Сақ тайпалары туралы

Қазақ тарихын зерттеген тарихшы,этнограф,антрополог,археолог ғалымдардың бірсыпырасы қазақ халқының арғы тегі ерте заманда Орта Азияны мекен еткен ежелгі сақ тайпаларынан шыкқан дейді. Әйгілі ғалым А. Н. Бернштам қазақтын атын сақтармен байланыстырады. Ол: «қазақ» деген сөз ерте замандағы «каспи» және «сақ» деген екі тайпаның қосылуынан шыққан, яғни каспи – сақ, қас – сақ – қазақ болған деп тұжырымдайды. Тарихшы М. Ақынжанов қазақ деген сөз «қас» (нағыз), «сақ» (тайпа аты) деген екі сөзден «қас сақ» (нағыз сақ) дегеннен шыққан. «Қазақтар — түрік, моңғол тектес халықтың екі бұтағынан (ғұн мен сақ тарауынан) құралған ежелгі халық» дейді. Қазақ халқын қалыптастырған арғын, қыпшақ, тағы басқа тайпалар ішінде сақ деген атты қолданған рулар да бар. Мысалы, сақтоғалақ, бес-сақ, сақ құлы, бо-сақ, қар-сақ, тағы басқалар. Қазақ халқының арғы тегі болған ежелгі үйсін бірлестігінің құрамында сақ тайпаларының барлығы еліміздің ежелгі жазба деректерінде айқын айтылады. Онда: «Үйсін халқы ішінде сақ тайпалары да, ұлы иозы тайпапары да бар» дейді. Бұл тарихи фактілер қазақтың арғы тегінің бір саласы ежелгі сақ тайпалары екендігін дәлелдейді.
        
        Сақ тайпалары
Қазақ тарихын зерттеген тарихшы,этнограф,антрополог,археолог ғалымдардың бірсыпырасы қазақ халқының арғы тегі ерте заманда Орта ... ... ... ... сақ ... ... ... Әйгілі ғалым А. Н. Бернштам қазақтын атын сақтармен байланыстырады. Ол: деген сөз ерте замандағы және ... екі ... ... шыққан, яғни каспи - сақ, қас - сақ - ... ... деп ... ... М. Ақынжанов қазақ деген сөз (нағыз), (тайпа аты) деген екі сөзден ... сақ) ... ... ... ... ... ... арғын, қыпшақ, тағы басқа тайпалар ішінде сақ деген атты қолданған рулар да бар. Мысалы, сақтоғалақ, бес-сақ, сақ ... ... ... тағы ... ... ... арғы тегі болған ежелгі үйсін бірлестігінің құрамында сақ ... ... ... ... ... ... ... айтылады. Онда: дейді. Бұл тарихи фактілер қазақтың арғы тегінің бір ... ... сақ ... ... ... Еліміздің ежелгі замандағы жылнамалары мен томдарында сақ тайпалары , , ... ... ... және ... атаудың өз кезіндегі ханзуша дыбысталуы еді. Мутиянзының атты еңбекте патша Жумууаң заманымыздан бұрынғы IX ... ... ... ... ... шимо ... және олардың көсемі Шиаңшуға кездескендігі айтылады. Бұл аңызда ... ... Орта Азия ... өмір ... сақ тайпалары еді. Лияң әулеті дәуірінде (VI ғасырдағы) Шұн Жи деген еңбегінде ... ... ... ... . ... ... заманымызға жеткен мұндай деректер жазылмапты. Ежелгі заманда Орта Азия ... ... ... сақ тайпалары туралы тарихи деректер сол замандағы парсы және грек авторларының жазба деректерінде сақталған. Ежелгі грек ... ... деп ... ... ... оларды деп атаған. Ахеменид иранның сына жазу ... онын ... ... ... сақ ... үш тобы айтылады. Олар: хаомоварға сақтары (хаомо ішімдігін істейтін сақтар), парадария сақтары (теңіздің ар жағындағы сақтар) және тиграхауда сақтары (шошақ ... ... ... ... деп ... Олар өз ... Орта ... ұлан-байтақ өңірін мекен еткен. Ол заманда немесе деген жалпы атпен аталған халықтың ішінде әрқайсысының өзіне тән аты бар ... ... ... ... көпшілігі көшпенді мал шаруашылығымен, бір бөлегі егіншілікпен ... Ерте ... грек ... ... ... ... көшіп қонатын көлігі екі, төрт, алты дөңгелекті арба, оған екі, үш жұп өгіз, ат немесе түйе жегілген. Осы арба ... ... ... яки киізбен қапталған. Бұлар шөптің сонысы мен судың тұнығын жүзіп, малдарын оттатып, көшіп жүрген. ... ... ... ... ... ... ... киіз үйлерде отырған. Олардың қыстауларында кесектен (сабан араласқан балшық,кірпіштен) там үйлер болған. Мал шаруашылығымен шұғылданған сақтар жылқы, қой, ... түйе ... ... ... ... арпа, бидай еккен. Тіпті мал шаруашылығымен шұғылданушылардың да қыстауларының маңында шағын егіншілігі болған. Ежелгі грек авторларының деректемелерінде сақтардың бірсыпыра ... аты ... ... ... ... дай ... дахи, фарат, көмар, асқатағ, исседон, асси немесе аримасып, сармат, каспи, тағы ... ... ... ... Көк ... ... теңізінің) оңтүстік және шығыс солтүстік өңіріне, Сырдарияның оң жақ алқабына ... ... ... ... деп ... Дай ... дахи ... Сырдарияның төменгі жағын, Көктеңіздің қолтығын мекендеген. Аби тайпасы: Қаратау бойын, Сырдарияның алқабын қоныстанған. Фарат тайпасы: Талас Алатауын және Қаратаудың ... ... ... ... Көмар тайпасы: Келес, Шыршық, Ангрен өзендерінің бойларында және Тянь-Шань тауларының батыс сілемдерінде болған. Асқатағ тайпасы: Шу ... мен ... ... ... ... Алатауының орта етегінде тұрған. Исседон немесе асси тайпасы: Іле ... мен Шу ... ... оның ... жағындағы Тарбағатай тауына дейін созылған алқапты мекендеген. Аримасып тайпасы: ... ... және ... ... ... ... ... сілеміне дейінгі жерлерде тұрған. Сармат тайпасы: Каспий теңізінің терістігінде, шығыста Жем өзеніне дейінгі, солтүстік Жайық өзенінің басына ... ... ... ... ... ... ... шығыс жағалауын мекендеген. Памир-Алтай тауларының солтүстік шекараларынан ... ... ... басып өтіп, шығыс солтүстікте Алтайдың батыс сілемдеріне дейінгі, солтүстікке Балқаш көліне және Шу ... ... ... ... Талас өзенінің оң жағалауына дейінгі жерлерді қоныстанған. Асқатағ, исседон, аримасып сынды сақ ... ... ... ... ... ... төбелі тымақ киетін сақтар) деп аталған. Жетісу алқабы осы орналасқан жерінің орталығы болған. Осы бір бағзы заманның деректемесіндегі ... атау күні ... ... қазақ халқының өздерін деп келгенін еріксіз еске ... Іле ... мен Шу ... ... ... ... дейінгі жерлерді мекен еткен сақ тайпаларын ежелгі грек авторлары яки деп ... ... грек ... ... қарағанда, сақтар өте батыр жауынгер, халық болған. Олар қастасқан жауын аямаған. Соғыста өлтірген жауларының бас сүйегін ішімдік ... ыдыс ... ... жон терісінен шылбыр жасаған. Олар батыр жауынгерді ... ... ... Жыл ... үлкен мерекелер жасалып, бұл мерекедегі ортадағы ортақ ыдыстан тек жауды ... ... ғана ... іше ... ... Сақ деп ... ... әрқайсысының өз алдына ханы болған. Хандардың әмірі күшті еді. Хан қаза болса, оның өлігін арбаға салып ел аралатқан. ... ... ... ... ... ... өз құлағын қанатып, шашын жұлып, бетін жыртып, көзін тырнаған. Сол қолын оқпен тесетін болған. Қаза болған хан үлкен қорғандарға ... ... ... алтын, күміс, ыдыс жабдықтарды және сойылған аттарды бірге көмген. Тіпті ханның ханымы мен қызметкерін де өлтіріп, онымен ... ... ... ... ... ... ... қарағанда, б. ж. с. дейінгі VII-IV ғасырларда сақ тайпалары өз атырабындағы мәдениетті елдермен - Ассириямен, ... ... ... ... ... ... VI ... сол замандағы әлемге әйгілі ірі елдердің бірі Парсымен ... ... Сол ... ірі тарихи оқиғаларға қатынасып отырған. Заманымызға дейінгі 529-558 жылдарда патшалық еткен ... ... Кир ... соғыс одағын жасасқан. Ол Лидия патшасы Крезбен соғысқанда сақтардан көмек алған. Бірақ Кир патша бұл одақты місе тұтпай, ... ... ... үшін ... ... жасап, жаулап алу жорығын жүргізген. Осы сәтте сақтар жұмыла аттанып Парсы патшасы Кирдің шапқыншылығына қиянкескі ... ... оның ... ... ... Осының нәтижесінде Парсы патшасының шапқыншы әскерлері тас-талқан болып, Кир патша соғыста өлген. Осы қиянкескі шайқас жөнінде ежелгі грек тарихшысы Геродот ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сақ дәуірі тайпаларының шаруашылығы, тұрмысы және қоғамдық құрылысы14 бет
Сақ тайпалары5 бет
Сақ тайпалары туралы ақпарат14 бет
Сақ тайпаларының мәдениетi21 бет
Сақ тайпаларының орналасуы66 бет
Б.з.д. VIII ғ. және б.з. Х ғ. аралығындағы сақ, усунь, кангюй бірлестіктерінің этникалық тарихын ежелгі нарративтік деректер мен кейінгі жаңа зерттеулер негізінде жүйелілікпен негіздеп, аталмыш халықтардың этногенезін анықтау68 бет
Ерте темір дәуіріндегі тайпалық одақтар мен көне мемлекеттік құрылымдар9 бет
Сақтардың көрші мемлекеттермен қарым-қатынасы34 бет
Темір дәуіріндегі Қазақстандағы тайпалар мен одақтар10 бет
Шіліктідегі жүргізілген қазба жұмыстары22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь