Мемлекеттік бюджет пен мемлекеттік қарыздың теориялық негіздері

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І. Мемлекеттік бюджет пен мемлекеттік қарыздың теориялық негіздері
1. 1. Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4
1. 2. Мемлекеттік қарыздың сипаты мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7

2. Қазақстан Республикасының бюджеті мен қарызының ерекшеліктері
2. 1. Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
2. 2. Қазақстан Республикасы қарыздарының ішкі және сыртқы жағдайы ... 13
2. 3. Қазақстан Республикасы бюджетінің кірістері мен шығыстары және мемлекеттік қарызды басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

3. Қазақстан Республикасындағы бюджет тапшылығын жою және мемлекеттік қарызды өтеу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 24

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Қосымшалар
Кіріспе
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы «Мемлекеттік қарыз және мемлекеттік бюджет». Тақырыптың негізін ашу үшін, алдымен қысқаша мемлекеттік бюджет пен мемлекеттік қарызға шолу жасаймын.
Қаржылық байланыстардың орасан зор әр алуандығында жеке ортақ ерекшеліктерімен көзге түсетін оқшауланған сфераларды бөліп көрсетуге болады. Қоғамдық өнімді құндық бөлудің ерекше саласын құрайды және қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыруға арналған орталықтандырылған ақша қорын қалыптастырумен және пайдаланумен байланысты болады. Қаржы қатынастарының бұл жиынтығы "мемлекеттік бюджет" ұғымының экономикалық мазмұнын құрайды. Бюджет – мемлекеттің қажетті атрибуты және оның егемендігінің негізі. Бюджеттің көмегімен тиісті мемлекеттік және муниципалдық құрылымдардың ақшалай қорлары құрылады, бұл қорлар олардың жалпы маңызды міндеттерін орындауды қамтамасыз етеді, мемлекеттік билік пен жергілікті өзін-өзі басқару органдарының функцияларын жүзеге асырудың қаржылық негізін жасайды.
Мемлекеттік қарыз бюджеттің жеткіліксіз болуынан халықаралық қаржы ұйымдары мен шетелдерден несие алуының нәтижесінде орын алады. Мемлекеттік қарыздың өзі екіге бөлінеді. Ішкі және сыртқы. Ішкі дегеніміз – мемлекеттік құнды қағаз иегерлеріне, ал сыртқы – өзге мемлекеттер мен халықаралық қаржы ұйымдарына қарыз болуы. Қарызсыз ел болмайды. Барлық дамыған елдердің өзі дерлік қарыздан көз ашпайды. Ең бастысы сол қарызды тиімді пайдаланып, соның арқасында ел экономикасын дамыту.
Курстық жұмыстың мақсаты: Мемлекеттік бюджет пен мемлекеттік қарыздың теориялық негіздерін ашып, олардың проблемаларын, яғни бюджет тапшылығын жою амалдарын және мемлекеттік қарызды өтеу жолдарын қарастыру.
Курстық жұмыстың құрылымы: Бұл курстық жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан тұрады.
        
        Жоспар
Кіріспе
............................................................................
........................................ 3
І. Мемлекеттік бюджет пен мемлекеттік қарыздың теориялық негіздері
1. 1. ... ... ... мазмұны
...................................... 4
1. 2. ... ... ... мен ... 7
2. ... ... бюджеті мен қарызының ерекшеліктері
2. 1. ... ... ... жүйесі
........................................... ... 2. ... ... ... ішкі және ... ... ... ... 3. Қазақстан Республикасы ... ... мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы бюджет тапшылығын жою және ... өтеу ... ... ... ... курстық жұмыстың тақырыбы «Мемлекеттік қарыз және ... ... ... ашу ... ... ... мемлекеттік бюджет
пен мемлекеттік қарызға шолу жасаймын.
Қаржылық байланыстардың орасан зор әр алуандығында жеке ... ... ... оқшауланған сфераларды бөліп ... ... ... ... бөлудің ерекше саласын құрайды және қоғамдық
қажеттіліктерді ... ... ... ақша ... және пайдаланумен байланысты болады. Қаржы ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
Бюджет – мемлекеттің қажетті атрибуты және оның ... ... ... ... мемлекеттік және муниципалдық құрылымдардың
ақшалай қорлары құрылады, бұл қорлар олардың ... ... ... ... ... мемлекеттік билік пен жергілікті өзін-өзі
басқару органдарының функцияларын жүзеге ... ... ... ... қарыз бюджеттің жеткіліксіз болуынан халықаралық қаржы
ұйымдары мен шетелдерден несие алуының нәтижесінде орын ... ... өзі ... бөлінеді. Ішкі және сыртқы. Ішкі дегеніміз – мемлекеттік
құнды қағаз иегерлеріне, ал сыртқы – өзге мемлекеттер мен халықаралық ... ... ... ... ел ... ... дамыған елдердің өзі
дерлік қарыздан көз ашпайды. Ең бастысы сол ... ... ... арқасында ел экономикасын дамыту.
Курстық жұмыстың мақсаты: Мемлекеттік бюджет пен мемлекеттік қарыздың
теориялық негіздерін ашып, олардың проблемаларын, яғни ... ... ... және ... ... өтеу ... ... жұмыстың құрылымы: Бұл курстық жұмыс кіріспеден, үш ... ... ... ... және ... ... ... бюджеттің және мемлекеттік қарыздың теориялық негіздері
1. 1. Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мазмұны
Бюджет – ол жалпы қаржы категорияға қарағанда бөлек, ... ... ... Оның ... ... тек қана ... ... мен қаржылық байланыстың әр түрлі дәрежеде болуына
байланысты. ... ... ... байланыстардың ішінде бір-бірінен
ерекше тұратын бөлек арнайы ... ... ... болады. Сондай бір
ерекше байланыс ... ... өнім бөлу ... ... пен ... жеке тұлғалар арасындағы қаржылық қарым-қатынас болып табылады. Бұндай
қаржылық қарым-қатынастың жалпы белгісі, біріншіден, олар ... ... ... бөлу ... орын ... екіншіден, жалпы
мемлекеттік функцияларды атқаруға арналған ... ... ... ... мен ... ... ... барлық
қаржылық қарым-қатынас мемлекеттік бюджет деген түсініктің экономикалық
мазмұнын құрады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... берілген: «Бюджет – ол ... ... ... іске ... ... ... етуге арналған оның
орталықтандырылған ақша қоры». Бюджеттің формасы – ... ... ...... қор, ... ...... қарым – қатынас, заңнамалық белсендіруі – заң.
Бюджет әр мемлекетте өзінің экономикалық, ... және ... ... ... ... түрде қажетті. Бюджет қай
мемлекеттікі болмаса да мазмұндары бірыңғай ... ... ... ... ... және тағы ... ... қатар олар бір
қоғамдық-экономикалық ... ... ... ... да өздерінің
мазмұнын өзгертпейді. Дәл осы ұғым ... ... ... ... Сондықтан, бюджеттің экономикалық түбі басқа да экономикалық
категорияларға сай ақша түріндегі және ... ... ... ... ... қарым-қатынаста жатыр.
Бюджет қаржы жүйесінің орталық тізбегі болғандықтан, ол сол қаржының
барлық негізгі, ... ... сай. ... ... ... жалпы ақша қарым-қатынас жүйесі болса, яғни ... ақша ... ... және ... ... ... өз ... ақша қарым-қатынас жүйесін құрады, яғни бюджеттік қорды
қалыптастыру және пайдалану процесі. Бюджеттік қор ... ... ... (әлеуметтік, қорғаныс, т. б.) қаржыландыруға арналған
орталықтандырылған ақша қоры.
Экономикалық әдебиет ... ... ... ... ... ... термині әр түрлі ұғымды пайдаланады, мысалы,
ақша қаражаттарының кірісі мен шығысы ... ... ақша ... ... қоры ... ... ... әдебиетте мемлекеттік
бюджетке тағы да келесідей анықтама берілген: бюджет – ол ... ... – ол ... ... бюджет – ол заңнамалық құжат; бюджет – ол
коммуникация құралы; бюджет – ол бюджеттік салық саясатты дәлелдейтін ... ... ... ... ... ... өте кең, себебі оған
мемлекеттік басқару органдарының негізгі ... ... ... мен ... саясаттың көрсеткіштері,
бюджеттің көрсеткіштері тағы басқа көрсеткіштер мен ережелер кіреді.
«Бюджет» ... ... ... ... отырып, ол келесідей
түсініктемелерден ... деп ... ... ол өз ... жеке бір экономикалық категория;
• ол мемлекеттің ақша қаражаттарының орталықтандырылған қоры;
• ол экономиканы реттеуге арналған құрал ... ... ... ол ... ... қаржы жоспары;
• ол барлық бюджеттік қарым-қатынасқа ... ... ... ... экономикалық қарым-қатынасқа негізделгендіктен ... ... Өз алды ... сала ... ... ... ... емес, ең алдымен ол қоғамдық өндірістің дамуына керекті
орталықтандырылған ресурстарға, мемлекеттің табиғаты мен ... ... ... байланысты. Ақша қаражаттары ресурстарын
орталықтандырудың экономикалық және ... мәні өте зор, ... ... жоспарлаған шараларын іске асырудың негізгі құралы, бірікке
экономикалық және қаржылық ... ... ... ... ... ... кодексінде мемлекеттік бюджетке ... ... – ол ... және ... ... арасындағы қарама-
қарсы өтеу операцияларын есептемегенде сараптамалық ... ... және ... жатпайтын қосындысын құрайтын жалпы бюджет».
Сонымен қатар, «мемлекеттік бюджет» термині – ... ... ... орталықтандырылған бюджеттік қор мағынасында да пайдаланады.
Бүгінгі күні мемлекеттің бюджеті қаржылық қарым-қатынастағы әр ... ... ... қалыптастыратын күрделі
және көп міндет атқаратын құрал. Бюджет арқылы ... пен ... ... ... мен ... ... ... мен кіріс жөніндегі
ымыраға келеді, бюджеттік дотациялар мен ... бөлу ... ... және ... ... ... іске асырады. Ал бюджет
экономикалық құжат ретінде ... ... және ... ... 2. ... ... сипаты мен түрлері
Мемлекеттік кредиттің негізгі нысаны кредит қатынастары болып
көрінетін мемлекеттік ... ... ... бұл ... ... қарызгер ретінде болады.
Мемлекеттік қарыздар – нәтижесінде мемлекет белгілі бір ... ... бір ... ақша ... ... бір ... алатын
мемлекет пен заңи және жеке тұлғалар арасындағы қарыз қатынастары.
Қарыздардың салықтардан ... ... ... ... ... |1) ... ... ... ... ... ... |2) ... анық нысаны ... ... ... сұрақтарға, нақты қаржы категорияларын
экономикада пайдалануға, оның дамытуды реттеуге қолданылуына ... және ... ... ... ... шығындарды
несиелік қаржыландыру бағытына Р.Барро, Б.Д.Бернхайн, М.Персон, А.Смит, ... және ... ... ... Орыс ... ... ... И.Б.Златкис, Д.И.Кокурин, А.Селезнев, А.Саркисянц,
Б.А Хейфец және басқалардың еңбектері мемлекеттік қарыздың теориялық және
практикалық мәселелерін талдауға, ... ... ... ету ... ... арналған. Мемлекеттік қарыздарды ... кең ... ... ғалымдары Е.М.Арынов, ... ... ... ... ... және тағы басқа авторлардың ғылыми еңбектерінен көрінеді.
Қарыздар өтеу мезгілі, орны, орналастыру әдістері, қарыз ... ... ... бойынша ажыратылады. Өтеу мезгілі бойынша:
қысқа мерзімді (1 жылға дейін), орта мерзімді (1 ... 5 ... ... мерзімді (5 жылдан жоғары) болып ажыратылады. Орналастыру орны бойынша
қарыздар ішкі және сыртқы ... ... ... Ішкі ... ... ... мен ... сатып ала алады. Орналастыру
әдістері бойынша: еркін айналатын, ... ... ... және
мәжбүрлеме қарыздар болып ажыратылады. Мемлекеттік қарыздар, ... ... ... ... ... ... заттай нысаны да болады.
Эмитентке қарай қарыздар үкіметтің қарыздарына және ... ... ... ... ... бойынша қарыздар пайыздық (қарыз иелері жыл ... ... ... ... ... ... ... алады); ұтыс
немесе лотареялық (табыс облигациялардың өтеу ... ... ұтыс ... ... ... ... ... және мемлекет кепілдік берген қарыз алу және ... ... ... ... ... ... ... қарыз
алудың мынандай түрлерін атауға болады: мемлекеттік қарыз алу және мемлекет
кепілдік берген қарыз алу.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі және жергілікті атқарушы ... ... ... алуы ... ... тапшылығын қаржыландыру
мақсатында, Ұлттық банктің қарыз алуы төлем балансын қолдау және Ұлттық
банктің ... ... ... ... ... елдегі
жүргізіліп отырған ақша-кредит саясатымен ... ... ... ... асырылады. Жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік
қарыз алуы аймақтық ... ... ... ... ... ... жабу мақсатында жүзеге асырылады.
Мемлекеттік қарыздардың мынадай түрлері мен нысандары болады:
1. Қарызгерге қатысы бойынша:
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің қарыздары;
- Қазақстан Республикасы ... ... ... ... атқарушы органдарының қарыздары болып бөлінеді.
2. Несие капиталының рыноктары бойынша:
- Сыртқы ... ... Ішкі ... ... ... алу нысаны бойынша:
- Мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар шығару;
- Қарыз шарттарын (келісімдерін) жасасу болып ... ... ... ... ... ... ... қағаздар:
- Айналыс мерзімі 1 жылға дейін, қысқа ... ... ... 1 жылдан 5 жылға дейін, орта мерзімді;
- Айналыс мерзімі 5 жылдан астам, ұзық ... ... ... ... ... қағаздар құжаттық және құжатысыз
нысанда (оны ... үшін тек қана ... ... ... және
дисконтталған құны бойынша, сыйақының бекітілген және бекітілмеген
мөлшерлемесімен шығарылуы мүмкін.
Қарыз ... ... ... ... қол қою тәртібін, оның
атынан эмиссияланатын мемлекеттік эмиссиялық ... ... ... ... ... өтеу және ... ... көрсету тәртібін
Қазақстан Республикасының үкіметі белгілейді.
Мемлекеттік қарыздың әдістері әр түрлі және ... ... ... Бұл ... ... және ... ... қайтарудың амалдары,
тәсілдері: олар қарыздарды шығарудың шарттарымен анықталады: ... және ... ... әдістері, іс-қимылдың мерзімі, орналастыру
амалдары (облигацияларды, бондарды еркін ... алу және ... ... ... өтеу ... ... ... ұтыстар,
қордаланған пайыздық кірісі бар облигацияларды төлеп (сатып) алу, мерзімсіз
қарыздарда – пайыздық кірісті дүркіндік төлеу).
2. Қазақстан Республикасының бюджеті мен ... ... 1. ... ... ... ... құрылысында басты орынды бюджет жүйесі алады, ол экономикалық
қатынастарға және ... ... ... ... ... ... бірге бюджет процесі мен қатынастарының жиынтығын
білдіреді. Әр ... ... ... ... ... ... бюджеттерінің
жекелеген түрлерінің саны жағынан түрліше болып келеді, өйткені ... ... мен ... бөлінісіне байланысты болады.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі бюджет құрылымының унитарлық
типімен анықталады, өйткені Қазақстан – ... ... ... нысаны және сайланатын Парлдаменті бар унитарлық ... ... ... ... ... құрайтын
бекітілетін, атқарылатын және дербес ... ... ... ... ... (1 ... қараңыз):
- республикалық бюджет;
- облыстық бюджет, республикалық маңызы бар ... ... ... ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджеті.
Қазақстанда төтенше немесе соғыс ... ... ... ... ... және атқарылуы мүмкін.
1991 жылы Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі түбірлі өзгерістерге
ұшырады. Бұған ... ... ... ... ... одақтас
республикалардың мемлекеттік бюджеттері сияқты, КСРО-ның мемлекеттік
бюджетіне кірді, онда ел аумағының ... ... ... ... ... поселкалық бюджеттер де қамтылып көрсетілді. Ол одақтық бюджеттен, 15
одақтас республиканың мемлекеттік бюджеттерінен және ... ... ... тұрды.
1 – сызба
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі
Мемлекеттік (республикалық) және жергілікті (муниципалдық) бюджеттер
кез-келген басқа мемлекеттердегідей Қазақстан ... ... ... буыны болып табылады. Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджетінің
басты бөлігі республикалық бюджетте шоғырланған.
Республикалық бюджет – бұл ... және ... да ... ... және ... ... ... оларға ведомстволық
бағынышты мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын қаржымен
қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... арналған орталықтандырылған ақша қоры.
Жергілікті бюджет ... ... ... ... бюджет, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеті,
аудандардың (облыстық маңызы бар қаланың) бюджеті.
Бюджет ... ... ... және ... да ... ... және облыстық деңгейдегі жергілікті мемлекеттік
органдардың, республикалық маңызы бар ... ... ... ... мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын
қаржымен қамтамасыз етуге және тиісті ... ... ... іске асыруға арналған орталықтандырылған ақша ... ... ... маңызы бар қала, астана бюджеті болып
табылады.
Бюджет заңнамасымен ... ... және ... да ... ... және ... ... маңызы бар қаланың)
жергілікті мемлекеттік органдарының, оларға ... ... ... ... мен ... қаржымен қамтамасыз
етуге және тиісті аудандағы (облыстық ... бар ... ... іске ... ... орталықтандырылған ақша қоры аудан (облыстық
маңызы бар қала) бюджеті болып табылады.
Тиісті қаржы ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының заңымен, жергілікті бюджеттер мәслихаттардың шешімдерімен
бекітіледі.
Төтенше ... ... ... және Қазақстан
Республикасындағы төтенше немесе соғыс жағдайларында енгізіледі.
Төтенше мемлекеттік бюджет төтенше ... ... ... ... ... қолданыста болады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры – Үкіметтің Ұлттық банктегі
шотында шоғырландырылатын, мемлекеттің қаржы ... ... ... емес ... қоспағанда, өзге де мүлік түріндегі активтері.
2. 2. Қазақстан Республикасы қарыздарының ішкі және ... ... ... ... жеткіліксіз болуынан халықаралық қаржы
ұйымдары мен шетелдерден несие алуының нәтижесінде орын ... ... өзі ... ... ішкі және ... ... ... қарыз – бұл шетел ... ... ... ... ... бұл түрі ел үшін ең ауыр, себебі оны
төлеу үшін мемлекет құнды қағаздарды беруге немесе белгілі қызмет көрсетуге
мәжбүр болады.
Мемлекеттік ішкі ... – бұл осы ... ... төленетін қарыз,
табыстардың алдымен елдің ішінде қайта бөлінуін талап етеді.
Ең алдымен мемлекеттік ішкі қарыздарға тоқталайық. ... ... ... Қазақстан Республикасында меншікті ішкі қарыздарды қолдану
басталды. 1992 жылы ... ... ... ішкі ... шығарды, ол
кәсіпорындар мен ұйымдар арасында таратылды. Сол жылы айналысқа 20 жылға
есептелінген Қазақстан ... ... ішкі ұтыс ... ... Қарыздар бойынша ұтыстар жыл сайын 25, 50, 500 мың теңге
көлемінде 4 рет ойналады.
1996 жылы ... ... ... және ... ... ... арасында номиналы 1000 теңгеге, айналым мерзімі 364 күнге тең
мемлекеттік бағалы қағаздар болып табылады. ... ішкі ... ... ... таратылды. Ұлттық жинақ облигацияларына жүзбелі
табыстық пайыздары есептеліп, олар тоқсан сайын төленіп тұрады.
Мемлекеттің ішкі ... ... ... ... ... аз айтылып
жатқан жоқ. Қазақстан Республикасының Қаржы министрі Болат Жәмішевтің айтуы
бойынша: «Ішкі үкіметтік қарыз 820 млрд теңге, немесе ... ... ... 2008 жылы ол 308 млрд теңгеге жетті. Оған ... ... ... ... 2008 жылы 465 млрд теңге көлемінде
мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар орналастырылды. Ал 158 млрд теңгесі
өтелді».
Енді Қазақстанның сыртқы ... ... ... бұл ... баспасөз
беттерінде соңғы кездері аз айтылып жүрген жоқ. Мұнан он ... ... ... жылы мұнай қымбаттағандықтан, экономикадағы құлдырау тоқтады дедік.
Алайда осы тұста үкімет сыртқы қарыздың ... ... өсіп ... ... ... ... жоқ деп, ... әлеуметтік жеңілдіктерді қысқартып
тастады. Бірақ соған қарамай, біздің ... ... жыл ... өсіп
барады.
Батыстың арнайы мамандандырылған қаржылық құрылымдары 1999-2003 жылдар
аралығындағы Қазақстанның сыртқы қарызы екі есеге дейін көбейгенін, яғни 7-
8 ... ... 15-16 ... ... дейін өскенін айтады (Қосымша
– 4).
Қазақстан сыртқы қарызды жалдан-жылға көбейтіп ... ... түбі ... әлі де ... ... ... аты сыртқы қарыз. Себебі, сыртқы
қарыз қайтарылуға тиіс және оған қосылатын ... тағы бар. Бұл ... ... ... ... Сондықтан сырттан қарыз алғаннан гөрі,
ішкі-ауыс-түйісті тиімді пайдалану анағұрлым пайдалы.
Кез келген мемлекет сырттан қарыз алуға мәжбүр болған ... оны ... ... өз ... ... ... үшін алады. Сыртқы қарыз
мақсатты түрде жұмсалмаса, бұл екі ... ... алып ... ... өз ... ... уақтылы қайтарылмайды, ... ... өсіп ... ... ... алғандағы басты мақсат орындалмай
қалады. Ең ... ... ... өсе берсе, ол дефолтқа ұрындырады.
Бүгін Қазақстанда сыртқы қарыз ел ... ... ... ... ... дабыл жиі қағылуда. Мұны республикалық бюджеттің
орындалуын бақылау мен ... үшін ... Есеп ... де ... Қазақстанның барлық сыртқы қарызы 111 миллиард АҚШ долларын
құрап отыр. Қазiрдің өзінде сыртқы қарыз iшкi ... ... ... ... ... (Қосымша – 5)
Мұнан 10-11 жыл бұрын 7-8 миллиардтан ... ... ... ... ... Мұны 17 ... ... бөлсеңіз, орта есеппен әр
адамға 7 мың доллардан келеді екен. (Қосымша – ... ең көп ... ... ... ... ... геологиялық
барлау мен құрылыс саласы, автомобиль жолдарының құрылысы екені ... ... ... әуе-жай құрылысына шетел инвестициясы көптеп
жұмсалған. Ауыл шаруашылығы ... ... ... мақсатты
түрде пайдаланылмағаны туралы ақпарат та бар. Дегенмен Есеп ... ... жыл ... ... ... ... бірте-бірте шек қою тетігін жасауды
ұсынды. Бірақ Қазақстан сыртқы қарыз көлемін арттырмаса, кеміткен жоқ.
2010 жылы ғана бұрынғы ... ... 25 ... АҚШ ... ... ... үшін ... сыртқы қарыз 1999-2003 жылдар аралығында 7-
8 миллиардтан 16 миллиардқа жеткен. 2004 жылы бұл көрсеткіш 32 ... жылы 43 ... ... ... 2007 жылы 23 миллиард доллар, ал 2008
жылы 11 миллиард доллар қосылған. Сонда соңғы 10 ... ... ең ... алу 2010 ... ... тиеді).
Әлі де түсініксіз бір ... бұл ... ... ... ... ма? ... ... тиімді пайдалану болмаған жерде ең ... өзге ел ... ... және ... тәуелділік мәселесі
туындайтыны белгілі. Рас, шетелге тәуелдi болмаудың бірден-бір жолы бар. Ол
халықаралық валюта қорынан несие алу. ... ... неге ... ... ... ... алғысы келмейді. Оның орнына жеке елдерден қарыз
алудан тартынбайды. Ресми деректер бойынша, ... ең көп ... ... ... (49,8 ... ... ... 16,2 миллиард, Ұлыбританиядан
7,5 миллиард доллар қарыз алғанбыз. Қытайдан 7,3 миллиард доллар ... Оның 3,4 ... ... ... ... – 7).
Алайда Қытайдан алынған ... ... аса ... ... 50% ... ... ... Сөйтіп, қытайлық
компаниялар бүгінде елiмiздiң мұнай активтерiн бөлiсуде.
Қазiрдiң өзiнде Қытай ... мен ... ... ... Ал экономикада шетел капиталының өсуi экономикалық және саяси
қауiпсiздiкке қатер төндiретiнi сөзсіз.
2. 3. Қазақстан Республикасы ... ... мен ... ... қарызды басқару
Мемлекеттің орталықтандырылған ақша қорын қалыптастырумен және
пайдаланумен ... ... ... ... ... ... ... нысандар— бюджеттің кірістері мен шығыстары арқылы болып
отырады. Олар құндық бөліністің жеке ... ... ... де ... өзі ... ... және ... өзгеше қоғамдық
арналымы болады: кірістер мемлекетті қажетті ақша ... ... ... орталықтандырылған ресурстарды жалпы ... ... ... ... ... ... ... өтеу, мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін ... ... ... ал оның ... ... ... қаржы активтерін сатып алу, қарыздар бойынша негізгі ... ... ... ...... қайтарылмайтын негізде салықтардан,
алымдардан және ... ... ... да ... ... ... салыққа жатпайтын және өзге де түсімдердің, сондай-ақ ... ... ... кірістердің көлемі.
"Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне" сәйкес республикалық бюджетке
түсетін кірістер мыналар ... ... ... ... ... және басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... салық, соның ішінде
Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орыңдалған
жұмыстар мен ... ... және ... аумағына
импортталатын тауарларға салынатын қосылған құн салығы, ... ... газ ... қоса ... шикі ... ... жер ... пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдері,
экспортқа ... шикі ... ... ... ... ... ... бойынша автокөлік құралдарының жүріп өткені үшін
алым, телевизиялық және ... ... ... ... ... ... үшін ... алым, теңіз, өзен кемелері мен
шағын көлемді кемелерді, азаматтық әуе ... ... және ... жоғары құрылғыларды, дәрілік заттарды мемлекеттік
тіркегені үшін алынатын алым, қалааралық және (немесе) халықаралық телефон
байланысын бергені үшін, ... ... кеме ... су ... үшін ... ... әкелінетін және әкетілетін тауарларға
кеден баждары, отандық тауар өндірушілерді ... ... ... алынатын
баждар, консулдық алым, Қазақстан Республикасы азаматтарының паспорттары
мен жеке куәліктерін бергені үшін мемлекеттік баж, ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу туралы куәліктер бергені үшін
алынатын мемлекеттік баж, ... ... ... ... іс-әрекет жасағаны үшін алынатын мемлекеттік баж және ... мен ... ... емес ... ... ... алынатын кірістер
(республикалық мемлекеттік кәсіпорындар мен Ұлттық ... таза ... ... ... меншіктегі: акциялар ... заңи ... ... ... кірістер, мүлікті жалға беруден
алынатын кірістер, ... ... ... ... ... ... мемлекеттік сыртқы қарыздар, республикалық
бюджеттен берілген кредиттер бойынша сыйақылар (мүдделер), қару-жарақ ... ... ... ... кірістер, республикалық меншіктен түсетін
басқа да кірістер); республикалық ... ... ... ... (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден
түсетін түсімдер және осы мекемелер ұйымдастыратын ... ... ... ... ақша ... ... мекемелер салатын
айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар және ... ... ... да ... жатпайтын түсімдер);
3) негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер (республикалық ... ... ... ... берілген мемлекеттік
мүлікті, мемлекеттік ... ... ... ... ... сатудан түсетін ақшалар);
4) ресми ... ... ... ... ... бар ... астананың бюджеттерінен алынған ... ... ... ... ... ... ... бюджетке республикалық бюджеттен кредиттерді өтеуден,
республикалық меншіктегі мемлекеттің қаржы активтерін сатудан, ... ... ... ... ... алынады.
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы республикалық бюджет кірістерінің
құрамы мен құрылымы мына мәліметтермен сипатталады (Қосымша – 1).
Кестеден көрініп тұрғандай, ... ... ... ... ал ... түсімдердің негізгі көздері, бұрынғыдай қосылған құнға
салынатын салық пен ... ... ... ... ... ... ... басқа едәуір көзі—салықтық емес түсімдер
және капиталмен жасалған ... ... ... ... — бұл ... бюджет шегінде қайтарылмайтын
негізде бөлінетін қаражаттар.
Республикалық бюджеттің шығыстары мына бағыттар бойынша жұмсалады:
1) жалпы ... ... ... көрсету: Қазақстан
Республикасы Президентін және оның отбасын қамтамасыз ету, ... ... және ... ... ... және Конституциялық кеңестің
жұмыс істеуі, ... мен ... ... ... бюджетті
болжау мен республикалық бюджетті жоспарлау, салық службасы органдарының
қызметі, республикалық ... ... ... бірыңғай жүйесін
ұйымдастыру, мемлекеттік қаржылық бақылау, кеден қызметтері, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
статистикалық есеп, мемлекеттік службаның бірыңғай жүйесін ... ... ... әр ... ... мен қызмет сферасында
мемлекеттік сыйлықтар беру және ... ... ... ... қорғаныс, қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік: мемлекеттің қорғанысын
ұйымдастыру және ... ету, ... және ... ... ... көріністеріне қарсы күрес, Қазақстан ... ... ... және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ... және виза ... ... ... жедел іздестіру, тергеу қызметі,
азаматтық қорғаныс жүйесін ұйымдастыру, ... және ... ... ... қызметі және басқалары.
3) құқық, сот, қылмыстық-атқару қызметі: ... ... ... мен ... мүдделерін құқықтық қорғау, зандылық пен құқықтық
тәртібін қамтамасыз ету, ... ... ... сот ... ... және ... білім беру: білім берудің республикалық ұйымдарында дарынды
балаларға жалпы ... ... ... ... ... ... ... орта кәсіби білімі бар мамандарды даярлау, жоғары
кәсіби жөне жоғары оқу орындарынан кейінгі кәсіби ... бар ... ... ... ... ... ... және қайта
даярлау, білім берудің республикалық ... ... ... ... маңызы бар білім беру ... ... ... ... ... сақтау: жоғары мамандандырылған медициналық көмек
көрсету, ауру адамдарды ... ... ... ... қатерлі
инфекцияларға қарсы іс-ерекет, республикалық денсаулық ... ... ... оның ... мен ... ... санитарлық-
эпидемиологиялық қызметтің санитарлық-эпидемиологиялық ... ... және ... ... мен ... ... ету,
сот-медицина және сот-психиатрия сараптамасын жүргізу және басқалары.
6) әлеуметтік ... және ... ... ... ... зейнетақы заңнамасына сәйкес зейнетақымен қамсыздандырылуға құқығы
бар азаматтарға ... ... ... ... жәрдемақылар,
мемлекеттік арнаулы жәрдемақылар, арнаулы мемлекеттік жәрдемақылар,
экологиялық апат ... ... ... ... ... ... ... қорғау органдары қызметкерлеріне, олардың отбасы
мүшелеріне медициналық қызмет көрсету, ... және одан ... ... ... ... баланың туылуына байланысты
әлеуметтік төлемдер және басқалары.
7) мәдениет, спорт, туризм және ... ... ... су, ... балық шаруашылығы және қоршаған ортаны қорғау, жер
қатынастары:
9) өнеркәсіп, жер ... ... ... қала ... және
қызметі:
10) көлік және коммуникациялар:
11) экономикалық қызметті реттеу: стандарттау, ... ... ... ... ... тіркеу және қорғау,
мемлекеттік ... ... ... ... және ... ... және ... қарсы реттеу, бәсекелестікті қорғау және
табиғи монополияларды реттеу.
12) басқа да бағыттар: облыстық бюджеттерге, республикалық маңызы бар
қалалар, ... ... ... ... берілетін ресми трансферттер,
үкіметтік борышқа қызмет көрсету және оны ... ... ... ... ... ... сонымен бірге барлық мемлекеттік органдардың
және басқа мемлекеттік мекемелердің қызметтін қамтамасыз етуге (кадрларды
қайта ... және бұл ... ... қызметкерлерінің
біліктілігін арттыруды қоса алғанда), бюджеттік инвестициялық жобалар мен
бағдарламаларға, халықаралық ынтымақтастыққа, сондай-ақ ... ... ... ... орталық органдардың заңнамалық
актілері мен көзделген өзге де ... ... ... да
қаржыландырылады(Қосымша-2).
Орталық мемлекеттік органдарды және олардың ... ... ... ... ... ... ... және
Үкіметінің актілерімен бекітілетін штат саны лимиті мен Үкімет бекітетін
натуралдық нормалар негізінде жоспарланады.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... орта
мерзімді перспективаға арналған Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының
қаражаттарын қалыптастыру мен ... ... ... 2006 ... орта мерзімді фискалдық саясат шеңберінде мемлекеттік бюджеттің
мұнайлық емес кірістері мен ... жаңа ... ... ... ... ... ... мемлекеттік займ алуды ... ... ... ... арнайы қызметтерімен сипатталады.
Мемлекеттік және мемлекет кепіл берген займдар мен ... ... ... ... мен ... жыл сайын баға беріліп отырылады. Бұл
бағалау өтеу мен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... органдардың займдары мен қарыздары, мемлекеттік
кепілдікті ... ... ... анықтайды. Бұл құжат
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Ұлттық банкпен және мемлекеттік
инвестициялар бағдарламасын ... ... ... ... ... елдің экономикалық ... ұзық ... ... ... және ... ... берген қарыздардың көлемі
мен құрылымы, ... ... ... ... ... ... ... Қаржы министрлігі Қазақстан ... займ алу ... мен ... көлемін, үкіметтік қарызды
өтеудің және қамтамасыз етудің ... мен ... ... ... қарыздарының шегін анықтайды. Бұл көрсеткіштер республикалық
және ... ... ... жылға бекітіледі. Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің займдары ... ... ... ... ... Банкі жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазақстан Республикасы
Ұлттық банкінің займдарын, Қазақстан Республикасының Үкіметі мен жергілікті
атқарушы ... ... ... мемлекеттік және жергілікті
атқарушы ... займ ... ... Республикасының
мемлекеттік қарыздарына, көрсетілген займдарды өтеуді қамтамасыз ету ... ... мен ... ... ... ... құрылымын оптималдау жөнінде шараларды өткізу
және дайындау жүргізіледі, соның ішінде мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша
мемлекеттік займ ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы бюджет тапшылығын жою және мемлекеттік
қарызды өтеу жолдары.
Шығыстардың кірістерден асып түсуі мемлекеттік бюджеттің ... ... ... әрі ... ... қаржының дағдарыстық жай-
күйін сипаттайды.
Бюджет тапшылығы экономиканың жай-күйін қамтып көрсетеді, ал оның
болуы мына ... ... ... ... ... ... құлдырауы;
2) қоғамдық өндіріс шығындарының өсуі;
3) айналысқа тауар жиынымен жабылмайтын ақшаны шектен тыс шығару;
4) бюджеттің шығыстарында экономиканың даму ... ... ... әлеуметтік шығыстардың басымдылығы;
5) әскери-өнеркәсіп кешенін ұстауға жұмсалатын әскери шығыстарды, басқару
шығыстарын қаржыландырудың қомақты ауқымы;
6) ... ... ірі ... ... ... ... ... щығыстар мен ысыраптар.
Бюджет тапшылығын төмендетудің мынадай әдістері болады:
1) шығыстар тұрақты, кірістер өседі;
2) кірістер тұрақты, ал ... ... ... ... ал ... азаяды (тапшылық 2 еседен жылдамырақ
төмендейді).
Тапшылықты қаржыландыру – оны жабу үшін ... ... ... ... қаржыландырудың жолдары:
1) Ақша белгілерін шығару. Бұл жол теріс әлеметтік-экономикалық
салдары болатын инфляцияға жеткізеді. Өз кезегінде ақша эмиссиясы ... ... ... ... да, ... түрде мемлекеттік бағалы
қағаздар шығару және оларды коммерциялық банктерге өткізу ... ... ... ... ... ... ... көбейтеді және
банктік мультипликатордың арқасында айналыстағы ақшаның санын көбейтеді;
2) Мемлекеттік қарыздар. Бұл жағдайда қаржыландыруға бос ... бар ... ... және т. б. қатысады;
3) Шетелдік қарыздар. Оларды Дүниежүзілік валюта қоры, басқа
халықаралық қаржы ұйымдары, үкіметтер, банктер ... ... ... пайдалану. Бұл орайда мемлекет ... ... ... ... ... көбейту бюджет тапшылығын
қаржыландырудың әдісі емес, оны қысқартудың амалы болып ... ... ... және ... ... тапшылығын реттеуге, басқа экономикалық дағдарысқа қарсы шаралардың
жиынтығында нысаналы басқаруға ... ... ... және ... асыру мемлекеттің қаржы қаржы жағдайын тұрақтандыруға жағдай жасайды,
оның әлеуметтік ... ... ... ... ... жабу үшін ... ... толтыру немесе
шығын бөлігін қысқартқан жөн. Бюджет тапшылығын ... үшін ... ... ... ... ... ... салу жүйесін қатайтады;
- мемлекетті басқару шығындарын қысқартады.
Бюджет тапшылығын ақша эмиссиясы есебінен ... ... ... Бюджет тапшылығын жабудың негізгі нысаңдары ... ... ... ... ... ... азайту немесе жою мақсатымен секвестрлеу — ағымдағы ... ... ... ... ... ... бойынша (қорғалатындарынан
басқа) белгілі бір пайызға мемлекеттің шығыстарын үйлесімді төмендету —
пайдаланылады. ... ... ... ... жатпайтын
бюджеттік бағдарламалардың тізбесін республика ... мен ... ... ... бекітеді. Олар құндық бөліністің жеке
көздерін білдіреді. Категориялардың екеуі де ... өзі ... және ... ... ... арналымы болады: кірістер
мемлекетгі қажетті ақша ... ... ... ... ресурстарды жалпымемлекеттік қажеттіліктерге сәйкес
бөледі. Кірістер мен ... ... мен ... ... ... және ... жағдайларда жүзеге асырылатын мемлекеттік бюджет
және салық ... ... ... ... ... Бұл ... ... бір жағдайларда кірістерді қалыптастырудың және шығыстарды
жұмсаудың қолайлы нысандары мен әдістерін пайдаланады.
Кез келген ... ... ... бар және ол ... ... ... Қазақстан Республикасынан айырмашылығы, бұл мемлекеттер алған
қарыздарын ұтымды, әрі тиімді ... Бұл ... ... қарыздарын
нағыз табыс, пайда әкелетін өнеркәсіп ... ... ... біз
білетініміздей, Қазақстанның, толып жатқан пайдалы қазбаларды шикізат
көзіне айналдыру үшін ... ... жоқ. ... оны шет
елдердің инвесторлары өз құрал-жабдықтарымен өңдеп ... ... ... ... ... пайданы шет ел инвесторлары ... ... ... бұдан құтылатын тиімді жол алған қарыздарымызды нағыз тиімді,
пайда ... жаңа ... ... ... жөн.
Жалпы, ресми деректерге сүйенсек, Үкіметтің алған қаржысы
инфрақұрылымды дамытуға, ... ... жол ... ... ... ... бұған дейін несиені құрылысқа, ипотекаға берді, ақыр аяғы түрлі
тұрмыстық техника ... ... ... ... Экономиканы,
өндірісті жандандыратын зауыт-фабрикалар салуға жұмсалған жоқ. ... ... аты – ... Оны ... ... ... Енді ... болсақ, қайту-қайтпауы күмәнді несиеге бермей, өндіріске жұмсаған
жөн дейді ... ... ел ... ... ... да, ... ... де – өндіріс. Өндіріс жанданса, ... ... ... ...... ... ... өтеу өте ұзақ және күрделі процесс болып
табылады. Ал Қазақстанның жағдайында бұл тіпті қиын жағдай туғызып отыр.
Экономистердің ... ... ... ... ... құтылу ұзақ
уақытқа созылады. Егер шикiзат ... ... ... ... ... ... ... сыртқы қарызын он жыл iшiнде өтей алады екен.
Бірақ билiк кезiнде шикiзат саласын шетелдiктерге ... ... ... ... бұл ... ... ... инвесторлар ғана көрiп отыр.
(Қосымша – 9)
Менің қарызды өтеу үшін ұсынатын ... ... ... ... ... ... ең көп қарыздармыз, сол қарыздарымызды өтеу үшін
Нидерланды мемлекетімен ... ... ... ... ... импортымызды жақсартсақ. Дәл сол сияқты АҚШ-мен,
Ұлыбританиямен, Қытай мемлекетімен сауда қарым-қатынастарын одан әрі дамыту
керек.
Тағы да бір ... ... 2006 жылы ... ... ... деп аталатын жаңа компаниялар құрылды. Ол сыртқы
қарыздарын кері қайтарып ала ... ... жеке және ... ... ... ... ... зор рөл атқарады. Бұл компаниялар
қарызгерлерді деңгейлеріне байланысты бірнеше топтарға ... ... ... ... ... ... тигізеді, олар үшін арнайы қарызды
өтеу бағдарламаларын құрады. Бұндай компаниялар басқа мемлекеттерде ... ... ... ең ... ел ... 7 мыңнан астам осындай агенттік
жұмыс істейді. Қазіргі уақытта осындай коллекторлық компаниялар ... ... ... мен ... Ресей елінде өте қарқынды дамып келеді.
Бұл агенттіктер өз жұмыстарын жақсы атқарып, ... ... ... ... ... агенттікті неге халықаралық деңгейде құрмасқа.
Осылай бірнеше мемлекеттің ірі банктері бірігіп, ... ... әр ... ... қарыздарын өтеуге көмектесіп, тиісінше қарыз
берген мемлекеттерге қарызын қайтарып алуға көмектесіп, әр ... ... ... жоспар жасаса, менің ойымша кез келген мемлекет үшін бұл
тиімді, ... ... бұл ... ... ... ... ... айтқанда, бюджет тапшылығы да, мемлекеттік қарыз да ... ... ... ... табылады. Бюджеттік ... ... ... ... салдары. Сонымен қатар, олар
ақша айналысының ... ... де ... ... ... қазіргі мемлекеттің экономика саласындағы ең күрделі
проблемасына айналды. Әр ... оның ... және ... ... яғни ... дұрыс. Баланс — бұл тепе-теңдік ... ... ... ... мен ... ... ... кредиттер ауқымының бюджетке түсетін түсімдердің жалпы
сомасынан) асып ... ... ... ... ... ... әрі тұрақты болуы қаржының дағдарыстық жай-күйін
сипаттайды. ... бұл ... ... үшін ... ... ... ... жасалуы тиіс. Сондай-ақ бюджет ... ... тағы бір ... ... проблемасы бұл – мемлекеттік
қарыздар. Мемлекеттік қарыз дегеніміз белгілі бір күнде немесе белгілі бір
мерзімнен ... ... ... ... тиіс, бірақ өтелмеген, шығарылған
мемлекеттік займдар сомасы. Мемлекеттік қарыз қаржы ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық банкі және Қаржы
министрлігінің құрамдарында мемлекеттік қарызды реттейтін органдар ... ... ... ... етуі жаңа ... мен ... ... қатынастар жиынтығымен сипатталады. ... ... алу үшін ол ... ... ... Нақтылау барысында:
займ табыстылығына (пайызды түсіру) – ... ... ...... ... мәселелер де нақтыланады.
Бюджет тапшылығы мен мемлекеттік қарыз тығыз ... ...... уақыт мерзімінде өткен жылдардағы жиналған бюджет
тапшылығының сомасы. Мемлекеттік ... ... ... ... бөлінеді.
Мемлекеттік сыртқы қарыз – бұл ... ... ... ... ... Қарыздың бұл түрі ел үшін ең ... ... ... үшін мемлекет құнды қағаздарды беруге немесе белгілі қызмет
көрсетуге мәжбүр болады.
Мемлекеттік ішкі ... – бұл осы ... ... ... , табыстардың алдымен елдің ішінде қайта бөлінуін талап етеді.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... басты мақсат
– бұл қалыптасқан бюджет тапшылығын жою мен мемлекеттің ... ... өтеу ... ... ... ... ... ішкі өнім мен
жалпы ұлттық өнімді жоғарылату.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Қ.Қ. Ілиясов, С.Құлпыбаев, ... ... 2005 ... ... ... ... ... 2003ж.;
3. В. Д. Мельников, Д. Ли «Қаржының ... ... Б. С. ... ... бюджет»;
5. С.Құлпыбаев, В. Д. Мельников «Қаржы негіздері», Алматы 2007 ж.;
6. Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік және кепілденген мемлекеттік
займдар және ... ... ... ... және ... ... атқарылу ережесі», 2005
жыл;
8. «Егеменді Қазақстан» газеті 2003 жыл 7 шілде, 2-бет;
9. «Егеменді Қазақстан» ... 2004 жыл 3 ... ... ... ... ... 2004 жыл 3 ... 3-бет;
11. «Егеменді Қазақстан» газеті 2006 жыл 23 маусым, ... ... ... 2010 жыл 24-30 ... 1-бет;
13. «Заман Қазақстан» газеті 2009 жыл 28 мамыр, 5-бет;
14. «DAT» бағдарламасы №37 2010 жыл 20 ... ... ... 2 ... 2010 жыл, ... ... газеті 3 маусым 2009 жыл;
17. Интернет сайты www. kazgazeta. kz;
18. Қазақстан Республикасының статистика агенттігінің сайты
www. stat. kz.
Қосымша – 1
Республикалық бюджет ... мен ... ... ... |% ... |722034 |100,0 ... КІРІСТЕР |649000 |89,9 ... ... |603396 |93,0 ... ішінде: | | ... ... ... |272632 |45,2 ... ... салынатын салық |222161 |36,8 ... |6019 |1,0 ... емес ... |39348 |6,1 ... ... ... ... |6256 |0,9 ... | | ... АЛЫНҒАН РЕСМИ ТРАНСФЕРТТЕР |57630 |8,0 ... ... ... |15404 |2,1 ... ... Қаржы Министрлігінің статистикалық бюллетені № 6, маусым
2004ж.
Қосымша – 2
Республикалық бюджет шығыстарының
көлемі мен құрылымы (2003ж.)
| ... |% ... |773893 |100,0 ... |734809 |94,9 ... ... ... ... |44066 |5,7 ... ... | | ... ... |40435 |5,2 ... Қоғамдық тәртіп және |73822 |9,6 ... | | ... ... беру |23241 |3,0 ... Денсаулық сақтау |19105 |2,5 ... ... ... ету және|202043 |26,1 |
|әлеуметтік көмек | | ... ... ... |10321 |1,3 ... | | ... ... ... туризм және |12879 |1,7 ... ... | | ... ... ... және |8486 |1,1 |
|жер қойнауын ... | | ... ... су, ... ... |43040 |5,6 ... және ... ... | | ... | | ... ... және ... |1395 |0,2 |
|12. ... және ... |59663 |7,7 ... ... |68345 |8,8 ... ... ... көрсету |34338 |4,4 ... ... ... |93630 |12,1 ... |39085 |5,0 ... ... Қаржы Министрлігінің статистикалық бюллетені № 6, маусым 2004ж.
Қосымша – 3
Мемлекеттік бюджет шығыстарының 2009-2010 жылдарға арналған болжамы.
|Атауы |2009 жыл |2010 жыл |
| ... ... ... ... |
| ... | ... | ... |23,7 |100,0 |23,4 |100,0 ... ... ... |1,2 |5,0 |1,2 |5,0 ... | | | | ... |1,1 |4,4 |1,1 |4,8 ... тәртіп, қаіпсіздік, |1,7 |7,0 |1,7 |7,0 ... сот, ...... | | | | ... | | | | ... беру |3,6 |15,1 |3,6 |15,5 ... ... |2,6 |10,9 |2,7 |11,4 ... ... және ... |4,1 |17,3 |4,2 |17,9 ... | | | | ... ... ... |1,9 |8,0 |1,9 |8,0 ... ... ... және |0,9 |3,9 |0,9 |3,9 ... кеңістік | | | | ... ... және жер |0,5 |1,9 |0,5 |1,9 ... пайдалану | | | | ... су, ... ... |1,0 |4,4 |1,0 |4,5 ... ... ... | | | | ... ... ... ... | | | | ... ... ... қорғау, | | | | ... ... | | | | ... ... қала ... |0,05 |0,2 |0,05 |0,2 ... ... қызметі | | | | ... және ... |2,0 |8,5 |2,0 |8,7 ... ... |2,8 |11,8 |2,3 |9,7 ... ... көрсету |0,4 |1,6 |0,3 |1,4 ...... ... ... ... сыртқы қарызының серпіні
(млн. АҚШ
долл.)
|Көрсеткіштері |4 тоқ. |4 тоқ. |4 тоқ. |4 тоқ. |1 тоқ. |2 тоқ. |
| |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |2007 ... және |3 622,6|3 132,9|2 175,0|3 124,6|4 122,9|5 ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |15,8 |9,6 |5,0 |4,2 |5,0 |5,5 ... | | | | | | ... %-бен | | | | | | ... ... |19297,6|29580,3|41253,5|70898,1|77812,5|86977,1|
|бермеген | | | | | | ... ... | | | | | | ... жалпы |84,2 |90,4 |95,0 |95,8 |95,0 |94,5 ... | | | | | | ... %-бен | | | | | | ... ... |43 |74 |81 |92 |
| | |713,2 |428,5 |022,7 |935,4 |075,5 ... ... Банкінің деректері бойынша ...... ... ... ... құрылымы
ҚР-ның Ұлттық Банкінің деректері бойынша
Қосымша – 6
Жан басына шаққандағы жалпы сыртқы қарыз (фирмааралық берешекті
қоспағанда), АҚШ долл.
ҚР-ның Қаржы ... ... ... ... ... бойынша
Қосымша – 7
Банктердің кредитор елдер бойынша сыртқы
қарызы, 2007 жылдың 2 тоқсаны
Қазақстанның Ұлттық Банкінің деректері бойынша
Қосымша – ... ... ... ұзақ ... ... ... қызмет көрсету
мен өтелуі
(млн. АҚШ
долл)
|Көрсеткіштері |4 тоқ. |4 тоқ. |4 тоқ. |4 тоқ. |1 тоқ. |2 тоқ. |
| |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |2007 ... ... ... |4539,6 |7246,1 |9355,5 |9297,5 |2709,7 |5476,3 ... және қайта | | | | | | ... | | | | | | ... және |280,1 |680,2 |1 088,1 |197,9 |125,2 |394,0 ... кепілдік | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... |4 259,5 |6 565,9 |8 267,4 |9 099,6 |2 584,5 |5 082,3 ... ... | | | | | | ... ... ... |719,1 |939,2 |1 698,3 |3 639,0 |1 183,2 |1 286,7 ... және | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... және |186,8 |188,2 |170,6 |91,8 |16,2 |20,3 ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... кепілдік |532,3 |751,0 |1 527,7 |3 547,2 |1 167,0 |1 266,4 ... ... | | | | | | ... |5 258,7 |8 185,3 |11 053,8|12 936,5|3 892,9 |6 763,0 ...... негізгі салалары бойынша
жалпы сыртқы қарыз, 01. 01. 2007 жыл
ҚР-ның ... ... ... бойынша
-----------------------
Республикалық маңызы бар қала ауданының бюджеті
Астана ауданының бюджеті
Ауылдық окруктердің және кенттердің бюджеті
Ауданның бюджеті
Республикалық маңызы бар қала ... ... ... ... ... ... ... жүйесі
Ұлттық қор
Мемлекеттік (төтенше мемлекеттік бюджет)

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджет тапшылығы мен мемлекеттік қарызды жою жолдары24 бет
Қазақстан Республикасының мемлекетттік қарызы24 бет
Республикалық бюджет – мемлекеттің бюджет жүйесінің басты буыны ретінде22 бет
Бюджет тапшылығы және мемлекеттік қарыз23 бет
Бюджет тапшылығы мен инфляция3 бет
Дебиторлық қарыздар есебін ұйымдастыру63 бет
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысудың аудиті35 бет
Заңды тұлғаларды несиелеу туралы ақпарат11 бет
Мемлекеттік несие және мемлекеттік қарыз11 бет
Мемлекеттік қарыз26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь