Көлік құралдарына салынатын салықтың экономикалық мазмұны


Көлік құралдарына салынатын салық – мемлекет пен көлік құралдары арасындағы экономикалық қатынасты реттейтін салық. Көлік құралдарын иелері көлік құралдарын иемдену барысында республиканың автокөлік жолдарын пайдаланады. Ал осы автокөлік жолдарын қаржыландыру мемлекеттік бюджеттен жүзеге асырылады. Сондықтан да көлік салығының экономикалық мәні зор.
Көлік құралдарына салынатын салық тікелей нақты салық болып табылады.
Меншік құқығында салық салу объектілері бар жеке тұлғалар және меншік, шаруашылық жүргізу не оралымды басқару құқығында салық салу объектілері бар заңды тұлғалар, олардың құрылымдық бөлімшелері көлік құралдарына салынатын салықтың төлеушілері болып табылады.
Лизинг алушы қаржы лизингі шарты бойынша берілген салық салу объектілері бойынша көлік құралдары салығын төлеуші болып табылады.
Мыналар көлік салығын төлеушілер қатарына жатпайды:
- ҚР Үкіметі белгілейтін көлік құралдарына қажеттілік нормативтері шегінде бірыңғай жер салығын төлеушілер;
- меншікті ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруде пайдаланылатын мамандандырылған ауыл шаруашылығы техникасы бойынша бірыңғай жер салығын төлеушілерді қоса алғанда, ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілер;
- мемлекеттік мекемелер;

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Меншікке салынатын салықтар: көлік құралдарына салынатын салық
5.1. Көлік құралдарына салынатын салықтың экономикалық мазмұны
2. Заңды және жеке тұлғалардың әртүрлі көлік құралдары бойынша көлік
құралдарына салынатын салықты есептеу және төлеу механизмі

1. Көлік құралдарына салынатын салықтың экономикалық мазмұны
Көлік құралдарына салынатын салық – мемлекет пен көлік құралдары
арасындағы экономикалық қатынасты реттейтін салық. Көлік құралдарын иелері
көлік құралдарын иемдену барысында республиканың автокөлік жолдарын
пайдаланады. Ал осы автокөлік жолдарын қаржыландыру мемлекеттік бюджеттен
жүзеге асырылады. Сондықтан да көлік салығының экономикалық мәні зор.
Көлік құралдарына салынатын салық тікелей нақты салық болып табылады.
Меншік құқығында салық салу объектілері бар жеке тұлғалар және меншік,
шаруашылық жүргізу не оралымды басқару құқығында салық салу объектілері бар
заңды тұлғалар, олардың құрылымдық бөлімшелері көлік құралдарына салынатын
салықтың төлеушілері болып табылады.
Лизинг алушы қаржы лизингі шарты бойынша берілген салық салу
объектілері бойынша көлік құралдары салығын төлеуші болып табылады.
Мыналар көлік салығын төлеушілер қатарына жатпайды:
- ҚР Үкіметі белгілейтін көлік құралдарына қажеттілік
нормативтері шегінде бірыңғай жер салығын төлеушілер;
- меншікті ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруде пайдаланылатын
мамандандырылған ауыл шаруашылығы техникасы бойынша бірыңғай
жер салығын төлеушілерді қоса алғанда, ауыл шаруашылығы
өнімдерін өндірушілер;
- мемлекеттік мекемелер;
- салық салу объектісі болып табылатын бір автокөлік құралы
бойынша – Ұлы Отан соғысына қатысушылар және соларға
теңестірілген адамдар;
- салық салу объектісі болып табылатын бір автокөлік құралы
бойынша– меншігінде мотоколяскалары мен автомобильдері бар
мүгедектер;
- салық салу объектісі болып табылатын бір автокөлік құралы
бойынша – Кеңес Одағының Батырлары мен Социалистік Еңбек Ері,
Халық қаһарманы атағын алған, үш дәрежелі Даңқ орденімен және
Отан орденімен наградталған адамдар, Ардақты ана атағын
алған, Алтын алқа, Күміс алқа алқаларымен наградталған көп
балалы аналар;
- ауыл шаруашылық құрылымынан шығу нәтижесінде пай ретінде
алынған, пайдаланған мерзімі жеті жылдан асқан жүк
автокөліктері бойынша жеке тұлғалар.
ҚР-нда мемлекеттік тіркеуге жататын және есепте тұрған көлік
құралдары, тіркемелерді қоспағанда, салық салу объектілері болып табылады.
Мына көлік құралдары көлік салығының салық салу объектілері болып
табылмайды:
- жүк көтергіштігі 40 тонна және одан асатын карьерлік
автосамосвалдар;
- мамандандырылған медициналық көлік құралдары.
Көлік құралдарына салынатын салықты есептеу айлық есептік
көрсеткіштермен белгіленген мынадай ставкалар бойынша жүргізіледі:

Кесте 5.1. Көлік құралдарына салынатын салықтың ставкалары
Салық салу объектісі Салық ставкасы
(АЕК)
Двигатель көлемі мынадай жеңіл автомобильдер (текше
см.):
1100-ге дейін қоса алғанда 4,0
1100-ден жоғары 1500-ді қоса 6,0
1500-ден жоғары 2000-ды қоса 7,0
2000-ден жоғары 2500-ды қоса 12,0
2500-нан жоғары 3000-ды қоса 17,0
3000-нан жоғары 4000-ды қоса 22,0
4000-нан жоғары 117,0
2. Жүк көтергіштігі мынадай жүк таситын арнаулы
автомобильдер (тіркемелерді есептемегенде):
1 тоннаға дейін қоса алғанда 6,0
1 тоннадан жоғары – 1,5 тоннаны қоса 9,0
1,5 тоннадан жоғары – 5 тоннаны қоса 12,0
5 тоннадан жоғары 15,0
3. Шынжыр табанды машиналар мен механизмдерді
қоспағанда, өздігінен жүретін машиналар мен 3,0
пневматикалық жүрістегі механизмдер
4. Автобустар:
12 отыратын орынға дейін қоса алғанда 9,0
12-ден жоғары – 25 отыратын орынды қоса 14,0
25 отыратын орыннан жоғары 20.0
5. Мотоциклдер, мотороллерлер, мотошаналар, көлемі
шағын кемелер (двигателінің қуаты 55 кВт-тан артық 1,0
емес) 10,0
Мотоциклдер (двигателінің қуаты 55 кВт-тан жоғары)
6. Катерлер, кемелер, буксирлер, баржалар, яхталар
(двигательдің қуаты мынадай ат күшіне тең): 6,0
160-қа дейін қоса алғанда 18,0
160-тан жоғары 500-қоса 32,0
500-ден жоғары 1000-қоса 55,0
1000-нан жоғары әрбір киловатт
7. Ұшу аппараттары қуатта айлық
есептік
көрсеткіштің 4,0 %

Жеңіл автокөліктердің 7 АЕК ставкасы бойынша салық салынатын
двигателінің көлемі 1500-ден жоғары – 2000 текше см-ді қоса, 12 АЕК
ставкасы бойынша салық салынатын 2000-нан жоғары – 2500 текше см-ді қоса,
17 АЕК ставкасы бойынша салық салынатын 2500-ден жоғары – 3000 текше см-ді
қоса және 22 АЕК ставкасы бойынша салық салынатын двигателінің көлемі 3000-
нан жоғары – 4000 текше см-ді қоса алған көлемде болған кезде салық сомасы
двигательдің аталған көлемінен асқан әрбір әрбір бірлік үшін 7 теңгеге
ұлғайтылады.
Салық төлеудің белгіленген мерзімі аяқталғанға дейін пайдалану мерзімі
6 жылдан асқан жеңіл автокөлік құралдары бойынша мынадай түзету
коэффициенттері қолданылады:
ТМД елдерінде шығарылған автокөлік құралдары үшін:
6 жылдан – 15 жылға дейін қоса алғанда - 0,3;
15 жылдан жоғары – 25 жылды қоса - 0,2;
25 жылдан жоғары
– 0,1;
двигатель көлемі мынадай басқа автокөлік құралдары үшін:
3000 текше см-ге дейін қоса алғанда - 0,5;
3000-нан жоғары – 4000 текше см-ді қоса - 0,7;
4000-нан жоғары
- 1,0.
Пайдалану мерзімі 20 жылдан асқан ТМД елдері шығаратын жеңіл
автокөліктер мен мотоциклдер бойынша жеке тұлғалар үшін түзету коэффициенті
0.
Мысалы, жеке не заңды тұлғаның меншігінде 1998 жылы шығарылған,
двигатель көлемі 3199 текше см Mercedes BENZ G 320 маркалы автокөлігі бар.
Осы автокөлік құралына көлік салығын есептелік.
Есептеу
Mercedes BENZ G 320 маркалы автокөлігінің дв. көлемінің асуы кестеде
көрсетілген 3000 текше см дв. көлемінен 199 текше см (3199 – 3000) құрайды.
Бюджетке төленуге жататын салық сомасын анықтау үшін көліктің шыққан жылы
мен шығарылған елі ескерілуі керек. Бұл жағдайда аталған автокөлік шетелде
шығарылған көлік құралы екендігі белгілі және пайдалану мерзімі 6 жылдан
асатындықтан, оған 0,7 түзету коэффициенті қолданылады. Сонымен, аталған
көлік құралына 2007 жылға салық сомасы 16 837 теңгені құрайды:
((22 x 1 092 ) + (199 x 7)) = 16 837 теңге,
мұндағы, 22 - салық ставкасы (АЕК-пен);
1 092 - 2007 жылға белгіленген АЕК (теңгемен);
199 - дв. көлемінің кестеде көрсетілген дв. көлемі
3000 текше см-ден асуы;
7 - әрбір асқан бірлік үшін салық ставкасы,
теңгемен;
0,7 - пайдалану мерзімі 6 жылдан асқан шетел
машиналарына (ТМД қоспағанда) түзету коэффициенті.
Белгіленген салық төлеу мерзімі аяқталғанға дейін пайдаланылу мерзімі
7 жылдан асқан ТМД елдерінде шығарылған жүк таситын, арнаулы автокөлік
құралдары бойынша мынадай түзету коэффициенттері қолданылады:
7 жылдан – 14 жылға дейін қоса алғанда - 0,5;
14 жылдан – 20 жылды қоса - 0,3;
20 жылдан жоғары - 0,1.
Салық кодексімен шетелде шығарылған жүк автокөліктеріне пайдалану
мерзіміне қарай түзету коэффициенттерін қолдану қарастырылмаған.
Пайдалану мерзіміне байланысты ұшу аппараттарының салық ставкаларына
мынадай түзету коэффициенттері қолданылады:
1999 жылғы 1 сәуірден кейін ҚР-ның шегінен тыс жерлерден сатып
алынған ұшу аппараттарына:
пайдаланылу мерзімі 5 жылға дейін қоса алғанда - 1,0;
пайдаланылу мерзімі 5 жылдан жоғары – 15 жылды қоса - 2,0;
пайдаланылу мерзімі 15 жылдан жоғары -
3,0.
1999 жылғы 1 сәуірге дейін сатып алынған, сондай-ақ 1999 жылғы 1
сәуірден кейін алынған және ҚР-нда 1999 жылғы 1 сәуірге дейін пайдалануда
болған ұшу аппараттарына:
пайдаланылу мерзімі 5 жылға дейін қоса алғанда - 1,0;
пайдаланылу мерзімі 5 жылдан жоғары – 15 жылды қоса - 0,5;
пайдаланылу мерзімі 15 жылдан жоғары -
0,3.
Көлік құралының пайдаланылу мерзімі көлік құралдарының паспортында
(әуе кемесін ұшуда пайдалану жөніндегі нұсқамада) көрсетілген көлік құралы
шығарылған жыл негізге алына отырып есептеледі.
Катерлер, кемелер, буксирлер, баржалар, яхталардың пайдаланылу
мерзіміне қарай салық ставкаларына мынадай түзету коэффициенттері
қолданылады:
5 жылға дейін қоса алғанда - 1,0;
5 жылдан жоғары – 10 жылды қоса алғанда - 0,5;
10 жылдан жоғары – 20 жылды қоса алғанда - 0,3;
20 жылдан жоғары – 30 жылды қоса алғанда - 0,2;
30 жылдан жоғары -
0,1.

5.2. Заңды және жеке тұлғалардың әртүрлі көлік құралдары бойынша көлік
құралдарына салынатын салықты есептеу және төлеу механизмі
Бұл салық түрінің ерекшелігіне қарай өзінің белгіленген есептеу мен
төлеу тәртібі бар. Атап айтсақ, салық төлеушілер салық заңдылығына сәйкес
салық салу объектілерін әрбір көлік құралы бойынша салық ставкасын және
түзету коэффициенттерін негізге ала отырып, салық кезеңі үшін салық сомасын
дербес есептейді. Сондай-ақ салықты салық салу объектісінің тіркелген жері
бойынша бюджетке төлеуі қажет.
Көлік құралдарына салынатын салықты есептеу үшін келесі көрсеткіштерді
білу қажет.
Кесте 5.2. Көлік құралдарына салынатын салықты төлеу мөлшерін анықтаудың
көрсеткіштері
№ Көрсеткіштері Қысқаша сипаттама және төлеу тәртібі
1 Жеңіл автокөліктердің Көлік құралының паспортындағы мәлімет
двигатель көлемі (текше см) бойынша анықталады. Салық төлеу үшін
1100-ді қоса және 4000-нан жоғары шек
аралығына сәйкес келуі керек және осыған
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Көлік құралдарына салынатын салық
Көлік құралдарына салынатын салық жайлы
Көлік құралдарына салынатын салық түрлері
Аймақтық бюджеттi қалыптастырудағы меншiкке салынатын салықтың экономикалық мазмұны
Салықтың экономикалық мазмұны
Салықтың экономикалық мазмұны және теориялық мәні
Заңды тұлғаларға салынатын мүлік салығының экономикалық мазмұны
Қосылған құнға салынатын салықтың теориялық негiздерi
Салықтың экономикалық мәні
Мүлікке салынатын салықтардың экономикалық маңызы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь