Дулатов Міржақып

Дулатов Міржақып (1885 жылы, қазіргі Қостанай облысы, Жангелдин ауданы – 1935 жылы туған, Карель АКСР-ы (Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы), Беломорск ауданы, Сосновец темір жолы стансасында жерленген, 1996 жылы еліне әкелініп, қайта жерленді) – көрнекті қазақ ақыны, жазушы, педагог, қоғам қайраткері. 1920-жылдардың бас кезіндегі қазақ мәдениеті мен әдебиетінің көнкеті өкілі.
Торғайдағы 2 сыныптық орыс-қазақ педагогикалық училищесін бітірген (1902 жылы). 1902-1911 жылдары Торғайда, Қызылжарда мұғалім, 1911-1918 жылдары «Айқап» журналында , « Қазақ » газетінде қызметкер, 1917-1918 жылдары «Алаш» партиясын, Алаш автономиясын, Алашорда үкіметін құрушылардың бірі болып, Қазақ мемлекетін құру ісіне белсене атсалысты. 1920-1928 жылдары « Ақжол » газетінде ( Ташкент қаласында ) редактор,
        
        Дулатов Міржақып
(1885-1935)
1. Өмірі
Дулатов Міржақып (1885 жылы, қазіргі Қостанай облысы, Жангелдин ауданы
– 1935 жылы ... ... ... ... ... ... ... ауданы, Сосновец темір жолы стансасында жерленген,
1996 жылы ... ... ... ...... ... ақыны, жазушы,
педагог, қоғам қайраткері. 1920-жылдардың бас кезіндегі қазақ мәдениеті
мен әдебиетінің ... ... 2 ... ... педагогикалық училищесін бітірген
(1902 жылы). 1902-1911 жылдары Торғайда, Қызылжарда ... ... ... ... , « ... » ... ... 1917-1918
жылдары «Алаш» партиясын, Алаш автономиясын, Алашорда үкіметін құрушылардың
бірі ... ... ... құру ... ... ... ... « Ақжол » газетінде ( Ташкент қаласында ) ... ... ... ... ... ... институтында оқытушы, Қазақ мемлекет
баспасында саяси редактор, «Еңбекші қазақ» газетінде ... ... 1928 жылы ... репрессияға ұшырып, 1935 жылы айдауда
жүріп қайтыс болды. 1988 жылы 4 қарашада ақталды.
2. Шығармалары
Дулатов ... ... пен ... жаңа ... бағыттың
кеңінен орын алып, дамуына зор үлес ... Бұл идея ... ... » ... ... (1909 ... ... ұран болып естілді. «Бақытсыз ... ... ... (1910 ... , «Азамат» (1913 жылы), «Терме» (1915 жылы)
тағы басқа жинақтары, «Бүркіттің ... ... (1917 ... ... (1922 жылы), «Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов» (1914 ... ... (1922 ... атты ... ... әдебиет, мәдениет,
тарих, этнография мәселелері жөнінде жүздеген ... мен ... ... ... ... шығармаларынан
кейбір туындыларын қазақ тіліне аударған. Міржақып Дулатов – библографиялық
көрсеткіштің ( 1-2 бөлімі, 1926 ... , ... ... (1921 ... кейін 8
рет басылды) мен «Оқу құралы» атты ... ... ... мен оқулықтары қазақ даласына кеңінен тарап , өлке
халқының оянуына , саяси күреске араласуына үлкен әсерін тигізді.
3. ... ... ... – қазақтың аса көрнекті ағартушысы, қоғам қайраткері,
ақын, жазушы, жалын көсемсөз шебері. Туған жері - бұрынғы Торғай ... ... ... ... Әкесі Дулат аймағына аты шыққан шебер ... ... ... етік, мәсі тіккен. Шешесі Дәмеш ойын-тойдың
базары, әнші кісі болған.
Міржақып анасынан екі жасында, ... 12 ... ... ... қолында тәрбиеленеді. Асқар әкесі Дулаттың Міржақыптың оқып,
білімді азамат болып, ... ... ... сай, ... ... ... ... алуына ерекше көңіл бөледі. Ауылда туып, ауылда өскен, ауылда
оқып, ауылда қызмет ... ... ... ... ... жас ... ауыр тұрмысын, теңдігі жоқ аянышты халін көріп, түңіледі,
тебірене толқиды. Езілген еліне ес ... ... ... ... мұңдауға
серт байлайды. Халық ісіне бар болмысымен бүтіндей беріліп, «Қалғанша жарты
жаңқам мен сенікі, ... ... ... алаш» деп, бар дауысымен жар
салады.
Өз бетінше талпынып, білім жинап, орыс тілін жетік меңгерген Міржақып
орыстың озық ойлы ... ... ... ... ... ... дүниені дүр сілкіндірер дауылды күндердің тақап келе
жатқанын өзгелерден бұрын ... Кең ... ... өмір ... ... ... бейқам халқын:
«Көзіңді аш, оян, қазақ, көтер басты,
Өткізбей қараңғыда бекер жасты», -
деп, жырымен жұлқылап оятып, оларды ... ел үшін ... ... ... ... еркіндікке жетуінің басты шарты – түнек болып
торлаған қараңғылық ұйқысынан ояну, дүр ... ... ... деп
білген ол: «Оян, қазақ!» деп ұрандаудан танған жоқ. Сондықтан да оның үні
қалың ұйқыдағы қазағын ... ... ... ... маза бермей ызыңдап
оятуды мұрат тұтқан өзінен он екі жас үлкен ... ... ... үнімен қатар естіліп, қазақ даласын қатар шарлады. Сол егіз
үн тарих мінбесінен ... ... екі ... ... ... демдері
таусылғанша, тағдыр талқысымен екеуі екі жақта ... де, ... ... ... да үзілмей, қатар естіліп тұрды.
Ерте оянып, ерте есейген өр мінезді ... ... ... шебінің
алдында болды. Жалынды сөзімен де, тындырымды ісімен де, жеке ... ... де ол ... кейінгі жастарға әсер етіп, оларды ... ... ... үндеді. Оның публицистикалық толғауларынан шағын
өлеңдеріне дейін, «Бақытсыз ... ... ... ... ... ... мүддесіне арналды. Сонымен қатар ол жастарды
тәрбиелеу жөнінде көп ойланып, көп ... ... ... ... ... ... сүйетін тәрбие беруге күш салды. Жазушылық, қоғамдық
қызметке педагогтік міндетті қосарлап көтеруі де Міржақыптың халқын ... ... еді. Ел ... өгіз ... ... ... үшін
жанын қиған Жақаң:
«Ем таба алмай дертіңе мен ... бір ... ... өртеген.
Тырп етпейсің бас көтеріп көрпеден,
Еңсең неге түсті мұнша, елім-ай», -
деп дүниеден арманда кетті.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Міржақып Дулатов6 бет
Міржақып Дулатов (1885-1935)4 бет
Міржақып Дулатов шығармаларындағы елдік рух8 бет
Міржақып Дулатов өмірбаяны8 бет
Міржақып Дулатовтың өмірі13 бет
Қоғам қайраткері Міржақып Дулатовтың өмірі мен қызметі58 бет
«Қазақ» газетіндегі көтерілген оқу –тәрбие мәселелері8 бет
Алаш зиялыларының оқу-тәрбие үрдісіне қосқан тәрбиелік үлесі15 бет
Алаш зиялыларының өмірі мен қызметі31 бет
Алаш қозғалысы және Атбасар өңірі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь