Дүниені философиялық түсіну: болмыс, материя – алғашқы категориялық ретінде

Философияның маңызды проблемаларының біріне дүниені философиялық түсіну, ондағы адамның орны мен рөлін пысықтау жатады. Онтология – болмыс туралы ілім. Болмыс – барлық бар нәрсені белг.фил.категория. Біз заттардың болмысы туралы, бізді қоршаған ортаны, адамның болмысы, оның санасы, өзіміз сүріп отырған қоғамның болмысы, т.б. жөнінде сөз етіп отырмыз. Басқаша айтқанда, болмыс түгелдей материалдықты да, руханилықты да қамтиды. Өзгеше сөзбен айтқанда, болмыс – дүниеде не бар, соның бәрі – ол материалдық та құбылыс, әлеуметтік те процесс, адам санасында болып жататын шығармашылық та актылар. Болмыстың негізгі түрлері: 1) заттардың болмысы мен табиғаттың жағдайы; 2) қоғамның болмысы; 3) адамның болмысы; 4) осыларға байланысты индивидуалды және индивидуалдықтан тыс болып бөлінетін рухани болмыс.
2 Материя түсінігі, материя қозғалысы
Материя түсінігі философияның ең орнықты түсініктерінің бірі және өз тарихы бар. Материя категориясы адам санасынан тәуелсіз тұратын дүниенің шынайы да нақты құбылыстарын сипаттау үшін қызмет етеді. «Материя» категориясы объективтік реалдықты анықтайды.
        
        № 3 Дүниені философиялық түсіну: болмыс, материя – алғашқы категориялық
ретінде. Философиядағы сана мәселесі және бейсаналық
1 ... ... және оның ... ... Материя түсінігі, материя қозғалысы
3 Сана және түрлері. ... ... ... және оның ... формалары
Философияның маңызды проблемаларының біріне дүниені философиялық
түсіну, ондағы адамның орны мен рөлін пысықтау ... ...... ... ...... бар нәрсені белг.фил.категория. Біз заттардың
болмысы туралы, бізді қоршаған ортаны, адамның болмысы, оның санасы, өзіміз
сүріп ... ... ... т.б. ... сөз етіп отырмыз. Басқаша
айтқанда, болмыс түгелдей материалдықты да, руханилықты да қамтиды. ... ... ...... не бар, соның бәрі – ол материалдық та
құбылыс, әлеуметтік те ... адам ... ... жататын шығармашылық
та актылар. Болмыстың негізгі түрлері: 1) заттардың болмысы мен ... 2) ... ... 3) ... ... 4) ... байланысты
индивидуалды және индивидуалдықтан тыс болып бөлінетін рухани болмыс.
2 ... ... ... ... ... ... ең орнықты түсініктерінің бірі және өз
тарихы бар. Материя категориясы адам санасынан ... ... ... да ... ... сипаттау үшін қызмет етеді. «Материя»
категориясы объективтік реалдықты анықтайды.
Материя – ... ... мен ... ... ... ... н/е ... категориясы диалектикалық материализмде субстанция деңгейіне
дейін көтеріледі.
Философияда екі категория бар: субстрат ... ... ... және ... (мән, ... ... «Субстанция»
болса тірліктің нәрі, бір-біріне тікелей байланысты нақты заттардың,
оқиғалардың, құбылыстардың және ... әр ... ... философтар субстрат түсінігі арқылы болмыстың ... ... ... ... ... болмыстың жалпы негізі бекітіледі.
Әдетте философтар белг.бір бастудан шығарып (су, ... ... рух, ... ... ... ... ... бір дейтін ілім монизм д.а. Дүниені екі
негізден басталады дейтін түсінік дуализм д.а. ... ... ... көрсетілгендей, монизмнің үлес салмағы басымдау.
Сана мен матрияның арақатынасын анықтауда 3 бағыт бар. ... ... ... ... ... ... – материя ұғымы (зат).
Бұл бағытты ұстайтын ойшылдар алғ.Дүниенің негізін нақтылы-сезімдік
заттардан ... ... ... ... ... көне замандағы
шыңы – Демокрит пен Левкипптің атомдық ... ... ... ... сондықтан атомдар мәңгілік өмір сүреді, олар ешқайда ... бәрі ... де ... ... ... ... ... мен көктің екі ортасында өмір сүреді, оның бұл ... ... жоқ ... көзқараста болды.
Жаңа дәуірдегі ғылым мен ... ... ... ... ... заты, оның қасиеттерімен ... ... ... т.б.). ... ... ... өмір материалдық элементтерден
тұрмайды, ол материяның жалпы қасиетіне ... Бұл, ... ... ... ... (Зат ... ... өзінің тікелей ізін
қалдырмайды, оның тигізетін ... ... ... жеткенше біршама
сатылардан өтеді ...» ... ... ... болатын.
20ғ. бас. материя жөнінде жаңа гносеологиялық
Материя қозғалысы. Материя тек ... ... ... ... ...... ... жалпы өзгеріс. Қозғалыс пен материя
бір-бірімен бөлінбестей ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылық сәттерін де жоққа шығармайды. Тыныштық
салыстырмалы болады. Диалектикалық материализмде ... ... ... ... қарастырады: механикалық, физикалық, химиялық, биологиялық,
әлеуметтік. Материя қозғалысының барлық түрлері бір-бірімен ... де, ... ... ... жағынан айырмашылықтары бар.
Қозғалыстың әлеуметтік формасы дегеніміз ... ... ... және ... ... болмысының түрлері болып табылады.
Кеңістік пен уақыттың маңызды қасиеттеріне ... ... ... ... ... Макродүние кеңістігінің қасиеттеріне оның
үш өлшемдігі мен қайтып ... ... ... ... ... ... ... кез келген нүктесіне қайта оралуға болады, бірақ
тек өзге уақытта ғана.
Кеңістік материалдық нысандар ... ... ... уақыт бір өлшемдігімен және қайта оралмайтынымен ерекшеленеді.
Кеңістік пен уақыттың қасиеттері сан алуан. Жаңа заман ... ... пен ... объективтік жағдайын, олардың қозғалыстағы материямен
үздіксіз байланыста болатынын ешқашан жоққа шығармайды.
Кеңістік пен ... ... ... ... ... ... арқылы оларды сан жағынан анықтауға болады.
Бізді қоршаған әлем өзінің нақты ... ... ... тұрғыда
сан алуан. Материя мәңгілік, ол жасалмайды да, жоғалып та кетпейді және
тұрақты даму ... ... ... даму ... оның ... ... туындай береді.
3 Сана және түрлері. Бейсаналық
Сана проблемасы ... ... ең ... ... ... Бұл ... ... өне бойында қарастырылып келеді.
Адам саналы. Сана ... ... ... көрінеді, әйтпесе бұл
функция өзінің өмір ... ... ... ... ... еді. ... биологиялық алғышарты – оның миы. Бұл ... ... ... Сана ... әлемге де, адам миында болып жатқан
физиологиялық процестерге де жатпайды.
Сана субъективті бейне ретінде идеалды. Оны идеалды деп ... ... ...... бейнелерінде физикалық та, химиялық та н/е өзге
материалдық қасиеттер жоқ. Сана – субъективтік реалдылық, ... ... адам ... ... ... ... саналылық, бейсаналық (бессознательное) және пайымсыздық
(подсознательное) сфераларына бөлінеді. Сана анық ... ... ... ... ... Сананың «ядросы», оның
тіршілік әдісі білім болып табылады. Сана субъектіге тән, сондықтан ... бұл ... ... ... кез ... ... сияқты сана
материалдық объект емес, сол себепті ми құрылымдарының ... ... ... Сана ... ... ... ол ... адам миының жұмысын моделдейтін алып электронды машиналардың
мысалы олардың кісі санасына ешбір жете алмайтынын көрсетеді. Ми ... ... ол ... ... ... ... бара алатындықтан
сол межеге ешбір жасанды интеллект жете алмайды.
Философия тарихында ... ... ... ... Алайда оны кеңінен зерттеуші З.Фрейд (1856-1938). Ол адамның
өзінен нәр алатын, жеке тұлға ... ... ... ... ... негізін қалаушы болды. ... адам ... ... ... ... ... оның жан ... зерттеуге
терең мән берді. Фрейдтің психоаналитикалық ілімінде ондай ... ... ... ... деп ... Ол ... нағыз
қозғаушысы сыртқы тітіркену емес, ішкі құштарлық» және «құштарлықты ... ... ... ол организмнің ішінен шығады» деп пайымдады. Бірқатар
философтар қозғап, оны ... ... ... туралы идеялар оны
аясында айрықша өмір өтіп жататын адам санасындағы бейсаналық қабаттың бар
екені туралы болжамға әкеледі – ол әлі ... ... ... соған қарамастан аса маңызды және сана ... ... ...... ... ... ... психикалықтың ерекше
өрісі болып табылады.
Фрейдтің шәкірті К.Юнг бейсаналықты жеке және ұжымдық деп бөлді. Жеке
бейсаналық жеке ... ... ... ... және ол ... ... ... бірті-бірте ұмыту немесе тұншықтыру арқылы беті
қайту салдарынан өз ... ... ... ... тұрады. Ұжымдық
бейсаналық – барлық нәсілдер мен ... тән ... ... ... жадының ертеден қалған жасырын іздерін, сондай-ақ адамдыққа дейінгі
айуандық жағдайды ... ... ... ... ... ... діни нанымсенімдерде көрінеді, яғни ... ... оны түс көру ... біледі.
Фрейдтің пайымдауынша, адам психикасының мәндік құрылымы үш қабаттан
(инстанциядан) - Ол, Мен және ... ... ... «Ол» - деп ... ... ... жауапсыз білдіретін және астарында жасырын
рухтық қозғалыстар қайнап жататын бейсаналық жүйесін атайды. Саналы ... және ... ... ... ... ... мен» - әлеуметтік-
мәдени және отбасылық-тарихи тектегі моральдық-адамгершіліктік тиымдар мен
сөзсіз міндеттеуді бейнелейтін ... ... ... ... үшін ... ... салыстыруларға
жүгінеді. Бұл мәселелерді айқынырақ ашуға тырысайық.
Мәселен, «Ол» және «Мен» ат пен салт атты адам болсын. ... ... атты бас ... ұмтылған адамдай өз ыңғайына көндіруге тырмысады.
Бірақ ол қолынан келмейді. Ақыр соңында асау жануаоды ... ... атты адам ... ... де сырт ... «мықты болып көрінгенмен «Олдың»
еркіне көнеді. Немесе «Мен» осынау қожайынның ... ... ... ... ... ... Бұл ... адамның өз бойындағы
бейсаналық құштарлығының құзырында қалатынын байқатады.
«Мен» және «Жоғарғы меннің» ара-қатынасы да ... ... ... Бір
жағында міндеттеу, екінші жағында тиым салу пішіндері бар екі қырлы құбылыс
ретінде «Жоғарғы мен» де ұят ... ... ... ... ... секілді «Менге» билік жүргізуі мүмкін. Қорытындыда «Мен» «Жоғарғы ... ... ... да қатал талаптары негізіндегі көптеген және ... ... ... Оның ... ... ... бойынша, «Мен»
үш бірдей қожайынға қызмет етіп, соның салдарынан үш тұстан: сыртқы ... ... ... ... және ... Меннің» қаталдығы
тұрғысынан ... ... ... ... ... Дүниедегі адам
болмысын зерттеу ... ... ... рухани өміріміз өзіміз жеңіп
шығуға ... ... ... ... ... отырады» деген
көзқарасқа тоқтайды
Психологиялық талдау өзінің көптеген қырлары жағынан йога және буддизм
теориясы мен ... ... атап ... ... ... ... ... объектісі
психолгиялық шындықта болады, ... ... ішкі ... ... ... жағдайдан шығу мүмкіндіктерін, қақтығыстық
сәттерде құтылу жолдары мен әдістерін соның өз ... ... ... жағдайлардан шығудың ең тиімді жолы - өмірдегі ... ... ... ... түрде өту үшін адамның барлық ақыл-ой
күшін бір арнаға тоғыстыра алуында. Адам санасына өз-өзін сезіну, өз-өзін
талдау, ... ... ... ... тән. Ал олар ... өзін ... ... қарай алатын кезінде ғана қалыптасады. Бейсаналық өрісі жан-
жануарлар ... да, ... ... да ... ... ...... еріксіз есте сақтау, үрей, түс көру б.т.
Санамен өз-өзіңді білу б.т. өз-өзіңді сезіну ... ... ... Адам ... ... ... өз-өзін ашумен болады. Бұл кезеңде
ұлы ойшылдар маңызына терең мән бергеніндей, өз-өзіңді тану процесі жүреді.
М: Лао-цзының: «Өзін білген – ... н/е ... ... ... ... еске түсірейік.
Өз-өзіңді сезіну түйсігінің бар екені туралы ... ... ... ... Өз-өзіңді сезіну түрлі формаларда көрінеді: 1) қарапайым ... ... ... оны ... ортаға адамдар мен заттарға қаншалықты
деңгейде сәйкестігінің түйсінуі ... 2) ... ... қауымдастықтың н/е
мәдени және әлеуметтік топтың мүшесі ... ... ... 3) мейлінше
ерекше қалыптасқан өзге де адамдардың «меніне» ұқсас «Мен» ұғымының п.б.,
сондай-ақ өзгелерде қайталана бермейтін еркін ... ... сол ... бере білу де ... ... адам жай ғана ... белгілі деңгейде жан-
жақты дамыған тұлға б.т.
Сананың қоғамдық табиғаты бар. Индивид тек адамдар мен ... ... ... ... ... арқылы ғана өз санасын дамытып отыруға
мүмкіндік алады. Сондықтан индивидтің сана деңгейі жолдастарынан ... ... ... қоса ... өзі өмір ... ортаның
отбасындағы, мектептегі, т.б. тәрбиенің маңызды факторларымен анықталады.
Сана және тіл. Жаңа заманғы фил-да тіл проблемасы іргелі мәселе-ң ... ... мәні зор. Тіл өз ... ... символдық белгілерден
бастап бүгінге дейінгі ұзақ даму жолынан өтіп ұдайы ... ... ... тіл ... ... және ... сияқты үш түрде қолд.
Тіл мен ойлау өзара тығыз байл.: «Жақсы ойлаған нәрсе жақсы баяндалады ... ... ... мен тіл ... ... ... әлі ... бітпегенін атап өту орынды.
Ал, сананың биік өрісі туралы айтар болсақ, ол ... ... ... еді. Биік саналылық өз негізін жай саналылықтан ...

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі кездегі негізгі құқықтық жүйелер4 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
Адамның рухани дүниесі11 бет
Адамның шығуы мен қалыптасуы16 бет
Ағылшын тілінде дамытушы ойындар мен жаттығулар31 бет
Ақыл-есі кем балаларды оқуға үйрету10 бет
Білім базасының архитектурасы13 бет
Бала ойы және оның ерікті дамытудағы мәні31 бет
Ерте психикалық жас жайлы3 бет
Жаһандану дәуіріндегі мәдениеттің әмбебапталуы58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь