Таным мәселелері

Жоғары тарауда болмыс мәселелерін талдап, «Дүние қалай құрылған?», деген сұраққа жауап беруге тырыстық. Енді уақыт екінші үлкен сұраққа жауап беруді талап етеді. Осы өзімен-өзі өмір сүріп жатқан Дүниені адам танып-біле ала ма? Әрине, біз бұл сұраққа оң жауап қайтарамыз. Тек болмыс шеңберіндегі заттар мен құбылыстардың ішкі сырын ашу арқылы ғана адам оны ерікті түрде шығармашылық жолмен қайта өзгерте алады. бізді айнала қоршаған «екінші табиғат» - неше түрлі машиналар мен механизмдер, электр станциялары, байланыс жүйелері т.с.с. – адамның дүниетаным мүмкіндігі, рух құдіретінің шынайы көріністері.
Таным деп біз адамның айнала қоршаған ортаны зерттеудегі ерекше рухани іс-әрекетін айтамыз. Ол әрқашанда даму үрдісінде.
Қайсыбір тіршілік сияқты, адам да айнала қоршаған ортаның шеңберінде өмір сүреді. Алайда оның өмір сүру тәсілі басқа тіршіліктерден мүлде өзгеше. Егерде қайсыбір жануар өзінің дене құрылысы мүмкіндігіне сай айнала қоршаған ортаға бейімделген, дүниедегі сан алуан құбылыстардың ішінде тек өз тіршілігіне тікелей, я болмаса жанама қытысы бар заттар мен құбылыстарды ғана сезініп, тек соған сәйкес өмір сүретін болса, адам дүниеге өз санасы арқылы универсалды, яғни жан-жақты қарай алады.
        
        № 4 Эпистемология. Таным мәселелері
1 Таным. Танымның практикалық ... ... ... ... ... ... деңгейлері мен әдістері
4 Ғылым, техника және білім философиясы
1 Таным. Танымның практикалық табиғаты, құрылымы
Жоғары тарауда болмыс мәселелерін ... ... ... ... ... ... беруге тырыстық. Енді уақыт екінші үлкен сұраққа жауап
беруді талап етеді. Осы ... өмір ... ... ... адам ... ала ма? Әрине, біз бұл ... оң ... ... Тек ... заттар мен құбылыстардың ішкі сырын ашу арқылы ғана адам ... ... ... ... қайта өзгерте алады. бізді айнала қоршаған
«екінші табиғат» - неше түрлі машиналар мен ... ... ... ... т.с.с. – адамның дүниетаным мүмкіндігі, рух
құдіретінің ... ... деп біз ... ... қоршаған ортаны зерттеудегі ерекше рухани
іс-әрекетін айтамыз. Ол әрқашанда даму үрдісінде.
Қайсыбір тіршілік сияқты, адам да ... ... ... ... ... Алайда оның өмір сүру тәсілі басқа тіршіліктерден мүлде
өзгеше. Егерде ... ... ... дене ... мүмкіндігіне сай айнала
қоршаған ортаға бейімделген, дүниедегі сан алуан құбылыстардың ... ... ... ... я ... жанама қытысы бар заттар мен құбылыстарды
ғана сезініп, тек соған сәйкес өмір сүретін болса, адам дүниеге өз ... ... яғни ... ... ... ... қатар айнала
қоршаған орта нақтылы ... өмір ... ... ... ... мен оны игеру деңгейінен әрқашанда асып түседі. Олай ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін
тудырады.
Дүниетанудағы негізгі мақсат – зерттеліп жатқан ... ... ішкі ... ашу, яғни оларды білу. Білім - әрқашанда шындықтың
идеалдық бейнесі, өйткені бірдемені білу дегеніміз – сол ... ... ... Олай болса, танымды күрделі үрдіс, ал білімді белгілі бір
нәтиже ретінде қарауымыз ... ... және ... ... ... ... қарастырайық. Философия тарихында әрдайым орталық орындардың
бірін фил-ң құрамдас бөліктері – гносеология н/е таным ... ... ... ... алып ... ... теориясы танымдық іс-әрекет
заңдары мен заңдылықтарын зерттейді. Әлемді тану мүмкіндіктері және оның
заңдары туралы мәселені фил-қ шешу ... ... ... онда әрбір
тарихи дәуірде жекелеген ғылымдар жинақталған ... ... ... ... ... ... ... таным процесі мазмұны анықталатын танымның
субъект және объектісін қарастырады. Танымның объектісі б/п ... ... оның ... ... тіршілік ететін үзіндісі б/п таб. Объект –
қай затқа бағытталған әрекет. Объект – ... ... ... ... ... б/п өз ... дамуындағы адам және адамзат б/п ... өзін ... ... ... мақсатқа лайықты әрекетті
тасушы ретінде көрінеді. Субъект – мақсатты болжап, ... ... ... ... де, дербес тіршілік иесі. Алайда объективті шындық
та субъектінің өзімен белсенді танымдық қатынасқа ... ... б/ды. ... ... бастау ережелер өздерін ерекше ... ... ... ... тану ... ... ... өзі таным
субъектісі б/ды н/е оны қалыптастырады және ол субъект ... өз ... ... құрылымдарға, олардың құндылықтары мен мүдделеріне деген
субъект мазмұнының элементтерін сіңіреді. Сондықтан әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... зерттеу оңашаландырылған акт емес; ол сипатына құндылықтар мен
ұжымдық-бейсаналық жігерлі импульстер әсер ететін белгілі ... ... ... ... ... мәңгі шексіз жақындауы. Танымда сезімдік
және рационалдық танымның деңгейлері б/ды. Сезімдік таным 3 негізгі ... ... ... қабылдау, елестету. Сезімдік таным ... ... ... ... ... Түйсіктер – қарапайым сезімдік
бейнелер, жекелеген материалдық ... мен ... ... ... ... ... негізінде сезімдік танымның
неғұрлым күрделі және неғұрлым биік түрі – қабылдау п.б. ол ... ... ... ... ... ... ... тууына тек
түйсік қана қатысып қоймайды, сонымен қатар жады, ой, өткен тәжірбие де
қатысады. Адам ... ... ... ... ... ... ... 3-ші сезімдік түрі – елестетуді туғызады. Адам ... ... ... жады д.а. ... ... елестету объективтік
әлемнің субъективті образдары ... олар ... жағ. ... түр жағ.
субъективті. Сезімдік таным танымның 1-ші ж/е қажетті ... ... ... заттардың, құбылыстардың ішкі мәнін түсінуге ... ... ... жоғарғы түрі абстрактілі ойлау б.таб-н танымның келесі ... ... ... ... шешуге болады. Дамыту процесі 3 түрлі
негізгі формалар арқылы өтетін ойлау ... ... ... ... ... Ұғым – нақты заттар мен құбылыстардың неғұрлым жалпы, мәнді ... ... ... ... ... ... Пікір – түсінік
байланысты арқылы заттың өзге ... ... ... олардың қайсыбір
белгілері, қасиеттерінің бар немесе жоқтығы белгіленетін ойдың көрсетілу
түрі. Неғұрлым терең және ... ... алу ... біз ... ... ... келу ... шешеміз. Ой түю тікелей бақылауға берілмей ... ... ... ... ... Танымның сезімдік және ... ...... ... мән ... өту ... бір кезеңінен екінші кезеңіне өтуді сезімдік және рационалды білім
арасындағы, одан сана мен ... ... ... шешу ... ... ... ... бәрі қатынастылы дейтін қағида релятивизм деп аталады.
2 Танымдағы ақиқат мәселесі
Ақиқат құнды ... ... ... ... мазмұнындағы
субъектіден де, адамнан да, ... да ... ... ... ... ... біздің дүние туралы біліміміздің сол
дүниеге, объективті шындыққа сәйкестігі ... ... ... процесс ретінде және адамзаттың ақиқатты толық тануға ұмтылууы
арасында қайшылық бар. Ол қайшылық екі ... 1) ... ... өзі
қайшылықты: шексіз, өзгермелі және сонымен аяқталған, тұрақты заттардан
тұрады; 2) ойлау қабілеті қайшылықты: ол ... ... ... ... және ... ... ол танымдық мүмкіндіктері тарихи шектеулі
жекелеген адамдар, ұрпақтар рақылы жасалады. Танымның бұл карама-қайшылығын
абсалютты және ... ... ... ...... ... болатын ақиқат түсінігінің түрлі қырлары. Ақиқат әрбір тарихи
кезеңде объектінің тек ... ... ... деңгейде, жағдайда
қатынастарда көрсететіндіктен салыстырмалы. Бұл ... ол ... ... ... ... ... ... алайда онда әрдайым
шындықтың, демек абсолютті білімнің ... ... ... субъект санасынан тәуелсіздікті білдіреді. ... ... ... ... түрі ... ... Оның ғылым өрісінде дайындалуы
сол теорияны қалыптастыратын адамдардың ... ... ... ... ... жету ... туралы мәселе қойылады.
Абсолютті ақиқатқа қол жетпейді, ... әлем ... және ... ... ... ол қу даладағы сағым секілді алға қарай арбап ... ... ... ... да әрбір жағдайды тұрақты түрде
өзгеріп отыратын шарттармен ... ... ... отыру талабынан сол
көрініспен байланыстыруға болады. Біздін білімдеріміздің ... ... және ... ... ... ... ... керек. Солайша, тексеру белгілері адам ойынан тыс, ... ... ... ... ... ... идеяларды құралдарда
материалдандыруышектеулі, сондықтан оларды тексеру ... ... ... ... мен ... ... әсерлілігі де тарихи
құбылмалы.
Таным теориясы немесе гносеология – ... ... ... пен ... ... қатынасын, шындыққа білімнің қатынасын,
адамның дүниені тану ... ... ... және білімнің
дәлелдігін зерттейтін ... ... ... ... процесінің
заңдылықтарын зерттеуді таным теориясы деп ... ... ... дұрыс немесе теріс шешуге байланысты екі түрлі таным теориясы:
материалистік және иделистік түрі ... ... ... айналадағы материалистік шындықтың адам
санасында бейнелену теориясы болып табылады. ... ... ... ... ... мен ... және ... қасиеттері мен
маңызды байланыстары танып-білуші субъектіден ... өмір ... ... және ... ... біз ... олардың
қасиеттерін танып-білеміз. Түйсіктер, қабылдау және ақыл-ой заттардың ... ... ... ... ... алайда олар заттардың санаға
әсерінсіз тумайды, пайда болмайды. Осы ... ... ... ... ... мен ... ... мәнді қатынастарының адам
санасында идеалды образдар жүйесі ретінде ... ... ... ... ... ... ағым жалпы алғанда дүниені танып-
білуге болатындығын мойындайды. Бұл ... ... ... ... жүйелі ой-пікірлерін атап өтуге болады. Алайда,
Гегель дүниені танып-білуді «абсолюттік идеяның» ... ... бір ... ... ғана ... Ал ... идеалистер
дүнені түйсіктер мен ой-өрістің әр түрлі ... деп ... ... ... танып-білу туралы пікірлері субъектінің өзін-
өзі танып-білуіне келіп саяды.
Диалектикалық материализмнің ... ... ... ... ... ең ... екі айырмашылығы бар: ол,
біріншіден, таным теориясына ... ... ... енгізілуі,
екіншіден, таным теориясына диалектиканың қолданылауы.
Сөйтіп, материализм шынайы болмысты, нақтылы дүниені танып-білу туралы
мәселе қойса, идеалистер түрлі ... мен ... өз ... ... ... отырған мінсіз құбылыстарды, яғни адам ... ... ... ... айтады. Идеализм бейнелену принципін жоққа
шығарып, ... пен ... ... мойындауды талап етеді.
Материализм, керісінше, тепе-теңдік принципін жоққа шығарады да, бейнелену
принципін мойындауды талап ... ... ... мен ... сезімдік және рационалдық танымның деңгейлері болады. Сезімдік
таным үш негізгі формада жүзеге асады: түйсік, қабылдау, елестету. ... ... ... және ... сатысы болып табылады, бірақ ол
заттардың құбылыстардың ішкі мәнін түсінуге мүмкіндік бермейді. Ол ... түрі ... ... ... ... ... келесі рационалды
түріне көтеріліп барып шешуге ... ... ... үш түрлі негізгі
формалар арқылы өтетін ойлау ... ... ... ... ой ... ... және рационалды жақтарының бірлігі – құбылыс түсінігінен
мән ... өту ... ... сана мен ... ... шешу ... ... секіруге ұқсатуға болады.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Прокуратура органдарының жүйесі, құрылымы және оларды ұйымдастыру."75 бет
Абай – қазақтың ұлы данасы. Оның философиялық көзқарастары19 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстары бойынша сот ісін жүргізу190 бет
Меймандастық индустриясының дамуы мен қазіргі жағдайы41 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь