Сұйықтардың механикасының элементтері

Сұйықтар мен газдардың қозғалысын және тепе-теңдік заңдарын, сол сияқты олардың қатты денелермен әсерлесуін зерттейтін физиканың тарауын гидромеханика деп атайды.
Гидромеханикада сұйықтың не газдың нақты құрылысы ескерілмейді, олар кеңістікте үзіліссіз таралған тұтас орталар ретінде қарастырылады. Тұтас орта моделі аса сиретілген газдар үшін қолдануға жарамсыз. Сұйықтар мен газдардың қатты денелерден айырмашылығы – олар өз пішіндерін сақтамайды, құйылған ыдыстың пішінін қабылдайды. Сұйықтар газдардан оларда беттік қабаттың болмайтындығымен, бірдей жағдайларда тығыздығының үлкендігімен (кризистік күйден басқа жағдайда), тығыздықтың қысымға тәуелділік сипатымен және сұйықтардың іс жүзінде сығылмайтындығымен ерекшеленеді.
        
        Сұйықтардың механикасының элементтері
Сұйықтар мен газдардың қозғалысын және ... ... ... ... қатты денелермен әсерлесуін зерттейтін физиканың ... деп ... ... не ... ... ... ... олар
кеңістікте үзіліссіз таралған тұтас орталар ретінде қарастырылады. Тұтас
орта моделі аса ... ... үшін ... ... ... ... қатты денелерден айырмашылығы – олар өз пішіндерін сақтамайды,
құйылған ыдыстың пішінін қабылдайды. ... ... ... ... ... бірдей жағдайларда тығыздығының үлкендігімен
(кризистік күйден басқа ... ... ... ... ... ... іс жүзінде сығылмайтындығымен ерекшеленеді.
Кез келген тыныштықтағы сұйыққа жұқа ... ... ... ... ... ... тұрған сұйықтың бөлігіне
күшпен әсер етеді. Әсер күші модулы жағынан бірдей, әрі ... ... ... ол бағыты жағынан ауданға перпендикуляр әсер
етеді де пластинаны ... ... ... ... ... ... күштің әсерінен анықталатын физикалық шама қысым деп аталады:
Қысымның өлшем бірлігі – ... : ... ... бірқалыпты нормаль
түсірілген күшнің тудыратын қысымы -ға тең.
Тепе-теңдік сұйықтардағы қысым Паскаль ... ... ... ... ... барлық бағыттарда бірдей, сұйықтың алып
отырған барлық ... ... ... қысым береді. Сұйықтың салмағы осы
сығылмайтын тыныштықтағы сұйықтың ішіндегі қысымның таралуына қалай ... ... Егер ... ... ... онда оның тығыздығы
қысымға тәуелсіз. Онда ... ... ... ... , оның ... тығыздығы десек, салмағы , ал төменгі ... ... ... ... ... ... өзгереді. гидростатикалық
қысым деп аталады. Бұл теңдеу бойынша сұйықтар ... ... ... ... оларға батырылған кез-келген денеге әсер ететін кері
итеруші күштің пайда ... ... ... ... Сығылғыштығы және ... ... ... идеал сұйықтың қозғалысын қарастырайық. Сұйық
қозғалысын қарастырғанда көп ... ... ... ... деп ... оның бір қабаты екінші қабатымен салыстырмалы қозғалса, үйкеліс
күштері (тұтқырлық) пайда болмайды деп ... ... ... ... ... деп атайды. Сұйық қозғалысын жете түсіну үшін ағын ... ... ... ... ... ... Қозғалыстағы сұйық үшін, оның
әрбір нүктесіне жүргізілген жанама векторының бағытына дәл келетіндей
етіп сызықтар жүргіземіз. Бұл ... ағын ... деп ... ... ... сұйық бөлігі ағын түтігі деп аталады. Егер жылдамдық
векторы кеңістіктің әрбір нүктесінде ... ... онда ағын ... стационар ағын деп аталады. Әдетте сұйықтың ... ... ... ... жиі, ал ... ... ... жерде ағын сызықтары сирек
жүргізіледі. Ағын түтігінің белгілі бір ... ... ... қозғалыс
кезінде ағын түтігінен шығып кетпей, оның ... ... ... ... ... ішіне де сырттан ешқандай бөлшектер енбейді.
Ағын түтігі бойымен үзіліссіз сұйық ағып жатсын. Ағын түтігі ... ... ... ... және ... ... ... өтетін сұйық бөлшегінің ... деп ... Аз ... ... бұл ... ... сұйық көлемдері:
Сұйықтың қалыптасқан ағыны кезінде сұйық сығылмайды деп есептесек, онда
қимадан ағып ... ... ... дәл ... болады, яғни және
. Олай болса, ағын түтігінің кез-келген көлденең қимасы үшін ... ... ... ... ... үздіксіздік теңдеуі деп атайды. Ағын түтігі
көлденең қимасының сұйық ағысының жылдамдығына көбейтіндісі ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын
өрнекті 1738 жылы Д. Бернулли ... Бұл ... ... ... ... қималар әртүрлі түтікшедегі идеал сұйықтың қозғалысын
қарастырайық. Түтікшенің ішінен және ... ... ... ... оның ... бақылаймыз. Сол аудандардағы ағын
жылдамдықтары мен қысымдары , және , болсын. ... ... жол ... -ден күйіне, ал
қимада жол жүріп, ... ... және ... сұйық көлемі үздіксіздік теңдеуіне сәйкес және ... ... ... ... тең болады.
Түтік белгілі-бір еңістікке ие және олардың және ... ... ... ... ... және ... ... ескеріп, бастапқыда және қималарының
арасында орналасқан сұйық массасының толық энергиясының өзгерісін ... ... ... ... ... сақталу заңы бойынша сыртқы күштердің жұмысына
негізделген. Берілген ... ... және ... әсер
ететін қысым күштері және , мұндағы және - сәйкес
қысымдар. күш пен орын ... ... ... күш оң ... ... және -ға тең.
қысым күші және орын ауыстырудың бағыттары ... ... күш ... ... . ... ... күш жұмыс
жасайды.
Энергияның сақталу заңы бойынша қималар энергияларының ... ... ... үшін істелінетін жұмыстардың айырымына тең
болады. Сыртқы күштердің ... ... - ға ... ... және ... ағып ... сұйық
көлемі және үздіксіз ... ... ... тең ... ... ... ... энергияның өзгерісі жасалынған жұмысқа тең ,
теңдігінен және сұйықтың сығылмайтын шартынан
,
мұндағы - сұйық тығыздығы, ... ... ... ... ... қима ... ойша алынғандықтан соңғы өрнекті кез-келген
түтік қималары үшін ... ... ... ... деп ... ... қысым. Бернулли теңдеуіндегі: ... - ... - ... ... ... ... ал олардың қосындысы толық қысым деп аталады. Демек, идеал
сұйықтың стационарлы (қалыптасқан) ағысы кезінде түтік ... ... ... қысым тұрақты шама.
Ламинарлық және турбуленттік ағыстар. ... ... ... және ... деп ... бөледі. Сұйықтың жеке қабаттары бір-
бірімен қарағанда параллель, яғни сұйық ... ... ... ... онда ... ламинарлық ағыс деп ... ... ... ... шекті мәнге жеткенде әр қабаттардың бір-
бірімен ... ... ... ағысы деп атайды.
Идеал сұйықтың қалыптасқан стационарлы ағысы кез-келген жылдамдықтарда
ламинарлы болып табылады. Нақты сұйықтарда қабаттар ... ішкі ... ... ... яғни ... ... ... ие болады. Сондықтан,
әрбір қабат көрші қабаттың қозғалысына кедергі жасайды.
Ішкі үйкеліс күшінің шамасы қабаттарының беттесу ... ... ... ... ... яғни
,
мұндағы тұтқырлық ... деп ... ... Оның ... ... 1. ... сұйықтың табиғатына және
температурасына ... ... ... ... тұтқырлық
төмендейді.
Егер ішкі үйкеліс күші және ағыс ... аз шама ... ... ... деп ... болады. Ішкі үйкеліс күшінің үлкен
мәндері кезінде ағыстың ... ... ... аса ... ... яғни ... ... көшу болады. Түтік бойымен сұйық ағысы
кезіндегі ағыстың бір түрінен ... ... өту ... Рейнольдс саны деп
аталатын шамасымен анықталады:
,
мұндағы - сұйықтың тығыздығы, - ... ... ... ... ... - түтік диаметрі.
кезінде ламинарлы ағыс, ал кезінде турбулентті ағыс болып
қалыптасады. Тұтқырлықтың әсері ... ... ... бар ... әртүрлі қабаттардағы ағыс жылдамдықтары әртүрлі етіп жасалды. ... мәні ... ... ... ... ... радиусы, -түтік ұштарындағы қысым айырымы, -
оның ұзындығы.
Тұтқырлықтың әсері ағынның қозғалмайтын денемен ... ... де ... ... ... радиусы
,жылдамдығы шар қозғалысына жасалатын кедергі күші мынаған тең:
,
Бұл өрнек ... ... деп ... ... өрнегі лабораториялық практикум
сабағында сұйықтардың тұтқырлық коэффициентін ... ...

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Gudel роботының конструкциялық бөлім67 бет
Ғалым Әл-Машанидің өмір жолы9 бет
Топырақ түрлері6 бет
Екі араласпайтын және сығылмайтын сұйықтардың канал бойындағы қозғалысы үшін Навье - Стокс теңдеуі және оны жоғары ретті дәлдікпен сандық әдістермен зерттеу жолдары9 бет
Өндірістегі сұйықтардың араласу процесінің автоматтандырылуын жобалау30 бет
Азық-түлік өнімдерінің реологиясы21 бет
Бұрғылау сұйығын дұрыс пайдаланбаудан немесе технологиялық қасиеттерді бұзудан пайда болатын қиындықтар35 бет
Кеңқияқ мұнай кен орының бу-жылулық өндеу арқылы игеру әдісі57 бет
Молекулалық физика11 бет
Полимерлі материалдардың реологиясы және жылуфизикалық қасиеттерін зерттеу53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь