Қоғам және мәдениет

Қоғам және мәдениет ұғымдарың жиi ұштастырады, бiр мағынада қолданады. Бiрақ бұл дұрыс емес, өйткенi бұлар әр-түрлi екi ұғым болып табылады. Қоғам дамып отыратың тiрi организм ретiнде көпсапалы қатынастарда болатың адамдар жиынтығы болап табылады.
Мәдениет феноменiн көптеген ғылымдар зерттейдi, олардың әрқайсысы мәдениетке әр-түрлi тұрғыдаң өз анықтамасың бередi. Солардың iшiнде эвристикалық мәнi бар анықтамалар келесi:
1. Продуктивтiлiк (өнiмдiлiк), мұнда мәдениет бiрiккен, материалды және рухани өндiрiстiң нәтижесi деп түсiндiрiледi.
2. Креативтiлiк, мұнда мәдениет шығармашылық, жасампаз әрекет ретiнде көрiнедi.
3. Аксиологиялық (құндылықтық), мұнда мәдениет феноменi қоғамға маңызды болатың құндылықтар жиынтығы деп қарастырылады.
        
        Қоғам және мәдениет. Өркениет
 
1. Мәдениет жайлы философиялық түсiнiк
2. Өркениет ұғымы, оның түрлерi
3. Осы заманғы ... ... ... және ... ... жиi ... бiр ... қолданады.
Бiрақ бұл дұрыс емес, өйткенi бұлар әр-түрлi екi ұғым болып табылады. Қоғам
дамып отыратың тiрi ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Мәдениет феноменiн көптеген ғылымдар зерттейдi, олардың әрқайсысы
мәдениетке әр-түрлi ... өз ... ... ... ... мәнi бар ... келесi:
1. Продуктивтiлiк (өнiмдiлiк), мұнда мәдениет бiрiккен, материалды ... ... ... деп ... ... ... ... шығармашылық, жасампаз әрекет ретiнде
көрiнедi.
3. Аксиологиялық (құндылықтық), мұнда мәдениет феноменi қоғамға ... ... ... деп ... ... ... жалпы ортақ негiз, ол мәдениеттi шығармашылық
әрекет  бағытта қарастыру, оның нәтижесiнде қоғамға құнды өнiмнiн жасалуы
болып табылады. Жоғарыда ... ... ... ... келесi түйiн
жасауға болады: Мәдениет- дегенiмiз iс-әрекеттiң оның нәтижелерiмен бiрге
бейiмдi болатың жаңашылдық түрлердiн жиынтығы, олар өз көрiнiсiн адамның
күш-қуатының мәнiнде табады. Мәдениет- ... ... ... ... ... жаңғыртуға мүмкiндiк беретiн үнемi даму үстiнде болатын iс-әрекет,
мiнез-құлық және қарым-қатынас жасаудың ... емес ... ... ... ... iс-әрекет мiнезiне және оның нәтижелерiне қарай- материалдық ... деп ... ... ... ... игiлiктердi
айырбастау және таратуды қамтиды; екiншiсi- өнер туындыларың, бiлiмдi,
идеалдарды, идеяларды, мораль және құқық нормаларың т.б. қамтиды.
2) шетел ... ... ... жиi тар мағынада алып «рухани
мәдениет» ұғымына тенестiредi, онда ғылымдар, бiлiм беру, тiл және өнер
көлемiне енгiзiп (Кассирерт.б.).
Рухани мәдениет ерекшелiгi, ол ... ... және ... ... Бұл ... ... ... жүйесiнде iргелi мәндердi
игеру мен түсiну жатыр. Гегелдiң аытуынша субъектiнiң мәдениетке енуiнiң
екi өзарабайланысты  жақтары бар: жалпыға ортақ тәжiрибе мен ... және ... бiр ... субъективтендiрiлу. Сонда тек бiлiмдi қана
емес, сондай-ақ шығармашылық күшi бар, әр-түрлi мәдениеттер контекстiнде
жұмыс iстей алатың адам қалыптасады.
3) мәдениеттер ... ... оның ... ... ... ... бұқаралық мәдениет субъектiсi, оның негiзгi бағыты
құндылықтар үлгiқалыптарың төмендету және комерциялық табысқа жету,
көпшiлiкке немесе әлеуметтiқ қауымдарға тән.
4) мәдениеттi географиялық негiзден де ... орын ... ... және ... ... деп ... ... мұндай бөлiнудiн шартты
және абстрактiлi екенiн ашып көрсеттi, Еураазиялық құрылықты (континент)
бiрiншi немесе екiншi iргесiнен қарамай, үстiнен қарау қажеттiгiн ... ... ... өз ... бар ... де ... ... өйткенi оның
(географиялық бөлiну) өз дұрыс жақтары бар, әсересе ол субэтникалқ
мәдениеттердi талдауда ең аса маңызды мiнездемелерiнде тоқталуға мүмкiндiк
бередi.
Мәдениет дамуының негiзгi ... бұл- ... ... табылады. Материалдық мәдениетте ол бiр ұрпақтан келесi ұрпаққа
өндiргiш күштердiң ... ... ... өндiрiстiк тәжiрибе
т.б.) және өндiрiстiк қатынастардың (ақша-товар қатынастары, т.б.
материалды қатынастардың) элементерiнiң жетуi, осыз материалдық өндiрiстiн
жүзеге асуы ... емес ... ... ... ... ... тамырлары ғасырлар тарихында
жатыр, әдет-ғұрыптар, салт-дәстүрлер, идеалдар т.б. Оларды шауып тастау-
дегенiмiз рухани мәдениеттi өз ... ... ... отырудаң айыру б.т.
Сонымен қатар, мәдениет формаларының сабақтастығы  тек ұлттық, таптыққты
ғана емес, сонымен қатар жалпы адамдықты да қамтиды. Мысалы, әдеби
шығармаларда ашылатың ... ... өлiм және өмiр т.б. ... ... ... ... ... де ортақ болып келедi.  «Мәдениетке» ұғымы
сияқты, «өркениет» ұғымы да әр-түрлi мағынада қолданылады:
1. тұрпайлық пен варварлық ... ... ... ... сатысы
(Морган, Энгельс);
2. мемлекеттер мен адамзаттың дүниежүзiлiк бiрлестiгi;
3. қоғам ... ... ... даму деңгейi;
5. мәдениет дамуының соңғы кезенi, оның құлдырауы (Шпенглер).
2.Соңғы кезеңдерде, өркениет (лат. civilis- ... деп ... оның ... ... мен ... ... көрiнетiн, жоғары
дамыған қоғамды айтады. Көптеген философтардың өркениетке деген көзқарасы
бойынша, өркениет бұл қоғам дамуының тарихында болатың ... ... ... және ... ... туу, пайда болудаң, толық сөну
сатыларынаң өтедi (Н.Данилевский, ... ... ... ... ... ... бiр неше классификациясы бар:
1) Формациялық- бұл жiктеу қоғамдық экономикалық ... ... ол ... белгiлi бiр тарихи кещенiң бiлдiредi, және белгiлi
бiр өндiрiс ... ... ... ... ... бұл қондырма және
базис жиынтығы болып табылады, ал ол өз кезiнде өндiргiш ... ... ... ... ... ... ... сатысы ретiнде- (Генри Льюис Морган американдық
зерттеушi, өмiрiнiң көбiн ирокездер арасында ... ... ... кезеңдерге бөлдi, ол жабайы, варварлық және өркениет деп, және бұл
кезеңдердiң әрқайсысы төменгi, ... ... ... ... ... бұл
тұғырнаманың негiзiнде технологиялық детерминанта жатыр. Соңғысында
өндiрiстiн ... және ... ... ... ... оған ... ... өнердiн дамыған формалары кiредi, олар
жазба тiлдiн ашылуымен және кең қолдануымен ... ... ... ... бұл тұғырнаманың авторлары мен iзбасарлары
өркениеттi тiрi организмнiң өмiр сүруiмен салыстыра ... ... ... Оқшауланған өркениет деп белгiлi бiр қоғамның
дамуының мәдени-тарихи типы ... оның ... ... ... ... Әр тiрi ... ... оқшауланған
өркениетте өз дамуының белгiлi бiр кезеңдерден өтедi: туу, балалық шақ,
кемелденген ... ... және өлу ... ... ... ... ... Тойнби
4) Питирим Сорокиннiң (американдық социолог, аксиология ... ... ... ... жүйесiб.т.- қоғам дамуының
белгiлi бiр тарихи кезеңiнде басшылыққа алынатың ... ... ... ... орай ... ... ... түрiн қарастырады: идеационалды, сенситивтi, ... ... ... ... ... ... дiни ... бiрiншi орынға
шығады (ортағасырлар), екiншiсiнде- материалды құндалақтар жоғары шығады да
метериалистiк көзқарастар басым болады (б.д.д.3-1ғ. антика кезеңi мен ... ... ... ... ... ... бұл ... этаптардың бiр-бiрiне өту кезеңi, және тек бiреуi ғана женiп шығып
басшылыққа алынады, материалдық немесе рухани.   
Ал ендi, өркениет және ... екi ... ... ... ... бар:
1. Мәдениет пен өркениет бiр. Олар синонимдер (И.Гердер, Э.Б.Тэйлор).
2. Өркениет- мәдениеттiң ақыры, оның кәрiлiк ... ... ... ... ... ... мәдениеттiң прогресi, болашаққа бой ... ... ... ... ... ... тағылық пен варварлықтан кейiнгi тарихи-мәдени саты (Л.
Морган).
5. Өркениет- этностар мен ... тән ... ... түрi
(А.Тойнби, Н.Я.Данилевский).
6. Өркениет мәдениеттiң техникалық даму деңгейi, оның материалдық ... ... ... пен ... ... ... ұғымдар
екен. Мәдениет танушы Г.Чайлдтың пiкiрiнше, өркениетке еңбектiң қоғамдық
жолымен бөлiнуi, қалалардың пайда болуы, жазбаша мәдениеттiң ... ... ... ... ... ... мен мемлекеттiң орнауы жатады.
Бiрақ бұл екi ұғым, ... ... ие ... ... ... бар ... мойындау қажет: мәдениет- жасанды объектiлер
жиынтығын (материалды және рухани) бiлдiредi, оны зерттейтiн ... ... ... этнография, мәдени антропология б.т.
Мәдениеттiң ерекшiлiгi- шындық дүниеде, ... пен адам ... ... қарастыру ролi, оның нәтижесiнде ... ... ... ... ... «тiрi организм»-«механизмге» сияқты қарсы
қойылады. Өркениет терминiң бiрiншi ... ... ... ... 1756 ... ... Бұл ... қалыптасуы таптық қоғамның пайда болуымен,
жинақтау шаруашылығынан өндiрiстiкке өтумен байланысты. Өркениеттiн ... ... ... ... ... ... қалыптастыру,
қоғам дамуының әлеуметтiк әулеттiн (потенциал) өсуi деп түсүну ... ... ... жеке, ерекше және ... ... ... ... ... т.б. ... ... еуропалық,
африкалық, батыстық, шығыстық өркениет деп; ал ... ... ... күрделi интеграциясы байқалады- жалпы бiр ... ... ... өтiп ... ... қатар оның iшiнде
оқшауланған өркениеттерде сақталынып қалады. Және бұл процестi зерттейтiң
ғылымдар да толып ... оның ... ... ғылымдармен қатар,
әлеуметтiк ғылымдар.
Сонымен, егер мәдениет кең ауқымды ұғым болып табылса- адамзат дамуының әр
тарихи ... адам ... ... ... ... ... ... дамуының белгiлi бiр дәрежеге жетуiн, ... бiр ... ... ... ... жаңа мынжылдыққа аяқ басты. Бұл ғасыр қандай болатыны
бiзге, осы ... ... ... әр жеке ... ... ... ... Адамзат өз тарихында болмыстың табиғи жағдайларынан тәуелсiз
болу үшiн, ... әр ... ... жұмысына айналуы үшiн, бәрiнеде
ортақ гуманизм идеалдарына жету үшiн көп әрекет жасады. ... ... ... ҒТР ... пен адам арасындағы үйлесiмдiлiктi бұзып, бүкiл
адамзатқа ортақ проблемаларды тудырды. Оның ... ... ... ... тән ... ... Әлеуметтiк өзгерiстердiн көп бағыттылығы, түзу және ... ... ... ... ... ол ... ... мүмкiн,
қоғамның құлдырауы мен тоқырауға келу.
2. Мемлекеттiк қатынастардың жүйесiнiң орнықтылы еместiгi, бұл екi үрдiстi
тудырады: бiрiншiсi- ... ... ал ... ұмтылады. Және дүниеқалыптасу да байқалатың тұрақсыздық
аумақтық және оқшауланғаң ... ... және ... ... ал олар өз ... ... дүниежүзiлiк дағдарысты
тудыру мүмкiн.
3. Ақпараттық технологияларды пайдалану мен байланысты, ... және ... ... ... жылдам туi.
4. Бiрiгуге, бiркелкiлiкке және өзара тығыз ... ... ... ... ... елдермен, «дамушы» мемлекеттердiң мүдделерiнiң
жалпы адамзат мүдделерiнiң, биосфераның шектеулi мүмкiндiктерi мен күннен
күнге ... өсiп бара ... ... ... арасындағы 
қайшылықтарының ұштасуы.
Ең бiрiншi болып, адамзат өркениетiнiң даму үрдiстерiн және оның күйiн
жүйелi бағалауға ... «Рим ... ... ... ... ... атты еңбегiнде, халық санының өсуi мен өндiрiстi тоқтатпаса
адамзаттың глобальды экологиялық дағдарысқа ұшырайтының болжады. ... ... ... ... ... олар ... және ... б.т. Тағы
бiр дүниежүзiлiк дамудың жорамалды моделi Месарович пен Пестелдiкi, ол
«Адамзат ... ... ... қарағанда нақтылау және негiзделген
болып келдi. Олар адамзаттың алдында экологиялық ... ... ... көптеген дағдарыста- экологиялық, энергетикалық, азықтық,
демографиялық, шикi ... т.б. ... тұр дедi. Және ... ... ... тез арады реттелмесе, тағы да үлкен дағдарыс болады деп
болжайды.
Бiрақ жоғарыда айтылған ... ... ... және ... объективтi факторларың ескермей отыр. Және ... ... ... ... Жер ... ... бәр ... қолында
деген түсiнiкке әкелдi, ал бұл да аземес.   Жалпы осы ... ... ... үш ... ... ... Интерәлеуметтiк мәселелер- мұнда мемлекет аралық қатынастарға
байланысты мәселелер ... ... және ... ... даму ... ... ... артта қалып қойюың жойю т.б.
2. "Адам-қоғам" жүйесiнiң мәселелерi- бұл әр жеке ... ... ... ... ... мен ... ... деңсаулық, халық
саны, бiлiм беру, мәдениет, компьютеризация ... ... ... дамуы мен келешегi мен т.б. байланысты мәселелер.
3. "Табиғат-адам" жүйесiнiң мәселерi- табиғат ресурстары, энергетика, азық-
түлiк, қоршаған орта т.б.мен ... ... және ... ... Адамзат тарихи көбiнесе соғыстар мен
жаулап алу тарихы болып ... ... мен ... ... мен ... ... ... Англияда, Францияда,Рессейдегi 
азаматтық соғыстар, 18-19ғғ. Еуропадағы бiрiншi және екiншi дүниежүзiлiк
соғыстар т.б. бұл ... ... ... ... ... да ... ... 20ғ. аяғынаң бастап адамзат тарихында бұл мәселенi өмiр және ... ... орын ... Бұл ... ... химиялық және
бактериологиялық қаруларды қолдану мен байланысты, адамзат, Жер ... ... ... ... бар ... ... да ... шығарды
(АҚШ Хиросима мен Ногасаки ға тастаған бомбалар 240 мың ... ... ал ... ... он есе ... күшi ... саналы ойлай алатың адамға мұндай соғыстың еш мәнсiздiгi белгiлi.
Адамзатқа мұндай ... ең ... ... мемлекеттерден туып отыр
(АҚШ, бұл ортада 100 мың әскери-өндiрiстiк комплекс бар). Ал, ... ... ету және бiр ... ... орнатылуына жол
бермеу мақсаты мен БҰҰ құрылды. Оған қарамастан ... ... ... ... атом ... ие, ал ЮАР, ... Корея, Израиль т.б.
елдер бұл қаруды жасауда.
Дүниежүзiлiк соғысты тудырып отырған тек ... ... ... ... ... ғана ... сондай-ақ аумақтық қақтығыстар да, оның
негiздерi ... ... және ... ... ... ... ... бұл мәселе бұрың КСРО құрамына кiрген республикаларға да тән
(Рессейдегi шешендердiң көтерiлiсi, ... Орта Азия мен ... ... ... арасындағы қақтығыстар).
Және қазырғы заманда ... ... ... ... ... ... ... Б.Раушенбах 1985ж.
ескерткен дей «күрделi автоматтар жасалғанда адам тағдыры солардың қолында
болады» деп
 Сонымен, келесi қортынды жасауға ... ... ... соғысты, бұл
қауыпты  түсiну мен, оның алғышарттарың (экономикалық, ... ... ... ... т.б.) жою ... мен ... ... барлық ерiк-жiгер күш қуатың жинауда, және бұл мәселелердiн бәрiң
де келiсiм, бейбiтшiлiк жолымен шешу ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәдениет аясындағы философия және оның адам мен қоғам өміріндегі алатын орны14 бет
Мәдениет және қоғам көзқарасы тұрғысынан жарнамалық іс-әрекеттің психологиялық проблемалары74 бет
Саяси мәдениеттің қазіргі қоғамдағы орны12 бет
Қазақстандық қоғамдағы жастардың саяси құқықтық мәдениетін қалыптастыру6 бет
Қазақстанның өркениеттік даму ерекшеліктері. Діни мәдениеттің қазақстандық қоғамдағы алатын орны99 бет
Қоғамның мәдениеті15 бет
Құқықтық мәдениет - қоғам мәдениетінің негізгі салаларының бірі14 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банк имиджінің қалыптасуы47 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь