Бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың қазіргі кездегі жағдайы және кәсіпорынның шаруашылық қызметінің тиімділігін талдау

КІРІСПЕ

1 БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ КӘСІПОРЫННЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ
1.1 Нарықтық бәсеке жағдайындағы өндірісті ұйымдастыру және кәсіпорынның даму тарихы
1.2 Кәсіпорынның қаржылық қызметін бағалау
1.3 Қазіргі жағдайдағы есеп пен аудиттің теориялық және әдістемелік аспектісін ұйымдастыру

2 ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП БЕРУДІҢ НЫСАНДАРЫ
2.1 Қаржылық есеп беру және оның түрлері
2.2 Кәсіпорынның есептік саясаты
2.3 Бухгалтерлік баланс және оның құрылымы

3 ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП БЕРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ АУДИТІНІҢ ЖҮЙЕЛІГІ
3.1 Аудиттің түрлері және объектілерімен байланысы
3.2 Қаржылық есеп берудің аудитінің АҚпараттық базасы
3.3 Қаржылық есеп берудің аудиті және оны талдау

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазақстанда қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттарының тарихы 2003 жылы басталған болатын. ҚЕХС-ын игеруде және оларда біздің жағдайларға бейімдеуде нағыз «көшбасшылар» қаржы ұйымдары болды. Олар өз мойындарына түскен қиыншылықтарды көтерді, ал қалған ұйымдар кейбір мәселелерде олардың тәжірибесін пайдаланып, солардың қателіктерін қайталамауға үйренулері тиіс. ҚазАҚстанға жаңадан енгізіліп жатқан ҚЕХС-ң талаптарына сай бухгалтерлік есепті стандартизациялау және қаржылық есеп беруді толтырудың жаңа әдістемесі «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» заңға сәйкес, оларды терең оқып үйренуді (білуді) және практикаға енгізуді талап етеді. Кемшіліктерді уақытылы анықтау және жою қаржылық есеп беруді толтырудың сапасын көтереді. Бұл бухгалтерлік балансты, кірістер мен шығыстар (пайда мен зиян), ақша қозғалысы және меншікті капиталдағы өзгерістер туралы есепті толтыру бойынша бухгалтерлік есептің стандартына ерекше қатысты. Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру негізгі принциптерін (қаржылық есеп беруді дайындау мен ұсыну концептуалдық негізінде жеткіліксіз негізделген) зерттеудің маңызы өте зор.
Қаржылық есеп беру ұйымның қаржылық жағдайы, қызметінің нәтижесі және өзгерістері туралы ақпарат болып табылады.
ҚазАҚстан Республикасының Конституциясы. –Алматы: Әділет Пресс. 2003.- 40б.
ҚазАҚстан Республикасының Азаматтық кодексі. –Алматы: БОРКИ, 2004.- 236б.
ҚазАҚстан Республикасының “Салықтар және бюджетке міндетті басқа төлемдер туралы” Кодексі.-2001ж. 21 маусымдағы Салық кодексі. №209 –11. – Алматы: БИКО, 2004.-272б.
Бухгалтерлік есеп қаржылық есеп беру туралы: ҚазАҚстан Республика-сының Заңы. –Алматы: Юрист, 2003. –22б.
Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары. – Алматы: Раритет, 2003.-672б.
Аудиторлық іс –қызмет туралы: ҚазАҚстан Республикасының 1998ж. 20 қарашадағы Заңы (15.02.200ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулар). – Алматы: Юрист, 2003.-14 б.
Акционерлік қоғамдар туралы: ҚазАҚстан Республикасының 2003ж. 13 мамырдағы Заңы. №415 –ІІ // Официальная газета. 2003. №23.
Бухгалтерлік есеп стандарттары, әдістемелік ұсыныстар, Шоттардың типтік жоспары: құжаттар жинағы. – Алматы: Раритет, 2004.-320б.
ҚазАҚстан аудиттің халықаралық стандарттары. – Алматы: Раритет, 2004.-786б.
Аудит Монтгомери. Ф.Л. Дефлиз, Г.Р. Дженик, В.М. О Рейлли, М.Б.Хирш: Пер. с анг. / Под ред. Я.В. Соколова. – М: Аудит, ЮНИТИ, 1997г. –542с.
Андреев В.Д. Практический аудит: Справ. пос. – М.: Экономика, 1994.-366с.
Аренс Э.А., Лоббек Дж. К. Аудит: Пер. с англ. /Гл. ред. Серии проф. Я.В. Соколов. – М.: Финансы и статистика, 1995.-560с.
Абленов Д.О. Финансовый контроль и аудит: Учебник. – Алматы: Мектеп, 2004.-314с.
Абленов Д.О. Основы аудита: Уч. пос. – Алматы: Экономика, 2003. –294с.
Ажибаева З.Н. Аудит: Учебник. –Алматы: Экономика, 2004. 527с.
Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: Учебник / По общей ред. В.И. Стражева. – Минск : Высшая школа, 1998.-363с.
Барышников Н.П. Организация и методика проведения общего аудита. 4-е изд., перераб. и доп. – М.: ИИД “Филинъ”, 1998.-528с.
Баканов М.И., Шеремет А.Д. Теория экономического анализа: Учебник. 4-е изд., доп. и перераб. – М.: Финансы и статистика, 2001.-416с.
Ветров А.А. Операционный аудит –анализ. – М.: Перспектива, 1996.-127с.
Додж Р. Краткое руководство по стандартам и нормам аудита: Пер. с англ. – М.: Финансы и статистика, ЮНИТИ, 1992.-240с.
Дюсембаев К.Ш. Теория аудита / Под ред. В.К. Радостовца. Учебник. – Алматы: Экономика, 1995.-244с.
Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ в системе управления финансами (теория и методология). – Алматы: Экономика, 2002.-293с.
Дюсембаев К.Ш., Егембердиева С.К., Дюсембаева З.К. Аудит и анализ финансовой отчетности: Уч. пос. – Алматы: “Қаржы-Қаражат”, 1998.-512с.
Ержанов М.С. Теория и практика аудита. – Алматы: Ғылым, 1994. – 151с.
Ержанов М.С., Ержанова А.М: Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов: Уч. пос. – Алматы: “Ержанова и К”, 2003.-185с.
Ержанов М.С., Ержанова С.М. Учетная политика на казахстанском предприятии ( практический аспект). – Алматы: БИКО, 1997.-55с.
Ержанов М.С., Даулетбеков Г.Б. Г.Б. и др. Аудит –1: Учебник. – Алматы: Бастау, 2005.-282с.
Ержанов М.С., Даулетбеков Г.Б. Г.Б. и др. Аудит –1: Учебник. – Алматы: Бастау, 2005.-282с.
Ковалев В.В. Финансовый анализ: управление капиталом, выбор инвестиций и анализ отчетности. – М.: Финансы и статистика, 1999.-432с.
Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния предприятия. 3-е. изд., перераб. и доп. – М.: Центр экономики и маркетинга, 2000.-192с.
Качалин В.В. Финансовый учет и отчетность в соответствии со стандартами GААР. – М.: Дело, 1998.-432с.
Кеулимжаев К.К. и др. Финансовый учет на предприятии: Учебник / Под ред. Р.М. Рахимбековой / Кеулимжаев К.К., Айтхожина Л.Ж., Кинхузова К.К., Сальменова А.Т. – Алматы: Экономика, 2003.-474с.
Назарова В.Л. Шаруашылық ж‰ргізуші субъектілеріндегі бухгалтерлік есеп: Оқулық. Жалпы ред. Басқарған Н.Қ. Мамыров. – Алматы: Экономика, 2005.-310б.
Нидлз В. и др. Принципы бухгалтерского учета: Пер. с англ. /Под ред. Я.В. Соколова. 2-е изд. – М.: Финансы и статистика, 2002.-496с.
Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии. 3-е изд., перераб. и доп. – Алматы: Центраудит – Казахстан, 2002.-727с.
Радостовец В.К., Тасмагамбетов Т.А., Абленов Д.О. и др. Организация финансового учета: Уч. пос. – Алматы: Экономика, 1997.-180с.
Сейдахметова Ф.С. Современный бухгалтерский учет: Уч. пос. В 2-х частях. Ч.1. / Под общ. Ред. чл. - корр. НАН РК, д.э.н., профессора Н.К. Мамырова. Алматы: Экономика, 2000.-336с.
Сейткасимов Г.С., Сейткасимова А.Г. Становление и развитие аудиторской деятельности. –Караганда: КарГУ, 1993.-130с.
Тасмағамбетов Т.А., Абленов Д.О. Бизнестегі есеп пен талдау: Оқу құралы. – Алматы: Дәуір, 2002. –416б.
Шеремет А.Д., Суйц В.П. Аудит: Учебник. 2-е изд. доп. и перераб. – М.: ИНФРА –М, 2000. – 352с.
Шеремет А.Д., Негашев Е.В. Методика финансового анализа. – М.: ИНФРА – М, 1999.-208с.
Терехов А.А., Терехов М.А. Контроль и аудит: основные методические приемы и технология. – М.: Финансы и статистика, 1998. – 208с.
Энтони Р., Рис Дж. Учет, ситуации и примеры: Пер. с англ. /Под ред. и с предисл. А.М. Петрачкова.- М.: Финансы и статистика. 1993.-560с.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ
КӘСІПОРЫННЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ
1.1 ... ... ... ... ... ... даму ... Кәсіпорынның қаржылық қызметін бағалау
1.3 Қазіргі жағдайдағы есеп пен аудиттің теориялық және ... ... ... ЕСЕП ... ... ... есеп беру және оның түрлері
2.2 Кәсіпорынның есептік саясаты
2.3 Бухгалтерлік баланс және оның құрылымы
3 ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП БЕРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... түрлері және объектілерімен байланысы
3.2 Қаржылық есеп берудің аудитінің АҚпараттық базасы
3.3 Қаржылық есеп берудің ... және оны ... ... ... қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттарының тарихы
2003 жылы басталған болатын. ҚЕХС-ын игеруде және оларда ... ... ... ... ... ... болды. Олар өз мойындарына
түскен қиыншылықтарды көтерді, ал қалған ұйымдар кейбір мәселелерде ... ... ... ... ... үйренулері тиіс.
ҚазАҚстанға жаңадан енгізіліп жатқан ҚЕХС-ң талаптарына сай ... ... және ... есеп ... ... жаңа
әдістемесі «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» заңға сәйкес,
оларды терең оқып ... ... және ... ... ... ... уақытылы анықтау және жою қаржылық есеп беруді толтырудың
сапасын көтереді. Бұл бухгалтерлік ... ... мен ... ... ... ақша қозғалысы және меншікті капиталдағы өзгерістер туралы
есепті ... ... ... ... ... ерекше қатысты.
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру ... ... ... ... ... мен ... концептуалдық негізінде ... ... ... өте зор.
Қаржылық есеп беру ұйымның қаржылық жағдайы, ... ... ... ... ... болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты Қазақстанға ҚЕХС-н енгізу жүйесіндегі
қаржылық есеп берудің ... ... ... ... ... және ... беру ... табылады.
Мақсат негізінде мынадай міндеттер қойылды:
- Қазақстанға ҚЕХС-н енгізу жүйесіндегі қаржылық есеп берудің толтыру
тәртібін зерттеу және оны ... ... ... ... қаржылық есеп берудің толтыру ... ... есеп ... ... және оны ... ... ... беру;
- шағын бизнес кәсіпорындағы аудитті ұйымдастыру.
Дипломдық жұмыс Қызылорда облысы, Қазалы ауданы ... би ... ... ... ... және зерттеу объектісінің
негізінде қаржылық есеп берудің нысандары қарастырылды.
1 БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ... ... ... ЖӘНЕ
КӘСІПОРЫННЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ
1.1 Нарықтық бәсеке ... ... ... ... даму ... 2000 ... бастап өзінің қызметін бастады. «Достық»ЖШС
аудандағы ... ... ... келе ... ... ... және
өндірістік базасы, жеке темір жол тұйықтары, ... ... ... ... ... ... ... бар ең ірі
мекеме.
«Достық»ЖШС-ның негізгі ...... ... ... қазіргі нарықтық қатынастар талабына сай ауылшаруашылығы
өнімдерін өңдеу, ... да ... ... ... көп салалы
кәсіпорын.
Қоғамға қатысты 150 көлікке арналған көлік базасында ... ... ... ... ... бар. ... қатар Арал, Қазалы
аудандарының жабдық мекемелері мен жеке тұтынушылары игілігі үшін ... ... ... қамтамасыз ететін сыйымдылығы 4,5 ... ... ... ... ... май, т.б. ... мұнай
базасы және аудан халқына май тарату бекеті өз қызметтерін көрсетуде.
«Рената»ЖШС нан зауыты жергілікті халыққа ұн және ... ... өнім ... өндіру арқылы, қызмет көрсетіп отыр. Наубайхана ... ... ... ... ... ... ... етілген.
Онда 12 түрлі өнім шығарылады. Өнімнің ... ... ... сай ... Нан ... процесінің әрбір қадамында тамАҚ
өнімдерінің қауіпсіздігіне және ... ... ... ... ... талаптар сақталады.
Жаңа технологиямен және құралдармен жабдықталған өндірістік зертханада
сырттан келген және дайын өнімнің сапасына ... ... ... ... ... үшін ИСО ... Халықаралық стандартының Сапа
менеджмент жүйесі, ҚР СТ ИСО 9001:2001 енгізіліп, 2007 жылы ҚР СТ ИСО 22000-
2006 ТамАҚ өнімдері ... ... ... бойынша, құрылыс-
монтаж жұмыстарын жүргізуге, күріш және сүт ... ... ... ... ... ... алуға іс-шаралар жүргізіп,
оларға ие болды.
Таза ауыз суды шешу күн ... ... ... ... ... Аралдың экологиялық апат аймағындағы халықты таза ауыз сумен
қамтамасыз ету мАҚсатында жұмыстар жүргізуге тікелей ... өз ... ... ... ... ... ... формасын қолданады. Компьютерлердің көмегімен
ақпараттар мен ... есеп ... және ... ... дискте, флешкада) жинақтауға болады.
Автоматтандырылған форманы қолдану есептік процестегі есептік
ақпараттардың жоғары дәлдігін, жылдамдығын, есеп ... ... ... ... ... ... бухгалтердің негізгі мақсаты, қызметі кәсіпорынның қаржы
және басқару есебін ... ... ... ... ... ... құқылы және
бас бухгалтер егер ... ... ... ... ... ... құқылы.
Бухгалтерлік есептің бірінші звеносы кәсіпорын бухгалтериясы.
Бас есепші әкімшілік қатынаста кәсіпорын диреторына ... ... ... ... ... есеп ... бөлімі еңбек АҚы
және әлеуметтік сақтандыру бойынша ... және ... ... ... ... ... есеп айырысуды жүзеге асырады.
Материалдық бөлім жабдықтаушылармен есеп ... ... ... ... материалдар, тауарлар қозғалысын есепке алады. Бұл бөлім
материалдық құндылықтардың қоймадағы есебінің жүргізілу дұрыстығын тексеріп
отырады.
Өткеру операциялары есебі ... ... ... бухгалтері
есеп жүргізеді. Аға бухгалтер жинақтық және қортындылаушы құжаттар жасайды,
негізгі ... ... есеп ... алдында қойылған мақсаттар көп болуы мүмкін, бірақ
қатаң бәсекелестік жағдайында оның табысы мен ... ... ... ... ... екі ... ... біріктірүді талап етеді:
1. таза табыс алу (пайда табу);
2. өтімділікке (ликвидтілікке) қол жеткізу.
Пайдалылық – инвестициялық капиталды ... және ... ... ... таза ... табу ... - берілген мерзімге борыштарды өтеу ... ... ... ... бәсекелестік жағдайда өндірісті тиімді басқару нарық
қатынастарының қалыптасуына, өндірістің тиімділігін ... ... ... ... етеді.
1.2 Кәсіпорынның қаржылық қызметін бағалау
Кәсіпорын қызметін басқару үшін экономикалық көрсеткіштер жүйесін
пайдаланады, ол ... өз ... ... есеп пен есеп ... баға және ... ынталандыру жүзеге асырылады. Бұл жүйе
өзінше өзара бір-бірімен байланысты ... ... ... ... ... ... жағдайына байланысты
жоспарлы және есепті ... ... ... көрсеткіштер бұл белгілі
кезеңдегі нақты жеткен ... ... ... Сондықтан
экономикалық көрсеткіштер жүйесін барынша белгілеуді қамтамасыз ету қажет.
Оған шаруашылық ... мен ... ... ... ... ... орындалу ақпараты көрсетілуі қажет. Бухгалтерлік есеп
көрсеткіштер жүйесінің мүлтіксіз ... ... ... ... ... барынша қамтамасыз ету болып табылады.
Нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... өте зор. Бұл кәсіпорынның ... ие ... ... ... ... ... коммерциялық серіктестер және
басқа да контрагенттер алдында өзінің өндірістік-кәсіпкерлік қызметінің
нәтижелері үшін ... ... ... байланысты.
Кәсіпорынның қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі
қаржылық тұрақтылығын және оның өз ... ... ... ... ... кредиторлық қарыздарын уақытылы өтеу үшін ... ... ... ... ... - бұл ... ... қабілеттілігін кепілдендіретін
кәсіпорынның белгілі бір шоттар жағдайы. ... ... ... ... артуын – қаржылық тұрақтылық деп атайды. Ол ақша
қаражаттарын еркін пайдаланып, ... ... ... ... өндіру мен
өнімді өткізу процесінің үздіксіздігін қамтамасыз ететін, ... ... және ... ... ... ... ... ресурстық жағдайын сипаттайды.
Нарық жағдайда ол ең ... ... ... ... табыстың
тұрақтылығын талап етеді және оның мөлшері мемлекетпен, жабдықтаушылармен,
несие берушілермен, жұмысшылармен және тағы басқалармен есеп ... ... ... ... ... Сонымен қатар кәсіпорынның одан әрі дамуы
үшін барлық есеп айырысулар мен барлық кредиторлық қарыздарды ... осы ... ... ... оның материалдық-техникалық
базасын жаңартуға және әлеуметтік жағдайды жақсартуға және ... ... ... ... алуы қажет.
Кәсіпорынның қаржы жағдайы әлсіз және өмір сүру нарықтық экономика
жағдайындағы кәсіпорынның сенімді ... ... және ... ... ... ... ... кәсіпорынның белгілі бір
кезеңдегі қаржылық тұрақтылығын және оның өз ... ... ... мен ... ... ... уақытылы өтеуі үшін ... ... ... ... ... бізге кәсіпорынның
шаруашылық және қаржылық қызметін болжамдап, баға беру үшін ... ...... әрі ... даму ... өте қажет
ғылыми жүйе кәсіпорынның шаруашылық –қаржылық қызметіне талдау жүргізу
процесінде әрдайым көрсеткіштердің ... ... ... тура келеді.
Талдау қорытындысы дұрыс және сапалы болу үшін есеп беру ... ... ... ... қызметін жан-жақты зерттеу негізінде бір-бірімен
байланысты ... ... тобы ... олар ... бөлімшелердің жұмысын сипаттайды.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың АҚпараттық негізгі ... беру ... ... Есеп беру деп ... өткен кезеңдегі қаржы
– шаруашылық қызметін кешенді түрде сипаттайтын барлық көрсеткіштер жүйесін
айтамыз. Есеп беру процесін ... – есеп ... ... ... ... бойынша кәсіпорынның қызметін қорытындылайды; ол талдау жасаудың,
күнделікті және алдағы ... ... ... көзі ... Есеп
берудің Өнімді (қызметті) өткізуден түскен кіріс деректерін салықтардың
және басқа бюджеттік төлемдердің дер ... әрі ... ... бақылау
жасау үшін пайдаланады.
Кәсіпорынның негізгі қаржы-экономикалық көрсеткіштерін бағалау, ... үшін ... ... ... ол үшін ... жылдардағы
жылдық есеп беру мәліметтерін пайдаланамыз, оның ... №1 ... ... №2 үлгі ... мен ... туралы есеп беру», №3
үлгі «ақша қаражаттарының қозғалысы ... есеп ... ... ... ... ж.ж. ... ... негізгі қаржы-экономикалық
көрсеткіштері
|р/с |Көрсеткіштер ... |Іс ... ... |
| | ... | |( + , - ) |
| | | |2010 ж. |2011 ж. | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
| ... ... ... |мың тг. ... ... |17178,0 |
| |түскен кіріс | | | | |
| ... ... ... |мың тг. |532740,0 |565565,0 |32825,0 |
| |құны | | | | |
| ... ... ... |мың тг. |56334,0 |40687,0 ... |
| ... ... |мың тг. |421,0 |369,0 |-52,0 |
| ... шығындар |мың тг. |46365,0 |56870,0 |10505,0 |
| ... ... | |34403,0 |26933,0 |-7470,0 |
| ... | | | | |
| ... ... | |8315,0 |-2328,0 |- |
| ... ... дейінгі кіріс |мың тг. |-32328,0 |-40419,0 |- |
| ... | | | | |
| ... ... салығы | |- |7413,0 |7413,0 |
| ... ... ... |мың тг. ... ... |- |
| ... орташа |адам |458 |467 |9 |
| ... саны | | | | ... 1 ... |2 |3 |4 |5 |6 |
| ... ақы қоры |мың тг. ... |273966,0 |53739,0 |
| |Бір қызметкердің орташа |тг. ... ... ... ... ... | | | | |
| ... ... ... |мың тг. ... ... ... ... құны | | | | |
| |Қор ... |тг. |3,09 |1,99 |-1,1 ... ... ... ... ... ... түскен
кірістің 2011 жылғы мәліметтерді 2010 жылдың мәліметтерімен салыстырғанда
17178,0 мың тг. төмендеп отыр Өнімнің (қызметтің) өзіндік құны да ... тг. ... ... ... өткізуден түскен кіріс пен өнімнің
(қызметтің) ... ... ... ... кәсіпорын 15647,0 мың
тг. зиян шегіп отыр.
Басқада кірістер 52,0 мың тг. ... ... ... ... мың тг. өскен. Қаржыландыру бойынша шығындар 7470,0 мың ... ... ... ... салығы 2011 жылы 7413,0 мың тг. құрап
отыр.
Кәсіпорын 2010 жылы 32328,0 мың тг. және 2011 жылы 47832,0 мың ... ... ... саны ... ... 9 ... көбейіп отыр. Соған
сәйкес еңбек АҚы қоры да 53739,0 мың тг. жоғарылады. Бір ... ... ... 105806,0 тг. ... ... орташа жылдық құны 112605,5 мың тг. өсті. ... 1,1 тг. ... ... яғни ... негізгі қорлар тиімсіз
пайдаланған болып есептеледі.
Сонымен ... ... ... ... (қызметті) өткізуден түскен
кірісті, жалпы кірісті ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін жАҚсартуға мүмкіншілік
болады.
1.3 Қазіргі жағдайдағы есеп пен аудиттің теориялық және әдістемелік
аспектісін ұйымдастыру
Бухгалтерлік есеп пен беру ... ... ... ... ... аясы ... анықтамасы, қолданысқа (күшіне) енген
уАҚыты және мазмұны ... есеп - ... ... ... ... бір
(белгіленген) әдістері мен тәсілдері бойынша есептейтін, өлшейтін және оны
өңдеп, тасымалдайтын ғылым. Ол ... ... ... ... ... үшін ... ... алдағы уАҚытта істелінетін жұмысын
жоспарлап және ... ... ол ... ... ... жұмысын
экономикалық талдау жасауға өте қажетті жүйе болып ... ... ... ... ... ... ... ең басты және
негізгісі болып табылады.
Бухгалтерлік есептің ... ...... ... операциялардың уақытылы есепке алынып, олардың қазіргі күнгі
уақыт ... сай ... яғни ... асырылуына бақылау жасау.
бухгалтерлік есептің негізгі ...... есеп ... ... ... ... барысында қолданылатын, яғни
толтырылатын құжаттардың қарапайым әрі ... ... және ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Бухгалтерлік есеп ұйымның есеп беру мен ... ... ... ... ... ... ... асырылуын қажетті
ақпараттармен қамтамасыз етіп ... ... ... ... жинақтау принциптерін жүзеге асыру арқылы меншік заңдылығы мен
қаржы және қаржыландыру тәртібі, үнемдеу шаралары тиісті заңдарға сай ... ... ... ... мәліметтері мен көрсеткіштеріне
сүйене отырып, ... ... ... ... ... ... есеп жұмыстарының қорытынды құжаттары мен мәліметтеріне қарай
әрбір ұжымның әлеуметтік дамуына және ... ... ... ... ... ... іске асырылады.
Бухгалтерлік есептің басты ерекшелігі – бастапқы және арнайы ... ... ... ... негізінде жүргізіледі. Кәсіпорындағы
шаруашылық операциялардың тиімділігі мен олардың заңдылығы, шығындардың
орынсыз жұмсалынбауы, материалдық ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізудің міндеті ... есеп – ... ... ... бірі және бизнес
түрлері болып саналып келген басқа да қызметтердің байланыстырушысы.
Қазақстан экономикасындағы жаңа ... ... ... ескере
отырып, бухгалтерлік есеп жүйесінде де айтарлықтай өзгерістер болып өтті.
Республиканың бухгалтерлік есебін жетілдіру үшін сенімді құқықтық база ... ... ... ... ... үйлесімділігі
стандарттар мен оларды айқындаушы әдістемелік ... ... есеп ... ... ... тапты. Типтік үлгідегі есеп
жоспары, ... ... ... ... ... мен ережелер
халықаралық стандарттарға лайықты ... ... Бұл ... ... сай жаңа есептік әдістеме мен қаржы талдауының ... ... ... ... серікті негізі таңдауға, кәсіпорынның қаржылық
тұрақтылығының деңгейін анықтау үшін ... ... ... ... мен ... баға беру үшін ... ... бухгалтерлік есептің реформалау процесі реформалау процесі
белсенді түрде халықаралық тәжірибеге сәйкес болу ... ... ... ... ... ... қатынастар кіретін және экономикалық
жүйе құрылымын, екіншіден-Қазақстан ... ... ... ... ... Осы ... ... болған түбегейлі
өзгерістер экономикалық рычагтарын басқаруының, соның ... ... ... ... ... ... принциптері барлық есеп процесін жүргізу мен қорытынды есепті
құрудың негізін құрайды. Олар әділ болуға, тек ... ... ... ... яғни ... ғылымдардың негізімен ауыстыруға болмайды.
Бухгалтерлік есеп процесін жүргізу мен қорытынды есепті құруға негіз
болатын принциптер ретінде мынадай принциптерді ... ... : ... ... ету, ... (оңашаланған) кәсіпорын, екі жақтылық
ақшалай өлшем, ақпараттардың құпиялылығын сақтау.
Қаржылық есеп берудің халықаралық ... ... ... ... ... қарастырылған : есептеу, үздіксіз,
түсініктілік, ... ... ... ... ... ... бейтараптылық, сақтық, толықтық, салыстырмалық,
дәйектілік.
Экономиканың жалпы тұжырымы ... ... есеп ... АҚпаратты даярлау процесі ретінде жүреді, яғни бұл келешекте ... ... ... мүмкіндігін туғызады. Қоғамның заңды ... ... ... ... бизнеске жұмсау еркіндігін
ұстана отырып, ... есеп ... ... ... ... ... өрісіне жібереді. Бухгалтерлік есептің күні бүгінге дейін өмір
сүріп келуі оның қаржылық ... ... ... ... келуінде-ол белгілі,
жан-жақты ақпарат жинақтаушы, оған қоса, бұл ... ... ... ... білдіріп қана қоймай, бұл ақпарат олар үшін ең ... ... ... сай ... ... ... бар басқа елдерде бухгалтерлік ... ... ... есеп ... ... және құру ... айтарлықтай
ерекшеленеді.
Қазақстан экономикасындағы қаржылық нарық одан әрі халықаралық болуда.
Қазақстан Республикасы 2002 жылы жазында қабылданған «Бухгалтерлік ... ... ... Республикасы Президентінің бұйрығы ... ... ... ол ... есеп және қаржылық есеп беру
туралы» заң деп ... ... ... ең ... ол ... ... Халықаралық қаржылық есеп беру стандартына сай жүргізу болып
табылады.
Ең алдымен, қазАҚстандық және ... ... ... ... ... ... ... түсінік беріп өтейік.
«Стандарт» ағылшын тілінен аударғанда норма деген мағананы білдіреді.
Бухгалтерлік есепте стандарт ... ... ... есеп ... есеп ... екіге бөлінеді:
1. Халықаралық - бұл Халықаралық қаржылық есеп беру стандарттарының
Комитеттің құрамына кіретін мемлекеттер ғана қолдана ... ... - жеке ... ішкі қолдануына арналған бухгалтерлік
есептің нормативі. Мысалы, АҚШ-тың ұлттық стандарттары – GAAP жүйесі.
1997 жылдан бастап ҚазАҚстан, Қырғызстан, Молдова Халықаралық ... ... ... ... ҚЕХС ... ... ... негізі болды. Яғни, ҚЕХС бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... есеп беру ... ҚЕХС-ң артықшылығы мыналар:
- әртүрлі елдердің бухгалтерлерімен жиналған ... ... ҚЕХС ... ҚЕХС ... ... ... ... өтеді;
- жеке елдердің есебін қалыптастыруға ҚЕХС байланысты емес;
- ҚЕХС ... ... ... сай келуінің жалпы
дүниежүзілік ... ... ... ... тұтынушыларды
АҚпаратпен қамтамасыз етеді;
- ҚЕХС ... ... есеп ... ... шығындарын
азайтады;
- ҚЕХС әрдайым өзгеріс үстінде;
Сонымен қатар, ҚЕХС-тің кемшіліктері де бар. Олар:
- нАҚты жағдайларға байланысты ... ... ... және ... ... ... ҚЕХС дамыған елдердің нарықтық экономикасына арналғандықтан, дамушы
елдерге ... қиын ... ҚЕХС ... ... керексіздігі есептің даму жолдарын
тоқтатады;
- ҚЕХС бөлшектеп қолдануға болмайды, яғни ... ... ... беру ҚЕХС сай емес делінеді.
Біздің елде бухгалтерлік есепті үйлестіру жөнінде ... ... ... ... ... 1993 жылдан басталып,
Методология департаментіне, ҚазАҚстан Республикасы Қаржы ... ... мен ... ... ... ұйымдастыруға берілді, алайда
мұның өзі дұрыс шешімді қабылдауды қажет етті, яғни, ... ... ... ... ... ... құрастыру немесе басқа елдердің
тәжірибесімен алмасу. Бухгалтерлік есептің реформалануы ... ... ... ... ... ...... модель жолымен
жүрді.
Атқарылған жұмыстар нәтижесінде мамандар «Бухгалтерлік есеп туралы»
заңның жобасын дамытқаннан кейін ... ... ... 272-ші ... 1995 ... 26-шы ... ... Бұл
актіде өкілетті ұйымдардың құрылуы қарастырылып, оның келесідей негізгі
міндеттері бекітілді:
- ... ... ... ... және оның ... ... ... интеграциясы;
- талдау және зерттеу жұмыстарын жүргізу, ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік
есеп бойынша қаржы –шаруашылық жұмыстармен басқа нормативті заңды
актілерінің есеп жоспарын бекіту және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
- халықаралық ұйымдарды келіскен әрекеттерге және ынтымАҚтастыққа
жұмылдыру.
Жалпы есепке алу бухгалтерлік есептің мына ... ... ... ... ... ... есеп стандарттарымен
бекітілген бағалар мен міндеттемелер. Бұдан ... ... ... есеп
берудің бес элементіне анықтамалар берілді – активтерге, міндеттемелерге,
меншікті капиталға, кірістер мен шығындарға.
Қазақстан Республикасының Президенті 28-ақпан 2007 жылы қол ... ... алу мен ... есеп беру ... № 234-III ҚР. ... әрі - Заң) ... ... жүргізудің және қаржылық есептілікті
жасаудың бұрын қолданылып келгеннен едауір ... бар ... ... ... Осы ... ... ... орта немесе ірі
бизнес санатына жатқызу критерилері ... ... олар ... ... ... 2006 ж. № 124 – III ... ... ... ... ... ... жылдық орташа саны елу
адамнан ... дара ... және ... ... жүзеге
асыратын, жұмыскерлерінің жылдық орташа саны елу адамнан аспайтын және жыл
бойғы ... ... ... құны ... ... жылына арналған
республикалық бюджет туралы заңда белгіленген алпыс еселенген айлық есептік
көрсеткіштен ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылы осы шек 65 520 000 (60 000 х 1 092 теңге) құрайды.
Қызметкерлердің орташа жылдық саны, субъекті ... ... ... ... ... жұмыскерлерін қоса алғанда, барлық жұмыскерлері
ескеріле отырып айқындалады.
Заңда қаржылық есептілік стандартына мынадай айқындамалар келтірілген:
- қаржылық есептілік стандарты – бухгалтерлік ... ... ... есеп ... ... мен ... белгілейтін құжат;
- қаржылық есептіліктің ұлттық стандарттары – уакілетті орган бекіткен
қаржылық ... ... ... қаржылық есептілігінің стандарттары - ... ... ... ... Қоры ... ... ... компаниялардың көпшілігі шағын және орта бизнес ... ... ... есеп ... ... ... келген
стандарттарының орнына жүретін қаржылық есептіліктің Ұлттық стандарттары
көбірек қызығушылық туғызады.
Жаңа заңға ... есеп ... жеке ... ... ... мен ... ... қарай ҚазАҚстан
Республикасының бухгалтерлік есеп беру және ... ... ... ... ... ... ... стандарттар мен үлгі
жоспарға сәйкес бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілік жасау
үшін олар ... ... ... ... негіздерді,
қағидаларды, ережелер мен тәжірибені білдіреді.
Есеп саясатын қалыптастыру жауапкершілігі ұйым басшысынан алынып,
бухгалтер ... ... ... ... ... ... жеке
кәсіпкер бұдан кейін есеп саясатын тек ... және ... ... ... – кәсіби бухгалтердің сертификаты - бухгалтердің
кәсіби біліктілігін куәландыратын ... ... ... ұйым ... ... ... қойылатын біліктілік талаптарын уакілетті орган
аккредиттеу рәсімімен ... ... ... ... ... алу үшін ... ... тапсыруы қажет. Емтихан
тапсырған адамдар уакілетті органмен келісілген нысан бойынша ... ... ... алады. Мұндай сертификаттың қолданылу ... ... ... ... нағыз мүшесі болып табылатын
шетелдік институттар ... ... ... ... ... де
жоғарыда аталған сертификаттармен қатар танылатын болады. ... ... есеп беру мен ... есептілік жүйесін реттеу
жөніндегі міндеттері едәуір өзгерді. Қаржы ... жаңа ... ... ... және ... ... ... мәселелері жөніндегі заңнаманы
қалыптастыруға байланысты:
- бухгалтерлік есеп жүргізу тәртібін айқындайды;
- Косультативтік органмен келісе отырып, бухгалтерлік есеп беру ... ... ... ... ... Республикасының
нормативтік-құқықтық актілерін қабылдайды.
- ұлттық стандарттарды, олардың әдістемелік ұсынымдарын әзірлейді және
бекітеді;
- ұлттық ... ... ... жариялайды;
- бухгалтерлік есеп беру шоттарының үлгі жоспарын ... ... ... ... ... ... келген жағдайда,
ҚазАҚстан Республикасының заңнамасына тиісті ... ... ... ... орган бухгалтерлік есеп беру мен қаржылық
есептілік ... ... өзге де ... ... ... және ... ... консультативтік органмен өзара іс-әрекет
жасайды.
2 ҚАРЖЫЛЫҚ ЕСЕП БЕРУДІҢ НЫСАНДАРЫ
2.1 Қаржылық есеп беру және оның түрлері
Қаржылық қорытынды есеп беру деп – ... ... ... жағдайы мен нәтижесін сипаттайтын көрсеткіштер жүйесін айтамыз.
Қаржылық қорытынды есепті құру кәсіпорында жүргізілетін есеп ... ... ... ... оның ... ... кәсіпорынның қаржы –
шаруашылық қызметі қорытындыланады және де ол ... ... ... ... ... көзі ... табылады.
Кәсіпорын қызметіндегі нАҚты нәтижелердің шынайы және дәл көрсетілуі,
барлық көрсеткіштердің бір – ... ... ... ... есепті құруда
әдістемелік және басқадай ... ... ... ... инвесторларымен басқадай пайдаланушыларға түсінікті болу
қаржылық есеп беруге қойылатын ... ... ... ... ... ... ... есепті меншік иелеріне – құрылтай құжаттарына
сәйкес мемлекеттік статистика органдарына тіркелеген ... ... және ... ... олардың құзыреттеріне сәйкес тапсырылады.
Есеп беру процесін жасау есеп жұмысының соңғы сатысы болып табылады.
Қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... ... сенімді, мәнді және пайдалы АҚпараттарды беру болып
табылады.
Қаржы есебін беру тәртібі бухгалтерлік ... ... ... ... ... есеп ... ... 1996 жылғы 13-қарашадағы № 3 қаулысымен ... . ... ... және оның ... , № 2 ... баланс және қаржы
есептеріндегі негізгі ашылымдар» , № 3 ... ... ... ... , № 4 ... ... ... туралы есеп»
бухгалтерлік стандарттарының күші жойылып, олардың орнын 21.02.2003 ... ... ... ... ... ... № 30 «Қаржы
есептілігін беру» ... есеп ... ... Осы ... ... кезеңдер үшін ұйымның жеке қаржылық есептілігімен де, ... ... ... де ... қол ... үшін
қаржылық есепті беруге негізделгенін қамтамасыз ету болып табылады.
Қаржылық есептілікті дайындауға және ... ... ... ... № 30 ... ... ... стандарты бойынша ұйымның ... ... ... ... баланс;
2. Кірістер мен шығыстар туралы есеп;
3. АҚша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп;
4. Меншікті капиталдағы өзгерістер ... ... ... есеп саясаты туралы АҚпарат және түсіндірме жазба.
Бухгалтерлік баланс - кәсіпорынның ... есеп ... ... Баланс жасалғанға дейін ... алу ... ... ... бойынша толтырылған айналымдар мен қалдықтарды талдау
есебінің ... ... ... ... ... және аяғындағы
баланстардың деректерін салыстыру үшін жыл басындағы бекітілген баланс
баптарының ... жыл ... ... үшін ... және ... мен баптардың топтамаларымен (егер баланс
баптарының номенклатурасында өзгерістер болса) сәйкестендірілуге ... Бас ... не «Бас ... машинажазбасында көрсетілген шоттар
бойынша толтырылған қалдықтар ... ... ... екі ... актив және пассив. Активте айналым қаражатының және айналымнан тыс
активтердің синтетикалық шоттары бойынша толтырылған ... ... мен ... ... ... мен шығыстар туралы есеп беру – шаруашылық ... ... мен ... қамтылуы тиіс есептік бағалаудағы өзгерістер. Сыртқы
пайдаланушылар үшін ... мен ... ... есеп беру ... ... мен ... туралы есеп беру есептеу жүйесінен шыға отырып
жасалады, сондықтан ағымдағы қызметтің АҚша ... және ... әсер етуі есеп ... ... Кірістер мен шығыстар
АҚша құралдарының кемуімен ... ... ... ... АҚша
құралдары сомаларының кемуі немесе ... ... ... ... ... есеп ... көмекші роль атқаратын басқа ... ... ... олар ... пен ... ... есеп беру мен
баланстын жеке статьяларына талдамалық қосымша мен шешу ... ... ие. ... ҚЕХС ... ... ... беру құрамына “ақша қозғалысының есебі” кіреді.
Бұл есеп берудің ... ... ішкі және ... ақша қозғалысы
туралы ақпараты ұсыну болып табылады. ... ... ... ... ... ... бір есеп беру кезеңіндегі оның жағдайына және оның
ақшаларының ... әсер ... және осы ... ... ... ... ... береді. Одан басқа, бұл есеп беруді әкімшілік
ликвидтілікпен есеп айырысу кезінде дивидендтерді анықтау кезінде ... ... ... ... ... ... жағдайына әсер
етуін бағалау кезінде және қандай да бір бағдарламаны қаржыландыру кезінде
қолданады. Есеп ақша ... ... ... ... ... құрылады және есеп беру кезеңінің басындағы және ... ... мен ақша ... ... ... қамтиды. ақша ағымы
туралы мәліметтер есеп беруде операциялық, инвестициялық және ... ... ... ... ... есеп беру ... меншікті
капиталының қозғалысы мен жағдайы туралы, жарияланған капиталдағы,
төленбеген және ... ... ... ... ... ... ... капиталдағы және үлестірілмеген табыстың (залалдың) құрылуы
туралы көрсеткіштерді қамтиды.
Меншікті капиталдағы өзгерістер ... есеп беру ұйым ... өз ... құрайтын бөлігін сипаттайды.Меншікті капиталдың
бухгалтерлік есебі, оның ұсынылуы және ... ... ... ... ... бір ... мақсаттарға ие.
Жылдық қаржылық бухгалтерлік есептемеге түсіндірме жазба – бұл негізгі
аналитиалық құжат, оны кәсіпорындар жасайды. ... сай, ол ... ... ... оның ... ... туралы, берілген
мәліметтерінің есеп беру кезең мен ... ... ... ақпараттарды жинақтайды. Бірінші кезекте ол ... ... беру ... субъект қызметтеріне оң және теріс әсер еткен негзгі
себептерді ашу арқылы бизнес жоспардың барлық бөлімдері ... ... ... ... Одан ... онда ... ... көрсетілмеген мәліметтер келтірілуі керек, яғни ... ... және ... ... ... ... (жұмысты,
қызметті) көлемдері туралы қосымша мәліметтерді қамтиды.
Сонымен қатар, түсініктеме жазбаларында ... ... ... ... әсер ... ... жылдық
бухгалтерлік еептемені қарастырудың қорытындылары және ... ... ... ... жөніндегі шешімдер қамтылады. Басқаша
айтқанда, түсініктеме жазбаларында келесі жылдағы жұмыстарды ... ... ... ... және ... ... ... және неғұрлым толық шынайы АҚпараттар көрініс табады.
Бухгалтерлік есеп ... ...... жүргізуші
субъектілер бухгалтерлік есепті ... және ... ... есепті
дайындап тапсыру үшін пайдаланатын ережелер мен ... ... ... есептің әртүрлі аспектілерін қамтиды. ... ... мен ... ... ... ұсынады. Бұл
әрбір басшы өз бизнес ерекшеліктеріне байланысты ... ... ... ... кәсіпорыны үшін тиімдісін және кәсіпорын
қызметінің нәтижесімен оның ... ... ... ... ... таңдап алуға тиісті екенін көрсетеді.
Қазақстанда қабылданған ... ... жаңа ... ішкі және ... ... үшін ашығырақ көрсетуге
мүмкіндік береді. Қазіргі ... ... ... мен ... ... ... есеп беру ... ҚР Заңына өзгертулер мен толықтырулар
енгізу туралы» Заң ... ... Бұл Заң ... ... ... есеп ... ... стандарттарына (ҚЕБХС)
кезеңімен өтуді қарастырады.
Өтудің бірінші кезеңі 2005 жылдың 1 қаңтарында бастау ... осы ... мына ... өтуі қажет:
- ҚР Ұлттық Банкіне қызметін реттеу және бақылау берілген ұйымдар;
- Бағалы қағаздардың жоғары категориясы ... қор ... ... бағалы қағаздары бар акционерлік қоғамдар;
- Ұлттық компаниялар;
- Акцияларының ... ... ... ... ... ... ... (шаруашылық серіктестері).
2006 жылдың 1 қаңтарынан ҚЕБХС өту жоспарланады:
- мемлекеттік кәсіпорындар;
- бірінші кезеңде көрсетілмеген акционерлік қоғамдар.
2007 жылдың 1 қаңтарынан ... ... ҚЕХС өтуі ... ... ... мүліктері, міндеттемелері және олардың
қозғалысы туралы барлық шаруашылық операцияларын жалпылама, үздіксіз және
құжаттарда көрсету жолымен ... ... ... ... ... қорытындылау жүйесі болып табылады. ... есеп ... ... субьектілерінің маңызды басқару қызметін атқарады.
Осыған ... ... ... ... ұйымдастыру жалпы
ғылыми негізделген басқару принциптеріне – жүйелі, бағдарламалық – бағыттық
әдісі және т.б. ... ... ... ҚЕХС-ын қолдануға әзірлену үшін Қаржы ... ... ... компаниялар, бухгалтерлер мен аудиторлардың
қоғамдық кәсіби бірлестіктері өкілдерінен жұмыс тобы ... ... мен ... ... ... ... шаруашылық
қызметінің жағдайын дәлелді түрде іске ... ... ... ... беру үшін ... ... ... есеп жөніндегі
көп сатылы принциптер мен әдістер ішінен ең қажеттілерін таңдап, ... ... ... ... дайындауға міндетті. Есеп
саясатының түпкі мАҚсаты нарық пен базарлы саудаға түсетін ... ... ... ары ... ... жаңа және сапалы өнімдер
өндіруге ықпал ету, қаржылық күйреу жағдайын болдырмау, материалды ... ... да ... ... ... мен ... шығару, резервтік
қорлар көздерін көбейту, өндірістік шығындар ... ... ... ... ... ең ... ... таза пайдамен қызмет атқаруын
қамтамасыз ету.
«Бухгалтерлік есеп және ... есеп беру ... ... заңы №329 –11 2002ж. 24 ... ... Осы ... есепті жүргізудің және ұйымдастырудың бірыңғай құқықтық және
әдістемелік негіздерін бекітеді.
Қазіргі кезде бухгалтерлік есепті нарықтық ... ... ... ... одан әрі ... ... міндет таяу уАҚыт ішінде
ұлттық бухгалтерлік есеп жүйесін қаржылық есеп ... ... ... ... асыру.
Қаржылық есеп берудің ... ... ... ... ... ... ... :
- қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары ... ... ... ... мен ... жинАҚтап
қорытады;
- өңдеуден өтуде қаржылық есептің халықаралық стандарттары көпшілік
талқылау және бастапқы ... ... ... ... ... ... арасында бухгалтерлік
құжаттауды салыстыруды қамтамасыз етеді және ... ... ... беру ... қол ... шарт ... табылады;
- консалидациялық есеп беруді дайындау бойынша компанияның шығыстарын
едәуір қысқартуға мүмкіндік береді;
- қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары қаржылық ақпараттарды
пайдаланушыларға өзінің оңай ... ... ... есеп ... халықаралық стандарттары ... ... есеп ... халықаралық стандарттарының кемшіліктерін
де көрсетуге болады :
-стандарттардың жалпылама ... есеп ... ... әртүрлі болады;
-нақты жағдайларға анық нұсқаулардың, түсініктемелердің және
стандартқа тіркелетін мысалдардың ... есеп ... ... ... ... жағдайына
қалыптасу себебінен олардың дамушы мемлекеттердің қолдануы қиындау болып
табылады.
Кәсіпорын өзінің жағдайына, көлеміне және ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік жұмысты
ұйымдастыру нысандарын дербес белгілейді; есептік саясатын қалыптастырады;
қаржылық және ... ... ... ... ету ... ... ... бАҚылау тәртібін ... ... ... ... үшін ... да ... ... жасайды.
Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары (ҚЕХС) қаржылық есеп
берудің халықаралық ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жүргізудің, қаржылық есеп беруді құрастырудың және
ұсынудың ... ... және ... ... ... өңделген
және бекітілген 41 стандарттар бар, бірАҚ олардың қолданыста ... ... ... табылады.
Бүгінгі күні ҚЕХС-ң әрекет етуші болып мына стандарттар қолданылады:
1 - ҚЕХС «Қаржылық есепті ... – ҚЕХС ... - ҚЕХС ... ... ... туралы есеп»;
8 - ҚЕХС «Есеп саясаты, ... ... ... ... - ҚЕХС «Есеп беру мерзімінен кейінгі өзгерістер»;
11 - ҚЕХС ... ... - ҚЕХС ... ... - ҚЕХС «Жал;
18 - ҚЕХС «Кіріс»;
19 - ҚЕХС «Жұмысшыларға сыйАҚы»;
21 – ҚЕХС ... ... ... ... өзгерістер»;
22 – ҚЕХС «Компаниялардың бірігуі»;
23 – ҚЕХС «Заим бойынша шығындар»;
24 – ҚЕХС «Байланысқан жАҚтар туралы мәліметтерді ашу»;
26 – ҚЕХС ... ... ету ... ... ... есеп ... – ҚЕХС «Бірлескен қаржылық есеп беру және еншілес ... ... – ҚЕХС ... ... инвестициялық есебі»;
29 – ҚЕХС «Гипперинфляция кезіндегі қаржылық есеп беру»;
30 – ҚЕХС «Банктер және оған ұқсас қаржылық ... ... ... ... ... – ҚЕХС ... ... қатысу туралы қаржылық есеп беруі»;
32 – ҚЕХС «Қаржылық құралдар: оларды ашу және АҚпараттарды көрсету»;
33 – ҚЕХС ... ... – ҚЕХС ... ... ... – ҚЕХС ... ... – ҚЕХС «Қорлар, шартты міндеттемелер және шартты активтер»;
38 – ҚЕХС ... емес ... – ҚЕХС ... ... ... және ... – ҚЕХС «Инвестициялық
41 – ҚЕХС «Ауыл шаруашылығы».
2.2 Кәсіпорынның есептік саясаты
ҚазАҚстан Республикасы экономикасының нарықтық жағдайға түсіп дамуына
байланысты ... есеп ... ... ... жаңа ... сай ... ... Қойылған осы бағытқа
байланысты әрбір кәсіпорындар бойынша, ... ішкі ... ... сайын есеп саясаты жасалып, бекітілетін болды. Есеп саясатын жасаудың
мАҚсаты – есеп объектілеріне қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... құқықтық тұрғыдағы мүмкіндік.
Қазақстан Республикасының есеп жүргізу тәжірибесінде ... ... ұғым ең ... рет ... ... және ... маңызын ашып көрсету»
жөніндегі «1 – бухгалтерлік есеп стандарттарында» 1-қаңтар 1997 ... ... өту ... есеп ... ҚЕХС-ның талаптарына сай
өзгерту енгізуді ұсынады. Кәсіпорынның есеп саясаты қаржылық есеп ... және ... ... ... үшін ... ... ... көрсетеді. Есеп саясатын жасаудың базасы ҚЕХС болып табылады. Есеп
саясатын ... ... ... ... бір ... ... алып келеді,
оларды өндіріс қызметі жағдайларына байланысты , бухгалтерлік ... және ... ... көрсету негіздері ретінде қабылдауға
негізделеді. Есеп ... ... ... есеп беруде мыналарды
сипаттауы қажет:
- қаржылық есептеулерді дайындау үшін пайдаланылған ... ... ... ... есеп ... ... ... үшін елеулі мәнге ие болатын есеп
саясатының ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін талдап алынған
тәсілдер жиынтығы, құндық ... ... ... және ... ... қызметіне кәсіпорынның есептік саясатында көрініс табуы
тиіс. Есептік ... ... ... ... ... жүзеге асыратын
тетігі. Кәсіпорында қабылданған есеп ... ... ... ... ... ... ... етіп көрсететін толық объективті және
дұрыс АҚпараттарды жасау болып табылады. Есеп ... ... ... мен ... ... ... «Есеп саясаты және оның ашып
көрсетілуі» деп аталатын ҚазАҚстандық стандартында жан-жАҚты берілген. ... ... ... ... ... ... ... көпшілік
қабылдаған стандарттардың ішінен таңдап алу жолымен құрылуға тиіс.
Кәсіпорынның есеп ... ... ... қорытынды есепке тексеру
жүргізуде салық инспекциясы, аудиторлар, тексеру комиссиясы пайдаланатын ... ... бірі ... ... алынған есеп саясатын тиісті ұйымдық-өкілдік құжаттарда
көрсетілуге тиісті. Есеп саясаты ... есеп ... ... аспектілерін қамтиды - әдістемелік, ... ... ... ... аспектісі активтерді бағалау тәсілдері,
амортизацияны есептеу тәсілдері ... ... ... жылдың 1 – қаңтарынан бастап «Бухгалтерлік ... алу ... есеп беру ... ҚР ... ... , ҚазАҚстан Республикасы
ұйымдарының барлығы дерлік ҚЕХС– на сай ... есеп ... тиіс ... ... үшін мұндай талаптар 2005 жылы ... ... ... Бір ... алып ... , кәсіпорындардың есепке алу
жүйелері мен саясаттарын ... ... ... ... болса , екінші
жағынан , инвесторлармен және кредиторлармен қарым-қатынастың жаңа ... ... ... ... ... ... басшылықтары
үшін қиындығы сол , олар уАҚытпен шектеліп қана қоймай , бұл ҚЕХС бойынша
үшінші есепті , ал ... ... үшін ... , ... ... есебін басқа төртінші есеп жүйесі болып табылады.
ҚЕХС өздерінің жылдам ... ... ... міндеттер
туындатады. 2004 жылы ҚЕХС жөніндегі комитеті ... мен ... ... ... ... ... ... бірқатар
өзгерістерді іске асырды. Нәтижесінде кәсіпорындардың бірқатар ... , ... емес ... ... АҚ ... мен ... ... мәмілелерді тану жөніндегі ҚЕХС ... есеп ... ... тура келуде.
Есеп саясаты – бұл алдағы жылға (немесе бірқатар жылдарға) әрекет
жасауда ұсталынатын жалпы басшылық ... және ол ... ... ... ... «қаржылық есептегі түсіндірмелерде») ашылуға тиіс
әдістемелік сипаттағы ... ... ... ... ... ... аяқталғаннан кейін қажетті қорытындыларды шығарып, есеп
саясатын таңдаумен байланысты барлық елеулі аспектілерді ашып ... ... ... ... ... ... бұл ... отандық қолданушылар мен
қаржылық есеп берудің жасаушылар жеткілікті түрде бағаламай отыр. Алайда,
оны жасау теориясы мен ... ... ... – жеке ... ... тәсілі (стандарттан стандартқа) құжаттың мұрагерлілігін
сАҚтауға, оның халықаралық стандарттарға сәйкестігін қамтамасыз ... , ... ... ... ... ... ... алмауға мүмкіндік береді.
Кез келген жағдайда таңдау нақты ұйымның өзінде ғана ... ... ... ... ... есеп ... ... көшуді жүзеге
асыру үшін «дәстүрлі» тәсілді қолдану болып табылады, ол ... ... ... ... ету ... ... және есеп
саясатының құрылымын сАҚтауға мүмкіндік ... Ал ... ... ... ... отырып, есеп беруді халықаралық стандарттар бойынша
жасаудың тікелей тәжірибесі мен практикасын ала ... ... ... ... ... ... ... бар:
- қазіргі уАҚыт талаптарына сәйкес бухгалтерлік есеп жүргізу ... ... есеп пен есеп ... үшін ... синтетикалық және
аналитикалық есептерден тұратын есептердің жұмыс жоспары;
- шаруашылық қызметтерінің фактілерін құжаттау үшін ... есеп ... ... сол ... ... ... үшін ... формалары (бастапқы
құжаттар, құрама құжаттар, регистрлер);
- активтер инвентаризациясын және ... ... ... ... активтердің, міндеттемелердің және капиталды бағалау әдістері;
- есеп ұйымы үшін қажетті басқа ... ... ... ... ... ... есеп мәліметтерін өңдеудің техналогиясы және құжат айналымының
ережелері.
Есеп саясаты ... ... ... ... ... жекешелену ауысқанда; ҚазАҚстан Республикасының Заңының немесе
бухгалтерлік есепті реттеудің нормативтік ... ... ... ... жаңа ... ... кезде өзгереді. Мұнда кез-
келген өзгерістер негізделген ... ... және есеп ... ... ... тиіс.
Есеп саясатына субъектінің құқықтық және ұйымдық-экономикалық статусы,
ағымдағы және ұзАҚ мерзімді ... ... ... ... ету және ... жағдайының факторлары әсер етеді.
2.3 Бухгалтерлік баланс және оның құрылымы
Бухгалтерлік баланс - кәсіпорынның жылдық есеп ... ... ... ... ... ... алу ... барлық
синтетикалық шоттары бойынша толтырылған айналымдар мен қалдықтарды талдау
есебінің деректерімен салыстыру ... ... ... және ... ... ... үшін жыл басындағы бекітілген ... ... жыл ... ... үшін ... және ... мен ... топтамаларымен (егер баланс
баптарының номенклатурасында өзгерістер болса) сәйкестендірілуге ... сөзі ... ... аударғанда теңдікті, теңдестікті немесе
қандай да бір қызметтің тараптары арасындағы қатынастың сандық көрсеткішін
білдіреді. Оны ... ... есеп ... ... ... бойынша қалдық пен айналым аналитикалық есеп ... ... ... және ... ... ... үшін жыл ... бекітілген баланс баптарының ... ... ... ... ... және ... ... баптарымен (егер баланс баптарының номенклатурасында өзгерістер
болса) сәйкестендірілуге тиіс.
Баланс Бас ... ... ... қалдығының негізінде
жасалады. АҚпараттарды баланстық жинАҚтау ... ... ... ... ... ... мен ... үшін кеңінен
қолданылады. Баланстың негізінде кәсіпорында бар ... ... ... ... мен ... өзгерістер, сондай-АҚ олардың пайда болу
көздері ... ... ... Бұл ... белгілі бір күнге жалпы
АҚшалай ... ... ... ... есеп ... ... мынадай мүмкіндік
береді:
- ұйымның рентабельдік деңгейін есептеу ;
- ұйымның активтер құрамын бағалау ;
- өтімді және қаржылық ... ... және АҚша ... ... ... ... үшін
бухгалтерлік баланс талдануы, ұйымның өтімділігі мен қаржы тұрАҚтылығы
анықталуы қажет. Сонымен, бухгалтерлік ... ... ... АҚшалай
бағамен белгілі бір сәтке екі топпен: орналасуы мен пайдаланылуы бойынша
және ... ... болу ... бойынша жалпылай көрсетудің әдісі болып
табылады.
Сыртқы түрі бойынша бухгалтерлік баланс кесте болып көрінеді де, оның
сол жАҚ ... ... ... мен ... бойынша, яғни баланс активі
көрсетіледі. Оң жАҚ бөлігінде осы мүліктердің қалыптасу көздері, ... ... ... ... пен ... ... арасында теңдік болуы тиіс. Мұның өзі
баластың активі мен пассиві қорлардың сол бір ғана жиынтығын екі ... ... ... ... бап бухгалтерлік
баланстың негізгі элементі болып табылады. Ол мүліктердің, міндеттемелердің
түріне (атауына), мүліктердің қалыптасу көздеріне ... ...... және ... ... ... Қазіргі кезде
халықаралық бухгалтерлік стандарттарының талаптарына сәйкес белгіленген
баланс нысаны пайдаланылады, мұның өзі баланс-неттоға сай ... ... ... зерттеулер үшін пайдаланылады.
Бухгалтерлік баланс-неттоның активінде екі бөлім, ал пассивінде үш
бөлім бар. Баланстың активі мен ... ... ... баланс валютасы
деп аталады. Баланс активі мен пассивінің аталып ... ... ... ... ... бірқатар баптар ашық түрде көрсетіледі. ... емес ... ... құралдар» баптары бойынша бастапқы
құны, тозу және баланстық құн көрсетіледі. Баланс-неттоның актив валютасына
материалдық емес ... ... ... баланстық құндары ғана
енгізіледі.
Жоғарыда аталып өткендей, экономикалық ... ... ... ... ал топтар бөлімдерге бірігеді. Бөлімдердің мазмұны
шаруашылық қорлары мен ... ... ... ... келеді.
1-бөлім. ҰзАҚ мерзімді активтер:
- материалдАҚ емес активтер – бұл бап ... ұзАҚ ... ... ... ... ... шаруашылық қызметте қолданылатын және табыс келтіретін
материалдық емес объектілерге кәсіпорын ... ... ... ... ... жазуларда амортизация есептеудің әдісі, есептеу мерзімі,
сондай-АҚ есепті кезеңдегі: гудвилл-патенттердің, тауар таңбаларының және
басқалардың есептен шығарылуы көрсетіледі.
- ... ... – бұл ... ... ... өндірістен тыс
салада қызмет мерзімі бір жылдан ... ... ... қоса ... ... ұзАҚ ... жалға алынған негізгі
құралдар мен төлемі ... ... ... алынған негізгі құралдар бөлек
көрсетіледі.
- ...... ... ... ... қағаздар,
акциялар, облигациялар), жарғылық қорына және басқа ... ... ... (бір ... ... ... инвестициялары, өзге кәсіпорындарға
берілген қарыздар көрсетіледі.
2-бөлім. Ағымдағы активтер:
- өңдеу және сату мерзімдеріне ... ... ... ... және ... ... ... сатып алынатын жартылай
фабрикаттар, қосалқы бөлшектер);
- ... ... ... ... ... бастап бір жыл ішінде есептен
шығарылуы мүмкін;
- АҚша қаражаттары – пайдаланылуына шек қойылған АҚша қаражаттарынан
шектеулер бір жыл ... ... ... олар ... ... ... мерзімді қаржы инвестициялары – мерзімі бір жылға дейін;
- дебиторлық берешек – есепті күннен бастап бір жыл ... ... ... ... мен ... пассивінің меншікті капиталының бірінші бөлімінде меншікті
капитал туралы АҚпарат ашылып көрсетіледі.
- жарғылық капитал – кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... салымдары
есебінен құрылған жарғылық қор. Түсіндірме жазуларда ... ... ... ... ... жайлы АҚпаратты ашып көрсету керек.
- резервтік капитал – бұл бап ... ... ... капиталдың қалдығы көрсетіледі.
- бөлінбеген кіріс.
4-бөлім. ҰзАҚ мерзімді ... ... ... ашып көрсеткен кезде, бір жылдың ішінде
өтелуге тиіс бөлігін ... ... жеке ... ... ... қамтамасыз етілген несиелер;
- қамтамасыз етілмеген несиелер;
- еншілес серіктестіктер ұсынған несиелер;
- төлемі кейінге қалдырылған салықтар.
Түсіндірме ... ... ... ... ... ... ... және шартта көзделген басқа да талаптарды көрсету керек.
5-бөлім. Ағымдағы міндеттемелер:
Ағымдағы міндеттемелерді ашып көрсеткен ... ... ... ... тиісті міндеттемелер мен есепті күннен кейінгі бір
жылдың ішінде өтелуге тиісті ұзАҚ мерзімді ... ... ... ... баптар ашылуға тиіс: қысқа мерзімді несиелер немесе
овердрафт, салықтар бойынша берешек, ... ... ... ... ... нысаны ҚЕХС жөніндегі қаржы есептілігін ұсыну
тәртібіне ... ... ... қаржылық есептің 1-ші нысаны «Бухгалтерлік баланста»
мынадай өзгертулер енгізілген:
«Қысқа мерзімді активтер» бөліміне мынадай жолдар ... ... ... ... ... ... ... - 1400
шоттарының мәліметтері берілген, онда бюджетке артық төленген салықтар
қосындылары мен ... ... ... ... ... ... ... қосымша құнға салықтар қосындысы, қойылған шот-фактуралар бойынша
есептелінген операциялар ... ... ... арналған ұзАҚ мерзімді активтер, «Сатуға арналған ұзАҚ
мерзімді ... - 1500 ... ... ... ... ... ... мынадай жолдар енгізілген:
- үлестік қатысу әдісімен есептелінетін инвестициялар, яғни «Үлестік
қатысу әдісімен есептелінетін инвестициялар» 2200 ... ... ... ... әдісімен есептелінетін ассоцицерленген және тәуелді
ұйымдардың инвестициялары бойынша операциялар есебі ... ... ... ... 2300 ... ... қарастырылады – «Жылжымайтын мүлікке инвестиция»;
- биологиялық активтер, 2500 бөлімшесінің шоттарының мәліметтері ... ... ... ... байланысты активтер есебі
үшін;
- барлау және бағалау жөніндегі активтер, 2600 бөлімшесінің ... ...... және ... активтері», минералдық
ресурстарды барлауға және бағалау жұмыстарының есебі жүргізіледі;
- кейінге қалдырылған активтер, 2800 ... ... ...... ... ... ... бухгалтерлік баланс баптары көрсеткіштерінің есебіне
бухгалтерлік жазулар ... ... ... үшін есепшотқа төлемдер түсті
Дт 1030 Кт 6010 1205650 ... ... есеп ... ... АҚша ... аударылды
Дт 4110 Кт 1030 5865550 ... ... ... ... ... ... 2400 Кт 3310 853694,5 ... ҚҚС есепке алынды
Дт 1420 Кт 3310 102443,3 ... АҚша есеп ... ... ... 3310 Кт 1030 450000 ... 2011 жылғы мәліметтері бойынша баланс есепті кезең
басына 789030,0 мың теңгені, ал ... ... ... 465144,0 ... құрап отыр.
Кірістер мен шығыстар туралы есеп
ҚЕХС 1 «Қаржылық есеп беруді ұсыну» стандартына сәйкес қаржылық есеп
берудің ... ... бірі ...... мен ... ... » ... мен шығыстар туралы есеп беру – шаруашылық ... ... пен ... қамтылуы тиіс есептік бағалаудағы өзгерістер. Кірістер мен
шығыстар туралы есеп беру ... ... шыға ... жасалады, сондықтан
ағымдағы қызметтің АҚша құралдарына және олардың ликвидтілігіне әсер ... ... ... ... мен шығыстар АҚша құралдарының кемуімен
немесе көбеюімен ілесіп отырмайды. АҚша құралдары сомаларының кемуі немесе
көбеюі активтердің бухгалтерлік ... ... ... мен шығыстар туралы есеп беру – шаруашылық қызметтен ... мен ... ... тиіс есептік бағалаудағы өзгерістер. Сыртқы
пайдаланушылар үшін кірістер мен шығыстар туралы есеп беру ... ... мен ... ... есеп беру ... жүйесінен шыға отырып
жасалады, сондықтан ... ... АҚша ... және ... әсер етуі есеп ... ... Кірістер мен шығыстар
АҚша құралдарының ... ... ... ... ... ... ... кемуі немесе көбеюі активтердің бухгалтерлік
шоттарының өзгеруіне әкеледі.
Кірістер мен шығыстар ... есеп беру ... ... ... № 3 ... ... көрсетіледі. Бұл стандарт
бағалау әдісі. Есеп ... ... ... және ... қателіктер
анықталғанда және түзетілгенде қаржы-шаруашылық қызметтің нәтижелері туралы
есеп беру мен олардың қаржы ... ... ... №3 БЕС 2003 ж. 17 ... өз ... ... мен шығыстар туралы есеп - ол ұйымның белгілі бір кезеңдегі
қызметін анықтайтын есеп. Бұл есеп ... есеп ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Кірістер мен шығыстар туралы есеп мына баптарды қамтуы қажет:
- өнімді (тауарды, қызмет, жұмыс) өткізуден ... ... , ... ... ... және ... ... мен міндетті төлемдер алынып тасталады
(қайтарылған тауарлар құны, жеңілдіктер есепке алынбайды);
- ... ... ... өнімнің өзіндік құны - өнімнің
өндірілуімен тікелей байланысты нАҚты ... ... олар ... сәйкес келесі элементтер бойынша топтастырылады: материалдық
шығындар, еңбек АҚы ... ... ... ... ... ... ... табыс - өткізілген өнімнің қаржылық нәтижесін көрсетеді ... ... ... пен ... өнімнің өзіндік құнының ... ... ... ... ... ... және әкімшілік шығындары, өткізу
шығындары, пайыз төлемдерінің ... ... ... ... ... ... – қаржылық нәтижесінің жалпы табыс
пен кезеңдік шығындардың айырмасы ... ... ... емес ... түскен табыс. Бұл бап бойынша негізгі емес
қызметтің қаржылық нәтижесі көрсетіледі;
- салық ... ... ... ... ... ...... негізгі емес қызметтен түскен табысты біріктірудің нәтижесі;
- корпоративтік табыс салығы. Бұл бап ... ... ... ... ... ... ... бойынша анықталады;
- салық салынғаннан кейінгі әдеттегі қызметтен түскен ... ... ... ... ... – есепті кезеңде болған күтпеген
жағдайлардың нәтижесі;
-таза табыс – есепті кезеңде алынған қаржы нәтижесі.
ҚЕХС-на сәйкес Қаржылық есептің 2-ші ... мен ... ... ... ... ... ... есеп болып
табылады.
«Достық»АҚ-ның бас кітап және ... ... ... ... ... салық жөнінде есеп беру формалары толтырылады. 2011
жылы кәсіпорынның ... ... ... ... есеп ... ... ... бухгалтерлік жазу береміз:
1. Қызмет көрсетуден, өнім өткізуден кіріс алынды
Дт 1210 Кт 6010 ... ... ... және ... ... ... ... апарылды
Дт 5410 Кт 7210 56870000 ... ... жылы ... ... ... 5420 Кт 5410 47832000 ... қаражаттарының қозғалысы туралы есеп
АҚша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп берудің ... ... ... ... АҚша ... ... ... ұсыну болып табылады. Ұйымның
ағымдағы инвестиция және қаржылық қызметі белгілі бір есеп беру кезеңіндегі
оның жағдайына және оның ... ... әсер ... және осы
кезеңдегі қаржы құралдарының өзгерісін түсінуге ... ... ... бұл есеп ... ... ... есеп айырысу кезінде
дивидендтерді анықтау кезінде басқа ұйымдарға ... ... ... жалпы жағдайына әсер етуін бағалау кезінде және
қандай да бір ... ... ... қолданады. Есеп АҚша
қозғалысының есебі шоттары бойынша мәліметтер негізінде құрылады және есеп
беру кезеңінің басындағы және ... ... ... мен АҚша ... мәліметтерді қамтиды. АҚша ағымы туралы мәліметтер есеп беруде
операциялық, инвестициялық және ... ... ... ... ... ... есеп беру ҚЕХС 7 ... қозғалысы туралы есепте» көрініс табады. Оның негізгі
мАҚсаты ұйымның кезең ... ... ... және жұмсалынған АҚша
қаражаттары туралы АҚпарат беру.
Есепте негізгі (немесе операциялық), ... және ... ... жүзеге асыру нәтижесінде алынған АҚшалай қаражат ағыны
туралы ... ... ... ... қызметінде пайдаланылатын таза
АҚшалай қаражаты, АҚшалай қаражаттың және олардың эквиваленттерінің таза
көбеюі, жылдың ... және ... ... ... пен ... көрсетіледі.
№ 7 ҚЕХС-на сәйкес субъекттер жасаған «АҚша қаражаттарының ... ... ... ... ... ... өзгерісті бағалауға
мүмкіндік береді, бұл оларды есепті кезең ішіндегі ... ... ... ... пен ... және қаржы қызметтеріне жатпайтын
өзге қызметі), инвестициялық (ұзАҚ мерзімді алашАҚтарды сатып алу мен ... ... ... (жеке капиталы мен заем қаражаттарының мөлшері және
құрамындағы өзгеріс нәтижесі болып табылатын ... ... ... алғанда қаражаттардың түсуі мен ... ... ... етеді. АҚша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп субъектінің
есепті жылдың ... ... ... құрамында беріледі.
АҚша қаражаттарының қозғалысы операциялық, инвестициялық және қаржылық
қызметі ... ... ... ... ашу үшін керек, мұның өзі
заңды тұлғаның қаржы жағдайын және ... ... ... ... ... ... түсетін АҚша қаражаттарының қозғалысын ашып
көрсеткен кезде тура әдіс ... ... бұл әдіс ... АҚшалай
түсім қаражаттары мен төлемдердің негізгі түрлері ашып көрсетіледі немесе
жанама әдіс пайдалануы мүмкін, бұл әдіс жағдайында ... түсі ... ... ... ... ашып ... ... жанама әдіс
пайдалануы мүмкін, бұл әдіс жағдайында таза ... пен ... ... мен ... АҚша ... ... ... немесе қаржылық қызметтің нәтижесі болып табылатын
кірістеріне немесе ... ... ... ... ... АҚша ... ... үшін тікелей және
жанама әдістер пайдаланылады.
Тікелей әдіс – онда АҚша ... ... ... ... ... ... ... түсімнен сатып алынған материалдардың барлық
төлем түрлерін, ... ... ... ... үшін ... ... ... төлемдерін шегереді.
Операциялық қызметте тікелей әдісті ... ... ... ... мен ... ... өнімді, жұмысты, қызметті
сатқаннан түскен түсімнен, алынған аванстан, ... ... және тағы ... ... жабдықтаушылармен және
мердігерлердің қарызын төлегеннен, берілген аванстан, ... ... пен ... тыс ... және тағы ... шығыстарынан тұрады.
Жанама әдістер – бұл әдісте таза табыс немесе зиян өзгерген ағымдағы
активтер мен ... ... ... ... ... салыстыра отырып, қаржылық және инвестициялық қызметтердің
нәтижесі болып табылатын ... мен ... ... ... ... ... мәліметтері мен қаржылық –шаруашылық қызметінің нәтижесі
туралы есеп беру мәліметтерін негізге алады. Бұл әдіс ... ... ... есеп ... ... ... ... енгізуді
көздемейді. Тек қана таза табыс сомасын өткен жылдармен салыстыру арқылы
есептік ... ... ... ... және қаржылық қызмет. Инвестициялық қызмет – ... ... ... алу, сату және берілген несиені өтеу және алу.
Инвестициялық қызметке ... ... ... құралдарды, материалдық емес активтерді және басқа да
ұзАҚ мерзімді активтерді сатудан, қаржылық инвестицияны сатудан, ... ... ... ... және ... да ... ... құралдарды, материалдық емес активтерді және басқа да
ұзАҚ мерзімді активтерді сатып алуға жұмсалған АҚша ... ... ... ... алу, басқа кәсіпорындарға қарыз АҚша
беру, басқа да төлемдер.
Инвестициялық қызмет бухгалтерлік ... ұзАҚ ... ... ... Оған ... ... әсер ететін операциялар да
кіреді. Инвестициялық қызмет қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы
есеп беруінде көрініс табады, онда ол ... ... ... табыс
немесе шығыс ретінде көрінеді, сондай-АҚ негізгі құралдарды және басқа да
сатудың нәтижесі көрініс ... ... ... ... мен ... капиталының құрамы мен
мөлшерінің өзгерісінің нәтижесі болып табылады.
Оған мыналар жатады:
- шығарылған ... ... АҚша ... және ... ... қағаздарды сатқаннан алынған банктік және банктік емес несиелер,
басқа да ... ... ... және ... емес ... ... ... қаражаттары, өз акционерлерінен акциясын сатып алу үшін жұмсалған
қаражаттар, дивиденттер және басқа да жұмсалған ... ... ... және ... ... ... мүмкін. Оларға: материалдық емес активтерді және негізгі құралдарды
ұзАҚ мерзімді ... ... алу; ... ... ... және ... да бағалы қағаздарды беру жолымен өтеу; басқа
кәсіпорынның акцияларын ... ... ... және ... өнімге
айырбастау жолымен алу және тағы басқа ... ... ... қандайда қызмет түріне
(операциялық, инвестициялық ... ... ... үлес ... ... Осы ... кестелердің мәліметтеріне шолу жасап, есеп
беруге түзетулер енгізу мүмкіндігі туады.
Операциялық қызметтен түскен АҚша ... ... ... бойынша анықтаған кезде олардың қозғалысына әсер ететін факторлардың
мазмұны ашылады, яғни АҚшалай және ... ... ... ... ... де ... ... эканомикалық мазмұны бойынша біртектес
болып келсе, онда олар есеп беруде бір бапқа ... ... ... ... ... АҚша ... ... туралы есеп беру
нысаны келтіріледі.
АҚша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп ҚЕХС-ң талабына ... ... ... ... туралы есепте» жүргізіледі. Бұл ұйымның
кезең ... ... ... мен қаржы шығысы туралы мәлімет беру үшін
арналған.
Бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... қаржылық эканомикалық ресурстары қамтылады. Олардың
қозғалысының түгелдігі мен ... ... ... есепте болуы тиіс.
Бұл есеп берудің әлемдік көлемде қажеттілігі кәсіпорындардың ... ... мен ... ... ... бағалау нәтижесінде
туындаған.
«Достық»АҚ-да 2011 жылдың наурыз айындағы №1,2 журнал-ордерлерінің
мәліметтерін қолдана отырып бухгалтерлік ... ... ... өнімдер (қызметтер) үшін кассаға АҚша түсті.
Дт 1010 Кт 2110 1658500 ... ... ... ... 3350 Кт 1010 4856300 ... ... есеп ... шотына АҚша қаражаттары жіберілді.
Дт 1040 Кт 1010 756500 ... ... ... ... 7210 Кт 1010 125600 ... ... ... үшін ... ... түсті
Дт 1040 Кт 6010 1568925 ... ... ... ... ... ... өзгерістер туралы есеп беру ұйымның меншікті
капиталының қозғалысы мен жағдайы ... ... ... және ... ... ... ... туралы, сонымен
қатар резервтік капиталдағы және үлестірілмеген табыстың (залалдың) құрылуы
туралы көрсеткіштерді қамтиды.
Меншікті капиталдағы өзгерістер туралы есеп беру ұйым ... өз ... ... ... ... Меншікті капиталдың
бухгалтерлік есебі, оның ұсынылуы және жіктелуі, ... ... ... белгілі бір негізгі мАҚсаттарға ие.
ҚЕХС-на сәйкес Қаржылық ... 4-ші ... - ... ... ... ... болып табылады.
Меншікті капталдағы өзгеріс ... есеп - ... ... ... мен ... ... өзгерістері туралы көрініс
береді. ҚЕХС-на өтуге ... бұл есеп ... ... 30 ... ... құрылымы бойынша құрылған болатын. Есеп құрылымы бірнеше жолдық,
бағандАҚ ... ... онда ... ... ... немесе
кредиттік айналымы көрсетіледі, жол есебіндегі есептерді жинАҚтау барысында
31 желтоқсандағы есеп балансы «Меншікті капитал» ... ... ... ... ... ... ... тәртіпке сәйкес өзгереді.
Мысалы, акционерлік қоғамның ... ... қоры ... ... ... 15%-ық ... кем ... тиіс. Кірістің бір бөлігін
аудару жолы арқылы резервтік капитал қоры ... екі ... ... тіркеуден өтуі тиіс. Егер резервтік капитал қоры тиісті ... ... ... капитал қорын толтыру үшін белгіленген резервтік
капитал ... ... ... ... ... алынған кезде
сатып алу құнымен ... ... ... ... ... ... бар. Бағалау ... ұзАҚ ... ... ... көтерілуі «Қосымша төленбеген капитал» есебінде,
ал ... ... ... ретінде есепке алынады.
Меншікті капиталдың өзгерісі туралы есебі есеп кезеңіндегі таза актив
өзгерісін ашады. Акционерлер операциясын санамағанда, есеп ... ... ... ... қорытынды кіріс пен шығыс сомасының
өзгерісі ... ... ... 4 ... ... өзгерісі туралы есептің» жаңа ... ... ... әр ... ... ... жеке ... өзгерісі меншік иелерінің операциясы нәтижесінде іске ... ... ... ... ... ... ... бөлінбеген табыс, әртүрлі мүліктер.
«Достық»АҚ-да капитал мен резервтердің есебіне мынандай бухгалтерлік
жазулар беріледі.
1. Шығарылған ... ... 5020 Кт 5030 ... ... Жыл ішінде алынған табыс сомасына
Дт 5020 Кт 5210 ... ... ... ЕСЕП БЕРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... Аудиттің түрлері және объектілерімен байланысы
Аудит біздің елімізде жАҚында пайда болғанымен, оның жеткілікті үлкен
тарихы бар және әр ... ... ... ... ... сөзі «ол ... немесе «тыңдаушы» деген мағынаны білдіретін «аудит» түсінігін береді.
Аудит ... ... есеп ... ... ... ... ... сай, дұрыс және объективті түрде
толтырылғандығы туралы ... ой – ... ... ... ... (аудит жүргізілетін субъект) қаржылық есеп беруін тексеру.
Аудит екі ... ... ... ішкі және ... ...... ... аудиторларымен немесе тікелей
жетекшілікке бағынатын арнайы бөлімдерімен жүргізіледі. Ішкі ...... ... бАҚылау, бірАҚ мазмұны мен жүргізу әдістері бойынша
көбінесе сыртқы аудитпен ұқсас.
Ішкі ... ... ... ... базасы. Сыртқы аудит сыртқы,
тәуелсіз аудиторлармен және ... ... ... ... – шарт) арқылы жүзеге асырылады. Сыртқы аудиттің
ерекшелігі тексеруді жүргізуші ... ... ... ... ... ... ... жетекшілер және басқа да
лауазымды тұлғалар емес, сонымен қатар ... ... ... ... қызметтік қатынаста байланысы жоқ. Мұндай маңызды ... ... ... лицензиясын жоюдың негізі болуы мүмкін. Сыртқы
аудит аудит жүргізілетін субьектінің қаржылық есеп ... ... және ... ... (АҚыл – кеңес беру) қызмет ... ... ... ... ... ең ... түрі – ... Тәуелсіз аудитті өз қызметін келісім-шарт негізінде тапсырыс беруші
клиенттің есебінен жүзеге ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі мен қаржы жағдайы туралы
АҚпарат әртүрлі пайдаланушылардың көңіл қоятын мәселесі болып табылады. Ал,
сол ... ... және ... мен ... сАҚталуын
тәуелсіз растау мемлекетке экономика және ... салу ... ... үшін ... Кейбір жағдайларда тергеу органдары, соттар,
прокуратура ұйымдардың өздерін қызықтыратын, ... есеп ... ... обьективтік сараптауды қажет етеді.
Аудит кәсіпкерлік қызметтің ... ... ... ... есеп ... ... жүргізуде мынадай функцияларды орындайды:
- Эксперттік (сапартау);
- Аналитикалық;
- АҚыл-кеңестік (консалтингтік);
- ... ... ... есеп беру ... ... есептің және ішкі бАҚылау ... ... ... ... ... есеп беруді сараптау ... ... ... ... ... ... қаржылық есеп беруде көрсетілген
оқиғаларды талдаусыз және болашАҚқа ... ... ... баға ... ... ... жүргізілетін ұйымның болашағын болжамдау – осы ... ... ... оның ... аудиторлық есептің
(қорытындының) атауы мен мазмұнына байланысты. Сондықтан аудиторлық есептің
толықтығы мен дұрыстығы кешендік, ... ... ... ... ... ... аудитор ұйымның қаржы жағдайын талдау ... ... оны ... ... ... береді.
Консалтингік қызмет-бұл бухгелтерлік есеп, салық салу, банктік іс,
құқық, мүлікті бағалау және т.б. сұрАҚтары ... ... ... ... ... ... ... жүргізілетін ұйымға АҚыл-кеңес беру
аудиттің барысында немсе кейбір келісім шарт бойынша аудит ... ... ... халықаралық практикасында аудиттің мынадай
түрлері қолданылады: қаржылық есеп беру аудиті ... ... ... ... сәйкестік аудит.
Қаржылық есеп беру аудиті – қаржылық АҚпараттың дұрыстығын бағалау,
есеп пен есеп ... ... ... ... ... ... ... мен ережелерге сәйкес келетіндігін анықтау үшін
жүргізіледі.
Операциялық (басқару) аудит бұл ... ... ... ... мен ... ... ... тексеру.
Сәйкестік (салық) аудит –бұл ұйымда нАҚты ережелердің, ... ... ... келісім-шартардың болтарының
сАҚталуын тексеру. Сонымен қатар,сәйкестік аудит ұйымының жеке ... мен ... ... ... белгіленген басқару
процедураларының ... ... ... барысында кәсіпорының
қызыметінің оның жарғысына және тағы ... ... ... тексеру қаржылық есеп беруді бағалау үшін ... ... ... ... ... қарай аудиторлық тексеру бастапқы және келісімен
(оқтын-оқтын) аудит болып бөлінеді.
Бастапқы аудит аудитормен немесе аудиторлық ұйыммен бұл ұйым ... рет ... ... ... бұл ... бір ... ... (аудитормен) аудит
қаита немесе жүиелі түрде жүргізіледі, яғни келісім-шартты қайта жасағанда
орындалады.
Аудиторлық ... ... ... тәуекел, яғни
қаржылық есеп беруде, маңызды қателер мен ... ... ... да,
аудитордын оның дұрыстығы туралы қортынды беру тәуекелі. Сондықтан, алдын
ала ... ... шолу ... ... ... бағаланады.
Аудиторлық тәуекел аудитордың есеп беру тексерудегі ... ... ... ... ... ... факторлық модельді құрастыру
және шешу жолымен бағаланады:
АТ=JT*БT*Б(Т)Т ... ... ... ... ... БТ-бАҚылау тәуекелі;
Б(Т)Т-байқамау тәуекелі.
Аудитор бұл тәуекелдерді жұмыстың барысында оқып ... ... және ... ... ... ... Аудитор тәуекелді
бағалауда кем дегенде келесі үш шекті қолдануға тиіс: 1. жоғары; 2. орташа;
3. төмен. Аудиторлық тәуекелдің ... ... ... жоспарлаудың
негізі болып табылады.
Халықаралық практикада аудиторлық тәуекелдің ең қолайлы мәні ... ... ... ... ... ... мәнінің ресми
мөлшері(нормасы) бекітілмеген. Сондықтан, бұл принцпті сАҚтау және тиімді
жоспар құру үшін байқамау ... ... ... ... ... ... өзі үшін ең қолайлы аудиторлық тәуекелді 5% мөлшерінде
бекітті. Онда ... ... есеп ... бұрын және ішкі
бАҚылаумен анықталмаған байқамау тәуекелінің шамасы:
0,05 % /(0,8 х ... = 0,125 , яғни 12,5 % ол ... ... %. Бұл ... ... жүзеге асыруды білдіреді.
Байқамау тәуекелі мен аудиторлық дәлелдердің қажетті санының арасында
кері байланыс бар: ... ... ... ... ... ... тексеру
кезінде мәліметтердің үлкен көлемін зерттеу қажет.
Сонымен, жалпы аудиторлық тәуекел байқамау (таптау) тәуекеліне тікелей
пропорционалды байланысты және жоспарлаудан тест ... ... ... ... кері ... ... болады.
Аудиттің бағдарламасы аудиттің жалпы жоспарын дамыту болып табылады
және аудиттің жоспарын іс ... ... үшін ... ... ... тоық жете ... Бағдарлама –аудиторлардың
ассистенттері үшін толық инструкция және бір мезгілде аудиторлық ұйымның
жетекшесі үшін ... ... ... ... ... бағдарламасын құжат ретінде рәсімдеуі қажет, әр
процедураны жұмыстың барысында өз жұмыс құжаттарында ... ... ... ... етіп ... Аудиторлық бағдарламаны бАҚылау
тесттерінің бағдарламасы және ... ... ... процедуралардың
бағдарламасы түрінде құру керек.
Маңызы бойынша аудиторлық процедураларға бухгалтерлік есептешоттардың
айналымы мен сальдосын дұрыс көрсетуді ... жете ... ... Аудитті
жүргізу шартының және аудиторлық ... ... ... аудиттің бағдарламасы қайта қарастырылады.Өзгерту себептері мен
нәтижелері құжатталады. Аудитордың аудиторлық бағдарламаның әр ... ... ... ... қорытынды жасаудың және есеп құрудың
нАҚты материалы.
Кесте 2
Қаржылық есеп берудің аудиттінің бағдарламасы
|№ |Аналитикалық процедуралар ... ... ... |
| | | ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... активтердің |Бухгалтерлік баланс, бас |2 күн |
| ... және ... ... №12,10 ... | |
| ... және ... Бас |ордер, бастапқы құжаттар | |
| ... ... |– ... ... мен | |
| ... ... ... емес | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
|2 |ТМБ ... және ... бос ... № |3 күн |
| ... ... |10,7,6 – ...... | |
| ... ... |бастапқы құжаттар | |
| ... ... ... | | |
|3 ... ... ... |Бас кітап, №7,5 – журнал |2 күн |
| ... ... және |– ... есеп ... |
| |дебиторлық қарыздар, ... ... ... | |
| ... ... | | |
|4 ... ... |Бас ... №12 журнал – |2 күн |
| ... есеп ... есеп ... | |
| ... ... ... ... бастапқы құжаттар | |
| ... | | |
|5 ... АҚша ... |Бас ... №1,2 ... –|4 күн |
| |есебінің операциялары ... есеп ... | |
| ... есеп ... ... ... ... | |
| |дұрыс көрсетілгенін және | | |
| ... ... | | ... 2 жалғасы
|6 |Меншікті капитал есебінің |Баланс, бос кітап, №13 – |3 күн |
| ... ... бас ... ... – ордер. | |
| ... есеп ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
|7 ... ұзАҚ ... |Бас ... №8,4 – журнал |4 күн |
| |міндеттемелер мен ... |– ... есеп ... |
| ... ... ... | | |
| ... бас ... және ... | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
|8 ... ... есебінің |Қосылған жиынтық табыс |4 күн |
| ... ... және ... және басқа | |
| ... ... ... ... ... | |
| ... және ... ... | | |
| ... | | |
|9 ... ... ... құнына|Бас кітап, №14,10 журнал |3 күн |
| |және өткізілген өнімнің |– ... | |
| ... ... | | |
| ... ... | | ... ... ... қалыптастыру, |Баланс, бас кітап, |4 күн |
| ... және ... ... ... – | |
| ... ... ... | ... ... есеп ... аудитінің АҚпараттық базасы
Аудит экономикалық АҚпарат жүйесіне негізделген. Ол ... ... ... Ал АҚпарат ағылшын тиімді ... үшін ... ... ... Оларға: АҚпараттың қажеттілігін анықтау, оны
тиімді түрде ... сай етіп ... ... барысын нАҚты және дұрыс
көрсету; бөліну, ... сату ... ... анықтау;
материалдық, еңбек және қаржы ресурстарының ... ... ... ... ЭЕМ ... ... талдау жасауға
ыңғайланған оперативтік мәліметтер; ... ... және ... қолдану принциптері жатады.
Аудиттің АҚпарат көздері: бухгалтерлік, аналитикалық және есептен тыс,
мәліметтер. Аудиттің ең негізгі АҚпарат ... ... ... ... оның ... саналады. Себебі, ол есеп құжаттары арқылы анықталған
мәліметтер. Олар ұйымның бизнес – ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін көрсетеді.
Статистикалық есеп және оның мәліметтері аудиттің АҚпараты ретінде
қоғамдық экономикалық сандық ... ... ... ... ... ... мәліметтері арқылы экономикалық талдау
жүргізіледі, ал оның қорытындысы аудиторлық қызметтегі ең бағалы материал.
Ұйымның ... ... ... ... іс ... ... ... жүргізіледі.
Бухгалтерлік есеп құжаттары АҚпарат көздері ретінде төрт ... ... ... ... ... және қосымша құжаттар.
Бастапқы есеп құжаттары – бұл ... іс - ... ... немесе орындалуына негіз болатын жазбаша анықтама, мұнда
фактінің нАҚты саны, сапасы, құрамы ... ... ... ... – бұл ... ... ... өзара ішкі
мағынасы бірдей өлшемдермен ... ... бір ... ... Олар ... сатыдағы құжаттар деп аталады.
Өзінше ерікті ... – бұл ... ... өз ... ... құжаттары.
Қосымша құжаттар – бұл экономикалық ... ... ... ... АҚпарат көзі болатын, ұйымның қызметіне
бАҚылаушы жеке қызметкерлердің пікірін көрсететін құжаттар.
Аудитор өзінің қызметінде бұл құжаттар ... ... ... ... ... ... ... негізгі мАҚсаты ұйымның
бухгалтерлік есебін тексеру болғандықтан, оның ... ... ... есеп және ... мазмұндағы қорытынды есеп. Бұл кезде
АҚпарат көзі ... есеп ... ... ... ... есеп және қаржылық есеп ... ... ... есептін №30 “Қаржылық есеп беруді ... ... 2003 ... 1 ... ... қаржылық есеп берудің
төрт түрлі формасын тапсырады:
1. Бухгалтерлік баланс
2. Кірістер мен шығыстар туралы есеп
3. АҚша ... ... ... ... ... ... ... есеп.
Бухгалтерлік балансты тексеру, оның ... ... ... Бас ... көрсеткіштері баланстың
көрсеткіштеріне дәлел болуы қажет. Ал одан әрі нАҚты тексеру ... ... ... ... ... көрсеткіштерімен дәлелденуге
тиіс.
Стандарттың талабына сәйкес «Кірістер мен шығындар» туралы есебін
жасаған кезде ұйым өзінің түсініктеме ... ... ... тиісті:
1. Ұйымның табысын анықтауға арналған есеп саясатында ... мен ... ... ... НАҚты табыстар түрлеріне түсініктеме беруге міндетті.
АҚша қозғалысының есебі туралы есепке ұйымның ... ...... үш ... ... көрсетіледі; операциялық, инвестициялық және
қаржылық қызметі бойынша.
Меншікті капиталдағы ... ... ... ... меншікті
капиталындағы өзгерістер, оның құрылымымен құрамы бойынша көрсетіледі.
Аудиттің барысында бастапқы ... ... ... ... ... ... ... жүйесіндегі қаржылық есеп беру аудитінің
мАҚсаты мен реттейтін негізгі ... ... ... ... есеп беру ... ... және оны ... жалпы
принциптер» стандартымен белгілі бір тәртіпке келтірілген және ҚазАҚстан
Республикасындағы «Аудиторлық қызмет туралы» заңға ... ... ... есеп ... ... ... ... қызметтің негізі мен шегін анықтау. Бұл стандарттың
талаптары барлық аудиторлық ұйымдар үшін ... ... ... міндетті
болып табылады.
Қаржылық есеп беру аудитінің мАҚсаты ... ... есеп ... ... ... ... бекітілген қаржылық есеп беруді ұсынудың
концептуалдық негізіне сәйкес ... ... ... ... беру болып табылады.
Қаржылық есеп беру оны қызықтыратын ... ... ... ... және ... ... ... және мердігерлермен, сатып алушылар мен ... ... ... ... ... үшін ... есеп берудің аудитінің барысында жетекшілікті және орынды, қолайлы
сенімділікпен қорытынды жасайтындай аудиторлық дәлелдер ... ... ... өз ... ... асыруда бухгалтерлік Халықаралық
федерациясымен шығарылған «Кәсіби бухгалтерлердің этика кодексін» сАҚтауы
керек.
Аудиттің соңғы ... ... ... ... және ... оның табыстылығын және іскерлік белсенділігін талдау болып
табылады.
3.3 Қаржылық есеп берудің ... және оны ... және ... ... фирмалардың іс-тәжірибесін талдау
көрсеткендей, қаржылық есеп беру аудитінің процесі он шАҚты кезеңге ... ... ... ... ісін ... ... ... әр түрлі болғанмен, көптеген жағдайларда олар бірдей жүйемен
жүргізіледі.
ТМД елдерінің озық тәжірибесін есепке ала отырып, ... ... ... төрт ... ... болады: АҚпарат жинау, жоспарлау,
аудитті жүзеге ... мен есеп ... ... есеп беру аудитінің бірінші кезеңінде тексерілуге ... ... ... жағдайындағы іскерлік ортасы жете зерттеледі.
Фирма басшылығы осы орта жағдайларына сәйкес есеп ... ... ... ... ... ... қандай?
2) өнімнің жаңа түрлерін жасау жүргізіледі ме?
3) өндіріске қажетті ресурстарды сатып алу жағдайы;
4) өндірістік процестің ... ... ... ... ... қызметті) өткізу.
Қызмет бабындағы жылдық есеп беру түсіндермелік ... ... ... ... ... ашып ... ... Сонымен бірге іс
жүзінде шығарылған ... ... мен ... ... ету ... есеп беру ... ... кезең техналогиясының, негізгі
процедуралары аудиторлық тәуекелділіктің деңгейін ... ... мен ... ... ... ... ... жүргізіледі:
1. компания-клиенттің объектілері мен ... ... ... ... ... ... ... елеулік деңгейін анықтау;
3. баланс баптары мен Бас кітаптың баптарын тексеру, ... ... ... ... ... шоттарды
анықтау, шығындарды өнімнің, жұмыстың және көрсетілген қызметтің
өзіндік құнына жатқызудың дұрыстығын тексеру;
4. ... ... және ... ... ... ... алу ... аудиті;
5. сатып алу циклінің аудиті;
6. өндірістің және ресурстарды жұмсау циклінің аудиті;
7. еңбек АҚыны ... мен ... ... ... таза пайданы жасау мен қолдану тәртібін тексеру;
9. бюджетке салық төлеудің уАҚытылығы мен ... ... ... ... ... мен ... тексеру;
11. міндеттемелерді өтеудің дұрыстығы мен уАҚытылығын тексеру;
12. дебиторлар және кредиторлармен есеп айырысуларды тексеру;
13. ұзАҚ мерзімді активтердің аудиті (негізгі құралдар, ... ... және ... ... ұзАҚ ... АҚша мен ... ... активтердің аудиті (касса, ағымдағы және
валюталық шоттар, құнды ... мен ... ... ... ... құндылықтар) және т.с.с.
Үшінші кезеңде құзыретті мәліметтер мен фактілерді тексерудің мәні мен
объектілері жағдайы туралы тәуелсі пікірді білдіру үшін ... мен ... ... Бұл кезең бұрынғымен, яғни стратегияны, жалпы жоспарды және
аудитті бағдарламасымен өзара тығыз байланысты. ... ... ... жоспарын және бағдарламасын қайта қарау мен түзеу қажеттілігі
туындауы мүскін.
Аудитордың назары қаржылық есеп ... ... ... басшылығы негізге алып жасаған ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлі балансты,
кірістер мен шығыстар, АҚша қозғалысы, ... ... ... ... жасаудың дұрыстығы, есеп саясаты туралы АҚпарат пен
түсіндірме хаттың анықтығы белгіленеді.
Мысалы, аудитор ... ... ... ... ... ... дұрыстығын анықтау мАҚсатымен кірістер мен шығыстар туралы
есепті тексереді. Жиынтық табыс ... ... мен оның жеке ... мен ... ... ... қаржылық нәтижелілігімен
анықталуы тиіс. Егер ... ... ... ... ... ... тұжырымдарын негіздеу үшін өздігінен атқарады.
Сонымен қатар аудитор мыналарды тексеруі ... ... ... ... өзгеруі туралы кәсіпорын иелерінің
шешімдері орындалу толықтығын;
2. синтетикалық және аналитикалық есеп мәліметтерінің актив,
меншікті ... және ... ... ... ... ... болуын;
3. қаржылық есеп беруге дебиторлық және кредиторлық қарыздың,
болашАҚ кезеңдердің ... мен ... ... ... активтерді бағалаудың дұрыстығын.
Әдетте, кәсіпорынға 50%-тен астам кіріс ... ... ... барлық
операциялар: тоқсан немесе қаржылық жыл соңында тіркелгенірі мәліметтер мен
операциялар; соңғы бес жылда орташа есеппен есептелгендерден ерекшеленетін
коэфиценттерден мен ... ... ... ... жағдай;
акциядағы бағаны ұстау үшін кірістер мен ... ... ... ... ... ... сот ... себептері мен сипаты, әсіресе
акционерлердің талаптарына байланысты және т.б. ... ... ... тұрАҚтылығын тек қана қаражат ... ... ... бірге қаржылық есеп берудің активтеріне салудың
дұрыстығымен де ... ... ... ... ... қатар кәсіпорынның ... ... ... ... ... актив және пассив бөлімдерінің құрамын және құрылымын
талдау
|№ |Көрсеткшітер |2010 ж. |2011 ж. ... ... | |Мың тг. |Мың тг. | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... 3 ... ... | | | ... ... мерзімді активтер |615797,0 |296756,0 ... ... ... мерзімді активтер |182233,0 ... ... |
| ... ... ... ... |
| |Пассив | | | ... ... ... міндеттемелер |149908,0 |150048,0 |140,0 ... ... ... ... ... ... |-63113,0 |
|5. |Капитал ... ... ... |
| ... ... |465144,0 |-332886,0 ... ... ... ... ... оны ... бөліп
қарастырдық. Соның ішінде активті қарастыратын болсАҚ, актив ... ... ... ... және ұзАҚ ... активтер. Кәсіпорынның
қысқа мерзімді активтердің 2011 жылдың ... 2010 ... ... мың тг. өсіп ... Ал ұзАҚ ... ... 13845,0 мың ... отыр.
Өзімізге белгілі бухгалтерлік баланстың пассив бөлігі үшке бөлінеді.
Қысқа мерзімді және ұзАҚ мерзімді міндеттемелер, капитал. ... ... ... ... 2010 жылмен салыстырмалы түрде 140,0 ... өсіп ... Ал ұзАҚ ... ... 63113,0 мың тг. және ... 269913,0 мың тг. ... отыр.
Қортыныдылай келе баланстың актив бөліміндегі ұзАҚ мерзімді
активтерді және капиталдың үлесін ... ... ... құрамы мен құрылымының динамикасын ... ... ... ... және оның ... ... ... арту немесе кему мөлшерін белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... осы активтердің нАҚты қолда бары, құрамы,
құрылымы және олар ... ... ... ... жалпы
құрылымын және оның жеке топтарын талдау, олардың рационалды таратылуын
талқылауға мүмкіндік ... ... ... деп ... ... ... №5 ... - деп аталатын стандартына сәйкес есепті
кезеңдегі активтердің көбеюін (АҚша қаражаттарының, басқа да ... ... ... ... және ... ... ... капиталдың көбеюін (үлес қосушылардың қосқан жарналарынан басқа)
яғни экономикалық пайда табуды айтамыз.
Мұндай табыстарға жатады:
- дайын ... мен ... ... ... ... қызмет көрсетуден алынатын табыстар;
- дивиденттер, роялтилер және прцент түрінде алынатын және тағы да
басқа табыстар ... ... ... ... ... ... субьектісіне келіп
түскен, кіріс етілген және субьектінің төлеген сомалары мына жағдайларда
жатқызылмайды:
- алдын ала аванс ретінде алынған ... ... ... және ... қайтарылуы.
Сондай-АҚ, қызметтер көрсету жөніндегі мәміленің (келісімнің)
нәтижесін барынша дұрыс бағалау ... ... ... табыс жұмсалған
шығындар мөлшерінде ғана табылады. ... ... ... ... ... және ... байланысты мынадай түрлерге бөлінеді:
-негізгі қызметтен алынған кіріс;
-негізгі емес ... ... ... ... қызметтен алынған кірісі мен негізгі ... ... ... ... оның жиынтық кірісін құрайды. Ал бұл
кіріс сатылған өнімнен, көрсетілген қызметтен алынған немесе алынуға тиісті
өткізу құны ... ... ... құны ... ... ... алушының немесе пайдаланушының арасындағы келісім-шарт
бойынша анықталады.
Шаруашылық субьектісінің кірістері мынадай шарттар қанағаттандырылған
кезде танылады:
- ... ... ... ... ... ... экономикалық пайдаларды алу ықтималдығы ... ... ... ... ... ... ... жағдайда;
- мәмәле бойынша нАҚтылы жұмсалған немесе күтіліп отырған шғындар
дұрыс бағаланған жағдайда.
Зерттелініп отырған «Достық»АҚ-ның ... мен ... ... ... ... ... ... кірістері мен шығыстарын талдау
|р/с |Көрсеткіштер ... |Іс ... ... |
| | ... | |( + , - )|
| | | |2010 ж. |2011 ж. | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
| ... ... ... |мың тг. |589074,0 |606252,0 |17178,0 |
| ... ... | | | | |
| ... ... ... |мың тг. ... ... |32825,0 |
| |құны | | | | |
| ... ... ... |мың тг. |56334,0 |40687,0 ... |
| ... ... |мың тг. |421,0 |369,0 |-52,0 |
| ... ... |мың тг. |46365,0 |56870,0 |10505,0 ... 4 жалғасы
| |Қаржыландыру ... | |34403,0 |26933,0 |-7470,0 |
| ... | | | | |
| ... шығындар | |8315,0 |-2328,0 |- |
| ... ... ... ... |мың тг. ... |-40419,0 |- |
| ... | | | | |
| ... ... салығы | |- |7413,0 |7413,0 |
| ... ... ... |мың тг. ... ... |- ... көріп отырғанымыздай өнімді (қызметті) өткізуден ... 2011 ... ... 2010 жылдың мәліметтерімен салыстырғанда
17178,0 мың тг. ... отыр ... ... ... құны да ... тг. ... Өнімді (қызметті) өткізуден түскен кіріс пен ... ... ... ... ... ... 15647,0 мың
тг. зиян шегіп отыр.
Басқада кірістер 52,0 мың тг. төмендеп отыр. ... ... мың тг. ... Қаржыландыру бойынша шығындар 7470,0 мың ... ... ... ... ... 2011 жылы 7413,0 мың тг. ... 2010 жылы 32328,0 мың тг. және 2011 жылы 47832,0 мың ... шегіп отыр.
Сонымен қорыта келе, кәсіпорын өнімді (қызметті) өткізуден түскен
кірісті, жалпы ... ... ... ... негізгі қаржы-
экономикалық көрсеткіштерін қорытынды нәтижесін жАҚсартуға ... ... ... оның ... ... маңызды
белгілерінің бірі және сондықтан онымен тығыз ... ... ... ... экономикасы жағдайында оған көп көңіл бөлінеді.
Кәсіпорында аралық өтімділік коэффициентінің төмен және ... ... ... ... ... ... ... көрсет-
кіштерінің нашарлауы осы кәсіпорынның төлем ... ... Бұл ... ... және ішкі ... ... ... БірАҚ,
алдымен өтімділіктің коэффициенттерін есептеп, олардың ... және ... әр ... факторлардың әсер ету көлемін анықтау
керек.
Кесте 5
«Достық»АҚ-ның қысқамерзімді активтерінің өтімділік көрсеткіштері
| | |Іс ... ... ... ... | |(+;-) |
| | |2010 ж. |2011 ж. | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... мың ... | | | |
| ... ... | | | ... 5 ... |АҚша қаражаттары |10586,0 |6593,0 |-3993,0 ... ... ... ... |455422,0 |173939,0 |-281483,0 |
|1.3. |Қорлар |93543,0 |76612,0 ... ... ... ... мың |149908,0 |150048,0 |140,0 |
| ... оның ... | | | ... ... көрсеткіштері | | | ... ... ... ... |0,070 |0,043 |-0,027 |
| ... ... | | | ... ... өтімділік коэффициенті |3,108 |1,203 |-1,905 |
| |[(1.1қ + 1.2 ) : 2қ ] | | | ... ... ... ... |3,732 |1,713 |-2,019 |
| ... ... | | | |
| ... | | | ... ... ... өтімділік |0,624 |0,510 |-0,114 |
| ... [(1.3) : 2қ ] | | | ... ... 2011 ... өтімділік 2010 жылға қарағанда біршама
өскенін көрсетеді. Осылай, абсолюттік өтімділік коэффициенті 0,0276 пунктке
кеміді, бұл көрсеткіштің ... шегі ... ... отырған
кәсіпорында жуық арада абсолютті өтімдсіз екенін көрсетеді. ... ... 1,203 ... 3,108 пукнктке дейін ... ... ... 2,019 ... ... ... ... мөлшерінің шегі 1.Дамыған елдерде 2-ге тең не
жоғары болуы керек деп есептеледі. Бұл ... ... ... ... төмен болуы, берілген ... ... ... ... ... яғни ... ... нашар.
«Достық»АҚ-да АҚша қаражаттарының қозғалысы операциялық, инвестициялық
және қаржылық қызметтен ... ... АҚша ... ... талдау
|№ |Мазмұны |2010ж. |2011ж. ... |
| | | | |(+;-) |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... АҚша ... ... ... ... ... ... ... |-564460,0 |
|2. |Жұмсалуы, барлығы ... ... ... ... ... ... ... |1001848,0 |-714430,0 |
| |нәтижесі | | | ... ... ... ... АҚша ... ... ... ... ... |- |- |- ... ... ... |2000,0 |2000,0 |- ... 6 ... ... қызметтің |-2000,0 |-2000,0 |- |
| ... | | | ... ... қызмет бойынша АҚша қаражатының қозғалысы ... ... ... |- |- |- ... ... ... |78501,0 |78501,0 |- ... |Қаржылық қызметтің нәтижесі |- |- |- |
| ... ... өсуі (-), ... ... |- |
| ... (-) | | | |
| |Жыл ... ... |10586,0 |6593,0 |-3993,0 |
| |Жыл ... ... |6593,0 ... |- ... ... ... АҚша ... ... қызметтен
714430,0 мың тг. төмендеп отыр. Ал инвестициялық қызметтен 2000,0 мың ... ... ... Сондай-АҚ қаржылық қызмет бойынша АҚша қаражаттарының
3993,0 мың тг. төмендеп отырғанын ... келе ... АҚша ... ... ... ... қызмет) өткізуден түскен түсімді жоғарлату қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қаржылық есеп беру – бұл ... ... және ... ... ... ... есептік жазулардың ерекше түрі. Есеп
беруді толтыру есептік жұмыстың соңғы ... ... ... және ... ... ... ... салық, статистикалық, оперативті-
техникалық) мәліметтеріне негізделеді, сол арқылы мұнда ұйымның жан-жАҚты
шаруашылық қызметін ... ... ... есеп ... ... ... көшуде елімізде
бірқатар артықшылықтармен қатар проблемаларының да бар ... ... ... ... ... ... ... бұл жүйеге дайын және бізде
қанша проблемалар бар. ҚазАҚстан Республикасындағы ... есеп ... ... одан әрі ... ... ... қаржылық есеп
беру мен аудиттің халықаралық стандарттарына көшу ... ... ... ету жөніндегі шараларды ескере келе ҚЕХС-ке ... ... ... есеп пен ... есеп ... ... ... проблемалар мыналар болып табылады:
- бухгалтерлер мен аудиторлардың көпшілік бөлігінің кәсіби
даярлығының ... ... ... ҚЕХС бойынша әзірленген
АҚпаратты пайдалану қабілеттерінің жеткіліксіздігі;
- ҚЕХС кешенді және әдістемелік жағынан күрделі болуына байланысты
шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп пен қаржылық
есеп беруін реттеуге , сондай-АҚ бухгалтерлік және ... ... ... ... ... ... мен ... жүргізуші субъектілердің ҚЕХС
ережелерімен белгіленген бухгалтерлік есеп пен қаржылық ... ... ... , ... және ... ... ... бухгалтерлік есеп саласының негізгі проблемасы – ... ... ... , ... ... , ... қауымдастық құрған, жалпылама танылған ... ... ... мен ... ... ... ... « бухгалтерия институтының » болмауы болып табылады.
Кәсіби қауымдастық ҚазАҚстанда аталған ... ... ... ... бір ... жасауда. БірАҚ жиынтықтылық , жалпы
республикалық ауқым жетіспейді. ... ... ... ... ... ... сияқты дамудың өзінен-өзі тез бола салады деп
күтуге болмайды , сондықтан бұл үшін ... ... ... ... ... ... болуға тиіс кәсіби ұйымдардың рөлін нығайтуға назар
аудара отырып, бұл ... ... ... саясатын қалыптастыру шоттардың жұмыс жоспарын белгілеуді ... ... ... ... шоттар жоспарын дайындап шығарғаны
белгілі. Есеп саясатын өзгертудің нәтижесі ... ... ... бөлінбеген пайданың бастапқы сальдосының ... ... ... Яғни ... ... «Бөлінбеген пайда (залал)»бабы
бойынша бөлінбеген пайда бөліміндегі немесе, егер мүмкін болған жағдайда,
ҚЕХС-на өткен ... ... ... ... ... ... нәтижелерін анықтауға және тануға тиіс. Сонымен бірге түзетулер ... ... ... ... таза ... ... сол
сияқты бөлінбеген залалдың пайда болуына әкеп соғуы ... ... жөн ... ... кезекте, осы өзгерістерді 2006 жыл ... ... ... ... ... заем қаражатын алуды
жоспарлайтын компаниялар талдауы қажет.
Жаңа есеп саясатын қолдануды бастамас бұрын, қазіргі қолданылып ... ... ... кейбір көрсеткіштерді түзету талап етіледі.
ҚЕХС бойынша кіру ... ... ... ... ... ... ҚЕХС-на өту күніне кіру балансын дайындауы ... ... ... ... ... ... есеп жүргізу үшін тірек
пункті болады.
Осы ерекшеліктерді ескере отырып ... ... есеп ... ... ... ... шешу ... болады:
- «Бухгалтерлік есепке алу мен қаржылық есеп беру туралы» ... ... ... ... ... ... алу мен қаржылық есеп берудің кейбір мәселелері бойынша ... ... ... ... ҚазАҚстан Республикасы Заңдарының
жобаларының қабылдануын қамтамасыз ету;
- шағын және орта ... ... үшін ... ... стандарттарын дайындау;
- кәсіби қоғамдық ұйымдарды бухгалтерлік және аудиторлық кәсіптердің
дамуы мен реттелінуіне қатыстыру;
- бухгалтерлік есеп пен ... ... ... ... ... ... есеп ... пайдаланушыларды даярлау және
біліктілігін арттыру жүйесін жетілдіру;
- ... есеп және ... ... ... ... ... ... саласын ҚЕХС бойынша әзірленген қаржылық есеп берудің
сапасына бАҚылауды ... ... ... ... есеп пен есеп ... ... ... сай келетін стандарттарға көшу.
Сонымен қатар « 1С: ... ... 8.0 ... » жүйесін
толығымен қолданысқа енгізу.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
|1. |ҚазАҚстан Республикасының Конституциясы. –Алматы: Әділет |
| ... 2003.- 40б. ... ... ... ... ... –Алматы: |
| |БОРКИ, 2004.- 236б. ... ... ... “Салықтар және бюджетке міндетті |
| |басқа төлемдер ... ... 21 ... Салық |
| |кодексі. №209 –11. – Алматы: БИКО, 2004.-272б. ... ... есеп ... есеп беру туралы: ҚазАҚстан |
| |Республика-сының Заңы. –Алматы: ... 2003. –22б. ... ... есеп ... ... ...... |
| |Раритет, 2003.-672б. ... ... іс ... ... ... ... |
| |1998ж. 20 ... Заңы (15.02.200ж. жағдай бойынша |
| ... мен ...... ... 2003.-14 б. ... ... қоғамдар туралы: ҚазАҚстан Республикасының |
| |2003ж. 13 ... ... №415 –ІІ // ... ... |
| |2003. №23. ... ... есеп ... ... ұсыныстар, |
| |Шоттардың типтік жоспары: құжаттар жинағы. – Алматы: |
| ... ... ... |ҚазАҚстан аудиттің халықаралық стандарттары. – Алматы: |
| ... ... ... ... ... Ф.Л. Дефлиз, Г.Р. Дженик, В.М. О Рейлли, |
| |М.Б.Хирш: Пер. с анг. / Под ред. Я.В. ... – М: ... ... 1997г. –542с. ... ... В.Д. ... ... ... пос. – М.: |
| ... ... ... ... Э.А., ... Дж. К. Аудит: Пер. с англ. /Гл. ред. |
| ... ... Я.В. ... – М.: Финансы и статистика, |
| |1995.-560с. ... ... Д.О. ... ... и ... ... – |
| |Алматы: Мектеп, ... ... ... Д.О. ... аудита: Уч. пос. – Алматы: Экономика, |
| |2003. –294с. ... ... З.Н. ... ... –Алматы: Экономика, 2004. |
| |527с. ... ... ... ... в ... Учебник|
| |/ По общей ред. В.И. Стражева. – Минск : Высшая школа, |
| ... ... ... Н.П. ... и ... ... ... |
| |аудита. 4-е изд., перераб. и доп. – М.: ИИД ... |
| ... ... ... М.И., ... А.Д. ... экономического анализа: |
| |Учебник. 4-е изд., доп. и перераб. – М.: ... и |
| ... ... ... ... А.А. Операционный аудит –анализ. – М.: Перспектива, |
| ... ... ... Р. Краткое руководство по стандартам и нормам аудита: |
| |Пер. с англ. – М.: ... и ... ... ... ... К.Ш. ... аудита / Под ред. В.К. Радостовца. |
| |Учебник. – Алматы: Экономика, ... ... ... К.Ш. ... и ... в ... ... |
| |финансами (теория и ...... ... |
| ... ... ... К.Ш., ... С.К., ... З.К. ... и |
| ... финансовой отчетности: Уч. пос. – Алматы: |
| ... ... ... ... М.С. ... и ... аудита. – Алматы: Ғылым, |
| |1994. – 151с. ... ... М.С., ... А.М: Основы бухгалтерского учета и |
| |новая корреспонденция счетов: Уч. пос. – ... ... |
| |и К”, ... ... |Ержанов М.С., Ержанова С.М. Учетная политика на |
| ... ... ( ... ... – Алматы:|
| |БИКО, 1997.-55с. ... ... М.С., ... Г.Б. Г.Б. и др. ... –1: |
| ... – Алматы: Бастау, 2005.-282с. ... ... М.С., ... Г.Б. Г.Б. и др. ... –1: |
| ...... ... ... ... ... В.В. ... анализ: управление капиталом, выбор|
| |инвестиций и анализ ... – М.: ... и ... ... ... |Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния |
| |предприятия. 3-е. изд., ... и доп. – М.: ... |
| ... и ... ... ... |Качалин В.В. Финансовый учет и отчетность в соответствии со|
| |стандартами GААР. – М.: ... ... ... ... К.К. и др. ... учет на предприятии: |
| ... / Под ред. Р.М. ... / ... К.К., |
| ... Л.Ж., Кинхузова К.К., Сальменова А.Т. – Алматы: |
| ... ... ... ... В.Л. ... ... ... |
| ... ... ... ... ред. ... Н.Қ. |
| ... – Алматы: Экономика, 2005.-310б. ... ... В. и др. ... ... ... Пер. с ... |
| |/Под ред. Я.В. ... 2-е изд. – М.: Финансы и |
| ... ... ... ... В.К., ... В.В., ... О.И. ... |
| |учет на предприятии. 3-е изд., перераб. и доп. – ... |
| ...... ... ... ... В.К., ... Т.А., ... Д.О. и др. |
| |Организация финансового учета: Уч. пос. – ... |
| ... ... ... ... Ф.С. ... ... учет: Уч. пос. |
| |В 2-х ... Ч.1. / Под общ. Ред. чл. - ... НАН РК, |
| ... профессора Н.К. Мамырова. Алматы: Экономика, |
| ... ... ... Г.С., ... А.Г. ... и ... |
| |аудиторской деятельности. –Караганда: КарГУ, 1993.-130с. |
|38. |Тасмағамбетов Т.А., Абленов Д.О. ... есеп пен |
| ... Оқу ...... ... 2002. ... ... |Шеремет А.Д., Суйц В.П. Аудит: Учебник. 2-е изд. доп. и |
| ... – М.: ... –М, 2000. – 352с. ... ... А.Д., ... Е.В. Методика финансового анализа. – |
| |М.: ИНФРА – М, ... ... ... А.А., Терехов М.А. Контроль и аудит: основные |
| |методические ... и ... – М.: ... и |
| ... 1998. – 208с. ... |Энтони Р., Рис Дж. Учет, ситуации и примеры: Пер. с англ. |
| |/Под ред. и с ... А.М. ... М.: ... и |
| ... ... |

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Баланс активінің құрастырылу көздерінің құрамы мен құрылымының динамикасын талдау27 бет
Бухгалтерлік есепшот құрылымы мен түрлері7 бет
Бухгалтерлік есеп бойынша есептер жинағы21 бет
Бухгалтерлік есепшоттарының жіктелуі мен жоспары10 бет
Нарықтық экономика жағдайында басқаруды жетілдіру7 бет
Ренессанс (қайта өрлеу дәуірі) және екі жақты жазу бухгалтерияның дамуы5 бет
"шжбм жағдайында оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері"5 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь