ТМД-ғы интеграция тарихы

Кеңес Одағының жетпіс жыл бойы жүргізген саясаты сексенінші жылдардың орта кезінде шайқала бастады. Яғни, халық шаруашылығының экономикалық, саяси, әлеуметтік салаларында тек тоқталу, тоқырау ғана емес, сонымен қатар құлдырау да етек ала бастады. Алғашқы оның нышаны ретінде Кеңес Одағы коммунистік партиясының XXVII съезінде сол заман бас хатшысы болған М.С.Горбачев мырзаның баяндамасынан-ақ қоғамды қайта жаңартуға бет алған негізгі қағидалар белгіленді. Олар: қайта құру, демократия, жариялылық, көп пікір таластығы т.б. болатын. Одан кейінгі уақыттарда біздің ойымызша, Кеңес одағының ыдырауына негіз болған экономикалық себептермен қатар, саяси себептерде бар еді. Оған Қазақстанда 1986 жылдың желтоқсан айында Кеңес Одағы коммунистік партиясы саяси бюросының ел басшысы етіп Қазақстанда бұрын тұрмаған және халық салт-дәстүрінен хабары жоқ немесе аз Г. В. Колбин мырзаны тағайындауын, Таудағы Карабахтағы ұлт аралық шиеленісін немесе Балтика Республикаларының экономикалық және саяси тәуелсіздікке жету жолындағы қозғалыстарын жатқызуға болады. Екінші жағынан алғанда Кеңес Одағының экономикалық жағдайы да мәз еместін.
        
        2.1 ТМД-ғы интеграция тарихы
Кеңес Одағының жетпіс жыл бойы жүргізген саясаты сексенінші жылдардың
орта кезінде шайқала бастады. ... ... ... ... әлеуметтік салаларында тек тоқталу, тоқырау ғана емес, сонымен ... да етек ала ... ... оның ... ... ... ... партиясының XXVII съезінде сол заман бас ... ... ... ... ... ... ... бет алған
негізгі қағидалар белгіленді. Олар: қайта құру, демократия, жариялылық, ... ... т.б. ... Одан ... ... ... ... одағының ыдырауына негіз болған экономикалық себептермен қатар, саяси
себептерде бар еді. Оған ... 1986 ... ... ... Кеңес
Одағы коммунистік партиясы саяси бюросының ел басшысы етіп ... ... және ... ... ... жоқ немесе аз Г. В. Колбин
мырзаны тағайындауын, Таудағы ... ұлт ... ... ... ... ... және ... тәуелсіздікке жету
жолындағы қозғалыстарын жатқызуға болады. Екінші жағынан алғанда ... ... ... да мәз ... ... алғанда, сексенінші
жылдардың екінші жартысындағы экономикалық, саяси жағдайлар Кеңес Одағының
тоқырауы мен ... ... ... ... ... ... ... Одағы
республикаларының жаңа тәуелсіз мемлекеттер ретінде құрылуының алғашқы
сатысы деп қарастыруға болады.
80-інші жылдардың аяғы мен ... ... ... ... ... "егемендік туралы декларациялар" мен
"экономикалық дербестік туралы" зандар ... ... ... ... ... ... 1991 жылдың август айында Кеңес Одағының болашақ
құрылымы туралы келісімнің соңғы ... ... және ол ... ... ... еді. Бірақ, сол жылдың август айында
Мәскеу ... ... ... бұл ... қол ... ... кейін-ақ Кеңес Одағының мемлекет ретінде жойылуының ... ... аса ... ... ... ... ... тәуелсіздігін
жариялап, ресми түрде Кеңес Одағы құрамынан шығып, халықаралық қауымдастық
тарапынан егемен мемлекеттер ретінде танылды. Ал, 1991 ... ... ... ... және ... ... ұзақ уақыт
келіссөздерден кейін "Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығын ... ... қол ... Бұл оқиғаның тарихи факт ретінде қалыптасуына
бұрынғы ... ... ... ... ... себептер негіз
болатын.
1991 жылдый, 8 желтоқсанында Ресей, ... ... ... ... келісіміне қол қойылды. Бұл кездегі жағдай былай тұғынды:
Кеңес Одағының бөлінуі этникалық ... ... және ... бір-біріне қарсы тұру жолымен дамып, күтпеген ... ... ... еді. ... ... алғанда, бұрынғы Кеңес Одағы
республикалары арасында мемлекет аралық қатынастар ... және ... алыс ... және ... ұйымдармен қатынастар жүйесінің
болмауы да өз әсерін тигізбей қоймады.
1991 жылдың 13 желтоқсанында Орталық Азия республикаларының басшылары
Н.Назарбаев, ... ... ... ... ... келісімін
талқылауға және болашақта осы республикаларға қандай бағыт және даму ... ... ... ... Ашхабад қаласында жиналды. Ұзақ та ... ... ... ... және ... ... ... славян республикаларының басшыларымен келіссөз жүргізіп ... ... кіру ... ... ... ие болды. Күннен күнге
өршіп келе жатқан ... және ... ... ... ... ... Қазақстанда ... ... ... ... ... ұсыныс жасады. 1991 жылы 21
желтоқсанда Азербайджан, ... ... ... ... Ресей, Тәжікстан, Түркменстан, ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттер Достастығын құру туралы" Алматы
Декларациясына қолдарын қойды.
ТМД құруға ... ... ... ... ... ... ... КСРО экономикасының құлдырауы өз шегіне жетіп, халық
шаруашылығының әр саласында төмендеу нышандары байқала бастады.
ТМД ... ниет ... ... ... ... жаңа Одақ шартын дайындау туралы келіссөздердің тұйыққа тірелгенін,
республикалардың КСРО құрамынан шығу және тәуелсіз ... ... ... ... ... ... алысты болжамайтын саясаты экономикалық және
саяси дағдарысқа, өндірістің ... ... ... ... ... ... күрт төмендеуіне әкеп соққанын;
- бұрыңғы КСРО ... ... ... әлеуметтік
шиеленісушіліктің өсуі, адамдардың өліміне әкеп ... ... ... ... ... болатын.
Осы және басқа да мәселелерді шешу мақсатында Беларусъ, Ресей және
Украина ... ... ... ... және ... ... байланыстарды негізге ала ... ... ... ... ... ... және ... қарым-қатынастарды дамытуға
бағыт ала отырып Тәуелсіз Мемлекеттер ... ... ... 26./.
Бұл құжаттың ТМД-ға мүше боламын ... ... ... ... де бар) үшін ашық ... ... Үш ... 1991 жылдың 8
желтоқсанында жариялаған арызының соңғы тармағында ТМД ... ... пен ... нығайтуға, бұрыңғы КСРО шарттары
мен келісімдерінен тарайтын халықаралық міндеттемелердің орындалуын
қамтамасыз ... ... қару және оның ... қажағалауға бағыт
ұстайтынын да ашық айтқан.
Тәуелсіз ... ... ... ... екіге
бөлінеді. Алғашқысы ретінде 1991 жылдың 8 ... ... және ... ... екіншісі ретінде 1991 жылдың 21 желтоқсаны
белгіленуде.
ТМД ... ... ... ... олар үшеу - 1991 ... ... ТМД құру ... келісім, 21 желтоқсандағы осы Келісімге
деген Хаттама және Декларация. Бұл ... өз ... және ... ... ... ... ... барлық қатысушы тарапынан
бекітілетін /ратификация жасалатын/ болса, ... үшін ... ... ... /9, ... Дегенмен, бұл үш құжат толық
біртұтастықты құрайды.
Енді, ТМД-ның даму ... көз ... ... ... 1993 жылдың бас кезендерінде Достастықтың ұйымдастыру
құрылымы - ... ... ... ... басшыларының кеңесі,
ТМД парламент аралық ассамблеясы құрылды. 1993 ... ... ... ТМД ... хатшылығы қызмет істейді. Бұл ... ... ... ... кеңесі, қорғаныс министрлері кеңесі де құрылды.
1993 және 1994 ... ... ТМД ... ... ... ... қалайтын жұмыстар жүзеге асырыла бастады. ... қол ... ... арасынан сапалы бір құжат ретінде 1993
жылы қол қойылған "Экономикалық одақ ... ... атап ... ... ... ... Достастығы дағдарыстан шығуға жол іздесе де,
әлеуметтік-экономикалық жағдай қиындай ... ... ... ... баға саясатындағы келіспеушілікте
үлкен мәселеге айнала бастады және мұның бәрі де ... ... ... тигізбей қоймады. Екінші жағынан алғанда, демпинг саясаты ... ... ... үшін ... әдейі арзандатып сату)
орнығып қалған шаруашылық байланыстарға тұрақсыздық енгізіп, бұл елдерді
қажетті ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде де
байқалуда.
Әлеуметтік, экономикалық және ... ... ТМД ... да терендей түсті. Мұның салдары ретінде ішкі этникалық толқу
арта түсті, ... ... елді ... ... ... ... Мұндай жағдай ТМД идеясын жоққа
шығаруға ... және ... ТМД ... ... ... ... - ... әскери қимылдарды да жүргізе бастады. Бұл кезенде
көптеген міндеттемелер мен келісімдер де қабылданды, бірақ та ... ... іс ... ... ТМД ... өз ... жүзеге
асыра алмады және қабылданған шешімдерді де іске асыруға мүмкіндіктері
болмады.
ТМД ... ... ... сөз жоқ ... ... де ... яғни
КСРО республикаларының қирап, тоқтаусыз ... ... ... мемлекеттердің экономикалық дербестігі олардың
әрқайсысының ішкі мәселесі еместігі де ... ... ... ... ... әрқайсысының жеке, дербес дамуы қиын да ... ... ... ... қарым-қатынас жасамай мемлекеттің тек қана өзі өмір ... ... ... ... және оның ... аяқталып, қандай нәтижеге
жеткені де аян. Тек қана басқа елдермен бірігіп өзара ынтымақтастықта және
дүние жүзі ... ... ... ... ... ... анық.
1994 жылы ТМД алдында баламалы екі мәселе тұрды. ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін ұйымға,
бірлестікке қайта өзгерту. Соңғы ой, бірлестіктің қажеттігі бұрыңғы ... ... ... ... ... ... экономикалық
пайдалылығы тұрғысынан туғанды. Бұл ... ... ... ... ... даму ... ... анық та айқын
|
әрі шынайы ... ... ... Осы ... Қазақстан
Президенті Н.Назарбаев "Мемлекеттердің евразиялық одағын құру" ... Бұл жоба ... ... ... ... ... ... экономикалық жақындасу мәселелерін шешетін құжат ретінде
1995 жылдың 6 қаңтарында Ресей Федерациясы мен Беларусь ... ... 1995 ... 20 қаңтарында Қазақстан республикасы қол
қойған "Кеден одағы туралы" келісімді айтуға болады. ... ... ... ... ... ретінде мыналарды атап көрсетті:
- Кеден одағына мүше мемлекеттердің шаруашылық субъектілері арасындағы
еркін экономикалық өзара ынтымақтастықты дамыту үшін ... ... ... ... ... тауар алмасудың және әділетті бәсекелестіктің
тұрақты ... ... ... өз ... ... ... ... нығайту және
ұлттық шаруашылықтың жан-жақты дамуын қамтамасыз ету;
- ортақ экономикалық кеңістіктің қалыптасуы үшін жағдайлар жасау;
- ... ... ... ... жүзі ... ... ... келетін бар жағдайды жасау. Жоғарыда айтып өткен ... ... ... одақ құру ... ... ... ... талпынады, делінгенді. Сонымен қатар, тараптар
Кеден одағын — ... ... ... мен шаруашылықтың нарықтық
экономикасын ұқсас механизммен ... ... ... ... ретінде анықтайтындарын растайды.
Кеден одағын құруға бағытталған шаралар екі ... ... ... — 1994 ... 15 ... ... ... аймағын құру туралы" Келісім
бойынша, өзара саудадағы тариф пен сан бойынша кездесетін шектеулерді ... ... ... ... қатысты сыртқы сауда, кеден, валюталық-
қаржылық, салық және басқа да ұлттық зандарды бір ... ... ... ... саты — ... ... территорияларын ортақ кеден
аймағына біріктіру және ... ... ... құқық субъектілігі
туралы сұрақты шешу болатын. Кеден одағының болашағы болатыны жайында оған
кейіннен қосылған Қырғыз Республикасы мен ... ... ... ... және ... ... кеңістік туралы шарттың құқықтық
негізі болып жалпыға танымал болған халықаралық құқықтың нормалары мен
қағидалары, сонымен ... ... ... ... ... ... Беларусь арасында жасалған Шартқа, кейіннен Қазақстан, Қырғызстан
және Тәжікстан қосылды. ... ... ... Шарт жобасы дайындалып
жатқан кезде Ресей жағы қосымша "Ортақ экономикалық кеңістік шеңберінде
қабылданатын ... мен ... ... ... және ... асыру
механизмін" ұсынған болатын. Бұл актінің негізгі мақсаты Кеден одағы мен
Ортақ экономикалық кеңістік көлемінде ... заң ... ... ... ... ... себебі, ТМД шеңберінде қабылданып, ... іс ... ... жатқан келісім-шарттар аз емес.
"Ортақ экономикалық кеңістік" ұғымы қайдан пайда болды деген сұрақ
туындауы мүмкін. 1998 ... ... ... ... ... ... және ... мәжілісіне Қазақстан Президенті Н.Назарбаев
"қарапайым адамдарға деген 10 қадам" ... ... және бұл идея ... ... тарапынан қолдау да тапты. Қазақстан тарапынан 1998 жылдың
ақпан айында ... ... ... құру туралы шарт" жобасы
ұсынылған болатын. Интеграциялық комитет (бұл ... ... ... ... бұл ... ... келе 1998 жылдың ... ... ... ... ... ... ... одағы мен Ортақ экономикалық
кеңістік (КО және ОЭК) туралы" Шарт ... ... ... шартты
қабылдауға алып келген оқиғалар желісі былай сипатталады: 1993 жылың
қыркүйек айында — ... одақ ... ... және 1994 ... ... сауда аймағын құру туралы" Келісімді 12 мемлекет қабылдады. ... ... - ... ... ... ... Беларусь, Ресей, сәл
кейіннен Қазақстан ... ... саты - ... ... ... құру
болса, екінші саты - ортақ кеден ... құру ... 1996 ... ... - "Экономикалық және гуманитарлық салаларда ... ... ... ... ... ... қабылдап тауарлар,
қызметтер, еңбек және капиталдың ортақ рыногын құруды басты мақсат ретінде
алға қойды. 1998 жылдың ... ... ... мен Ортақ экономикалық кеңістік
Шартына Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және ... қол ... ... ... ... ... ... интеграцияны дамыту
болып табылады.
Дүние жүзілік қатынастар жүйесіне кіру үшін ... өз ... ... ... ... ... бастады, соның ішінде ... ... пен ... ... ... ... ... қателіктердің бірі ретінде-ұлттық мемлекеттілік пен интеграцияны
бір-біріне қарама-қарсы қоюды айтуға болады. Олар, бір-біріне ... ... ... ... Дегенмен, экономикалық жағдай,
сонымен қатар сананың ... ... ... ... ... ... ары ... даму мәселелеріне басқа көзқараспен
қарау қажеттігін де туғызды. Бұл тұрғыдан келгенде, интеграцияны ... бір ... ... ... Қырғызстан және Өзбекстанның Орталық
Азия Одағын құруын алуға болады. Мысалыға, бұл ... ... алу ... тез ... шешу, басқа мүше-мемлекет аумағында
жылжымайтын мүлікті сатып алу-сату сұрақтарына қатысты ... ... ... ... ... мен ... да ... оң шешуге бағыт берді. Әлеуметтік ... ... және ... ... ... ... ... да оң
шешімін табуда. Қазақстан, Қырғызстан жөне Өзбекстан арасында қабылданған
мұндай құжаттар ТМД ... еш ... ... Мемлекеттер Достастығы елдерінің экономикалық ынтымақтастық
аясында қол ... ... бар ... мына ... ... ... Өндірістік және ауылшаруашылық өнімдерін шығару:
|ТМД елдері ... ... ... (%) |
| ... ... шаруашылығы |
| | | |
| |1995 |1996 |1995 |1996 ... |91,8 |100,3 |77,1 |99,2 ... |82,8 |93,3 |93 |105 ... |102,4 |101 |105 |107 ... |88,3 |103,2 |95 |102 ... |90,2 |107,7 |113 |115 ... |82,2 |110,8 |. |103 ... |96,1 |91,5 |103 |90 ... |96,7 |95 |92 |93 ... |94,9 |80,2 |-- |85 ... |93,6 |117,9 |82 |98 ... |100,1 |106,0 |103 |93 ... |88. 0 |94,9 |96 |92 ... ... ... мен ... ... пен ... ... ұлғайғанын емес, керісінше кері кеткенін ... ... ... ретінде осы елдердегі қарулы қақтығыстарды ... ... ... ... экономикалық құлдырауды айтуға болады.
Егер Европалық Одақ елдерінде әр адамға шаққанда ішкі жалпы өнімнің
өсуін байқайтын болсақ, ТМД ... 1990 ... ... ... ... көремізде, 1998 жыл соңына қарай оның артқанына көз
жеткізуге болады. Мұның өзі ТМД ... ... сөз ... ... жүзінде жүзеге асуы әбден ықтимал процесс екеніне ... ... ... ... әр ... шаққандағы ішкі жалпы өнім көрсеткіші:
|ТМД елдері |% ... ... ... ... |1993 |1994 |1995 |1996 |1997 |1998 | |Қазақстан |94,2 |90,9 |88,2
|92,9 |104,0 |102,7 |97,3 | ... |76,4 |76,2 |79,7 |87,6 ... |110,1 | ... |57,0 |90,1 |105,0 |106,5 |105,5 |102,8 |106,3 ... |90,0 |92,0 |87,4 |89,8 |103,1 |111,3 |107,7 | ... ... |89,8 |102,8 |110,9 |111,1 |103,2 | ... |85,3 |84,7 |80,1
|93,7 |105,7 |108,4 |104,0 | |Молдова |-- |-- |69,1 |98,2 |92,3 |99,8 ... ... |85,5 |91,4 |87,4 |96,0 |96,8 |101,1 |95,5 | ... |-- ... |86,3 |82,0 |100,2 |105,6 | ... |-- |-- |-- |-- |-- |-- ... ... |86,8 |95,5 |93,0 |97,3 |99,8 |103,3 |100,5 | |Украина |89,8
|85,8 |77,5 |85,5 |90,7 |97,6 |96,7 | |ТМД ... |85,7 |90,3 |85,8 ... |101,0 |97,3 | ... кестеден көріп отырғанымыздай ТМД елдері халықтарының өмір сүру
деңгейі мен мүше-мемлекеттердің арасындағы экономикалық ... ... ... көп алшақтық туғызбайтынын және ынтымақтастық та бірқалыпта
екенін байқаймыз.
ТМД елдерінің сыртқы ... ... ... елдерінің
территорияларындағы қақтығыстардың алдын алу мен ... ТМД ... ... ... және ... ... пен ... күрес
саласындағы бірігіп қызмет атқару жөніндегі келісімдердің алар орны ... ... ... ... 1999 ... 25 ... декларациясына /11, 1б./ қол қойған "Шанхай бестігі" атауына ие
болған Қазақстан ... ... ... ... Қырғыз
Республикасы, Ресей Федерациясы және ... ... ... және ... ... нығайтуды мақсат тұтқан декларацияны
жатқызуға болады. Мұның өзі, бұрыңғы ... ... мен ... ... ... ұжымдық, дәлірек айтсақ, аймақтық сипатқа
айналуда екенін ... Ал екі ... ... ... ... жалпы саны мыңнан асып кетеді, солардың қатарына 1997 ... ... ... Қазақстан Республикасы мен Украина ... ... ... ... және ... ... ... туралы
келісімді, 1997 жылғы 11 қарашада жасалған Қазақстан ... ... ... арасындағы өнеркәсіптік меншікті қорғау саласындағы
ынтымақтастық туралы келісімді ... 1997 ... 10 ... ... әрі қарай өтеу үшін бас бостандығынан айыруға сотталған адамдарды
тапсыру туралы ... ... мен ... ... ... (бұл ... Қазақстан Республикасы 1999 жылдың 30
желтоқсанында бекітті) және тағы да басқа ... ... ... ... (12, 26.). 1999 жылдың 8 желтоқсаныңда Беларусь
Республикасы мен ... ... ... ... мемлекет құру"
жөніндегі шартқа қол қойылды. Бұл ... ... ... екі ... болады. Біріншісі саяси болса, екіншісі экономикалық сала ... ... ... 6 ... сай екі ел ... саяси
ынтымақтастыққа келетін болсақ, әр мемлекет ... ... ... территориялық бүтіндігін, мемлекеттік Құрылымын,
конституциясын, мемлекеттік жалау, елтаңбаларын және ... да ... ... ... екі ... ... келісілген өкілеттіктерді
одақтық мемлекетке береді /13, 36/. Яғни, бұл ынтымақтастық ... ... ... тіл, дін, ... ... т.б. ... ... ынтымақтастықтан ортақ ұлттық жүйе ынтымақтастығына көшу ниеті
жатыр /14, 16/. Осы екі ... ... ... ... ... мүше бес мемлекет арасындағы 1999 жылдың 26 ақпанында қол
қойылған шарт ... мен ... ... ... олар тауар, қызмет,
капитал мен еңбектің ортақ рыногын құру, ортақ ... ... ... ... ... ... ... елдері арасында ұйымдасқан қылмыспен ортақ күрес жүргізу және 1999
жылдың желтоқсан айында Достастыққа мүше елдер қол ... ... ... ... ... ... ... жасалып жатқан
жұмыстар аз емес. Себебі, 1999 жылдың шілде айында Қырғызстанның ... ... тау ... ... ... ... жүзеге асыруға
кіріскен терроршылдардың ұйымдасқан ерекеттері, бұл ... де ... ... ... ... ... көрсетті. Қазіргі күнде ТМД-ның
терроршылдыққа қарсы Орталығы құрылды/15,16/. Мұның өзі, терроршылдықтың
дүние жүзінің дамыған ... ғана ... ... ... ... ... аяқтарына тұрып экономикалық дәуірлеу сатысында тұрған ТМД
елдері үшін де ауыр да қиын, ... ... табу ... ... ... ... көрсетеді.
2.2 Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының органдары. Мемлекеттер
басшыларынын кенесі және үкіметтер басшыларынын кеңесі.
Кеңес Одағы тоқырап, құлағаннан соң Тәуелсіз Мемлекеттер ... ... өзі ... ... ... қиын да ... ... септігін тигізді. Бұл тұрғыдан келетін болсақ, ... ... ... бағыты" бойынша кетуі әбден ықтималды. Яғни бір
кезде бір ... ... ... ретінде саналған, қазіргі кезде
дербес тәуелсіз мемлекеттер арасында қанды қақтығыстар болуы ... ... ... субъектісі ретінде тану ешкімнің де құманын
туғызбасы анық. Себебі, ... ... ... ұйымында бақылаушы
мәртебесіне ие. Бұл тұрғыдан келгенде, ТМД елдерінің саяси ынтымақтастығы
регінде Мемлекеттер ... ... мен ... ... ... болады.
1991 жылдың 21 желтоқсанында бұрыңғы Кеңес одағының 11 республикасы
арасында жасалған келісімге орай ТМД ... ... ... ... Сол ... 30 ... "мемлекеттер басшыларының
кеңесі және үкіметтер басшыларының кеңесі туралы" ... ... ... ... ... ең ... органы ретінде
мемлекеттер басшыларының кеңесі табылады (жарғының 21 бабы).
Мемлекеттер ... ... ... ... ... қатысты қағидалы сұрақтарды талдайды және ... Бұл ... ... екі рет ... Кезексіз мәжіліс шақыру кез-келген мүше-
мемлекеттің ынтасы және талабы бойынша болуы мүмкін. Жарғының 22 бабына ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастығын экономикалық, әлеуметтік және баска да ортақ
мүдде салаларында үйлестіру болып ... Бұл ... ... ... ... ... Кезектен тыс мәжіліс шақырылуы ... ... ... ... ... ... ... шешімдері және
үкіметтер басшылары кеңесінің шешімдері ортақ келісім-консенсус негізінде
қабылданады. Әр мемлекет кез-келген сүрақ ... ... жоқ ... алады және бүл басқа мемлекеттер тарапынан шешім қабылдау ... деп ... ... ... мүндай кеңшілік қағидасымен қабылдау
қызықты салдарға да ... ... ... ... бір
келісімдерге 1] мемлекет қол қойса, басқа бір келісімге 10 ... ... қол ... ... ... ... қағидасының өзі жоққа
шыққандай және барлық мүше-мемлекет қабылдамаған қүжаттың орындалуъі ... ... ... ... өткен кедестердің қызметіне де нүқсан
келтіруде. ... ... ... және үкіметтер басшыларының
кеңесі біріккен ... ... ... ... басшылары және
үкіметтер басшылары кеңестердің можілістерінде ... ... орыс ... ... ... ... кезекпен төрағалық
етеді. Және мәжілістер негізнен алғанда, ортақ келісімге сай ... ... ... ... өтеді.
Қай кеңес болса да жүмысшы және ... ... ... ... ... қүра ... Бүл ... мүше-мемлекет өкілдерінен қажетті
өкілеттілік беріле отырып қүрылады. ... ... ... мен ... тартылуы мүмкін. 1993 жылдың желтоқсан айында ТМД
елдерінің ... ТМД ... ... ... ... Бүл ... бір ... жарамды.
ТМД қүрылғалы бері ЙРИЧ жылдан астам уақыт ... Және бүл ... ... ... ... ... саны мың үш жүзден
асты. Бүл қүжаттардың әрқайсысына тоқталу тақырып мақсаты болып ... ... ... ... де емес Сол ... ... және
үкіметтер басшылары кеңестерінің бір-екі мәжілісінде ... ... ... ... ... 26 ... Достастыққа мүше-мемлекеттердің басшылары мен
үкіметтер басшылары кеңестерінің мәжілістері болып өтті. Мемлекеттер жоне
үкіметтер басшылары непзінсн ... ... ... ... ... толық келемде алсак, Достастық емір ... ... ... ... қатысты сүрақтар
.!»—- — -
мәжіліс тақырыбы болдн.
Мәжілісте қаралған екінші күрделі мәселелердің бірі "Достастыққа мүше
емес ... ТМД ... ... ... ... 34-366./ ... ... Бүл сүрақ бүдан бүрын 1995 ... ... ... ... ... ... ... болатын.
въгр^рқы—і^т^р Ж.-ЧНР' уг>риіііиі. мІІІІш ІрпІ'|ІІ—шскари әексрясрішң
басшыларіл мамыр айыіш ... ... шара ... ^ліен жцмыі
жүргізгоиді. Можіліс соңында бүл қүжатқа жеті мүше-мемлекет қол ... ... ... ... ... Түркменстан, Озбекстан
және Украина.
Можілісте Абхазиядагы шиеленісті және Тәжікстандағы жағдайды реттеу
сүрақтары да ... ... ... ... бсйбітшілік күштерінің
Қалу мерзімін үзарту тхралы шешім жоне ... ... ... ... / Егер, Достастық үкіметтер басшыларының кеңес
мәжілісінде талқылаған және қабылдаған келісімдерге келетін болсақ, ... саны өте көп. Бір, ... ... өтсек дейміз. 1996 жылдың 12 сәуір
жүлдызында Достастықтың біркелкі көлік ... қүру ... ... ... ... ... Темір жол көлігін мемлекеттік
қолдаудың үлттық багдарламаларын ... ... ... ... Тариф
саясатын өз-ара ыңғайластыруға көңіл белінді. Қауіпті және ... ... ... ... ... бакылау туралы келісімге қол
қойылды. 2000 жылға дейін ... ... ... ... ... ... және ... саласындағы қылмыстармен
күресудегі ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Шекара мәселелеріне
байланысты сүрақ сырткы шекараларды ... ... ... ... ТМД әуе ... қарсы қорғаныстың ортақ жүйесін қүру және
нығайтудың нормативтік қүжаттарына байланысты ... ... ... да ... Мінс ... ... жөне ... басшылары кеңестерінің екі-ақ
мәжілісінде қаралған сүрақтар тізімі. Және жогарыда токталып откеніміздей
мемлекеттер басшылары кеңесінің ... ... екі рет, ал ... ... мәжілісі жылына торт рет жиналатынын еске ... ... мен ... ... ... ... ... Әрине ТМД-ның қазіргі даму сатысында ... ... жөне ... ... ... ... ... бойынша қабылданған шешімдсрі іс-жүзінде толықтай орындалуда,
десек, артық ... ... еді. ... ... ... алға ... ... отырған ролі зор екенін де ... ... ... ... ... ... ... кеңесі мен үкіметтер басшыларының
кеңесі шешімдерінің негізінде сыртқы істер министрлерінің кеңесі ... ... ... ... оның ... ... қызметі мен тараптарға мүдделі болып табылатын дүниежүзілік
саясат сүрақтары бойынша қызметті жүзеге асырады (жарғының 27 бабы). ... ... ... 1993 жылдың 24 ... ... мен ... ... ... бекітілген ереже негізінде
жүмыс істейді/73, 39-406./. СІМК өз қызметінде БҮҮ жоне ЕҚЫК (Европадағы
қауіпсіздік және ... ... ... ТМД ... ... қабылданған келісімдер мен шешімдер жөне жоғарыда айтып өткен
ережені басшылыққа ала отырып оз ... ... СІМК мүше ... ... ... ... ... табылады. Оның
мэжілістеріне ТМД-ның атқару хатшысы қатыса алады, ... ... ... ... ... басқа мемлекеттердің сыртқы істер министрлері
немесе олар өкілеттік берген адамдар қатыса алады. СШК ... ... ... ... ... ... консультативтік (кеңес)
комиссиясы қүрылған. Мүндай Шешім 1994 ... 16 ... ... Қауіпсіздік жоне Қарусыздану саласындағы халықаралық келісімдер мен
басқа да шешімдердіаСЫру ЖӘНС ... ... ... үйымдастырүды СІМК
карусыздану бойынша өкілетті біріккен консультативтік ... ... ... Бүл ... Бишкек қаласында 1992 жылдың 9 ... ... СІМК үш айда бір оз ... өткізіп отырады. Кезектен тыс
можіліс мемлекеттер басшыларының ... ... ... ... СІМК ... бір ... үсынысы бойынша
*
шакырылып откізіледі. СІМК нсгізі ... ... ... оның мүшелерінің ортақ кслісімі бойынша қабылданады.
Кез-келген мүше өзінің кейбір сүрақтар бойынша мүддесі жоқ екенін ... ... жоне ... ... үшін бүл ... ... ... бас
тарту немесе кедергі ретінде ... ... ... ... мен ... ... ... үйғарымь1
бойынша қабылдаған шешімдері, мемлекеттер басшылары ... ... ... ... ... ... соң ғана өз күшіне енедіК / ТМД-ның
халықаралык үйымдар жоне ... ... ... атты ... ... ... қарай, ТМД үйлесімділік шараларын ЕҚЫК ... ... ... ... ... ... ... отырып Европадағы қауіпсіздік пен ... ... ... мен ... өрекеттері жайында біріккен
консультацияларды үдайы жүзгге асырады деп белгіледі.
Сыртқы істер министрлерінің ... ... ... да ... ... ... үшін ... мақсатындағы ссріктестік1'
атты НАТО бағдарламасына қатысу мақсатында көптеген сүрақтар бойынша
консультациялар ... ... ... ... ... ... кездерде
НАТО тарапынан жүзеге асырылып жатқан Косово ... ... ... әрекеттер НАТО-ның шын мәніндегі бейбітшілік корушысы ... ... ... Г ... ... сыртқы саясат алаңында қол ... бола ... да. ... ... ... ... ... ортақтаса отырып бір мүдцеге саятын сыртқы саясат үстануда,
Деп пікір айт>та әзірше ертерек. Жалпы ... ТМД ... ... қанды
жүмью атқаруына мүше-мемлекеттердегі сыртқы істер министрлігі дайындаған
үсыныстардың атқарар ролі зор. ... ... ... Достастығының басқа да органдары.
^ТМД жарғысының 28 ... сай, ... ... Және бұл ... ... ... ... жүмыс
істейтін атқарушы жэне үйлестіруші органы ретінде белгіленген. Мемлексттер
басшыларының ... және ... ... ... ... ... ... Комитеттің атқаратын қызметі мыналар: . ... ... ... ... сүрақтарды
дайындап, үсынады, әлергеттік--жономикалық байланыстарды дамытады; .
Экоіюмикалық қарым-катынастардың ... ... ... ... ықпал етіп, жағдай жасайды; - ... мен ... ... ... ... ... жобасының дайындалуы үшін окілдер
мен с?рапшылардың жиналысын үйьшдастырадьі
Интеграциялық, шаруашылық, өндірістік-экономикалык байланыстарды
қалпына кслтіру жоне дамыту үшін ... ... ... 1993 ... ... ТМД-ның тоғыз мемлскетінің "Экономикалық одақ қүру туралы
шартқа" қол қоюы ... ... Ал 1994 ... ... ... ТМД Үйлестіру-
консультативтік комитсті жанынан түрақты жүмыс істейтін Экономикалық
одақтың ... қүру ... ... ... Бүл ... негізгі
функцпясы — экономикалық одақтың қызмстіне ... ... жоне ... ... ... бірнеше маңызды
конвенциялар дайындады: ... ... ... кепіл
мәмілелерін *

жасаудың біркелкі ... ... ... ... ... ТМД
қатысушы-мемлекеггерінің салық саясаты туралы. Инвестор қызметінің қүқықтық
негізін аныктайтын трансүлттық корпорациялар ... жоне ... ... ... ... ... ... экономикалық комитет тарапынан ТМД мемлекеттерінің
энергетика кауіпсіздігін қамтамасыз ету, сол ... ... ... газ және мүнай трансүлттык жүйелерінің, ортақ
энергетика кеңістігінің ... ... ... ... үшін ... ... және қалау жүмыстары жүргізілуде.'КСЛІСКСН, ҚабЫЛДаған
ЭКОНОМИКалык бағыттағы атқаруда.І
моптеген ТМД мемлекеттері Ресейдің ... ... ... ... ... ... білдірді. Қысқа ғана уақыт ... ... ... ... ТМД ... қорганыс министрлер Ксңесі,
оскери ынтымақтастықты үйлестіру Штабы, үжымдық бейбітшілік күштер ... қол ... ... ... үжымдық шараларға мүше
мемлекеттердің кейбіреуі қатыспайды. ... ... бүл ... келгенде
өзінің ерекше саясатын жүргізуде болса, Түркменстан ... ... ... да осы ... ... ... жүйесін қүру бірнеше сатыларға бөлініп тәсім
жүзінде былайша ... ... ... мүше ... ... ... ... және әскери-техникалық ... ... ... ... сол сияқты, үжымдық қауіпсіздік жүйесінің
қалыпты жүмыс ... ... ... ... дайындау мсн қабылдау
жатады. Екінші сатыда, болуы ықтимал оскери басқыншылыққа тотеп тойтарыс
бере алатын ... ... ... қүру жоне оларды қолданудың жоспарын
жасау, оуе шабуылына қарсы біріккен қорғаныс жүйесін қүру ... ... мүше ... үжымдық қауіпсіздік жүйесін қүруды аяқтау..
/ Шекара әскерлері басшылығының кеңесі мемлекеттер басшылары кеңесінің
Достастыққа мүше-мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... ... ету сүрақтарын реттейтін орган
болып табылады (ТМД жарғысының 31 бабы). 1995 ... 26 ... ... Кеңесі "Достастық қүрамына кірмейтін
мемлекеттермен ... ТМД мүше ... ... қорғау
Концепциясы" туралы шешім қабылдады. Концепцияға сай ТМД шекараларындағы
саясатты үйлестіру және ... ... ... ету, ... ... ... үсыныстар болды. ТМД ... ... ... ... ... ... Шекаралардың түрақтығын,
қауіпсіздігін жонс бүзылмайтындығын қамтамасыз ету, Достастықтың ... және ... ... ... үшін қажетті*
. | Сыртқы шекаралардағы делимитация жоне демаркаци*Г жүмыстарының
жағдайы ... ... ... ... ... ... эпидемиоло£ЖОІық және
эпизоотиялық жағдайлардың тез өзгерупгуралы мөлімет^,
. ... ... ... ... ... ... ... туралы; .ій^караны өту үшін ... ... ... дайигңдау тәртібіндегі өзгерістер туралы;
қорғану қүралдарының жаңа үдғісі туралы; шекара ... ... ... ... ... қолданылатын қүқықтық санкциялар турады мәлімет
берулері тиіс. Көріп отырғанымыздай, ТМД елдерінің өскери сала ... ... ... ... қаланған.
/Гэкоь
Экономикалық сот.
Достастық шеңберіндегі дамып келе жатқан интеграциялық процесті реттеу
арбитраждық, шаруашылык және экономикалық соттардың шешімдерінің орындалуын
қамтамасыз ету ... да анық ... ... Бүл ... ... ... Сотына тоқталып өткен жөн.
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының Экономикалық Соты формалды түрде
алғанда 1992 жылдың 15 ... ... "ТМД ... үйымдары арасындағы есеп айырысуды жақсарту шараларын қамтамасыз
ету ... ... сай ... ... Және бүл келісімнің 5 бабына
орай, "Достастықтың ... ... деп ... ... ... ретінде, Достастыққа мүше-мемлскеттердің жоғарғы шаруашылық соттары
қүзыретіне ... ... ... ... ... ... бүл ... бойыпша тиісті қүжаттар даііыпдалып
жатқап ксздс, ... ... ... ... да ... Соның ноіижссі
Оолып 1992"жылдың 6 шілдесінде
Қабылданған "ТМД Экономикалық сотының мортебесі ... ... ... сот ... Ереже /79, 386./ табылады. Осы келісімге мүше-
мемлекет ретінде қол ... ... ... Армения, Беларусь, Қазақстан,
Қыргызстан, Молдова, Россия, Тәжікстан және
|Экономикалық сот, ... ... ... ... басқа, Достастық органдарының экономикалық бағыттағы келісімдері
мен шешімдеріне түсінік береді. 1 Адам ... ... ... қүқықтары жөніндегі комиссия - Достастықтың консультативті органы
болып табылады. Достастық мүше-мемлекеттерінің адам ... ... ... ... қадағалайды. Комиссияның орналасқан жері -
Минск ... 1995 ... 26 ... жүддызында ТМД-ға мүше-мемлекеттер "Адам
қүқықтары мен негізгі бостандықтары туралы ТМД конвенциясын" қабылдады. Бүл
ковенцияға Достастықтың жеті мемлекеті қол ... ... қол ... ... ... ... Өзбекстан жоне Украина.'
Достастықтың салалык ынтымақтастық органдары.
Төуелсіз мемлекеттер достастығы келісім-шарттар ... ... және ... да салаларда ынтымақтастық органдарын
бекіте алады. ... ... ... ... ... ... мен ... жүзеге асыруға атсалысады. ... ... ... жөне басқа да ... ... ... сала аралық функцияларды жүзеге асырады. Бүл
органдардың ... ТМД ... ... ... басшылары кіреді.
Салалық ынтымақтастық органдары өз ... ... ... ал ... ... ... басшыларының кеңесіне
ұсыныстарымен кіреді. Сала аралық ... екі ... көп ... ... ... ... ынтымақтастық
Парламент аралық Аесамблея Достастық көлемінде парламент ... ... ... сүрақтарын талқылайды, үлттық
парламенттер қызметі ... ... ... ... ... ... ' тг ... туралы келісім 1992 ... 27
\ ... ... қабылданан болатын. Жоне бүл қүжатга шешімдер консенсус
негізінде қабылданады, делінгенді. \V Интеграциялық комитет. ... ... ... оргапы ретінде кеңесші-үйлестіруші мемлекетаралык
құрьыым оргаиы болып габылады. Сонымен қатар, бүл орган тікелей әсер ... ... ... ие ... сол ... де өз қызметі мен
өкілеттігін ... ... ... ... 1998 ... 22 ... ... басшылары Интеграциялық ... ... ... жайында сөз етті. Бірақ әзірше үсыныстар ... ... ... ... ... мен ... ... кеңістік
көлемінде интеграцияны басқару органдарының қабылдаған келісімдері мен
шешімдеріне қарай КО мен ОЭК органдарына ... ... беру ... бар:|
х Интеграциялық комитет жанындағы Кеңестер, (салааралық) комиссиялар
оз ~" ... ... ... ... ... ... қабылдайды, егер бүл шешімдер үкіметтер ... ... ... ... бекітілетін бол:а, тараптар үшін мівдетті
болып саналады.
Басқару органдарының функцияларын ... болу 1969 ... ... ... жөне ... ... шарттар
туралы үлттық зандарына сай келеді. Қазіргі кезенде бүл үлт үсті органдар
қүру ... ... ... ... ... мүндай козқарасты
да талап етуі әбден ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ангела Меркельдің сыртқы саясаты107 бет
Біртұтас экономикалық кеңістіктің болашағы қандай?4 бет
Нарық және экономикалық интеграция23 бет
Орта азия мемлекеттерінің интеграциялық күш жігері5 бет
ТМД - ның қалыптасуы мен даму проблемалары62 бет
ТМД-ның ролі мен маңызы Қазақстан58 бет
Шетелдік Еуропаға жалпы сипаттама10 бет
Қазақстан және аймақтық интеграциялық топтар10 бет
Қазақстан мен ТМД елдерінің сыртқы экономикалық байланыстарының дамуы48 бет
Қазақстан Республикасының халықаралық еңбек бөлінісінің алатын орны мен рөлі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь