау мен олардың
орыңдалуын ұйымдастыру процессі. Жоспарлаудың негізгі мақсаты - ... ... мен ... ... ... ету ... бір пропорциялар мен пропорционалдыққа кол жеткізу.
Экономикалык пропорциялар дегеніміз өндірістің әр түрлі элементтері
(машиналар, ... ... және ... қорлар, жұмыс күші)
арасындағы, әр түрлі ... ... өнім ... ... ... ... ... мен өндіру көлемдері және тұтыну ... ... ... ... ... ... ... пропорциялар өздігінен (стихиялық) және адамның мақсатты
түрде жүргізген әрекеттері нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... пропорциялар нарықтық үйлестіру механизмі аркылы және ... ... Оған ... даму ... үздіксіз ыкпал етіп
отырады. Тауар ендірушілер экономикалык заңдардың бар-жоғын ... де, ... ... ... ... ... ... ол өндірген тауарына баға
қойған кезде, тек өзінің жұмсаған ... ... ... сонымен бірге
базарда калыптаскан жағдайды ескереді. Оған кұн заңы ... ... ... туындап отыратын, бірімен-бірі тығыз байланыстағы тауар
өндірушілер қызметі аркасында ... ... ... ... ... ... бөліктері арасында белгілі бір сандык
қатынастар қалыптасады. Оны біз пропорционалдық дейміз.
Өндіріс ... ... ... деңгейге жеткен кезде, нарықтық
үйлестіру механизмі де, ... де ... ... ... бола ... ... ... пропорциялар жүйесін,
пропорционалдықты саналы ... құру ... ... ... кұрылран пропоршюналдык - жоспарлылык болып табылады.
Жосларлау төменде көрсетілген міндеттерді атқарады:
1. қоғамның әлеуметтік-экономикалық ... ... ... жоспарлы кезең экономикасыпың ... ... ... ... ... еңбек және қаржы ресурстарын орынды пайдалану арқылы
ғылыми-техникалык, әлеуметтік және ... ... ... ... таңдау;
4. жекелеген салалар мен ... даму ... ... ... 1 ... ... классификацияға сәйкес жіктеледі:
Жоспарлаудың деңгейіне (масштабына) байланысты: макроэкономикалык (халық
шаруашылығының); аумақтық ... ... ұйым ... ... микроэкономикалық (салалық көрсеткіштерді жоспарлау).
Жоспарлау мерзіміне байланысты: ұзақ ... ... ... 20 ... арғы ... орта ... (1 жылдан 5 жылға дейін);
ағымдағы жоспарлау (1 айға ... 1 ... 1 ... ... Жоспарлау
процессінің мазмұнына (жоспарлау объектісіне) байланысты: экономикалык
жоспарлау (өндірістік ... даму ... ... ... ... ... ... (демография процесстерін,
халықтың өмір сүру деңгейін, еңбек ресурстарының даму болжамы); ғылыми-
техникалық ... ... ... даму болжамы);
экологиялық жоспарлау ... ... ... ... ... ... схема. Жоспарлау түрлерінің жіктеуі
Сонымен, жоспарлаудың негізігі мақсаттарына ... ... ... экономика ... және ... ... ... ... ... өсу ... қажетті сапасын қамту және қолдау;
- ұлттық ... ... ... ... ... ... экономикалық шешімдердің үйлестілігін қамту;
- ұлттық экономиканың тұрақты дамуын қамту.
Қазіргі кездегі басқару теориясы мен тәжірибесінде ... ... ... ... ... ... бар. Солардың ішінде Қазақстан үшін стратегиялық ... ... ... зор болып отыр.
Стратегия - ұғымы ежелгі грек еліндегі ауқымды өкілеттілікке ие
болатын ... тура ... ... шеберлігін" береді.
Стратегиялык жоспарлау - Үкіметтің, аумақ ... ... ... ... өндіріс сұрактары бойынша, кіріс және ... ... баға және ... ... ... ұзақ мерзімді жобалары.
Стратегиялық жоспарлау - ұйым алдындағы мақсатқа ... ... ... ... шешімдер жиынтығын береді.
Индикативті жоспарлау - мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық ... ... және ... соны іске ... ... ... іс шаралары және мемлекеттік экономикалық реттеуіш тізімі бар
құжат.
Индикативті жоспарлаудың ... ... - ... ... бір
қалыпты дамуын, оның кұрылымдық өзгерістерін, дағдарысты жағдайлардың алдын-
алу және ... ... ... елдің экономикалық және ... ... ету. ... ... ... ... сай ... шарт:
- республика экономикасын мемлекеттік реттеуде қолданылатын
құралдардың ... ... қол ... нарық механизмдерінің әрекеті негізінде ... ... ... жоғары болуын қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... пайдалануына
кеңінен жағдай жасау;
- әлемдік тәжірибеде кеңінен ... ... ... ... ... ... ... мен реттеу
әдістерін пайдалану;
- ... ... ... ... ... ... Аумақтың әлеуметтік-экономикалық дамуын жоспарлаудың мазмұны,
көрсеткіштері мен құрылымы
Жоспарлау - басқарудың маңызды жүйесі және ... ... шығу ... ... ... ... өту ... жүйесін одан әрі дамыту және осы кезеңге тән жаңа ... ала ... ... ... - ... күннің өзекті
мәселелерінің бірі.
Жоспарлау - белгілі мерзімге есептелген басқару объектілерін дамытуда
қолайлы альтернатива таңдауға бағытталған ... ... бір ... ... даму қарқыны және келешекте күтілетін күйі бар жоспар
- жоспарлау процесінің қорытындысы болады. Жоспарда ... және ... ... ... ... ... міндетті түрде болу қажет.
Жоспарлауға келесі ерекшеліктер тән:
1. ... ... ала ... шешім және келешекте белгілі
нәтижеге жетуге ... ... ... ... ... тұракты
түзетулер енгізіледі, ... ... ... ... және
өзгерістерге бейімделуі қажет.
3. Жоспарлау процессі қате ... ... ... мүмкіндіктерді азайтуға бағыттылған.
Жоспарлау процесінің негізгі элементтері төменде көрсетілген.
|ЖОСПАРЛАУ ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... |
1 ... ... ... ... ... төмендегі принциптерге негізделінеді:
• ЖҮЙЕЛІЛІК;
• ЖИНАҚТЫЛЫҚ;
• ҮЙЛЕСІМДІЛІК;
• ИКЕМДІЛІК:
• РЕСУРС МҮМКҮНДІКТЕРІНІҢ ШЕКТІЛІП.
ЖҮЙЕЛІЛІК - жоспар шешімін жасау және негіздеу барысында ... ... ... алу ... ұйғарады.
ЖИНАҚТЫЛЫҚ - жоспар шешімін жасау және негіздеу барысында, оның іске
асырғанда салдарын ... ... ... - ... объекттің жұмыс істеуін және дамуының
нәтижелі ... ... ... ... - ... шеші.мінің тұрақты болатын өзгерістерге бейімделуін
ұйғарады.
РЕСУРС МҮМКҮНДІКТЕРІНІҢ ШЕКТІЛІГІ - колда бар ресурстарды ұтымды және
нәтижелі ... ... ... және ... дамудың барлык жақтары, жоспар мен
болжамның ... мен ... ... ... салалары мен
құрылымдарының дамуындагы сандық және сапалык өзгерістер бірімен-бірі тығыз
байланыскан ... ... ... ... ... ... сай болуы керек:
- Эконо.микалык және әлеуметтік даму процессінің заңдылықтары мен
мұқтаждығын ескеруі керек.
- Болжам мен ... ... мен ... жеткілікті дәрежеде
көрсетуі шарт.
-Атаулы негізде. ягни жоспарлардағы көрсеткішті орындаушыны анық,
нақты ... ... ... ... яғни ... өндіріс пен әлеуметтік дамудың барлық
жақтарын қамтуы қажет.
- ... мен ... ... ескеріп, көрсетуі керек.
- Қоғамдык өндірістің жоғары тиімділігіне және ... ... ... ... ... ... көрсеткіші дегеніміз - баскару шешімінің нактылы ... ... ... ... ... көрсеткіштер өзінің сырткы
белгісіне және аткарар міндетіне ... ... ... ... Олар:
сандык және сапалық; натуралдық және құндык; ... ... ... ... және есептік көрсеткіштер.
Сандық корсеткіштер жоспардағы тапсырманыңсандық белгісін көрсетеді.
Олар көлемдік және ... ... ... ... ... көрсеткіштер ,
мысалы, өндірілген өнімнің ... ... ... ... мектептердің, кітапханалардың т.б. санын көрсетеді.
Сапалық көрсеткіштер өндіріс тиімділігі, экономикалық құбылыстар ... ... ... ... ... өніміділігі, өзіндік
кұнның азаюы, материалдық ресурстардың шығын нормасы).
Натуралдық көрсеткіштер ұдайы өндіріс ... ... ... ... ... ... ... өндірілген өнім көлемі
(салмағы, ұзындығы бойынша). Кейбір экономикалық құбылыстар шартты-
натуралды ... ... ... корсеткіштер экономикалық ... ... ... ... ... ... ... арқасында әр түрлі
салалар өнімдерін, ... ... мен оның ... ... мүмкіндік
туады. Құндық көрсеткіштердің көмегімен экономикадағы көптеген байланыстар
мен пропорциялар анықталады.
Абсолюттік көрсеткіштер өнім, еңбекақы, т.б. көлемдерін ... ... ... салыстырмалы өлшемдермен белгіленеді ... ... ... ... ... ... ... органдарға, кәсіпорындарға бекіткен тапсырманы көрсетеді.
Олардың бір түрі ... ... ... ... олар ... деңгейіне міндетті түрде орындалуы шарт көрсеткіштер. Болжаудың
негізгі ... ... ... балама бағыттарын және ... ... ... ... ол ... ... сатысы болып табылады.
Қазіргі қалыптасқан нарықтық қарым-қатынас экономиканың ... ... ... ... және ... ... шығудың
бір тәсілі болып жаңа құндылыққа және сапаға ие болады.
Қазіргі дүние жүзілік экономика дамуында ұйымшылдық және ... ... тән. ... елдерде болжау және жоспарлау тәжірибиесі кең
таралғаны, осыған дәлел. Сонымен ... ... ... ... жоспарлаудың мазмұны және мақсаттары өзгеруде.
Экономиканы мемлекеттік реттеудегі аса маңызды және күрделісі ... ... ... ... ... ... ... маңызды себептеріне
төмендегілер жатады:
1.Ұлттық экономика индикаторларында ... ... ... және т.б.) ... ролі артуда.
Макроэкономикалық балансты ... және ... ... ... тұр және ... ... ретінде орын алуда. Сөзсіз, мұндай
басқару - ұлттық экономика дамуының проблемалары және ... ... және ... ... ... қарым-қатынастың қажеті жоқ немесе шектелген экономика
салаларында ... ... ... қажет (қорғаныс
жүйесінде, ... жіне ... ... Бұл ... ... нарықтық қарым қатынастан тыс тәсілдерді қолдану қажет.
3. Мемлекеттік жоспарлаудың негізгі міндеті - ... ... ... және т.б. ... ... ... ұлттық экономиканың интеграциясы
мемлекеттік ... ... ... ... ... себеп
болып тұр.
5. Табиғи ресурстар азаю және ... ... кұру ... глобальды ... ... ... жаспарлау қажет.
Индикативтік жоспар келесі бөлімдерден құралады:
1. Өткен жылдың әлеуметтік-экономикалық дамуына сараптама.
2. Жобаланған мерзімге ... даму ... ... міндеттері.
3. Макроэкономикалық саясат
3.1. Қаржылық-несиелік саясат;
3.2. Салықтық-бюджеттік саясат;
4. Құрылымдылық саясат.
4.1. ... ... ... ... қағаздар нарығының саясаты;
4.4. Инвестиция саясаты.
5. Экономика секторларын дамыту
5.1. Өнеркәсіп;
5.2. Ауыл ... ... ... және ... ... ... Сауда;
5.7. ... және ... ... ... Халык, жұмыспен қамту және еңбек ресурсының дамуы;
6.2. ... ... және ... ... ... Әлеуметтік-экономикалық дамуда әйелдердің қатысуы;
6.4. Білім беру;
6.5. Денсаулық сактау;
6.6. ... ... және ... ... ортаны қорғау.
Әлеумеггік-экономикалык мақсатгарды шешу мерзімінің ұзақтығына
байланысты ... ... ... стратегиялық, орта мерзімдік, және
жылдық жоспарлардан тұрады, олар макро-аумақтық, салалык деңгейді қамтиді.
Республика Президенті Н.Назарбаевтің 1997 ... ... ... ... ... - ... стратегиялық жоспарға
жатады. Стратегиялык жоспарлар ұзақ мерзімге жасалады және ... ... ұзак ... ... мәселелерін, басынқыларын анықтайды
және оларды жүзеге асыру кезендері мен мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық
саясаттың жалпы бағыттарын белгілейді.
Стратегиялык, жоспарлау - ... ... ірі және ... ... ... кеңінен колданып жүрген арнаулы білім саласы. Ол
баскаруда ертеден қолданылып келеді, бірақ жиі және кең ... ... ... ... ... басталады және тек әскери ғана ... ... ... ... пен бизнес сферасында да кеңінен
қолданылғандықтан ... ... жеке ... ... ... ... жоспарлар төмендегі бөлімдерден тұрады:
1. саланың ағымдағы қал-күйіне баға беру;
2.жоспарлы кезеңдегі министрлік жұмысының мақсатын анықтау;
3. ... SWOT - ... қол ... ... талдау;
5. мақсаттарға қол жеткізу стратегиясы;
6. стратегияларды ... ... ... ... ... - ... ... аббревиатурасы. Қазак тілінде күшті
(ұтымды) және әлсіз жақтар, ... мен ... ... ... Ол
сыртқы және ішкі жағдайларды жүйелеу негізінде алға қойған мақсаттарға жету
стратегиясын жасау үшін қолданады.
2 схема. Жоспарлау ... ... ... даму ... - аумақтык мүмкіндіктерді іске ... ... ... ... өркендету
Басты мақсат - облыс тұрғындарының тұрмыс деңгейі мен оның сапасын
арттыру
Күшті ... Ауыл ... ... ауа ... ... ... жоғарғы транзиттік әлеуеті
3. Көптеген еңбек ресурстарының саны
4. Жекеменшіктің көп үлесі
5. Эспортка негізделген өндірістер (макта, ... ... және ... ... ... ... ... базаның бәсекелестік қабілетсіздігі
2. Облыстың субвенциялық бюджеті
3. Қаржы ресурстарының жеке ... өту ... ... Накты жер нарығының болмауы
5. Қоғамда ... ... ... ... және ... ... өршуі
Мүмкіндіктер
1. Үлкен өкілеттіктердің, бюджеттік ... қоса ... ... Ауыл ... ... мен ... өңдеу өнімдері үшін сыртқы және
ішкі нарықтар әлеуеті
3. Кіші және орта кәсіпкерлікті дамыту
4. Дәстүрлі емес ... ... ... Шекаральщ сауда мен кызмет түрлерінің ұлғаюы
6. Альтернативті энергия көздерін пайдалану
Катерлер
1. Облыстың электр тарату және ... ... ету ... ... тәуелділігі
2. Халықтың заңсыз көшіп қонуы және контрабандалық қылмыспен айналысуы
3. Көрші мемлекеттерден аймақта билікке бәсекелесуі
4. Сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... жол ... ... Кірісті көбейтудіц және салык салу базасын кеңейтудің есебінен
бюджетпіін субвеніщясыздыгына шыгу
- Облыстың өндіріс әлсуетін диверсикацияіау ... ... ... Ауыл ... ... және оны әрі ... ... және онын
базасында бәсекелестікке кабілетті ... ... ... ... өндірісі мен халкын эісумыспен каліту көлеліінде, орта эісәне
шагын кәсіпкерліктің үлесін арттыру
- Ксізіргі замангы ... ... ... ... қызмет ... ... ... ... агымына эісагдай эісасау
- Облыстың қурылымдық ... ... ... ... өнімдердің экспортқа шыгуын кәбейту
- Транзиттік әлеуетін ... ... жәие ... ... біртутастыгын қамтамасыз ету
- Облыстың энергетикалык, (газ, ... және су ... ... ... ... ... ескере отырып, об.іыстың аудандары мен
қалаларын дамыту
1.3 ... ... ... және оны жасау тәртібі
Қоғамның даму үрдістерін болжау деңгейі неғұрлым жоғары ... ... ісі де ... ... ... ... белгілі бір объектінің болашақтағы жай-күйі, даму жолдары
туралы ғылыми-дәлелді пікір. Болжамдарды зерттеп дайындау процессі ... ... ... - ... өмірінің
барлық саласында даму теория мен ... ... ... ... түйін болып саналады.
Ол негізінде екі ... ... ... ... ... ... ... перспективасын, жәй-күнін суреттеп, бейнелеп беру.
Екіншісі, болжап көрсету, ескерту, яғни мәселенің ... ... ... ... пайдалана отырып, оны шешу жолдарын көрсету, анықтау.
Қазіргі кезде, ғалымдардың бағасы бойынша экономикалык болжам жасаудың
150-ге жуық әдісі бар. Іс жүзінде соның 15-20 ... ең ... ... ... ... ... болжау әдістерін екі топқа бөлуге болады:
интуициялық әдістер (эксперттік баға әдістері) және ... ... ... (эксперттік баға әдістері) екі топқа белінеді:
дербес эксперттік бага беру және ... ... бага ... ... топқа: интервью (сұхбат) жүргізу; логикалык анализ жасау;
сценарий құру әдістері жатады. Екінші топқа: комиссия кұру; ... ... ... ... және "Дельфи" әдісі кіреді.
Математикалық әдістер де екі топқа бөлінеді: экстрополяциялық әдістер
және модельдер кұру ... ... ... ең кіші ... түзеу; тұраксыз орташа көрсеткіштер әдістері енеді. Екінші
топқа кұрылымдық модельдер, матрицалық ... ... ... ғылыми негіздеріне объективті экономикалық заңдарды тану
және саналы түрде қолдану, ұдайы өндіріс ... ... ... ... тәртібі, реті мен логикасының ... және ... мен ... жатады.
Жоспар жасау логикасы - барлық деңгейде жалпымемлекеттік жоспарларды
әзірлеумен байланысты нақтылы әрекеттердің тәртіпке ... ... ... ... ... ... ... процесінің басталатын және соған
бағынатын негізгі пунктін анықтау. ... ... ... ... ... жатады:
1. жоспарлау кезеңіндегі экономика дамуының максаттарының жүйесін
калыптастыру (логиканың негізгі пункті);
2. базистік кезеңдегі ... ... ... және оның
деңгейлерінің параметрлерін анықтау;
3. ... ... ... ... ... ... ... қоғамның қорлары мен кажеттіліктерін ... ... ... ... ... жоспарының жобасын әзірлеу;
5. жоспар жобасын талқылау және бекіту.
Жоспар жасау логикасы жоспарлау кағидалары деп ... ... ... сүйенеді. Олардың негізгілерінің қатарына төмендегілерді
жаткызуға болады:
1. ... ... ... және ... болу ... ... ... дамуының объективті заңдарының талаптары, отандық
және шет елдік ... мен ... ... назардан тыс
қалмауы тиіс. Жоспардың ғылымң нақтылануы жиналған тәжірибені, нақты
қалыптасқан ... ... және ... ... ... кез ... ... дұрыс деп табумен)
сиыспайды.
2. Жоспарлаудың ... ... Ұзақ ... ... орта мерзімдік, ал орта мерзімдік жоспарлар, ... ... ... ... ... ... және жеке ... үйлестіру қағидасы. Жоспарды
ойдағыдай орындау көбінесе жалпыхалықтық мүдделердің, ұжымдар мен ... ... ... ... ... ... мүдделерді ... ... ... ... ... Жетекші салаларды белгілеу ... ... ... ... ... ... ... салаларды, басынқыларды белгілеу - бар қорларды дамудың сол кезеңі
үшін аса ... ... мен ... дамытуға, ірі әлеуметтік-
экономикалык ... ... ... ... ... ... жоспарлардың бірлігі мен ... ... ... ... бірлігін қамтамасыз ету екі жақтан тұрады.
Біріншісі - жоспардың ... ... ... мен
реттегіштерінін бірлігі, екіншіден-материалдык бірлігі. ... ... кез ... ... ... ... ... байланыстарын бір-
бірінен ажыратпай қамту керек екенін білдіреді.
Жоспардың жасалу ерекшеліктеріне, қамтитын ауқымына байланысты ... ... ... әдіс қолданылады. Олар: экономикалык анализ ... ... ... ... ... ... ісі, біріншіден, экономика дамуының өткен ... ... ... ... етеді. Бұл жұмысты орындау үшін
экономикалық талдау әдісі қолданылады. Оның негізгі мақсаты экономикалык
даму ... ... ... тауып, оларды қолдану жолдарын,
салааралық қатынастардың тиімділігін, өткен мерзімдегі жоспардын орындалуы,
не ... ... ... ... ... ... анықтау
болып табылады. Ол үшін экономикалық анализ және синтез, топтастыру, теңеу,
индекстер мен ... ... ... ... ... ... ... барлық көрстеткіштерін нақтылау үшін,
әсіресе, пайдаланатын материалдар мен шикізат ресурстарының кажетті ... үшін ... ... мен ғылыми-зерттеу институттары жасайтын
прогрессивті жоспарлау нормалары мен нормативтерді пайдаланады.
Баланстық ... ... ... ... ... ... ... әдіс. Бұл әдіс экономикадағы ... ... ... ... саналады. Жоспарлау ісінде баланстардың калыптасқан
жүйесі колданылады. Баланстар негізінде үш ... ... ... ... ресурстары, кұндык баланстар. Бұлардан басқа салааралық
және халық шаруашылығы баланстары қолданылады.
Еңбек баланстарының ... ... ... ... ... пайдалану жолдары, халық шаруашылығын ... және ... ... ету ... ... баланстар арқылы қоғамдық жиынтык өнім мен ... ... ... ... пропорциялар кұрылады. Мемлекеттің,
кәсіпорындардың, халыктың ... ... ... ... ... экономнкалық тнімділік тұрғысынан ... ... үшін ... әдіс қолданылады. Осы әдіске сүйене
отырып, экономикалық құбылыстардың математнкалық модельдері кұрылады.
Мысалы, болжамдық ... ... ... ... салааралык өнім
өндіру және тұтыну балансының моделі.
Сызықтық программалау әдістерін ... ... ... ... ... ... мәселелері шешіледі.
Жоспарлаудың бағдарламалык-мақсаттык әдісі экономикадағы кұбылыстарға,
ірі мәселелерді шешуге жүйелік, ... ... ... ... кез ... ... ... басқа да салалардың - шикізат беретін,
отын-энергия, қосалқы бөлшектер шығаратын және сол ... ... сол ... әр ... қызмет көрсететін салалардың дам.у
көрсеткіштерімен тығыз байланыста болады. Сондықтан, алға ... ... ... ... ... ... ... осы байланыстардың бәрі
ескерілуі керек.
Бағдарламалық-мақсаттық әдіс мемлекеттік, салааралық және аймақтық
бағдарламалар жасағанда ... ... алға ... ... және сол ... жету жолдары мен құралдары көрсетіледі.
Бағдарламалық-максаттық әдіс: біріншіден, экономика дамуындағы күрделі
мәселелер ішінен ең ... ең ... ... ... мәселені айқындауға мүмкіндік береді; екіншіден - сол мәселені
шешу үшін керекті ... ... және ... ... тиімді
пайдалану жолдарын көрсетеді; үшіншіден, кешенді ... шешу ... ... ... ... мен ресурстарын үйлестіреді, соның
арқасында жоспардың баланстық үйлестіру деңгейін көтереді; ... ... ... көрсеткіштерін салалық және аумактық ... ... ... ... Республикасының Стратегиялық жоспарлау
жөніндегі агенттігінің "Министірліктер мен ... ... ... ... ... жөнінде әдістемелік ұсыныстарына",
Қазакстан 2030 ұзақ мерзімді стратегиясына, Қазақстан Республикасының 2010
жылға ... ... даму ... ... ... ... аймақтық ерекшеліктерін ескере отырып жасалынады.
Әлеуметтік-экономикалык дамуының индикативтік жоспары жыл ... ... ... ... мен калалардың орта мерзімге дейін
арналып әзірленеді және ... ... ... сипатына ие, яғни нарык
субъектілеріне ... ... ... ... ... ... ... салалары (қаржы, өнеркәсіп, көлік, ауыл ... ... және т. б.) ... ... ... ... ... дамуының мақсаты мен міндеттерін және негізгі багыттарын
қамтнді.
Индикативтік жоспарлау қазіргі таңда ... ... ... шешуге және
этап бойынша стратегиялық мақсаттарға жетуге бағыттылған мемлекеттің ... ... ... ... ... ... барысында, ен алдымен мақсат айқындалады немесе
жобаланған кезеңде неге жетуіміз керек. Сосын стратегия айқындалады,
қойылған ... ... ... істің тәуір болып бітіуінің
тәсілдерін таңдалады. ... бар ... ... ... карай, әр ... ... ... облыстың әлеуметтік-экономикалық даму ... және ... ... шағын және орта бизнестік,
кедейшілікпен және жұмыссыздыққа ... ... ... ... ... ... ... негіздері
Халык шаруашылығы салаларының даму барысын стратегиялык жағынан болжау-
жоспарлау керек екендігін өмір айқындап берді, және осы ... ... ... ... ... ... алатын рөлі, маңызы
дәлелденді. Экономика дамуын болжау және ... ... ... ... 1997 ... ... ... Қазақстан Республика Президентіне
тікелей бағынатын Стратегиялық жоспарлау жөніндегі агенттігі құрылды.
Агенттікке ... ... ... негізінде оның
басынқы багыттарын аныктау және стратегиялык жоспарлар жасау аркылы оған
қол жеткізу жолдарын белгілеу тапсырылған.
Ал ... ... ... ... ... ... ол ... соң жаңа кұрылған Экономикалық жоспарлау ... ... ... ... ... 1999 ... ... кол койылған "Қазақстан Республикасының мемлекеттік огандарының
жүйесін жетілдіру және қызметтерін анықтау туралы" ... ... ... ... ... ... ... және сауда
министрлігі аткаратын, бұл министрлік Экономика және ... ... ... ... ... жоспарды жасау аталған органға жүктелді.
Әлеуметтік-экономикалық дамуының индикативтік жоспары Қазақстан
Республикасыыың Конституциясына, Қазақстан Республика Үкіметінің жыл ... ... ... индикативтік жоспары туралы"
Қаулысына және "Қазақстан Республикасында ... ... ... Заңына сәйкес негізделеді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Қазақстан Республика Үкіметінің Қаулысы әр жыл
сайын шығады және онда ... ... және ... ... жоспарланған мерзімге мақсаты, міндеттері және ... ... ... ... ... ... ... жоспары Қазақстан Республикасының жоспарланған
мерзімге арналған даму индикаторларына (1 кесте) және Үкіметінің әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... және Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... мен ведомстволарға арналған жылдық стратегиялық жоспарларды
дайындау жөнінде әдістемелік ұсыныстарына" сәйкес жасалады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... негізгі макроэкономикалық индикаторлары 1 кестеде
көрсетілген және аумақтардың даму ... осы ... ... ... ... ... ... органдары камтамасыз етуі.
2003-2006 жылдарға Қазақстан Республикасының ... ... |2001 ж. |2002 ж. |2003 ж. ... |
| ... |есеп |есеп | |
| | | | |2004 ж. |2005 ж. |2006 ж. ... ... ішкі ... |3251 |3751 |4210 |4706 |5312 |6134,7 ... ... | | | | | | ... ... АҚШ долл. |22,2 |24,4 |26,7 |29,1 |32,1 |36,3 ... ... ... |146,7 |153,5 |147 |150 |155 |159,5 ... ... | | | | | | ... |17,7 |20,4 |22,2 |23,6 |24,3 |24,6 ... ... %| | | | | | ... ... |2508,0 |3139,0 |4000,0 |4231,0 |4527,0 |5008,0 ... ... | | | | | | ... АҚШ ... | | | | | | ... ... |9101,0 |9677,0 |10166,6 |10606,0 |11235,0 |13244,0 ... АҚШ ... | | | | | | ... ... |7849,9 |7530,0 |8240,0 |8715,0 |9185,0 |10093,0 ... АҚШ ... | | | | | | ... ... млн. |1251,1 |2147,0 |1926,6 |1891,0 |2050,0 |3161,0 ... ... | | | | | | ... капиталға |775,7 |1193,1 |1372,0 |1177,3 |1295,1 |1498,5 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |534,8 |555,5 |535,5 |563,0 |609,3 |650,7 ... ... | | | | | | ... ... теңге | | | | | | ... ... |1999,5 |2292,0 |2477,6 |274,5 |3140,1 |3762,7 ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... шикі |3891,0 |5154,0 |4686,5 |4642,3 |5382,1 |7707,7 ... ... млн. АҚШ| | | | | | ... | | | | | | ... ... |24,4 |25,1 |21,2 |21,0 |22,0 |22,5 ... АҚШ | | | | | | ... | | | | | | ... ... |18,2 |18,3 |15,9 |15,8 |16,5 |16,9 ... ... АҚШ | | | | | | ... | | | | | | ... ... жоспарлаудын
шетелдік тәжірибесі
Басқа елдердегі жоспарлау тәжірибесін біздің әлеуметтік-экономикалық
жағдапымызға өзгертпей көшіріп алу мүмкін емес. Бұл ... ... ... байланысты:
1. республика басқа ... ... ... этно-мәдени және тағы да басқа себептерге
байланысты өзгешеленеді;
2. ... ... ... біз ... экономиканы кұру
процесіндеміз және де әлемдік ... ... ... ... ... ... ... бізге ұқсас бір ел жоқ;
3. басқару жүйесі мен шаруашылықта негізгі өзгерістер белгілі ... ... ... негіздеусіз ... ... ... ... ал ... мемлекеттік реттеу шаралары олардьщ эволюциялык даму "нәтижесі"
болып табылады.
Бірақ та шет елдер тәжірибесін ғылыми қорытындылау кажеттігі келесі
жагдайлар ... ... ... экономиканы мемлекеттік
реттеудің кағидалары мен жүйесінің тұжырымдамалы негізін, түбірін ... ... ... ... ... жалпы заңдылыктарын аныктау
мүмкіндігі туады, және де бұл Қазақстан ... ... ... ... мүмкіндік жасайды, үшіншіден, мұндай толықтыру
мемлекеттік реттеудің нәтижелерін салыстырып талдауға мүмкіндік береді және
де керек болған ... ... ... ... ... процеске республиканың араласу ... ... ... ... жолмен жүргізуге мүмкіндік береді.
Әлеуметтік-экономикалык процестерге мемлекеттің араласу тәжірибесін
үйренуден шығатьш қорытынды — көптеген алдынғы қатарлы елдерде ... ... ... кұралдары ретінде халык шаруашылығы дамуының
мақсаттары мен басымдылыктарын анықтау, болжау, жоспарлау, ... ... ... шет елдердің жоспарды жасау және ... ... өте ... ... ... ... (АҚШ, Франция,
Ұлыбритания, Германия, Қытай) индикативті жоспарлау - ... ... ... ... бірі болып жоғары нәтижесін дәлелдеді және
осы елдердің тәжірибесі белгілі бір кызығушылық туғызады.
Капиталистік ... ... ... ... ... саларалық қағидасы қолданылды. Францияда дайындалған
саларалык бағдарламалар барлык шешуші экономикалык ... ... ... ... ... және ... болжауда үлкен рөл аткарады. Бұл
тәжірибе біздің жағдайға пайдалы ... еді. ... ... ... ... халық шаруашылық мәселелерін тиімді шешу жолдарын
кейінге қалдырады. Францияда ... орта ... ... ғылыми-
әдістемелік және ұйымдастырушылдық мәселелерін арнайы мемлекеттік ... бұл ... ... бойынша Комиссириат жүргізеді.
Реттеуші органдардың басты міндеттерінің бірі аймактардьщ ... ... ... ету. ... ... 1982 жылы ... нәтижесінде аймақтық шаруашылык жүйесін басқару иерархиясының
үш деңгейінің функциялары ажыратылған (коммуналдар, департаменттер және
аймақтар). Ал ... ... ... ... мен ... даму ... шешуде күкықтык және ұйымдастырушылык тәуелсіздігі
жоқ.
Халық шаруашылығында аймактық ... мен ... ... ... ... ... ... Германияның
және де баска ... ... ... ... ... үкіметтік
шешімдері арналған. Бұл шешімдердегі басты ой, жергілікті билік ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік
және макроэкономикалык мақсатқа жету.
Көптеген елдердің жоспарлау ... ... ... ... ... ... Бранч маркетинг кызметін жетілдірудің ... ... ... ... ... ... басшылардың үнемі болашақты ойлауын ... ... ... және ... ... ... ... үйлестіреді;
3. көрсеткіштерді анықтау және ... ... жол ... ... ... және ... ... ... ... ... ... өзгерістерге дайындықты күшейтеді;
6. барлык кызметкерлердің міндеттерінің өзара байланыста. қарым-
қатынаста екенін көрсетеді.
Аталған пунктерден ең маңыздысы ... ... ... және ... ... өйткені қазіргі жағдайда жоспарлауда осы 3 пункт жетіспейді
немесе өте аз колданылады.
Қарастырылып отырған ... ... ... ... ... ... бірі ... ресурстарын
пайдалану және салық жинау механизмі болып табылады. Осы ... ала ... ... ... жасауға болады, Біріншіден, бюджеттік
қаржьшен каржыландыру арқылы (субсидиялар, ... ... ... ... ... ... ... және білімді көп
қажет ететін салаларды жылдам дамыту мәселелері шешіледі. ... ... ... ... бюджет арқылы ұлттық табыстын
үлесі 50 ... ... ал ... 50 ... ... ... саясатты жүзеге асыру үшін салык
салу механизмі үлкен ролді атқарады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өйткені олар
өндіріс және өнеркәсіп салаларының тез дамуына әкеледі. Ол деген импортты
ауыстыратын және ... түсе ... ... ... ... ... ... және ғылым салаларына шығындарын
азайтпауы қажет. ... ... бұл ... ... ... ол қайтадан шығындалуға мәжбүр болдаы және бұл жерде
екінші шығын ... ... өте ... ... Италия, ФранцІІя үкіметтерінін баға деңгейін реттеу ... ... өте ... ... және ... экономиканы баскзру
органдармен жүзеге асырылады. ... ... ... баға ... ... ... арқылы жүргізіледі және ... ... ... бір ... ... баға ... ... объектісі ауыл шаруашылық өндірісі
болып табылатынын бүкіл дүниежүзілік тәжірибе көрсетіп отыр. Ғылыми ... ... ... ... ... ... ол табнғи-климаттык жағдайға байланысты. Бұл ... және ... ... ... табнғи-климаттык фактордың
қолайсыз жағдайда да табыс пен ... ... ... және ... ... Оны шешуде басты рөл ауыл шаруашылық өнімдеріне
бағаны мемлекеттің реттеуі және сол ... ... ауыл ... ... ... ... тамақ өнімдеріне кажеттілігін уақытында ... ... ауыл ... ... ... ... көңіл белінеді. Әлеуметтік түрдегі міндеттерді шешуде және
тұрғындардың емірін қамтамасыз етуден ауыл ... ... бага ... негізгі мемлекеттік баскару органдары шеттеп түра алмайды.
Осындай ... ... әр ... басымды механизмдерде әкімшілік,
экономикалық, тікелей, жанама, құкыктык және ... ... орын ... ... әр ... ... ... ерекшеліктеріне
байланысты.
Қытай Халык Республикасында экономиканы мемлекеттік реттеу тәжірибесі
белгілі бір кызығушылық туғызады. ... ... ... ... ... болғанмен "ауылдан қалаға" деген қагидаға
негізделініп ... ... ... ... ... ... елдерге қарағанда, қытайдың реформасы мемлекеттік реттеудін
күшті кұралдарын (директивтік ... ... және ... жоспарды
үйлестіру, "ғылым-өндіріс" циклін жоспарлау, несие-салық және баға ... ... ... Сол ... ... бір ... ... Шығыс
Азия елдерінде - Жапонияда, Тайландта байқалады.
Қытай экономисті Цзииьвэнь ... ... ... ... ... жекеменшік және мемлекеттік секторларынын тіркестігі
кұрайды, соның ішінде мемлекеттік секторы - басымды. Мемлекеттік мекемелер
экономикалык дербестікте жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау жүйесі, бірынғай жалпы
мемлкеттік жоспарлауында, көпдеңгейлі басқару принципіне сәйкес құрылады.
Экономиканың өзекті мәселелері мемлекеттің ... ... ... ... ... және әлеуметтік даму қарқыны, бағыттары ... ... және ауыл ... негізгі өнім түрлерін өндіру;
3) күрделі қар/кы бөлудің негізгі ... ... және ... ... ... ... ... өндірістік күштІ үйлестіру;
6) халықтың материалдык және рухани тұрмысын көтеру;
7) ... ... ... ... түсуі және шығыны, акша
эмиссиясы;
8) валюта кірісініңтепе-теңдігі және шетел ... ... ... ... және ... ресурстарды сатып алу және
үйлестіру;
10) сыртқы сауда тауар ... және ... ... ғылым және техника жетістіктерін зерттеу және енгізу;
12) білім беру, ... ... және ... ... баска да
салаларын дамыту;
13) экономика және техника саясатының негізгі бағыттары;
14) ... ... ... аумак және сала дамуының жоспарлары, мемлекеттік жоспардың
негізігі элементі болып табылады. Мемлекет қоғамдык ... және ... ... тепе-теңдігін камтиді.
Жалпы ұлттық экономикаға қатысты сұрақтарды шешу бойынша негізгі ... ... ... және олар ... материалдық және қаржы
ресурстарымен қамтылған. Бұл ... ... ... ... Бұл ... жоспарлау жүйесінің
негізгі аііырмашылығы болып табылады. Қытай мамандары, осындай ... ... ... ... кезеңдерінде колдану қажетдеп есептейді.
Сонымен қатар, қазіргі заманға сай, жоспарлау жүйесіне келесі талаптар
қойылады:
- орталыктырылған басшылықты күшейту ... ... ... ... қамту бойынша жұмысты жақсарту;
- мекемелерді әр-түрлі деңгенлі жоспарлау дербестігімен камту;
- ... ... ... мемлекеттік жоспарға кіру қажет,
немесе нарық өзгерістеріне ... ... ... ... ... үш ... колданады:
1. Жалпы ұлтык экономикага қатысты міндеттер ... ... ... ... ... сол бойынша
директивтік жоспар жасайды, ол мекемелерге орындалу үшін ... ... ... екі ... бөлінеді: орындалуға міндетті
және лимиттер.
2. Ұлтық экономикага маңызды міндеттер, әр-түрлі деңгейдегі халыктық
үкіметтермен немесе жоспарлау органдарымен ... ... ... ... ... ... болмайтын міндеттер, мемлекеттік жоспарда
қарастырылмайды. ... ... және ... ... ... өз бетінше жоспар жасайды.
Қытайда индикативтік жоспарлау әр-түрлі деңгейден және мерзімнен ... ... жүйе - ұзақ ... (10-20 жыл), орта мерзіміді (5 жыл) ... ... ... - ... ... техника және әлеуметтік
саланың даму стратегиясын айқындайтын бағдарламалык ... Оның ... - ... болжамдарға және экономикалык дамудың қаркыньша сәйкес -
экономика саясатын кұру.
Жалпы ... ... - ұзақ ... ... ... ... Оны ... экономистері келесі себептермен түсіндіреді:
1. Ұзақ мерзімді жоспар ... ... ... пайдалануға мүмкіндік береді.
2. Ұзақ мерзімді жоспар - өндірістің технологиялық, ... ... ... ... ... ... мерзімді жоспар - ұзақ мерзіміді және жылдық ... тобы және онда ұзақ ... ... ... ... ... (5 ... жоспарда келесі мәселелер орын алады:
1) экономика дамуының қарқыны;
2) экономикада қалыптасқан ... ... ... ... дамуының негізгі көрсеткіштері;
4) ғылыми-технпкалык прогресстің ... ... ... мәселелері;
5) қала және ауыл тұргындарының орташа өмір сүру ... ... ... ... және қоршаған ортаны қорғау;
7) халықтың табиғи өсуі және туу деңгейі;
8) мемлекеттің экономика және ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ... шаралар.
Орта мерзіміді жоспар - өндірісті, кұрылысты, айналымды және
әлеуметтік саланы ұйымдастырудың негізгі ... ... ... ұзақ және орта ... ... - ... ... және
экономика дамуында жетекші роль атқарады. Ұзак және орта ... ... ... ... ... іске ... Қытай мемлекеттік
жоспарлау органдары, жылдық жоспарды іске ... ... ... және проблемаларға сәйкес, орта мерзімді ... ... ... ... бар. ... ... жоспар жүйесін кұру
арқылы ұзақ, орта және жылдық жоспарлардың байланыстығын қамту қажет.
Ұзақ және орта ... ... ... ... ... ... жалпы тепе-теңдік тәсілі;
- монографиялық тәсіл;
- жоспарды үздіксіз жасау тәсілі. Жоспар төрт этап бойынша жасалады:
1) ... ... ... цифрларын жасау;
3) жоспардың жобасьтн бекітуге өткізу;
4) жоспарды карастыру, бекіту және төменде тұрған органдарға жіберу.
Қытайда ... ... іске ... ... механизм жасауға аса
көңіл бөлінеді. Соған байланысты, мемлекеттік макроэкономикалық реттеу
тәсілдері және жаңа формалары тұрақты ... ... ... ... ... мақсатын үш негізгі
топқа бөлуте болады:
1. Экономика өсуін қамту.
2. Экономикалык тұрақтылықты қамту.
3. Экономикалык әділдікті қамту.
Жоғарыда ... ... ... ... ... бар, ол ... бір ... құрайды, онда әр бір мақсат көптеген мақсаттықтарға
белінеді. Сонымен қатар, ... ... сол ... ... қамти отырып, жалпы комплекстік мақсатты
карастырады - ол экономиканы дамыту және қоғамның ... ... ... ... ... макроэкономикалық реттеу келесі ... ... ... даму ... ... ... Қытай
экономистерінің ойынша, экономика дамуының ты.м жоғары қаркыны сұраныспен
ұсыныстың тепе-теңдігінің бұзылуына, нәтижеліктің төмендеуіне және ... әкеп ... ... 10-12 ... ... дамуының жоғары каркынын қамтуға ұмтылыс,
көбінесе шаруашылық белсендікті амалсыз төмендетуге әкеп соқтырды, бұл даму
қаркының күрт ... ... ... ... ... ... қарқынын мемлекеттің мүмкіндігіне сәйкестендіріп және оның ... ... ... деп ... ... ... ... (1978-1998 жылдарда) Қытайдың ЖІӨ-ң жылдық өсуі 9,9% құрады.
Сонымен катар, 1984 жылы - 15,2%, 1985 жылы - 13,5%, 1992 жылы - ... жылы - 13,5% ... ал 1990 жылы бұл ... ең ... ... 3,8
пайызды құрады.
1996-2004 жылдар мерзіміне экономика дамуының деңгейін жылына 8-9
пайызда сақтау жобаланған болатын.
2. Валютаның ... ... және ... ... ... ... ... түсімдермен шығындарды бақылау. Қытайда сонғы ... ... ... ... ... болып тұратын тенденциясы
жойылған.
4. Экспорт және импорт мөлшерін реттеу.
Дамыған елдердің шаруашылық тәжірибесі көрсеткендей, экономиканы ... ... ... табиғи-тарихтык, табиғи-экономикалық және
әлеуметтік-мәдени ерекшеліктеріне байланысты. Сонымен қатар, әлемдік нарық
пен әлем шаруашылық интеграциясына кіру ықыласы ескеріледі. II БӨЛІМ
АУМАҚТЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... Қазақстан Республикасының 2002-2003 жылдарға әлеуметтік-
экономикалық дамуын талдау
Мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясаттық ... ... күні ... ... ең ... зерттелінген объекті болып
табылады.
Мемлекеттің аймақтык ... ... ... ... халқының
өмір сүру деңгейімен сапасын теңестіру мүдделерінің ірг елі ... бар. Осы ... ... ... ... ... түр, ... тығыздығы (адам/км2), қалалық және ауылдық түрғындардың ара-
қатынасы, олардың кірісті бір жанға ... ... ... ... ... саны мен ... деңгейі, индустриалды әлуеті
деңгейі және т.б. көрсеткіштерге байланысты Қазақстанның аумақтық-әкімшілік
аудандары бір-бірінен тым өзгеше. ... ... саны ... ... үлес ... ... ... облысы) 20,3%-га
дейін (Оңтүстік Казақстан облысы) ауытқиды. Ал ... ... ... бір ... ... максималды деңгейі минималды деңгейінен 4 есе
үлкен. Сонымен қатар халықтың 60%-ға жуығы Багін кедейшілік ... ... ... Халық тығыздығының орта республикалық деңгейінде (шаршы км-ге
5,8 ... бүл ... 17 ... ... ... ... 2 адамға
(Маңғыстау облысы) дейін ауытқитын облыстарда бар.
Сондай-ақ, Қазақстанның Орталық және Оңтүстік аймақтарының ғылыми ... ... ... тым жоғары және он солтүстік-шығыс және
батыс аймақтардың үйлес ... ... ... жағдайларды есепке Ала отырып, аумақтық әлеуметтік-экономикалық
даму жоспарлары, аймақтық шаралары республиканың ... және ... ... ... оң ... айқындайтын, облыстар мен
аудандардың әлеуметтік-экономикалық өмірінің деңгейін ... алып ... ... ... ... ... нақты секторы көрсеткіштерінің
Динамикасы
|Көрсеткіштер |2000ж. |2001 ж. |2002 ж. |2003ж |2003ж |
| ... | | ... |2000ж |
| ... | | ... ... |
| | ... |2000ж. ... |2001ж.| | |
| | ... ... ... ... | | ... ... |430,5 |511,6 |118,8 |524,9 ... өнім көлемі | | | | ... ... |7 |7,3 |7,7 |7,5 ... халык саны, | | | | ... адам | | | | ... |6,4 |6,8 |7 |6,9 ... ... | | | | ... ... млн. | | | | ... | | | | ... ... мың |611,7 |638,7 |666,8 |673,4 ... | | | | ... деңгейі, % |8 |8,2 |8,7 |8,9 ... ... 2003 жылы ... жан ... ... ... ... 93975 теңгені күрап, 2002 жылмен салыстырғанда 14,5%, ал ... ... 7,7% ... ... әр ... ... ... ең жоғары Астана қаласында - 14184 теңге, ең төмені -
Қызылорда облысында - 4219 ... және ... ... ... - 3,4 ... ... ауыл ... шоғырланған, соның ішінде Манғыстау
облысының 83,6% ауыл түрғындарының табыстары күнкөріс мөлшерінен төмен.
Еңбекке ақы төлеу. 2003 жылы ... ... 22697 ... ... бұл ... салыстырғанда 14,2% өсті. Оның деңгейі ... ең ... ... 4,6 есе, ... ақы төлеудің ең төменгі мөлшерінен
5,1 есе асты. Ең жоғары еңбекке акы қаржы кызметкерлерінде - 55126 ... жіне ... - 54356 ... мейрамхана және қонақүй
қызметкерлерінде 40056 теңге ... Ең аз және ... ... ақы төлеу
мөлшері арасындағы айырма 5,8 есені құрады.
Ең жоғары және төмен еңбекақы мөлшерінің айырмасы, теңге
Демографиялық ... ... ... саны – 14935,2 мың ... ... ... 8484,9 мыңы (56,8%) - ... және 6450,5 мыңы
(43,2%) - ауыл тұргындары. Халықтың табиғи өсімі 84452 адам ... ... ... шамасы 2002 жылмен салыстырғанда 4,7 есе
кеміп, 11697 ... ... ... тыс ... 104436 адам көшіп
кетті, соның ішінде 74192 - ТМД ... 30244 - ТМД ... ... ... ... ... үш ... дамуын талдау республиканың
әр аумақтарында өмір ... ... ... ... екендігін көрсетеді. Оның негізгі себебі, даму
жоспарларын ... ... ... ... ... ... ... есепке алынбаған. Сондай-ак, салалық
және ... ... ... ... де ... халықтың
түрмыс деңгейі көрсеткіштерінің түрлі болуын арттырады.
2.2 ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... 2003 жылы 120,4 ... ... ... өнімі өндірілді.
Физикалық көлем индексінің өсімі 2002 ... ... 109,8 ... Қаржылық емес корпорация секторы бойынша 2003 жылда өнеркәсіп
өндірісінің физикалық көлемі өткен жылмен ... 10,7 ... ... ... өңдеу өнеркәсібінде – 10,7 пайыз, тау-кен өнеркәсібінде-11,5
пайыз, электр қуатын өндіру мен газ бен суды ... ... 5,2 ... ... негізгі өсімі , өңдеу саласының артуы арқылы
қамтамасыз етілді, жалпы көлемінің 88 пайзы ... ... ... жылы 85,8 ... ... ... ... Өңдеу өнеркәсібі көлемінің
маңызды өсуімен мұнай ... 115,4 ... ... көмегін тигізді, оның
саладағы көлем үлесі 43,4 ... ... 2003 жылы ... өнімдерінің
негізгі түрлерінің өндіріс көлемі : бензин-872,6 мың тонна, дизель отыны-
1233,8 мың тонна,мазут-1359,3 мың ... ... мың ... ... 2002 жылмен салыстырғанда металургия өнеркәсібіндегі ... ... ... 25,2 ... ... ... ... себебі шикізаттың жеткіліксіздігі болып табылады. Тоқыма және тігін
өнеркәсібіндегі өндіріс көлемі 2002 жылмен салыстырғанда 97,7 ... ... ұзын және ... ... 87,7 пайз , ерлердің жұмысшы киімі 43,1
пайыз, шұлық 67,2 пайыз, мақта талшығы 3,9 ... ... ... ... ... ... ... көлемі 2002 жылмен салыстырғанда
17,9 пайыз артты. Өсім дәрі дәрмек ... ... ... ... Ол 2002 ... ... 12 пайызды құрады. Өңдеу өнеркәсібінің
жағдайы, оның даму деңгейі облыс ... ... мен азық ... ... ... ... ... бірі. 2003 жылы азық
түлік өндірісі , сусындар мен ... ... қоса ... ... 16633,8 млн. ... құрады, бұл 2002 жылмен салыстырғанда 14,7
пайыз артық. Ауыл шаруашылық өнімін өңдеу көлемінің ... ... ... ... түрі бойынша байқалуда: ет 0,3 пайыз, құс еті 5 ... ... 2,2 есе, ... майы 25,3 ... өндірілген көкөністер
немесе консерванттар 59,3 пайыз, жүзім шарабы 55,1 пайыз,сыра 20,9 пайыз,
ішкілікке жатпайтын сусындар 2 есе, ... су 17,9 ... ... ... ... ... ... өсуіне қол жеткізді. Құрылыс материалдарының өсімі19,9 пайызды
құрады немесе кәсіпорындармен 3176,4 млн. ... ... ... ... 27,3 ... әк ... 34,8 ... артты. Облыс кәсіпорындары
бойынша тауарлы бетон өндірісі ... ... ... 52,2 ... ... 83,5 мың ... бетоннан жасалған жиынтық құрылыс конструкциясы2,3
есеге немесе 34 мың тоннаға артық өндірілді.
Машина жасау ... ... өсім ... ... жылмен қарағанда өндірілген машина және жабдықтар 20,8 пайыз артты,
бұл өндіріс өнімінің артуымен, импорт ... ... ... ... ... ... жол көліктері үшін жабдықтар жасауда. 2003
жылы 10,6 млрд. Тенгенің ... ... ... бұл 2002
жылдағыдан 8,2 пайыз артық.
Өнеркәсіп кәсіпорындарындажаңа жұмыс орындары ашылуда. Жылдың басынан
облыстың 41 ... жаңа ... іске ... ... жаңа өнім түрлерін шығару есебінен қосымша 3217 жұмыс орны ... ... ... ... ... және ... ... шығаратын ЖҮЗІМ
ЖШС кәсіпорны 51 жұмысшы орынмен іске қосылды. Шымкент қаласындағы РФС ... 130 адам ... ... және ... ЖАҚ ... 30 ... іске қосуға байланысты дайындық жұмыстары жүргізілуде, КиТ Со ЖШС
189 жұмысшы орнымен спирт шығаратын ... ... ... 164 ... ... Бритекс Лайн ЖШС іске қосылды жәнет.б.
Ауыл шаруашылығы: Ауыл шаруашылығының ... өнім ... 2003 ... ... 83,1 ... ... ... бұл 2002 жылмен салыстырғанда
3,5 пайыз артық , оның ішінде мал ... ... 24,4 ... ... немесе
5,1 пайыз, егін шаруашылығы 58,6 млрд. Тенге немесе 2,8 пайыз артық. ... 1 ... ... 53295 ауыл ... ... ... ... оның 541815 шаруа қожалықтары және 1480 шаруашылық субьектілері.
Облыстағы құрылған 14 ... ... ... 7 ... ... ... ... Ордабасы ЖШС АНС, Сайрам несие ЖШС АНС, ... ЖШС АНС, ... ... ЖШС АНС, ... ... ЖШС АНС, ... ЖШС АНС және ... несие ЖШС АНС. ... ... ... бері өзінің құрылтайшыларына мал мен
егін шаруашылықтарын ... 932,6 млн ... ... бөлінді, соның ішінде
2003 жылы 564,8 млн тенге.
Облыстағы өндірілген ауыл шаруашылығы ... ... ... ... 52 ... ... ... 46 жұмыс істейді, олармен
59,4 мың га алқапта 102,5 млн. Тенгенің қызметін көрсетті. Ауыл ... ... ... ... үшін 305 ... ... оның ... шитті мақта дайындауға арналған, 50 ауылшаруашылық тауар өндірушілер
қауымдастығы, 21 ... азық ... ... ... ... Ауылдық тауар
өндірушілерін техникамен қамтамасыз ету деңгейін жақсарту мақсатында
облыста құрылған ... МКК, ... ... 150 млн ... ... ... алған МТЗ Азия сервис ЖШС- тік МТЗ-80 маркалы 84 ... ... ... алынған техникалар ауылшаруашылық тауар өндірушілеріне
ұзақ мерзімге лизинг негізінде сатылады.
Егіншілік: Облыстық статистика басқармасының жедел мәліметі ... ... 497,4 мың ... ... ... ... өткен жылмен салыстырғанда 90,4
пайыз. ... ... 76,4 мың ... ... ... жылмен
салыстырғанда 78,9 пайыз артық, мақта 387,7 мың ... ... 7,6 ... 418,3 мың ... ... 4,7 ... ... 137,7 мың тонна немесе
19,6 пайыз. ... 2002 ... ... ... ... 16 ... ... 244,6 мың тоннаны құрады, жеміс жидек 4,6 пайыз, немесе 45,7
мың тонна, жүзім 2 ... ... 19,3 мың ... ... 2004 жылдың
өніміне күздік дақылдарды 180 мың гектарға орналастыру ... ... ... қажетті көлемде күздік бидаймен толық қамтылған. Күздік
егіс 162,1 мың га ... ... ... 90 паызы. 240,9 мың гектар жер
жыртылды немесе межеленген тапсырманың 64 пайыз.
Мал шаруашылығы: Облыс ... 2003 жылы ... ... ... мал ... ... өндірісінің өсімі және мал мен құстың барлық
түрлері бойынша өсімі байқалды.
2003 жылы шаруашылықтың барлық ... ... мал ... ... ... ... ... тірі салмақтағы ет
өндірісі – 112,3 мың ... ... 103,5 ... сүт – 428,5 мың ... ... пайыз, жұмыртқа – 187,6 млн. дана немесе 2002 жылмен ... ... ... , ... ... мал мен ... барлық түрінің саны өсті, бұл
төмендегідей көрсеткіштермен сипатталады:
- ірі қара мал басы 520,3 мың бас немесе ... ... ... пайыз;
- шошқа – 30,5 мың бас немесе 136,2 пайыз;
- қой мен ешкі - 2457,7 мың бас ... 109,5 ... ... – 108,1 мың ... 108,7 ... түйе – 12,7 мың ... 106,0 ... құс – 1953,7 мың бас немесе 105,7 пайыз.
Облыста ... ... ... 193 ... жұмыс істейді, онда 50,6
мың бас сиыр ұрықтандырылды немесе 2002 ... ... 11 мың ... ... қызметін жақсарту үшін , ... ... ... ... ... ... қарсы іс – шаралар ... 15 ... ... ... ... онда 263 мал ... жұмыс
істейді.
Көлік
2003 жылы облыста барлық көлік түрлерімен 13870,2 мың тонна жүк
тасылды немесе ... ... ... 112,9 ... , оның ... теміржол
көлігімен – 12745,8 мың тонна (109,3 пайыз) , автомобиль -1124,4 мың тонна
(179,8 пайыз). Жеке меншік пен көліктік емес ... ... ... ... ... облыс бойынша барлығы 70465,2 мың тонна жүк (120,9
пайыз) ... ... ... 2003 жылы 39,2 млн. ... ... ... 2002
жылмен салыстырғанда 105,7 пайыз. Жеке меншік пен көліктік емес ұйымдармен
тасымалданған ... ... ... ... ... ... барлығы 701,3
млн. Жолаушы тасылды, бұл 2002жылмен салыстырғанда 1,1 пайыз жошғары.
Жалпы тасылған жүк көлемі (мың тонна)
Тұтыну нарығы
2003 жылы облыс ... ... ... ... физикалық
тұлғалардың, сатушы кәсіпорындардың айналымы 98,4 млрд. Теңгені және 2002
жылмен салыстырғанда 8,4 ... ... ... айналымы (қоғамдық тамақтануды есепке алмағанда)32,8 ... ... және 2002 ... ... 11,0 ... ... ... айналымы көлемі негізінен тауарларады киім - кешек , ... ...... нарық орындарынан алу есебінен қалптасты , ондағы ... ... ... 19,7 ... Тенгені құрады, бұл көрсеткіш
2002 ... ... 14,5 ... ... ... тауар айналымының ішінде
нарық орындарындағы сауда көлемінің үлгесі 59,6 пайыз ... ... ... ... ... ... 13,2 млрд. Теңге
құрады, олардың айналымы 6,1 пайызға артты.
Облыстың ... ... ... ... ... ... 64,6 ... Теңгені
(2002 жылмен салыстырғанда 7,2 пайыз) құрады.
Қоғамдық тамақтандыру секторы 714,14 млн. Теңгенің қызметін көрсетті, жалпы
тауар мен ... ... ... қоғамдық тамақтандырудың үлес салмағы
0,7 пайызды құрады.
Шағын кәсіпкерлік
Шағын кәсіпкерлік тіркелген субьектілер саны 2004 жылғы 1 ... мың ... ... Өткен жылмен ... ... ... ... ... 9,5 ... құрады.
Шағын бизнес дамуы
Облыс азаматтарына заңды тұлға құрмай жеке кәсіпкерлікпен айналысу мен
шаруа шаруашылықтары өте ... ... ... мен ... салу ... осы ... 2004 ... 1 қаңтарына жұмысшы саны 57,4 мың адамды
құрайтын 44,6 мың субьектіні тартты және шаруа шаруашылығына 174,7 мың ... 49,7 мың ... ... ... құра ... ... ... саны 11,2 мың бірлік. Оның әрекет ететіні 7,9 мың бірлік
жұмысшылар саны 56,8 мың ... ... ... ... барлығы 296,5
мың адам немесе 32 пайызы жұмысқа тартылған. 2003 жыл ... бері ... ... ... 101,3 млрд. Тенгенің өнімі өндірілді
(2002 жылы 68,5 млрд тенге). Заңды тұлға ... ... ... ... мың ... ... ... өндіріліп қызметі көрсетілді. Шағын
кәсіпкерлік субьектілерінен жыл басынан бюджетке 4423,7 млн тенге ... 3411,1 млн ... ... ... ... 3960,0 млн тенге салық
төледі. Әрекет ететін әрбір заңды тұлғаға 555,6 мың ... ... ... ... Салалар бойынша шағын және орта бизнестің бүгінгі күні
жағдайы келесідей: ауыл шаруашылығында шағын ... ... ... айналысады, саудада 36,5 пайыз, көлік пен байланыста 2,5 пайыз
, өнеркәсіп өндірісі мен ауыл шаруашылығында 1 ... ... үй ... ... ... 0,7 ... ... басқа түрлерімен 8,1 пайыз.
Шағын бизнес обьектілерін тұрғын үйлерде ашу үшін пәтерді қайта жобалауға
1825 ... ... ... жылы мемлекеттік бюджеттің кірісі контингент бойынша 43743,8
млн. ... ... ... жоспар 104,1 пайыз бен орындалып, өткен жылмен
салыстырғанда 31,9 пайызға ... Бұл ... ... ... (56,1 пайыз)
республика бюджетіне бағытталды, ол өткен жылдан 1,6 есе артық немесе
24520,4 млн ... ... ... ... ... ... ... пайызбен орындалып, 19223,5 млн тенгені ... 2002 ... ... ... кірістер 8,7 пайызға өсті. Жергілікті
бюджеттің ... ... ... ... ... (96,7) мен ... (99,9) ... барлық аудандар мен қалалар бойынша орындалды.
Республикадан облыс аумақтары бюджетін қаржыландыруға жоспарланған ... ... ... ... Жергілікті бюджеттің кірісі әдеттегідей жеке
тұлғалардың табыс салығы, әлеуметтік салық, акциздің есебінен ... ... ... ... ... 83 ... 2002 ... бюджетке әлеуметтік салықтан – 1,2 есе , мүлік салығынан 1,3
есе, құмар ойын ... ... ... 3,3 есе артық кірістер болды.
Бір жолғы талондар арқылы қызметін жүзеге ... жеке ... ... ... ... орындалмады. Жоспардың орындалмауының негізгі
себептерінің бірі Шымкент қаласының көптеген базарларында және ... 2-3 ай бойы ... ... ... ... бұл ... ана , облыстық муниципалды базар, Алтын орда, Әсет және ... ... ... 2002 жылмен салыстырғанда заңды тұлғалардың
көлік салығының бюджетке түсімі 2 млн тенгеге ... ... 2002 ... ... тұлғаларға қарасты жеңілдік алған автокөліктердің ... ... және ТМД мен алыс шет ... ... ... 6 ... 15 жылға дейінгі жеңіл және жүк таситын автокөлік санының
көбеюі. 2003 жылы мақтаның кеш ... ... ... ... өнімін өткізе алмағандықтан, уақтылы біріңғай жер салығын
төлеуге жағдайы ... Сол ... бұл ... ... ... өткен
жылмен салыстырғанда 1,6 млн тенгеге кеміді. ... ... ... жыл ... салыстырғанда 2,2 есе кеміп,1,01,2004 ж 1732,7 млн
тенгені құрады. Жыл ... ... ... ... ... ... ... Қазығұрт (3,1 млн тенге) ауданында өскендігі
байқалды, облыстың басқа аймақтарында бұл көрсеткіш кеміді.
Инвестициялық сала
2003 жылда негізгі ... ... ... ... ... ... ... , өткен жылмен салыстырғанда 125 пайызы болды. Инвестиция
көлемі жасырылған және ... емес ... ... ... мен ... ... ... капиталдың орындалуы 24318,5 млн
тенгені құрады, бөл өткен жылдан 127,7 пайызға артық, оның ... ... ... 2003 жылы ... инвестиция 3759,98 млн
тенге немесе өткен жылмен салыстырғанда 4,9 есеге көп, бұл ... ... ... ... 15,4 ... ... сала ... құрылысына 1649,8 млн тенге қарастырылған,
оның ішінде:
- білім беру кешендері , 2003 жылдағы игерілгені 955,5 млн ... ... ... ... ... ... 964,6 млн ... немесе 86,2
пайыз 2004 жылдың 1 қаңтарындағы бөлінген қаржының , оның ішінде:
|Кешендердің аты ... ... ... |Жылдық |
| ...... ... |жоспардың|
| |2003 ж | ... ... ... |
| ... | |орындалуы | ... БЕРУ ... ... |113,7 |109,6 |96,4 |109,6 |100 ... ... атындағы | | | | | ... | | | | | ... ... Шәуілдір |238,2 |238,2 |100 |182,3 |76,5 ... ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... |103,4 |103,4 |100 |103,4 |100 ... мектептің құрылысын | | | | | ... | | | | | ... ... Яссы |180,7 |180,7 |100 |180,7 |100 ... ... | | | | | ... ... |171 |171 |100 |103,3 |60,4 ... ... | | | | | ... ауданы |107,8 |102,8 |95,4 |102,8 |95,4 ... п ... | | | | | ... 54 ... | | | | | ... ауданы Ынтымақ|49,8 |49,8 |100 |49,8 |100 ... ... ... | | | | | ... бөл ... | | | | | ... бала | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... |964,6 |955,5 |99,1 |831,9 |86,2 |
- ... ... кешендеріне 547,5 млн тенге қарастырылған, 12 айда
игерілгені 547,5 млн тенге немесе 100 пайыз, жылдық көлемдегі ... 97,5 ... бен 2004 ... 1 ... ... ... ... ішінде:
|Кешендердің аты |Тендер ... ... ... |
| ...... ... |жоспардың|
| |2003 ж | ... ... ... |
| ... | |орындалуы | ... ... ... ... |113,4 |113,4 |100 |113,4 |100 ... АОЕ құрылысын | | | | | ... | | | | | ... ... өкпе |217,4 |217,4 |100 |217,4 |100 ... қарсы | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |216,7 |216,7 |100 |203,3 |93,5 ... ... үй | | | | | ... | | | | | ... |547,5 |547,5 |100 |534,1 |97,5 |
- ... ... ауыз ... ... етуге 840,4 млн тенге қаралған,
немесе 2004 жылдың 1 қаңтарына игерілгені 472,0 млн тенге, ... аты ... ... |Бөлінген |Жылдық |
| ...... ... ... |2003 ж | ... ... ... |
| ... | ... | ... ... қамтамасыз ету кешендерінің құрылысы ... ... ... | | | | | ... ... су құбыры |185,8 |162,6 |87,5 | | ... ... су |36,6 |36,6 |100 | | ... | | | | | ... су ... |233,6 |172 |73,6 | | ... су |300,0 |258,6 |86,2 | | ... | | | | | ... ауданы Молбұлақ|25,5 |22,0 |86,2 | | ... су ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... топтық су |58,9 |27,7 |47,0 | | ... | | | | | ... |840,4 |679,5 |80,8 | | ... жылы ... бюджеттің қаржысының игерілгені – 2874,4 млн
тенге немесе 2002 жылмен салыстырғанда 132,0 ... ... бұл ... ... ... мен ... қаржы көлемінің 11,8 пайызы, оның
ішінде:
- жоспардағы тұрғын үй салу құрылысы 124,2 млн ... ... ... 124,2 млн ... ... 100 ... ... кешендерге 772,9 млн тенге, игерілгені 776,9 млн ... ... ... ... сақтау кешендеріне 240,5 млн тенге, игерілгені 248,9 млн тенге
немесе 103,5 пайыз;
- білім беру кешендеріне 462,4 млн тенге, игерілгені 462,1 млн ... ... ... ... ... кешендерін күрделі жөндеуге 61,2 млн тенге, игерілгені
61,0 млн тенге немесе 99,7 пайыз;
- ауыз сумен қамтамасыз ету кешендерінің құрылысын ... 114,7 млн ... 114,7 млн ... ... 100,0 ... ... ... салу құрылысына 256,3 млн тенге, игерілгені 357,6 ... ... 139,5 ... ... мен ... және ... өз ... бойынша – 21023,12
млн тенге немесе ... ... ... 103,9 ... ... бұл жалпы
орындалған қаржы көлемінің 69,4 пайызы. Қаржылардың басым ... ... ... және іске ... ... кокс ... және мұнай өңдеу
өндірісі – 1754,4 млн тенге, көлік және байланыс – 3415,7 млн тенге, ... газ бен су ... және бөлу – 2901,4 млн ... ... азық түлік
бүйымдарын өңдеу – 2412,7 млн тенге, қозғалмайтын ... ... ... алуы мен ... -2274,8 млн ... 2034,5 млн ... шаруашылығы және балық аулау – 1845,4 млн тенге, және ... – 1793,2 млн ... ... – 1727,2 млн тенге, басқа да ... -859,9 млн ... ... және тігін бұйымдарын өңдеуге – 665,1
млн тенге, ... ... – 547,9 млн ... қонақжайлар
мейрамханалар және ресторандар – 524,0 млн тенге өзге де ... ... ... – 384,2 млн ... ... игеру облыс бойынша
өткен жылмен салыстырғанда 25,0 пайызға көбейгенімен, бірақ инвестицияның
төмендеуі тау кен ... ... – 8,6 , ... мен ... өзге де ... ... өндіру, денсаулық сақтау -21,5
пайызға төмендеп кеткендігі ... ... ... ... ... – 9,9 пайыз, Түлкібаста – 33,8 пайыз, және Шардарада –
77,1 пайызға аудандары бойынша төмендеген.
Шетел ... – 2626,8 млн ... ... 2002 ... 88,3 ... ... бұл облыс бойынша ... ... 10,8 ... ... ... ... ауыл ... және балық аулау -941,9 млн тенге;
- тау кен өндіру өнеркәсібі – 816,1 млн тенге;
- өңдеу ... – 108,6 млн ... ... – 7,6 млн тенге;
- денсаулық сақтау -752,6 млн тенге салаларына жұмсалған.
Шымкент, Түркістан қалалары мен Созақ пен ... ... ... аудандар мен қалаларда шетел инвестициясын тартылуына қажетті жағдай
туғызылмаған. 2003 ж басынан бері ... ... және ... ... 2274,9 млн тенге бағытталды. Оның ішінде тұрғын үй құрылысына –
7858,4 млн тенге ... ... ... ... 189,8 ... 4801,9 млн тенгеге 2003 жылдың есепті ... ... ... 2994 ... ... ... ... көлемі 412,3 мыңшаршы
метр көлемі игеріліп, оның ішінде тұрғын үйлер тиісінше 2748 бірлігі 313,1
мың ... ... ... 2002 ... деңгейінен 53,1 пайызға жоғары. Тұрғын
үйдің жалпы облыс бойынша (309,5 мың ... ... ... қаржысы есебінен
пайдалануға берілгені 98,9 пайызды құрайды. 2003 жылы ... ... , ... Ордабасы және Созақ аудандарынан басқа сәйкесіше іске
қосу көлемдері 62,6, 16,5, және 5,4 ... ... ... ... ... тұрғын үйлер қөлемі артқан. Шымкент қаласы 3,6 ... ... 2,4 есе ... ... тұрғын үйлер көлемі артты.
Республикалық және жергілікті бюджеттердің есебінен 23,11,2003 ж бекітілген
2003 жылдың күрделі құрылыс жоспары ... 49 ... ... беру
көзделген. Олардың есепті мерзім кезінде пайдалануға берілгені 31 кешен,
олардың ... ... ... ОҚО ... ғимарат сатып алу мен оны жаңадан жөндеу;
- Жамбыл облысы Т. ... ... ... ... қос ... үй ... ... Төлеби ауданы Көксәйек с 25 төсектік инфекциялық бөлім;
- Түлкібас ауданы Т. ... ... тері ... ... ... ... , ... аулында 50 төсектік селолық ауырухана,
жылыту пеші;
- Ордабасы ауданы Бадам с Қажымұқан атындағы ... емес ОМ ... ... ... ... 240 оқу орын ОМ ... ... аяқталуы;
- Сарыағаш ауданы Бағыс ОМ қосымша спорт залының құрылысы;
- ... қ 2 м/ ... ... атындағы 8 сыныптық оқу блогы;
- Бәйдібек ауданы Жиенқұм с Жиенқұм ОМ спортзалы;
- Шымкен қаласы Самал м/ауд 1200 ... ОМ ... ... ... ... қ ... ... аумағындағы 198 оқұшы орынды
Дарын мектебінің оқу блогы;
- Шымкент қаласы Иляев көш 69 үйдің 65 пәтерлік ... ... ... ... ... м/ ауд 13-1 үйінің 30 пәтерлік тұрғын үй және тағы
басқалары.
Сыртқы экономикалық қызмет
Қазақстан Республикасының Үкіметінің Бағдарламасына сәйкес, ... ... ... ... ... ... ... төмендетіп, экспорттық шикізаттық бағыттан кету мақсатында
отандық өнеркәсіптердің бәсекелік қабілеттіктерін ... ... ... ... өзгерту болып табылады. 2003 жылы экспор импорттық
операциялар әлемнің 65 елімен жасалынды. Облыстың ... ... ... млн АҚШ ... ... бұл 2002 ... осы кезеңімен
салыстырғанда 42,2 пайызға артты оның ... ... млн ... – 41,0 ... ... – 192,7 млн АҚШ доллары- 43,9 пайызға
сәйкесінше артқан. Нәтижесінде ... ... ... ... ... 95,6 млн АҚШ доллары мөлшерінде оң сальдо болып жасақталды (2002
жылы – 70,5 млн АҚШ ... ... ... айналымының динамикасы
Есепті кезеңде сыртқы сауды айналымының негізгі бөлігі экспорттың
(59,9 ... ... ... ... ... ... облыстағы жалпы
сыртқы сауда айналымының 40,1 ... ... (2002 жылы 39,5 ... ... ... ТМД елдеріне жалпы көлемнің 49,1 пайызы,
Европа ... – 31,0 ... Азия ... – 18,6 ... ... және Африка елдеріне – 1,3 пайыздан келеді. Экспорттық жеткізулер
бойынша әлемнің 36 еліне жүзеге ... ... ... негізгі
тұтынушылары, Латвия (барлық экспорттық тапсырыстың 26,3 ... ... ... (22,2), ... (10,0), ... ... (7,7), Иран (5,1), ... (4,5), Тәжікістан (2,9), Германия
(2,7), Туркия (2,5), Украина және Беларусь (1,3), Дания (0,5), ... ... және ... (0,3) ... ... Облыстың экспорттық
жалпы көлемінің басым бөлігін : тоқыма мен тоқыма бұйымдары 49,3 пайыз,
өткен жылдың осы ... 1 ... кем, ... ... 12,6 пайыз немесе 7,6 пайызға аз, минералды өнімдер 18,2 ... ... ... ... мал мен өсімдіктен жасалынған өнімдер, дайын
азық түліктік тауарлар 13,7 ... ... ... ... ... ... көп. Пропан , сығымдалған бутан қоспасы, реактивті отын, бензин
жеткізіп беру жалғасты, құндық бағада дизельді отын 22,4 ... ... ... ... 1,9 ... ... отын 1,2 ... өнеркәсіптің ұн
жарма өнімдері- 6,1 есеге, мақта талшығының ... 4,7 ... ... ... мен қалдықтары – 1,2 есеге сыртқа экспорттау ... 64 ... ... ... ... ... ... бөлігін жабдықтар мен механикалық бейімделген құралдардың ... жер ... ... ... жол құрамынан басқа, жабдықтар
(импорттық жалпы көлемнің 35,4 пайызы), ... және ... ... ... ... (21,3), мал немесе өсімдіктен ... ... ... тағамдық тауарлар (13,7), минералды өнімдер (9,6),
металургия өнеркәсібінің өнімдері (6,7), ... ... ... ... ... ... (4,2) болды. Облысқа негізгі өнімдермен
жабдықтаушылар Ресей федерациясы (жалпы ... ... 39,7 ... (12,9), ... (7,9), ... (5,2), ... (5,0), Қытай
(3,0), Италия (2,8), Туркия (2,4), АҚШ және Иран (1,7), ... ... (1,5), ... (1,3), ... (1,1), ... (1,0), ... (0,8)
Австралия (0,2) болып саналады.
Бағалар
Әлеуметтік экономиклық тұтыну секторында тарифтердің , тауарлардың
және көрсетілген қызметтердің бағалары 2003 ... ... ... ... сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6,9 пайызға , соның ішінде азық
түлік тауарлары 7,2 пайызға, азық түлікке жатпайтын тауарлар 5,9 ... ... ... ... 7,2 ... артты.
Әлеуметтік сала
Еңбек нарығы: 2000 жылдан бастап өндірістің ... және ... жаңа ... ... ... ... , ... тенденциясы байқалады. 2000 жұмыссыздар саны өткен жылмен
салыстырғанда 12,4 пайызға төмендеп, 16,4 мың адамды ... 2001 ... 13 ... және 14,3 мың адамды құрады, 2003 жылы ... ... ... ... ... салыстырғанда 2311 азайып 10000
адамды құрады.
Жалпы облыс бойынша , 1,01,2004 жылға жұмыссыздық деңгейі 1,02 пайызға
төмендеді . Қала және ... ... ... ... , ... жұмыс орны ашылды, соның ішінде орта бизнес саласында 3690,
өнеркәсіпте- 3271, ... ... ... – 1389. ... ... ... ... ашу қарқыны халықтың жұмыспен қамтуының өсуіне сәйкес
келмейді және ... ... ... ... ... ... Сайрам ауданында 1239 жаңа жұмыс орындары ... ... 1164, ... ... 1260. Осы ... ... ... 758 адам, 956 және 1060 адам. 2003 жылдың ... ... ... ... 11213 ... жұмысқа орналыстырылды,
былтыр осы кезеңде олардың саны 11029 адамды құраған. Жалпы облыс бойынша
, еңбекпен қамту деңгейі , ... деп ... 50,7 ... ... ... жұмыстарда 9530 жұмыссыз қатысты (2002 жылы 9504
адам болған). 01,01,2004 жылы кәсіби оқуға және квалификациясын ... ... ... 2002 ... салыстырғанда бұл көрсеткіш 261
адамға көбейген.
Облыстың аудан және қалаларында бос ... ... ... ... тұрады. Онда 8,1 мыңнан астам адам 877 жұмыс ... ... ... бос ... ... ... ... нәтижесінде 2,1 мыңнан астам
жұмыссыз еңбекпен қамтылды. Сонымен ... 254 ... ... ... ... ... жіберілді.
|Аудандар және |өтініш ... ... саны ... ... ... | |
| ... | | |
| |2002 |2003 |2002 |2003 |2002 |2003 ... |575 |484 |400 |456 |605 |470 ... |664 |672 |402 |446 |557 |405 ... |1215 |1342 |845 |930 |1816 |1695 ... |825 |915 |520 |524 |405 |385 ... |367 |556 |343 |269 |365 |339 ... |1417 |2004 |755 |758 |474 |361 ... |1348 |1155 |1049 |1060 |887 |562 ... |680 |903 |345 |359 |432 |390 ... |897 |607 |384 |400 |415 |387 ... |580 |870 |364 |366 |320 |350 ... |1009 |529 |432 |383 |567 |343 ... |1179 |1068 |664 |548 |309 |317 ... |3379 |1690 |666 |775 |2025 |989 ... |2067 |2858 |814 |956 |915 |911 ... |5864 |6447 |3046 |2983 |2226 |2103 ... |22066 |22100 |11029 |11213 |12318 |10007 ... ... 2003 жылы ... ... ... ... ... еңбек инспекторлары 1102 тексеру өткізді. Тексеру
барысында 7441 заң бұзушылық айқындалды, соның ішінде еңбек заңдылықтарын
бұзу ... 2961, ... ... бойынша 254, еңбекті ... ... ... бойынша жалпы соммасы 4,9 млн тенгеге
434 айып пұл салынды, 4,2 млн ... ... 2003 ... 12 ... ... ... саны 104 ... құрады, соның ішінде 7 адам
өлімі тіркелді.
Еңбекақы төлеу саясаты: 2002 жылдық 1 қаңтарына енгізілген мемлекеттік
қызметкер болмайтын , ... ... ... ... ... ... еңбекақы жүйесіне сәйкестендірілген, ол
бюджет саласының барлық қызметкерлерінің еңбекақысын реттеуде ... ... оның ... ... және ... бойынша жұмыс
істей беруге ынталандырды. 2003 жылдың қаңтар-қараша ... ірі және ... ... ... ... еңбек ақысы өткен
жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 16,3 ... өсіп 14998 ... ... ... ... ... 28,6 пайыз, көлік
және байланыс 20пайыз және ... ... ... 18,1 ... көбейді.
Сонымен қатар өнеркәсіп саласындағы қызметкерлердің еңбекақысы өсіп жалпы
5,1 пайыз құрады. Ең көп орташа ... ... 29659 ... қаржы
қызметінде, ең азы 5639 тенге ауыл шаруашылығында сақталды және ... ... 4,7 есе. ... жылы ... субьектілері
еңбекақы бойынша қарызы алдын ала мәліметтер бойынша өткен жылдың осы
кезеңімен ... 40,7 ... ... 261,5 млн ... ... ... Халықты әлеуметтік қорғау жұмысы жақсартылып жатыр. Ел
президенті Н.А Назарбаевтың Қазақстан халқына «2004 ... ... ... ... саясаттың негізгі бағыттары» жолдауына сәйкес зейнетақының ең
төмен деңгейі 2003 жылдың 1 шілдесінен 5,5 мың тенгеге дейін ... ... ... саны 154,3 мың адамды құрайды, 2003 жылы
зейнетақы бойыншга қажеттілік 12,4 млрд ... ... ... ... 7177 ... құрады.
Халықты әлеуметтік қорғау бойынша басқа да шаралар жүргізілуде. 2002
жылдың 1 қаңтарынан , Мемлекеттік атаулы ... ... ... ... енді. Заң татаулы әлеуметтік көмек алуға құқұғы бар азаматтарды
айқындады-олар, ... ... ... ... бар республика
азаматтары.
Облыстың ... ... және ... атаулы әлеуметтік
көмекке мұқтаж азаматтардың материалдық жығдвйын зерттейтін участкелік
комиссия құрылды. Әр мұқтаж ... ... ... ... Бұл ... ... анықтауға және оларды жұмысқа орналастыру,
ақылы қоғамдық жұмысқа тарту, микронесие ... жер бөлу және ... ... беру ... ... өмір сүру деңгейін көтеруге нақты
шара жасауға мүмкіндік береді. 2003 жыл ... ... ... әлеуметтік көмекке 919 млн тенге қаржы бөлінді. Оның ішінде
120,6 мың азаматқа жалпы ... 824 млн ... ... ... ... ... төленген. «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы
» Заңын іске асывру бойынша тұрақты ... ... ... ... аз қамтылған азаматтар үлесі 2003 жылдың ... ... ... 4,2 пайызға дейін төмендеп 89,6 мың адамды құрады.
2003 жылың 12 айында 1207 аз қамтылған адамдарға 7,5 млн ... ... 2245 аз ... 7,5 млн ... ... ... еммен және дәрі дәрмекпен 7,3 млн тенгеге қамтылды.
2000 адам жалпы соммасы 26,6 млн ... ... ... ... алды . ... ... ... 18,7 млн тенгеге көмек
алды. Жалғыз басты қарт адамдарға көмек көрсету жұмыстары жылғасуда. 27
әлеуметтік көмек бөлімшелері 2,4 мың ... ... қарт ... ... ... ... сататын 58 дүкенге2273 адам
жүктелге. Облыста киім жинайтын 158 пунк ... 2000 ... ... 80нен ... ... ... бюджетінен қосымша зейнетақы төленеді,
2003 жылы 600 зейнеткерлер 6,7 млн тенгег қосымша зейнетақы ... ... ... ... және Сарығаш шипажайында 460 соғыс
ардагерлері ақысыз ем алды. Саны 60 мың ... ... ... ... ... ұйымдастырылуда. Мүгедектерді әлеуметтік
ақтау бағдарламасына сәйкес, мұқтаж мүгедектерді арбамен қамту бойынша
шаралар қабылданды. 2003 жылы ... 226 ... ... ... мен аз ... отбасыларынан балаларға көмек көрсету бойынша
қайырымдылық акциясы өтті. 8 мыңнан астам бала жалпы соммасы 50 ... аяқ ... және оқу ... ... ... ... ... көмекке қажеттілік 2003 жылы 163 мың адамға
2,7 млрд тенгені құрады.
2003 жыл жағдайы бойынша кедейшілік шегінен төмен тұратын жанұялар ... мен қала ... ... ... ... ... ... | |
| ... | |
| | ... ... ... үй |
| | ... ... |
| | ... саны |алушылар |
|Бәйдібек |478 |3892 | ... |768 |4840 | ... |1687 |12944 | ... |427 |3000 | ... |512 |3834 | ... |2321 |13722 |305 ... |1675 |13411 | ... |684 |4076 | ... |681 |4635 | ... |630 |4425 | ... |408 |3557 |232 ... |360 |3621 | ... |2091 |13045 | ... |1804 |10210 |312 ... |4618 |21428 |14807 ... |19144 |120640 |15656 ... ... 2003 ... 1 ... халық саны 2142,0 мың адам
болды, соның ... 825,5 мың (38,5 ... – қала және – 13116,5 ... ... ауыл тұрғындары. 2003 жылдың қаңтар қараша айында халықтың
табиғи өсуі 34,6 мың адам болды. Облыс бойынша 2003 жылдың ... ... 48,8 мың ... тіркелді. 2003 жылдық 11 айында 14,2 мың адам өлімі
тіркелді. Облыстағы барлық ... өлім ... ... ... ... ауыруларының еншісінде. 2003 жылдың қаңтар қараша айында
облысты тұтастай алғанда тіркелген неке 14,9 мың, ... 1,9 мың, ... ... ... ... 120,4 ... және 104,9 ... 2003 11
айында облысқа 15,2 мың адам көшіп келді, республикадан ... – 1,9 ... ... көші қону 2003 ... көшіп қону сальдосы оң ... ,- 7920 ... ... .
Білім беру саласы: Жалпы білім беру мектептер саны 989 құрады және ... саны 541,0 мың , ... ... ... ... саны 967 , ... саны 540,4 мың адамды құраған. Әр ... ... ... ... ... ... оқушылардың саны 46964 адамды(8,7
пайыз) құрайды. 418 мектепте ... ... ... ... ... ... ... төмендеді. Негізінен 2002-2003 –ші
оқу жылдарына толықтыруы 23,7 бірлік болған , ал 2003 2004 жж ... ... ... ... осы жылы 23143 ... ... ... өткен жылдан 337 ге көп. Мектеп жоқ аймақта ... ... үшін ... ... ... ... үшін ... 19 жалпы білім беретін
мектеп интернаттар қызмет көрсетуде, ондағы оқушылар саны 6473 адам ,
соның ішінде ... ... ... 336 ... ... ... 10
коррекциялық мектеп интернаттар жұмыс істейді, онда 2017 адам оқып тәрбие
алады. 9 ... ... ... ... онда 778 адам ... ... ... үйінде 656 бала тәрбиеленуде. Жанұялық типте 1 бала бақша
ашылды , онда тәрбиеленушілер саны 60 ... 5 ... ... 3032 ... ... ақпараттандыру іс шаралары жүргізілуде, 1,01,2004
жылғы жағдайы бойынша интернет жүйесіне 293 ... оның ... 203- ... ... ... оқу жылдарында 2326 бітірушілер мектепті
үздік бітірді, 12-сі «Алтын белгіге » ие болды. Қазіргі ... ... қала ... ... ... ... ... кәсіптік
мектептер облыс бойынша 22 құрайды, олардың барлығы мемлекеттік. Облыс
бойынша 36 колледж, оның ішінде 20-сы жеке ... ... ал 12 ... ... ... қамтылады, 3-і басқа ведомстволардан, 1-і ҚР
ІІМ тарапынан. Мемлекеттік колледждерде студенттер саны 12,5 мың ... ... ... ... 2005-2010 ЖЫЛДАРҒА ДЕЙІН ӘЛЕУМЕТТІК-
ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
Қоғам дамуын болжаудың негізгі бір бағыты болып экономикалық ... ... ... ... ... ... өндіріс процесі, ал
зерттеу заты - экономикалық объектілердің даму заңдылықтары, болашақ жай-
күйі және экономикалық ... ... ... әдістері. Экономикалық
болжау дегеніміз экономикалық прогностиканың барлық ... ... және ... ... ... ... ... экономикалық божамдар жасау процесі.
3.1 Оңтүстік Қазақстан облысының 2005 жылға дейін әлеуметтік-экономикалық
дамуы
Аймақ экономикасының дамуы
Өнеркәсіптің даму басымдықгары
Облыстың өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... және ... салаларын дамыту болып қалады. Химия және
мұнайлы химия салаларының, энергетика, машина жасау, жеңіл және ... ... және ... ... қарастырылатын болалы.
Болашағы. 2003-2005 жылдары өнеркәсіптің дамуын бүрынғысынша мүнай
өндеу мен металлургия өнеркәсібі ... ... жылы ... өнім көлемі 2002 жылмен салыстырғанда 129,6%
артып, 163,6 млрд.теңгені қүрайды.
Өндеу ... ... ... негізінен тоқтап түрған
"ИнтерКомШина" ААҚ ... іске ... ... ЖАҚ жаңа ... ... іске ... тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары мен "Химфарм" ААҚ-
да жаңа ... ... ... өсетін болады.
Макта өңдеу саласында жаңа кәсіпорныдарды іске қосу ... ... ... алдыңғы жылдың деңгейімен салыстырғанда 2004 жылы 1,7%-
ға, 2005 жылы — 2,7%-ға арттыру қарастырылуда.
2005 жылы өндеу ... ... ... 131,6 ... ... ... саласындағы негізгі міндет пайдалы қазбалар алу, кең байыту
көлемінің, экспортталатын өнімнің бәсекеге қабілеттігі өсімін ... ... ... ... ... Уран алу көлемінің өсімі "Инкай" және
"Катко" БК қуатты толық пайдалану жолымен, "Теріскей" ЖШС ... ... ... ... 2005 жылы бұл ... ... 2003 жылмен
салыстырғанды 21,2%-ға жететін болады.
"ШНОС" ААҚ-ның колда бар өндірістік ... ... ... ... ... ... өндірісінің көлемін 3392 мың тоннаға дейін, 2005 жылы ... мың ... ... ... ... бұл - автобензршнің 4 маркасын —
830,6 мың тоннаға, керосинді — 76?2 мың тоннаға, мазутты 1612,2 мың ... ... ... ААҚ ... ... келтіру мен оның жүмысын
тұрақтандыруды камтамасыз ету қарастырылуда. Әр ... ... ... көлемін инвестиция тарту арқылы 2005 жылы үш ... аса ... ЖАҚ ... ЖАҚ КБК қоса ... ... шығару көлемін 2005 жылы 2003 жылмен салыстырғанда 60%-
ға, металды ... ... ... ... ... іске ... ... мырышты - 6 есеге дейін арттыру қарастыруда.
Машина жасау кешенін дамыту бағдарламасы номенклатураны үлғайтуды,
жаңа ... ... ... шығаруды, жана машиналарды жинау желілерін
ашу, мүнай газ секторы, тау-кен кешені мен "Қазақстан темір жолы" РМК ... ... ... ... ... арттыруға бағытталған.
Тоқымда және тігін өнеркәсібін дамыту бәсекеге қабілетті өнім ... ... ... ... ... іске ... ... цехтарды реконструкциялау негізінде қүрылатын болады. "Восход" ААҚ-
да жабдықтарды жаңарту жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... машиналар орнату қарастырылуда. "Сенім фабрикасы"
ЖШС фабриканы кеңейтуді карастыруда.
Тартылатын инвестицрія бірқатар өндірістерді реконструкциялауға, кеңейту
мен ашуға, жаңа өнім ... ... ... ... ... ... ... деңгейін арттыруды, тауарлы ... ... ... ... ... басымдықгары
Мақта, көкөніс, жеміс-жидек, жүзім, сүт пен ет ... ... ... ... ... ... Қазақстан халқына
Жолдауында анықталған міндеттерге сәйкес, Қазақстан Республикасының 2003-
2005 жылдарға ... ... ... ... іске ... облыста қабылданатын шаралар:
- өңдеу кәсіпорындарын олардың ... ... ... несиелермен толықтыру есебінен дамыту жөніндегі;
- ауылдық округтерге ... - ... ... ... ... ... құру ... қаржы проблемасын шешу
жөніндегі;
- блыс аудандарында "ҚазАгроҚаржы" ЖАҚ ... ... ... ... жетуге облыстагы әзірленген мақта және жүзім
шаруашылықтарын ... ... 2005 ... ... ... іске асыру ықпал етеді.
2003 жылғы деңгейге өсімді 104,6%-ға үлғайта ... ... іске ... ... 2005 жылы ... өнім көлемін 70,8 млрд
теңгеге жеткізу межеленуде.
Өсімдік ... ... ... ... өнім ... ... 37 млрд. теңгеге қарсы 2005 жылы 41,8 млрд. теңгеге дейін жеткізу
көзделуде.
2003-2005 жылдар ... 2003 жылы 340 мың ... 2005 ... ... ... ... ... өндіруді біртіндеп арттыру қарастырылуда немесе
өсім 2,9%-ды қүрайды. Астық өндірісінің ... егіс ... ... ... майлы дақылдар егіс көлемін біршама ... ... 51 мың ... 53 мың. ... ... ... ... үлғайту есебінен.
Шитті мақта өнімділігінің 2003 жылы 19 ц/га-дан 2005 жылы 20 ... ... ... ... жиын 335 мың ... 345 мың тоннаға дейін
немесе 3%-ға артады.
Көкөністің ... ... 2003 жылы 352 мың ... 2005 жылы 360 мың
тоннаға дейін артады.
2003-2005 жылдары датацияның артуы, жеке капиталды тарту есебінен асыл
түқымды шаруашылықты одан әрі ... ... ... ... ... ... ... қорғай
мақсатында асыл түқым ... ... ... зиянкештерден
келетін өсһщік ауруынан қорғау бағдарламалары іске ... ... ... ... жетідціру проблемасын шешу, жердің
өнімділігін қалпына келтіру мен ... ... ... ... іске ... ... шаруашылығы. Сүтті және етті мал шаруашылығы, биязы жүнді,
жартылай ... ... және ... қой ... құс шаруашылығы мен
асылданлыру жұмысы дамитын болады.
2003-2005 жылдары жыл ... 2,5 - 2,8 ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылық
технрікасын алу мен ауыл инфрақұрылымын дамытуға жұмсалатын ... ... мал басы ... ... ... жүмысын дамыту,
ветеринарлық қызмет пен жем базасын ... ... ... ... ... және ... ауылды аудандарында шағын
кәсіпкерлік субъектілерін дамыту, ауылшаруашылық өнімді ... ... ... жоне ХТТ ... жөніндегі шаралар қабылданатын болады.
Инвестициялық қызмет ауыл ... ... ... ... ... болады.
2005 жылы мал мен құс етінің өндіріс көлемі 60,7 мың тоннаға ... 2003 ... ... ... ... сүт 461,2 мың тонна немесе
сәйкесінше 107,2%, жүмыртқа — 155,9 млн. дана немесе 110,2% және жүн ... ... 107,2% ... жылы 2002 жьомен салыстырганда мал шаруашылығының жалпы өнім
көлемі 24,4%-ға ... ... ... ... ... дамуы
Болашағы. Кешенді дамыту мақсаты - сыртқы нарыққа ... ... ... ... техникалық жағдайын жақсартатын тиімді ... жүйе мен ... ... ... Көлік және
телекоммуникация жолдарын дамыту төмендегілерді қарастырады:
2005 жылы 2002 жылмен салыстырғанда темір жол көлігімен жүк тасымалдау
көлеімі ... ... жылы ... ... көлемі 2002 жылғы деңгеіімен
салыстырғанда 13%-ға артады.
Жеке кәсіпкерлер мен ... ... ... жүк ... ... қоса есептегенде 2002 жылмен 2005 ... ... ... жүк ... күрайды. Тиісінше көліктің осы
түрлерімен жүк ... ... ... ... өсім 61%-ды құрайды.
Автомобиль жолдарының үзындығы 2005 жылы 2001 ... ... ... жылы ... ... жолдарды күрделі жөндеу үзақтығын 15 км
дейін жоне орташа жөндеуді 124 км дейін арттыру ... 2004 жылы ... ... 20 км жоне орташа жөндеуді 123 км арттыру жоспарлануда.
Республикалық дорежедегі жолдарды орташа жөндеуден ... ... ... 2002 ... ... 300 км ... артады, ал күрделі ... 20 км ... ... ... жолдар бойынша 2003 жылы 222 км> 2004 жылы ... км, 2005 жылы — 300 км ... ... ... ... жоспарлануда.
Күтілетін саяхат саласының дамуы мен. Түркістан қаласының мүсылман
әлеміндегі маңызына байланысты ... әуе ... ... көлемі біршама өсетін болады.
Телефон байланысының уақыттық төлемге өтуіне сәйкес байланыс ... ... ... 2005 жылы 2002 ... ... 17,1%-ға артады.
Сыртқы сауда қызметі
Болашағы. 2003-2005 ж.ж. сыртқы экономикалық қызметтің ... ... ... арттыру, импорт ауыстырушы өнім шығару,
шетелдік әріптестермен ынтымақтастықты нығайту, сыртқы ... ... ... ... ... жылы 2001 жылмен салыстырғанда тауар айналымы 6,7 ... ... және оның ... 368,5 ... долл. қүрайды, экспорттық
жеткізулер 23,3 пайызға өседі, импорт 22,2 ... ... ... ... ... - 173,1 млн. АҚШ ... ... ААҚ, "Южполиметалл11 ЖАҚ, "Химфарм" ААҚ, "Шымкентмай" ААҚ-ында
экспортқа бағытталгән өндірістердің ... ... ... жаңа
кәсіпорындарды іске қосу, ... ... ... ... жаңа тауардың түрлерін шығару, минеральдық өнімдердің мүнай
және мүнай өнімдерінің, қорғасын, мақта, мал және ... ... ... ... ... ... жасайды.
Импорт ауыстыру өнімдерінің игерілуіне, "ИнтерКомШина" ААҚ-ының іске
қосылуына. ауыл шаруашылық салаларының өнімдерін кайта ө-ндеуінің, шағын
косіпорындарының ... ... ... машина және қондырғылар, темекі
өнімдері, азық-түлік тауарларының кейбір ... ... және ... және ... ... ... кондитерлік өнімдердің импортарының
төмендеуі күтілуде.
Инвестициялық қызмет
Болашағы. 2003-2005 жылдары инвестицияны тартылуының көлемі жылдан-
жылға 8 ... өсуі ... 2005 жылы ... ... ... - 30,3 ... ... болып, 2001жылға шаққанда 137,7 пайызын
күрайды.
2003-2005 жылдардың аралығында 17075 окушы орны бар 56 ... ... ... 21 ... 15 аурухана мен емхананың, 47 коммуналдық
максаттағы объектілердің, соның ... ... су ... ... ... ... жабдыктау қүбырларын (143 км), Сарыағаш
қаласының (33,8), Арыс қаласының ... ... ... су ... км), ... ... ... жабдықтауды қайта жаңартуының (187 км)
қүрылысы және косымша жаңарту жұмыстары жоспарлануда. ... ... ... ... ... ... және мүз алаңдарының қүрылысы,
Түркістан қаласындағы "Өнер ... үйі мен ... іске ... ... несие тетіктерін 1162,7 мың. шаршы метр ... ... ... кәсіпкерліктің дамуы
Болашағы. 2003-2005 ж.ж. шағын кәсіпкерлікті дамытудың басымды
бағыттары ауыл ... ... ауыл ... ... ... өңдеу,
өнім шығару өндірістерін дамыту, туризм және қонақ үйлік қызмет көрсетуді
дамыту ... қала ... жылы ... ... саны 89,5 мың ... ... бүл 2002 ... 8,2 мың бірлікке немесе 16,9 пайызға көбейеді ... 292,4 мың ... ... бизнес өкілдері төрт жыл ішінде 222,1 млрд.теңге сомға өнім
өндіреді және қызмет көрсетеді, ... ... 2005 жылы ... ... 60
млрд.теңгенң құрайды, бұл көрсеткіш 2002 жылдан 16,9 пайызға жоғары.
Болжамдық мәліметтер бойынша 2003 жылы ... және ... ... және орта ... ... ... ... 335
млн.теңге, ал 2005 жылы 400 млн.теңге бөлінетін болады.
Әлеуметтік қоргау және кедейшілікті төмендету
Болашагы. Кедейшілікті тудыратын жағдайлардың көп ... ... ... әдістері мен амалдарын кеңейтуді ескеріп, 2003-2005 жылдарға
арналған ... ... ... ... ... ... Негізгі басымдықтар аймақтың еңбек әлеуетін толық ... ... ... колдау, экологиялық, инфрақүрылымдық жоне
демографиялық факторлардың келеңсіз әсерін ... ... ... ... ... ... ... қолын жеткізуге бағытталатын
болады.
Кріктеу және түрғындардың ... ... ... ... ету ... қамтамасыз ету арқылы, еңбекпен айналыспайтын халықты
жүмыспен камтуға қолғабыс етілетін болады. 2003 жылы — 9,0 мың ... ... - 10 мың, 2005 жылы — 11,0 мың ... ... ... болжамдануда.
Еңбек нарығындағы шиеленісті жағдай, әсіресе орта мектепті, ... ... ... ... ... ... даярлау, қайта
даярлауды үйлестіруде облыстық бағдарлама іске ... ... ... ... ... кәсіби бағдарлау және жүмысқа орналастыру
барысында оқу орындары мен еңбекпен камту органдарының өзара ... ... ... ... ... және ... ... атты
бағдарламалар әзірленді.
2003-2005 жылдар аралығында 3800 жүмыссыз кәсіби окуға, кайта оқуға және
біліктілікті ... ... ... ... ... ... еңбек рыногының мәліметтері бойынша бірынғай
банкі жасалынды, еңбекпен камту ... ... ... ... ... Кедейшілік күйінен халыктың жекелеген топтарын алып
шығару үшін, облыста Аймақтық микронесиелеу ... іске ... жыл ... осы ... үшін 60-70 млн. ... ... Осы шараларды
іске асырған жағдайда ең төменгі. еңбек ақы ... ... ... саны 2002 жылғы 168,9 мың адамнан 2005 жылы 142,8 мың адамға
дейін ... ... ... ... ... орташа айлық
мөлшері 2002 жылғы 893 теңгеден, 2005 жылы 713 ... ... ... ... ... ... ... бюджеттен 2003 жылы —
2,9 млрд. теңге, 2004 жылы — 3,3 млрд, 2005 жылы — 3,7 ... ... ... қорғау
Халық, еңбекпен қамту және еңбек ресурстарын дамыту.
Болашагы. Орта мерзімді болашақта халық саны өсіп, 2005 жылы 2060,0
мың ... ... ... ... ... оң ... ... көші-қон процесі жалғасады.
2003-2005 жылдары көші-қон сальдосы 400-500 адамды құрайды. Осы
жылдарда 34 мың ... ... ... ... оның ... ... аса назар бөлінеді.
Әлеуметтік саясатты, оның ішінде кедейшілікті жоне жұмыссыздықты жою
мәселелерін жетілдіру бойынша жүмыстар жүргізіледі.
Экономикалык белсенді халық саны 3,1 ... ... ... болжам бар.
Ірі кәсіпорындар мекемелерін іске қосу арқылы, шағын және орта ... жеке ... ... ... экономика салаларында жүмыс
істейтіндер саны 4,4 пайызға көтеріледі. Номиналдық еңбекақы көтерілу
тенденциясы ... 2002 ... 12329 ... 2005 жьшы 16203 ... көтеріледі. Еңбекақы қоры 2005 жылы болжам бойынша 44,1 млрд. теңгеге
дейін, немесе 34,7 пайызға көтеріледі.
Халықтың ақшалай кірісі 2003 ... 60000,2 ... 2005 жылы ... ... ... бұл ... ... табыстары күнкөрістің ең
төменгі шама шегінен төмен халық үлесін 33,9 пайыздан 30,2 пайызға азайтуға
мүмкіндік береді. ... ... ... көзі — еңбек ақы және халықгың
өзінше табыстары болып сақталады.
Халықтың ақшалай шығындары ақшалай табысқа сәйкес ... Жан ... ауыл ... ... ... ара ... ... 42 пайызын құрайды.
Білім беру.
Болашағы. «Мектеп алдынғы ... ... ... ... ... «Ауыл мектебің бағдарламалары» іске асыру арқылы білім
жүйесінің ойдағыдай дамуына ықпал етеді. ... ... ... ... ... ... жаңа ... шығару, ауыл мектебін
дамыту бағдарламаның келешектегі негізгі мәселелері бола бермек. 2003 ... ... ... ... мектепке дейінгі мекеме саны 4 бірлікке
көбейеді. 2004-2005 жылдары тағы 6 ... ... ... ... ... саны 107 ... 2005 жылы ... балалар саны 13,8 мың
болады. Білім үйымдарында 5-6 жасар балаларды мектепке дейінгі ... ... ... алды оку ұйымдастырған мектепке дейінгі мекеме саны 2001 жылы
70 бірліктен, 2005 жылы 86 ... ... ... 865 ... 882
бірлікке дейін жетеді.
Президенттің Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауына сопкес, ауылды
жерлерде оку ... ... 3 ... ... ... ... ... мектептердің материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында, білім
беру жүйесін одан әрі ... ... ... ... ... ... аудандары мен ... 15 ... ... ... орта ... ... ... орта білім беру,
кешкі мектептер, басқа ведомствалық мектептер және ... ... ... мектеп-интернаттарды қоса есептегенде мемлекеттік
мекемелердің саны 2005 жылы 1029 ... ... ... ... Үкіметінің 2002 жылғы 26 наурыздағы «Ауыл
мектептерінің жағдайы және даму болашағы туралың отырысының 6 ... ауыл ... ... жөндеу жүргізу үшін 2003-2005 ... 17,5 ... ... жылы ... ... алды ... 100 ... қамтылатын
болады. Жалпы білім беру мектептері оқушыларының саны 2005 жылы 550,9 ... ... жылы ... ... ... ... ... жылы Түлкібас ауданында 1 мемлекеттік косіби ... ... ... ... ... саны 2002 жылы 9,1 мың ... 2005
жылы 9,4 мың адамға дейін өседі.
Колледждер бойынша, оқушылар саны 2002 жылғы 17,08 мың ... ... 17,56 мың ... ... ... оның ішінде бюджет есебінен — 4,63 мың
адам. өсу қарқыны 11,6 пайыз болады.
2003-2005 жьищары 6 ... ... емес және 13 ... ... ... мамандарды дайындайтын жоғары оку орындары болады.
Мемлекеттік жоғары оқу орындарының студенттерінің ... саны 2002 ... мың ... 2005 жылы 40,5 мың ... ... жетеді.
Денсаулық сақгау
Болашагы. Казақстан Республикасы Президентінің халыққа Жолдауын іске
асыру, медициналық көмектің аз шығынды ... ... ... ... көмекке қолға жетімділікті қамту, Денсаулық ... ... ... жүмыстар жалғасады.
Осы мақсатта мынштар көзделеді:
- аймактық бағдарламаны іске асыру арқылы халықгың ауру-сырқаттылығын,
соның ішінде олеуметтік маңызды ауруларды ... ... ... ... ... ... сақтау жүйесін дамыту мақсатында, медикалық-
санитарлық көмек беретін жүйелерді қайта құруды жүргізу, соның ... ... саны 2003 ... 185 ... жылы 194 бірлікке дейін, отбасылық-дәрігерлік амбулаторііялар
саны 2003 жыдцың 142 бірлігінен, 2005 жылы 146 ... ... ... 151-154 дейін өседі;
- емдеу-профилактикалық мекемелерді, әсіресе ... ... ... ету;
-материалдық-техникалық базаны нығайту, медицинаяық жабдыкден және
сашггарлық көлікпен қамту, күрделі құрылысқа қаржыны көтеру бойынша шаралар
қабылдау;
- 2005 ... ... ... ... 728-ге ... ... оның
ішінде 5 доріхана - ауылдық жерлерде, ... ... ... ... ... түрлерін көбейту;
Түркістан, Кентау қалаларында, Сарыагаш, ... ... ... ... жоне қайта жөндеу;
- халық арасында салауатты өмір салтын ... ... ... ... ... күшейту, денсаулық сақтау,
білім беру, спорт, модениет жоне ақпарат шараларын үйлестіру.
Мәдениет, спорт.
Болашагы. Кітапхана және клубтары жоқ, ... саны 1000 ... ... ... ... 46 кітапхана, 28 ауылдық клубтар ашылуы
жоспарланды. Кітапханалар әлеуметтік ... ... ... ... тіл ... қамтылады. Ауылдық клубтардың, кітапханалардың
материалдық-техникалық базасын одан әрі нығайту бойынша жұмыс жүргізіледі,
олар-күрделі және ... ... ... жас ... қолдау және
тарихи-мәдени мүралық ескерткіштерді сақтау үшін демеушілер қаражаты
есебінен, жергілікті ... ... ... ... аудан орталықтарында
кино көрсету көзделді, сол мақсатта 14 кинозал ашу жоспарланды.
Салауатты өмір салтын насихаттау, ... ... ... ... және ... барлық халықтың қолын жеткізуге қамту 2003-
2005 жылдардың ... ... ... ... Осы ... ... жерлерде, түрғын массивтерде, азаматтардың демалыс орындарында
жаңа спорт алаңдарының қүрылысы жоне ... ... ... ... ... О.Жарылқапов атындағы стадионы,
Түркістан жоне Кентау ... жүзу ... ... ... ... кешені, Кентау қаласындағы С.Құралбаев атындағы стадионы
қайта жөндеуден өтеді. Ордабасы ... ... ... балалар мен
жасөспірімдер спорт мектебінің қүрылысы көзделуде.
2003 жылы ... ... ... мен ... ... мектебі
және Шымкент каласында спортсмендерді дайындайтын спорт мектебін ашу
жоспарланды.
3.2 ... ... 2010 ... ... стратегиялық жоспарды
іске асыру бойынша іс-қимыл
стратегиясы
1. Әлеуметтік даму
Мақсат: Халық санын көбейту
1.1 Туу деңгейін көтеру және сақтау мақсатында, халықтыц туу бағытып ... ... ... ... ... ... орындау қатаң саясаты арқылы
жүргізіледі - бала туғанға жәрдемақы, аз қамтылған ... 1 ... ... ... ... ... және ... сыныпта оқу кезінде
тегін тамақпен қамту. Халық үшін сапалы білім ... ... ... ... ... жұмыста денсаулық сақтай үшін барлық жағдай жасау.
Отбасылық қарым-катынас қүру, отбасы құруға ... ... ... ... ... ... демография жөнінде білім ... ... ... ... ... үй ... ... кадрларды даярлау және қайта даярлау бағдарламасын іске асыру арқылы
жастарды еңбекпен қамту саясаты жүргізіледі;
-профессионалдық білім алу және өз ісін ашу үшін ... ... ... және ... ... әйелдерді нақты медицина қызметімен тегін
қамту,,босану мекемелерінің материалдық-техникалық базаларын нығайту?
Оңтүстік Қазакстан облысында республика бойынша туу деңгейі ең жоғары,
сондықтан, 2001-2005 ... ... саны 2133,5 мың ... ... ... туу ... жақсарту мен сақтау
Бала туу және емізу, қауіпсіз ана болу ... ... ... және ... жоғары сапалы санитарлық коммерциялық емес білім алуы
қамтамасыз етіледі. Ерте бала жасынан әйелдер және еркек ... ... ... ... ... ... сұрақтары бойынша кеңес қызметтері кең енгізіледі.
СПИД және де басқа жыныс жолдарымен таратылатын ... ... ... бөліну жоспарлануда.
1.3 Көшіп-қону процесстерін реттеу
Еңбекке қабілетті халықтың тиісінше табыс табуына мүмкіндік беретін
экономикалык ... ... ету ... шараларды эммиграциялық
процесстерді тежеу ісінде өзекті ... деп ... ... қолдау жөніндегі, шағын несие беруді қоса алғанда, ... ... әр ... ... ... ... арнайы бағдарламалар
кеңейтілуге және тиімді іске асыруға тиіс.
Эммиграциялык саясатта көшіп ... ... және ... ... ... ... ... әлеуметтік және экономикалық
жүйесіне тезірек кіруі үшін жағдай жасау ... ... ... ... шаралар қолдану қажет.
Халықтың ішкі көшу-қонуды реттеудің аймақтык саясатын жургізу керек, оның
мақсаты халықтың өзгеруіне тез ... ... ... көші-қон
оңтайлығын арттыру болуға тиіс.
1.4. Өлім деңгейін төмендету және өмірдің ұзақтылығын көтеру
Денсаулық сактау ... ... ... ... ... ... қызметіне қол жеткізуін жақсарту.
2. Халықты экономикалық, экологиялық және әлеуметтік негізделген схема
бойынша аймақта орналастыру
Мақсат: Ауылды әлеуметтік-экономикалық дамыту бағдарламасын іске ... ... қала ... ... бар елді ... елді мекендерді дамыту арқылы аудандарда ... өмір ... ... Ауылды әлеуметтік-экопомикалъщ дамытатыи ... ... ... ... ... "Ауылды әлеуметтік
экономикалык дамыту" әр 5 жыл сайын қабылдаңады.
Бағдарламаға өнімді тарату, ақпараттық маркетинптік ... ... ... ауыл ... өнімдерін өңдеу бойынша накты
шаралар кіреді. Мәдениеттік құрылыс ... ... ... ФП, ФАП, мәдениет объектілерінің жаңа күрылысы, күрделі
жөндеуі, авто жолдарын қалпына келтіру жоспарлануда.
2.2. Экономика стагисииясыиа байланысты тоқтап ... ... және жаңа ... ... құру- Орта және шағын бизнесті дамыту,
бюджетке кәсіпкерлік субъектілерінен қаржы түсуі ... және ... ... орта ... ... 2 есе ... ... деңгейінің төмендеуі, жалпы отбасылар ... ... ... ... шегінде түратын отбасылар саны азаяды.
3. Аймақта еңбек ресурстарын орнықты пайдалану және ... ... ... ... ... ... өмір сүру үшін ... жасау, халықты өзін
өзі қамту, жаңа жүмыс көздерін құру
3.1. Жумыссыздарды қаііта даярлау бойынша ... ... ... ... ... ... мақсат: олардың
міндетті түрде еңбекке орналастырылуы көзделуге ... ... ... ... ... іске ... жүмыссыздарды қайта даярлау
бағдарламаларының тиімділігін арттыру қажет.
Жұмыссыздарды ... ... ... ... ... ... оңтайлы жолы, ұзақ уақыт жұмыссыз жүргендер қатарындағы адамдарды
жұмысқа орналастыру мәселелері бойынша кәсіпорындардың жұмысқа орналастыру
секторымен өзара ... ... ... ... байланысты, жұмыссызды
алдаға уакытты аталған кәсіпорынға кайта даярлау курстарына жұмыссызды
қайта ... ... ... ... ақы төлеу тетігін енгізу
мүмкіндігін зерделеу қажет.
3.2. Жұмыс берушілердіц ... ... ... ... және ... ... мәселелерін пысықтау, шағын бизнес пен жеке
кәсіпкерлікті дамытуга жәрдемдесу
Бизнестің даму мүмкіндіктерін кеңейту - жүмыс ... ... ... ... және ... ... ... жолдарының бірі.
Сонымен, өндірісті кеңейтуге, ... және орта ... ... дамытуға жәрдемдесу бағдарламаларын өрістету кажет. Село үшін
өзара ... ... ... ... ауыл ... ... ... және табыстарды үлғайтуға, шаруа (фермер)
қожалығын, халықтың жеке косалқы шаруашылығын, селодағы ауыл шаруашылығына
қатысы жоқ ... ... ... инфрақүрылымын дамытуға, шағын
несие беруді кеңейтуге жәрдемдесу аркылы село халқын жүмыспен ... ... ... табыстарын үлғайту жөніндегі бағдарламалар неғүрлым маңызды
болады. Несиелік одақтардың дамуы үшін жағдайлар жасау ... өз ісін ашу ... ... ... ... ... оқу
мақсатында арналған гранттік немесе өзге қаржылык ... ... ... ... ... мерзімі
Жоспарлау процессінің мазмұнны
Макроэкономикалық (мемлекеттік) жоспарлау
Аумақтық
жоспарлау
Ұйым ішіндегі жоспарлау
Мироэкономикалық жоспарлау
Ұзақ мерзімге жоспарлау
Орта мерзімге жоспарлау
Ағымдағы жоспарлау
Экологиялық жоспарлау
Ғылыми-техникалық жоспарлау
Әлеуметтік жоспарлау
Экономикалық жоспарлау
ЖОСПАРЛАУ
Миссия
Басты мақсат
Күшті жақтар
Әлсіз жақтар
Мүмкін-діктер
Қатер-лер
Күтілетін ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақты әлеуметтiк экономикалық дамуын жоспарлау мәселелерi82 бет
Корпорацияның қаржылық стратегиясының мәні мен мазмұны9 бет
Әлеуметтік - экономикалық стратегиялық жоспарлау42 бет
Әлеуметтік экономикалық дамуды жоспарлау 35 бет
Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен болжаудың теориялық және методологиялық негіздері44 бет
Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен болжаудың теориялық және методологиялық негіздері туралы147 бет
География сабағында экологиялық тәрбие беру әдістемесі.61 бет
Кәсіпорындағы маркетингті жоспарлау34 бет
Тұрақты экономикалық өсу жағдайындағы инвестициялық жобалардың және оларды басқару74 бет
Әлеуметтік-экономикалық жоспарлау67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь