Халықаралық экономикалық қатынастың теориялық негізі

Кіріспе 4
Халықаралық экономикалық қатынастың теориялық негізі
Халықаралық экономикалық қатынастың пайда болуы, дамуы 5
Халықаралық экономикалық қатынастың мәні мен ерекшелігі¬¬ 6
Халықаралық экономикалық қатынастың негізгі формалары
Халықаралық сауда 8
Халықаралық капитал миграциясы¬¬¬¬¬¬¬¬¬ 13
Халықаралық ғылыми.техникалық айырбас¬ 14
Халықаралық валюта.несие айырбасы¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ 15
Халықаралық жұмысшы күші миграциясы¬¬ 16
Халықаралық экономикалық интеграция 17
Қазақстан халықаралық сауда қатынасында
Қазақстандағы сауданың дамуы¬ 19
Қорытынды¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ 23
Пайдалагылған әдебиетте𬬬¬¬¬ тізімі 24
Нарықтық экономикаға көшуге орай шаруашылық практикада, яғни экономика негізінде халықаралық экономикалық қатынастарды тиімді жүзеге асыру, экономикалық байланысты ұстап тұру негізінде қажеттілік туады. Сондықтан, экономика саласында қатынастарды шынайы болдыру мақсатында халықаралық экономикалық қатынастардың негізгі факторлары мен нақты білуі өте зор маңызды.
Халықаралық экономикалық қатынастар дегеніміз – жекелеген аймақтар шеңберіндегі жекеленген еуропалық мемлекеттер арасындағы қатынастар.
Берілген курстық жұмыстың мақсаты – халықаралық экономикалық қатынастардың жалпы теориялық көрінісімен танысу, оны оқып-үйрену, оның нарық кезіндегі қажеттілігімен даму қарқынын анықтау, маңызын түсіну.
Курстық жұмыстың негізгі мәселесі – нарық талабына сай халықаралық экономикалық қатынастардың іс-жүзіндегі формаларының даму жолдарын қарастыру.
1 Ә.Аубакіров. Экономикалық теория. - Алмты, 1999 ж.
2 Н.Байгісейев. Экономикалық теория – Алматы, Санат: 1998 ж.
3 Р.О.Бұғыбайева. Халықаралық экономикалық қатынас. - Қарағанды, 2004 ж.
4 Ж.Х.Ғабит. Экономикалық теория. - Астана, 2006 ж.
5 А.Елемесов. Халықаралық экономикалық қатынастар. - Алматы, 1998 ж.
6 Крымова В. Экономикалық теория. - Алматы, 2003 ж.
7 Н.К.Мамыров. Халықаралық экономикалық қатынастар. - Алматы, 1998 ж.
8 С.С.Мәулиенова, С.Қ.Бекмолдин, Е.Қ.Құдайбергенов. Экономикалық теория. - Алматы, 2004 ж.
9 Осипова Г.Н. Экономикалық теория негіздері. - Алматы, 2002 ж.
10 С.С.Сахирев. Жаңа кезең – экономикалық теориясы. - Алматы, Дәнекер: 2004 ж.
11 Ө.Қ.Шеденов, Б.А.Жүнісов, Ү.С.Байжомартов, Е.Н.Сағындықов, Комягин Б.И. Жалпы экономикалық теория. - Ақтобе, 2004 ж.
        
        Мазмұны
| |Кіріспе |4 |
|1 ... ... ... ... ... | ... ... экономикалық қатынастың пайда болуы, дамуы |5 ... ... ... қатынастың мәні мен ерекшелігі |6 |
|2 ... ... ... ... формалары | ... ... ... |8 ... ... ... ... |13 ... ... ... ... |14 ... ... валюта-несие айырбасы |15 ... ... ... күші ... |16 ... ... ... ... |17 |
|3 ... ... ... қатынасында | ... ... ... дамуы |19 |
| ... |23 |
| ... ... ... |24 ... экономикаға көшуге орай шаруашылық практикада, яғни экономика
негізінде халықаралық экономикалық ... ... ... ... ... ... тұру ... қажеттілік туады. Сондықтан,
экономика саласында қатынастарды шынайы болдыру мақсатында халықаралық
экономикалық қатынастардың ... ... мен ... білуі өте зор
маңызды.
Халықаралық экономикалық қатынастар дегеніміз – жекелеген аймақтар
шеңберіндегі жекеленген ... ... ... қатынастар.
Берілген курстық жұмыстың мақсаты – ... ... ... ... ... ... оны оқып-үйрену, оның
нарық кезіндегі қажеттілігімен даму қарқынын анықтау, маңызын түсіну.
Курстық ... ... ... – нарық талабына сай халықаралық
экономикалық қатынастардың іс-жүзіндегі формаларының даму ... ... ... бөлім және қорытындыдан ... ... ... ... ... ... яғни халықаралық
экономикалық қатынастың мәні мен ерекшелігі зерттеліп талданады. Екінші
бөлімде халықаралық ... ... ... ... ... жағдайындағы экономикалық дамуының қазіргі жағдайы мен
даму перспективалары баяндалады. Ал, үшінші бөлімде осы жетістіктерге ... ... ... ең ... мәселе сауданың даму дәрежесі, оны
ынталандыратын факторларын айқындау және оның ... ... ... жазу ... мынадай әдебиеттер тізімі қолданылды:
«Халықаралық экономикалық қатынас», ... ... ... ... ... қатынастары», «Егемен Қазақстан» газетінің мақалалары. Бұл
әдебиетер кең көлемде қолданылған.
1 Халықаралық ... ... ... ... ... экономикалық қатынастың пайда болуы, дамуы
Халықаралық экономикалық қатынастар шет мемлекеттермен экономикалық
әрекеттердің ... ... ... ... ... негізі
ретінде сыртқы экономикалық қатынастар қарастырылады. Сыртқы экономикалық
қызмет дегеніміз – ... ... тыс ... ... ... ... ... немесе қайта өңдеу процессі ... ... ... бола ... экономикалық қызметтің дамуы оның субъектінің түр
өзгерісімекн қатар жүреді. Алғашында ол ... ... ... ... табылады. Ал экономикалық ... ... ... оның ... даму эволюциясы былайша өзгереді:
өндірістік капитал, өндірістік және банктік монополиялар, ... ... ... ... шығу құқығы бар кәсіпорындар, біріккен
кәсіпорындар.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... мен ... ... өсіп келеді. Дүниежүзілік
шаруашылықтың негізгі жолы бір бағытта даму және ... ... ... ... ... ... ... ұлттық
экономиканың үлесін жасау барысында экономикалық және ... ... сөз ... ... Әр ... ... арасында «көзге
көрінбейтін»экономикалық даму деңгейі басталды. ... бұл ... ... ... салдарсыз шешіле салады деу қиын. Ол қарама-
қайшылығы мол күрделі құбылыс.
Бұл қозғалысқа ... ... ... ... ... ... ... революция;
- энергиалық шикізаттардың және азық-түлік ... ... ... ... қауіп – экономикалық ұлтшылдықтың дамуы және діни ... ... ... ... ... еркін бәсеке күресіне
негізделмей, бір нәсілдің екінші нәсілден, бір ... ... ... және діни ... ... ... болуы
меңзеліп отыр. Жалпы айтқанда, ХЭҚ-тың даму барысы бұл ойлардың дұрыс емес
екендігі дәле.
ХХ ғасырдың соңы мен ХХI ... басы ... ... ... ... ... ... бөлінісі ұлттық экономиканың
дамуы мен халықаралық капитал нарығын және ресурстарды өзіне тән ... ... ... ... ... мәні мен ... ... әлемдік қауымдастыққа кіру бірнеше белгілермен
ерекшеленуі қажет. Бұл белгілерге жататындар:
- дамыған ғылыми-техникалық базасының болуы;
- ... және ... ... ... етілуі,оның
салыстырмалы арзандау болуы.
Ескеретін нәрсе, табиғи ресурсқа бай елдер сөзсіз бай болып кетеді
деген ұғымға алданып қалу, оның ... кері ... ... ... ... тек байлыққа емес, қалыптасқан психология мен ... де ... жағы бар. Егер ... ... ... да бай ... ол ... түрде байып кетуі мүмкін. Сол ... ... ... ... ... шетел компанияларын өте сақтықпен
кіргізуі ойластырылған саясат болса керек.
Қазіргі кезде кәсіпкерлердің жаңа ... ... ... маман кадрлары дамып келуде. Айта ... ... ... қауымдастыққа кіру процесінің табысы тек ... ... ... оны қолдану тиімділігінің болуында. ... ... ... ... және оның ... ... ... қортынды жасауға болады:
- ғылыми-техникалық прогрестің жылдамдауы жаңа технологияның тарауы.
Ғылыми-техникалық ... ... ... мен ... ... ... ... бизнесті кіргізудің
әдістерін жаңаша қарауды талап етеді;
- қоршаған ортаның проблемаларындағы ... ... ... ... өсіп ... ... кеңеюін қаржыландыру
мәселесі туындайды;
- халықаралық өсу мен қоныстанудың қозғалысы. Халықтың қоныстануы
экологиялық, экономикалық, ... ... ... шаруашылықтың қызмет атқаруының негізгі ерекшелігі
халықаралық экономикалық қатынастардың ... ... боп ... ... ... ... қауымдастықтар,жекелеген
фирмалар мен ұйымдар арасында экономикалық қатынастар тереңдеу, кеңейе
түсуде. Бұл ... ... ... ... ... ... өмірдің пектериационалуында, ұлттық экономикалардың ашықтығында,
олардың бір-бірін толықтыруында және ... ... ... ... мен ... ... ... де қазіргі кезде байланыстардың ерекшелігі:
- халықаралық ұйымдардың рөлінің күшеюі;
- мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... қауымдастыққа кіретіндердің
құрамын өзгерту мәселесінің шешілуі.
Халықаралық экономикалық қатынастардың диалектикасының мәні – ... ... ... тәуелсіздікке ұмтылуына, олдардың
дүниежүзілік интеграционалдануының одан әрі ... ... ... және ... ... бөлінісіне әкеледі.
2 Халықаралық экономикалық қатынастың негізгі формалары
2.1 Халықаралық сауда
Дүниежүзілік шаруашылық байланыстырудың ... ... ... ... орын ... ... ... тауарларды шетке шығару халықаралық экономикалық
қатынастардың негізгі формасы болып есептелген еді, ал ... ... ... ... ... ... жетекші
формасы боп табылады. Ол ХЭҚ-ң жалпы көлемінің 80 % үлесін алып отыр.
Халықаралық сауда әр түрлі елдердегі ... ... ... ... боп ... ол ... еңбек бөлінісі негізінде
қалыптасады және елдердің өзара тәуелділікпен көрсетеді.
Ұлттық экономикадағы ұлттық нарықтардың жиынтығы дүниежүзілік нарықты
құрайды. Ол ... ... ... кезінде қалыптаса
бастайды. Оны түсінуүшін 2 аспектіде қарастырайық:
- дүниежүзілік нарық абстрактылық түсінік боп ... ... ... ... ... ... заттық аспектіде;
Дүниежүзілік нарықтың мәнін,құрылымын және әрбір элементінің
автономиялылығын түсіну үшін графикалық ... ... ... ... – бұл ... еңбек бөлінісі негізінде елдің ... ... ... ... ... асыратын сфера.
Сонымен,ұлттық нарық 2 элементтен тұрады:
Ұлттық нарық ішкі ... ... ... елінің сыртқы сауда операциясы, басқа В, С елдері үшін импорт боп
табылады.
Сыртқы сауда – ... бір ... ... ... ... ... ... елдердің сыртқы сауда операциясын жүзеге асыратын сфера-
халықаралық нарық деп ... ... ... 4 түрі бар:
- экспорттық операция-шетке шығару арқылы шет елдік контрагентке
тауарды сату;
- импорттық ... ... ... шет елдік контрагенттен
тауарды сатып алу;
- реэкспорттық операция-бұрын ... және ... ... ... ... шығару арқылы сату;
- реимпорттық операция-бұрын экспортталған және қайта өңдеуден өтпеген
тауарларды шеттен әкелу арқылы сатып алу.
Ұлттық нарық пен халықаралық ... ... ... ... ... ... |
|1 ... ... экономикалық |1 Тауарлар қозғалысынан мемлекеттер |
|факторлар әсер ... ... ... және ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
|2 ... ... ... |2 ... ... өндірілген |
|шектеулі болады. ... ... ... ... |
| ... өте ... болады. |
|3 Ұлттық нарықтар да, ұлттық бағалар |3 Бұл нарықта «дүние жүзілік бағалар»|
|да ... ... ... баға ... ... |4 ... нарықта |
|4 ... ... ... ... ... |
|монополизациялану мүмкіндіктері бар. |дәредеже болады. ... ... ... отын ... ауыл ... нарығы;
- тұтыну тауарлар нарығы;
- өндіріске арналған тауарлар нарығы;
- жұмысшы күші нарығы;
- қызметтер нарығы;
- капитал нарығы;
- ... ... ... ... фрак ... ... – бұл ... тауар-ақша қатынастарының сферасы,
дүние жүзіндегі барлық елдердің сыртқы сауда ... Оның ... ... ... ... ... халықаралық көрмелер және жәрмеңкелер;
- машиналар мен құрал-жабдықтар арендасы;
- қарама-қарсы сауда;
- шекаралық сауда.
Аукцион дегеніміз – ... ... ... ... белгілі бір
уақытта, белгіленген орында сату формасы. Ерекшелігі ... ... ... ... ...... ... түрі, мұнда сатушы барынша пайда
табу мақсатында ... ... ... ... ... сатып
алушылардың тікелей бәсекесі пайдаланылады.
Биржалық сауда – биржалардың ... ... мен ... ... ... ... ... болып табылады, олар
келісімдерге қатыспайды, олардың бекітілуіне ықпал етеді. ... ... ... ... ... қор ... еңбек биржасы;
- валюта биржасы.
Тауар биржасы – сапасы жағынан стандартқа талықтай сай келетін белгілі
бір ... ... алу мен сату үшін ... ... қамтамасыз ететін
сауда.
Мұнда тауарларды сатуға өздерін алып ... онда ... ... саны мен сапасын көрсететін құжаттар куәландырады.
Қор биржасы – таза іскерлік принципінде жұмыс ... ... ... қор ... бар, ірісі Нью-Йорк. Амстердам, Мадрит, Копенгагин,
Лиссабон қор биржалары Халықаралық қор биржасы болып ... ... – бұл ... ... ... ... валюта
операциясының 72% «доллар-марка» мәселесінің үлеісне тиеді.
Еңбек биржасы жұмыс күшін жалдау кезінде кәсіпкер мен қызметкерлердің
арасындағы делдалдықты ... ... ... ... ... мен жәрмеңкелер – тауар үлгілерін көрсету нарығы,
бұл жерде іскерлік келісім сөздер жүргізіліп, ... қол ... – бір ... ... бір мерзімде оқтын-оқтын өтіп тұратын
нарықтң түрі.
Машиналар мен құрал-жабдықтардығ арендасы.
Аренда – бұл ... ... ... ... ... ... мен жалгер арасында шарт негізінде жалгерге жерді, табиғат ... ... ... ... ... ... дербес
шаруашылықты жүргізуге қажетті басқа да мүліктерді белгілі мерзімге тиісті
ақысын төлетіп,шешуге және пайдалануға бнрнді.
Жалгерлікке ... ... ... ... ... беріледі және
мүлік жөнінде меншікті барлық формалары мен түрлерінде қолданылады.
Жалға берушілер – меншік иелері атынан мүлікті ... ... ... мен ұйымдар болуы мүмкін.
Жалгерлер заңды-құқықытық мекемелер және ... ... ... ... ... ... ұйымдар мен
бірлестіктер және тағы басқалар.
Халықаралық саудада аренданың 3 түрі қолданылады:
- лизинг – ұзақ мерзімді аренда (бір ... көп ... ... ... – орта ... аренда (бірнеше айдан жылға дейінгі
мерзімге);
- рейтинг – қысқа мерзімді аренда (бірнеше күннен бірнеше айға ... ... ұзақ ... ... яғни ... өте көп
қолданылады. Лизинг құралдарына жататындар: кеңселік, құрылыс монтаждық
және технологиялық құрал-жабдықтар.
Сонымен бірге лизингте бүтіндей ... ... да ... ... өте ... тәсілін қарастырайық. Жалға беруші
жалгермен арендалық келісім шартына қол қояды. өндіруші дайындайды және
жалгерге аренда құралын ... ... ... ... ... да, ... мен есеп
айырылысады және арендалық төлемдерден несиені өтейді.
Лизинг кезінде ... мен ... ... ... ... өзі ... ... тәжірибеде орта мерзімдік арендаға контрактілер көп
беріледі.
Хайринг құралдарына транспорттық құралдар, жол ... ... ... ... ... машиналары жатады.
Орта мерзімдік арендалар сұраныс пен ұсыныс ... ... ... ... мен ... ... көретуді жалға беруші
немесе жалгер жүргізеді.
Рейтинг контрактлары халықаралық тәжірибеде сирек бекітіледі.
Рейтинг құралдарына транспорттық құралдар, ... және ... ... ... ... бұл контрактлардағы міндеттеме бойынша сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... уақытша арендаға алу келісімі «тайм-чарт» деп
аталады, яғни бұл келісім кезінде экипаж бен жүргізуші жалға ... ... жоқ ... ... ... алу «бербауд» деп аталады.
Қарама-қарсы сауда дегеніміз экспортталған тауардың жартылай немесе
толық құнына экспортердің импортерден ... ... ... ... ... – қарсы сауданың бірнеше түрлері бар:
- бартерлік келісімдер;
- қарама-қарсы сатып алу келісімдері;
- кмерингтік келісімдер;
- лицензиялық келісімдер;
- ... ... ... ... ... үшін олардың түрлеріне сипаттама
берейік.
Бартерлік келісім-валютасыз, бірақ тұтас келісім негізінде бағаланған
тауар айырбасы.
Қарама-қарсы ... алу ... ... ... болатын талаптар мен қарыздарды
өзара өтеу жөнінде мемлекеттердің ... ... ... ... есеп айырысу түрі.
Лицензиялық келісім-бөтен сауда маркасын пайдалану келісімі.
Компенсациялық келісім-алынған ... өтеу үшін ... ... орнына тауар ұсыну келісімі.
Шекаралық сауда – сауда, ... және жыл ... ... туралы
келісімнің негізінде көрші мемлекеттердің шекаралас саудаларының ... мен ... ... ... ... ... ... түрі.
Дүниежүзілік нарық субьектілері:
- бас жабдықтаушы - өнеркәсіптік, инфрақұрымдылық және тағы басқа
обьектілерді салу ... ... ... ... құрал-жабдықтың
толық комплектісін жеткізіп беретін фирма;
- сауда үйі – бұл тауарлар мен қызметтердің кең номенклатурасы бойынша
экспорт-импорт операцияларын жүзеге асыратын ... ... ... ... – өз ... өз ... тауарларды қайта сатумен айналысатын
жеке тұлға немесе фирма.
- коммисионер – сауда келісімдегі ... ... ... ... есебінен, бірақ өз атынан делдалдық жасайтын адам.
- брокер – сауда делдалы ол сату-сатып алу келісімдеріне белгілі бір
жақ ... ... ... екі жақ – ... мен ... ... ... қамтамасыз ету.
- коммиваяжер - сатушының тапсырысы бойынша,нарықта жүріп тұру арқылы
оның тауарларын ... ... ... іздестірумен айналысатын өткізу
делдалы.
- консорциум – бірнеше банк ... ... ... ... ... ... ауқымдағы қаржылық немесе
коммерциялық операцияларын жүргізудегі уақытша келісім.
ХЭҚ-ң негізгі формалары:
- ... ... ... ... жұмысшы күші миграциясы;
- валюта-несие айырбасы;
- ғылыми-техникалық айырбас;
- халықаралық өндірісті кооперациялау.
Ал,енді осының ішінен ең негізгі факторлары:
- халықаралық ... ... ... ... ... валюта-несие айырбасы;
- жұмысшы күші миграциясы жатады.
2.2 Халықаралық капитал миграциясы
Капитал ... ең ... ... бір елде ... ... ... көп болуы,яғни оның шектен тыс көп
жинақталуы.
Капиталдың ... ... ішке ... және оның шет елде ... ... ... бойынша іске асады.
1. Жеке меншік және мемлекеттік капитал формалары. Ол көбінесе
жекеленген елдегі мемлекеттік ұйымдармен компаниялардың капиталды
тасмалдануына негізделеді.
2. Ақша және ... ... ... шығарылатын капитал ақша
формасында шығарылмайды, сонымен бірге, ол машина, құрал-жабдық, ноухау,
патенттер және тауарлық несиелер формасында да ... ... және ұзақ ... ... ... капитал:
- басқа қаржы институттары есеп шоттарындағы депозиттер және қаржылар;
- қысқа мерзімдік делдалдар және несиелер.
Ұзақ мерзімдік ... тіке ... ... инвестициялар;
- ұзақ мерзімдік займдар мен несиелер.
4. Қарыз және кәсіпкерлік ... ... ... ақшадан,заемнан,несиеден түсетін процент
көлемінде табыс әкеледі. Ал, кәсіпкерлік формада капитал көп ... ... ... ... капиталды шетке ... – бұл ... ... ... ... салу үшін ... ... Бұның негізгі
жолдары:
- шетелде жеке меншік ... ... ... ... ... ... істеп тұрған жергілікті кәсіпорындарды сатып алу;
- заңды түрде тәуелсіз кәсіпорындардың бөлімдерін ашу;
- жергілікті компаниялардың үстінен бақылау жүргізу.
Жоғарыда айтылған ... ... ... ... және оны ... ... ... инвестор болып табылады.
Кәсіпкерлік капитал тікелей және портфелдік инвестиция болып бөлінеді.
Тікелей инвестициялар ... ... ... ... ... ... немесе оның қолында кәсіпорының акцияларының
бақылау пакеті болады.
Халықаралық валюта қорының анықтамасы бойынша, тікелей ... ... өз ... ... обьектіні басқару және оның ... ... ... ие ... ... – шетел акцияларына,облигацияларына құнды
қағаздарға капиталдың жұмсауы. Осы енгізудегі мақсат жоғары дивидиент алу.
Филиалдар: төл ... ... ... ... ... басқалары.
Төл компания – шетелдегі дербес компания болып саналады.оның өзіндік
баламасы бар. Осы бас компания бақылап отырады. ... ... бас ... ... көп бөлігінің немесе түгелдей осы компанияның иесі ... ...... оны ... компания деп атайды. Оның
төл ... ... ... оның ... ... ... ғана ... етеді.
2.3 Халықаралық ғылыми – техникалық айырбас
Әрбір жағдайдатехнология түрліше түсіндіріледі. Затталған және
затталмаған ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалар, ғалымдар мен мамандар әлемдік технология
нарығының субьектілері.
Технология деген өз құқығын ... ... үшін кез – ... ... ... ... ... ғылыми – технологияның дамуы өте кең түрде болып отыр.
Нарықтық жағдайда әрбір мекеме,кәсіпорындар бәсеке қаблетіне тұра ... ... ... ... ... дәрежесі жоғарғы деңгейде
болуы қажет.
Технологияның дамуы мемлекеттің экономикалық дәрежесін анықтайды.
Ғылым деп белгілі бір пәннің, ... ... және ... ... ... айырбас деп түрлі мемлекет ... ... ... ... ... Еуропа еліндерінде 90-шы жылдардың
басында машина, өндірістік құрал жабдықтар өте жақсы дамыды. Бізге ... 2-3 ... ... ... отыр.
Ғылыми-техникалық айырбас ғылыми-техникалық ревалюция арқылы дамуда.
Ғылыми-техникалық революция деп ... жаңа ... ... ... ... одан ... ноутбуктың дамуы, ұялы
телефондардың, оның ішінде фотокамерасымен бейне камерасымен – осының бәрі
ХХI ғасырдың басындағы ... ... яғни ... сала ... ... бір ... боп саналады. Неліктен,
өйткені:
- бұның дамуы экономиканың дамуы;
- мемлекет аралық берілуі сыртқы ... ... ... әр мемлекеттің,кәсіпорынның пайдасын молайтады.
Осындай себептердің негізінде ғылыми-техникалық айырбас-экономикалық
теорияның басты маңызды, жаңарып отырушы фактордың бірі ... ... ... ... айырбасы
Дүниежүзілік шаруашылықтың дамуы,елдер арасындағы экономикалық
байланыстардың интеграционалдануы – ... ... ... ... ... ... ... аталған процесте қызмет
көрсетуші ... ... ... ... ... Оның дамуына әсер ететің жағдайлар:
- өндіргіш күштерінің дамуы;
- дүниежүзілік нарықтың құрылуы;
- ... ... ... ... шаруашылықтың дүниежүзіліки нрнацианалдануы.
Яғни, халықаралық валюталық қатынастар ... ... ... ... ... қалыптпстыратын механизім боп табылады.
Халықаралық валюта қатынасы – әлемдік шаруашылықта валюталардың жұмыс
істеуі кезінде қалыптасатын және қатынастар ... ... ... көрсете отырып – векселдік және айырбас ісі түрінде антика әлемінде
– Ежелгі ... мен ... ... ... ... ... қатынастардың
жиынтығы.
Халықаралық валюта қатынастарының дамуына мыналар әсер етеді:
- өндіргіш күштердің өсуі – ... ... ... ... ... құру – ... айырбастың болуы;
- халықаралық еңбек бөлінісінің тереңдеуі – еңбек қаблетін терендеуін
өсіреді;
- әлемдік шаруашылық жүйесін құру жатады;
- ... ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық байланысқа қызмет көрсететін ұлттық
банктер арқылы жүзеге асады.
Халықаралық несие – қайтарылымдылық, жеделдік және ... ... ... және ... ... берумен байланысты халықаралық
экономикалық қатынастар аясындағы ссудалық капитал қозғалысы.
Ақша ... ... ... ... ... капиталдың бір бөлігі: банктер шоғырландыратын мемлекеттің
және жеке сектордың ... ... ... ... көзі ... табылады.
Оның мынадай функциялары бар:
- кеңейтілген ұдайы өндіріс ... ... ету үшін ... ... ... қайта бөледі;
- нақты ақшаны несие ақшаларымен алмастыру жолымен, сондай-ақ қол
ақшасыз ... ... ... және ... жолымен шығындарды
үнемдеу ықпал етеді;
- капиталдың шоғырлануын және орталықтануын жеделдетуге ықпал
тигізеді;
- ... ... ... нарықтың ғана емес, бірге
мемлекеттікреттеу обьектісі болып саналады. Мемлекет несие беруші, донор,
кепіл, қарыз ... ... ... ... ... несие
қатынастарының белсенді қатысушысы болып саналады.
Екі элемент бір-бірімен тығыз байланысты.
2.5 Халықаралық жұмысшы күші миграциясы
Дүниежүзінде ... ... ... ... ... ... ... интернационализациясымен қатар
жүруде.
Халық миграциясы дегеніміз – тұрғылықты жерін өзгерту ... ... ... ... ... ... бір ... шекаралары арқылы
қозғалуы,аусуы.
Ол түрлі формада болады: еңбектік,отбасылық,рекрациялық,турситік.
Жұмысшы күшінің халықаралық нарығы ұлттық ... ... ... ... ... ... ... Жұмысшы күшінің халықаралық
нарығы – жұмысшы күшінің ұлттық және аймақтық нарықтарының жиынтығы.
Жұмысшы күші миграциясының 2 түрлі себебі бар.
- ... ... ... емес ... емес ... ... саяси, ұлттық, діндік,
нәсілдік, отбасылық және тағы ... ... ... ... ... ... дамуының әр түрлі экономикалық деңгейіне
сәйкес туындайды.
Жұмысшы күші өмір деңгейі ... ... өмір ... ... ... ... түрде миграция ... ... ... байланысты туындайды.
Жұмысшы күші миграциясын анықтайтынмаңызды экономикалық ... ... ... ең алдымен әлсіз дамыған елдерде жұмыссыздықтың орын
алуы. Халықаралық еңбек миграциясының маңызды ... бірі ... ... және халықаралық корпорациялардың қызмет етуі.
Трансұлттық корпарациялар жұмысшы күші мен капиталдың бірігуіне ... олар бұл ... ... ... ... ... жылжытады немесе
еңбек күші артық аймақтарға ауыстырады.
Транспорттық байланыс құралдарының дамуы өз ретінде халықаралық еңбек
миграциясының елеулі ... ... ... ... күші миграциясының 5 бағыты бар:
1. Жұмысшы күшінің ... ... ... ... ... ... дамыған елдер шеңберіндегі миграция.
3. Дамушы елдер арасындағы жұмысшы күші ... ... ... күшінің бұрыңғы социолистік елдерден дамыған елдерге
миграциялануы.
5. Ғылыми қызметкерлердің,білікті мамандардың өнеркәсібі дамыған
елдерден дамушы елдерге миграциялануы.
Жұмысшы күшінің халықаралық миграциясының ... ... ... еңбек нарығында қатаң шектеулердің күшееюіне түсуі;
- мигранттар арасында жоғары квалификациялы мамандар санының ұлғаюы;
- сауданың ... көп ... ... ... соңғы жылдары миграция мәселесі проблемалық сипатқа ие болуда.
Қабылдаушы ел үшін миграция көп пайда келтіреді. Бай ... ... ... өте ... рөл атқарады.
Жалпы жұмыс күші миграциясы көне заманнан белгілі. ХХ – ... ... ... ... ... миграциясы әлемдік шаруашылықтың
сипатты құбылыстарының біріне айналды. Көлік байланысы құралдарының ... ... ... ... ... ... ... Және де
ол әртүрлі бағыттарда өмір сүреді.
2.6 Халықаралық экономикалық интергация
Бірнеше ... ... ... ... ... ... ... экономикалық интергация процесі дейміз. Осы
интерграцияның құрылымға – Еуропалық экономикалық қауымдастық (ЕЭҚ) жатады.
ЕЭҚ 1957 жылы құрылып, оған алғашқыда 6 ... ... ... ... Италия, Франция, Германия.
Ал, 1973 жылы 4 мемлекет ... ... ... ... ... жылы ... бастап Испания, Португалия қосылып – «Еуропа он
екілігі» дүниеге келді. Ұлттық ... ... ... өз мәжілісін
Страсбург (Франция) қаласында өткізеді. Қызмет саласына қауымдастықтың
бюджет-қаржы істерін бақылау жатады. ЕЭҚ-тың үкіметаралық органы ... ... ... ... ... ... серіктес мемлекеттің
заңдарымен пара-пар саналады. Совет жұмысының аясына қауымдастық қызметінің
негізгі сұрақтары толық енеді. Әр мемлекеттің ... ... ... жыл ... ... ... ... алфавиттік ретпен
ауыстырылады.
Еуропалық экономикалық қауымдастықтың территориясында енген елдерден
кеден салығы алынбайды. Сондықтан ... ... ету, ... мен ... ... ... қозғалып отырады.
Жан басына шаққанда азық-түлік едіруді Еуропалық экономикалық
қауымдастық елдері АҚШ-ты басып озды. Энергетикалық тәуелсіздікті
қамтамасыз етіп, автомобиль шығаруда Жапония мен АҚШ-қа ... ... 1967 жылы ... ... Азия ... ... экономикалық
тобы (АСЕАН) құрылды. Оған 6 мемлекет мүше болды: Бруней, Индонезия,
Малайзия,Сингапур, Тайланд, Филлипин. Латын ... ... ... ... елдерден ең ірі экономикалық сауда тобы құрылды. Мақсаты –
аймақтағы сауда мен экономикалық ынтымақтастықты дамыту, басқа елдермен
сауда-экономикалық байланыстарды ұлғайту, ... ... ... ... құру ... ... Бұл қауымдастыққа 11 ел кіреді: Аргентина,
Бразилдия, Венесуэла, Колумбия, Мексика, Парагвай, Перу, Уругвай, Чили,
Эквадор. Штап пәтері Монтевидо (уругвай) қаласында орналасқан.
Ал, 1992 жылы ... ... 17-де ... ... жалпы нарығы
(НАФТА) құрылды. Оған: АҚШ, Канада, Мексика елдері мүше болды. Олардың
ұйғаруынша: Канада – табиғи (орманды) ресурстарды, Мексика – ... ... ... ... отырады.
Сондай-ақ, 1991-ші жылы желтоқсан айында бұрынғы кеңес ... ... ... ... Декларациясын қабылдап, Одағының Шартына
қол қойды. Сөйтіп, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМТ) пайда болды.
Жаңа реформалар жағдайында олардың араларында қалыпты экономикалық
қатынастар түрі осы ... ... ... жоқ. ... ... ... ... Еуразиялық төртіліктің (1996) шартынан
байқаймыз. Оған: Қазақстан, Ресей, Қырғызстан, Белорусия елдері енді. ... ... ... ... өз ... ... ... Қазақстан халықаралық сауда қатынасында
3.1 Қазақстандағы сауданың дамуы
Ал, енді Қазақстан Республикасының сыртқы сауда ... ... ... ... ... ... ... дамуын қарастырған жөн. Мысал
ретінде бір мың тоғыз жүз тоқсан төрт пен бір мың ... жүз ... ... және де ... ... ... ... белсенді даму қажеттілігінде
туындаған Қазақстан Республикасының Президентінің екі мың бесінші жарлығын
да қарастырған жөн. ... екі ... ... ... мен ... нәтижесін көрейік.
Қазақстан Республикасының геосаяси орыны, жалпы ... ... ... ... ... қатынасы, сондай-ақ бай табиғи ресурс
қуатты өндірістік кооперациялауға, біріккен ... ... ... ... ... алғы ... жасайды. Айта
кететін жәйт, жаңа жағдайда бұрыңғы одақ ... ... де ... Қазақстан ТМД елдері мен сауда – ... да ... ... ... ... ... тариф жөніндегі бас ассоциация ұйымының принціптеріне сүйенеді.
Саудадағы түрлі лицензия түрінде квота, баж ... ... ... ... ... кезде жалпы экономикалық бірігудің әр түрлі жолдары бар екені
белгілі. ТМД елдерімен екі жақ келісімдер ... ... ... интеграциялық бағдарламаларды іске қосу. Сыртқы сауданы
либеризациялау және оның еркін іс-әрекетіне ... ... ... ... айналымына әсер етеді. Шетел мемлекеттерімен сыртқы сауда
саясатын іске қосу ... ... ... ... жатады,сондай-
ақынтымақтастық көлемінде туындаған кезек күттірмейтін мәселелерді шешеді.
Қазіргі кезде Өзбекстан мен ... ... ... ... ... ... эксперттердің ойы бойынша республикаға
беретін пайдасы мыналар:
а) Отандық ... ... ... ... алу жағдайы
әлемдік экономика мен сауда экономикалық байланыстарды тереңдету,
капиталдың ... ... ... ... ... бұрады.
ә) халықаралық саудаға теңдік,дүниежүзілік сауда ұйымына кіретін
барлық ... ... ... ... мен ... ие ... сыртқы сауданы дамытуға ұзақ жылдаға болжам жасау арқылы ... ... ... ... ... ... ... шығуына жол ашу;
в) республикалардың дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болуынан бастап
осы ұйымға мүше ... ... ... ... жағдай туғызуы;
г) халықаралық сауда қағидалары мен тараған принціптердің негізінде
әртүрлі келіспеушіліктерді реттеу;
д) халықаралық сауда ауқымында болып ... ... ... ... ... орталығы ауқымында ... ... ... ... ... осы ... экспортқа және
импортқа ... ... ... ... тұтынушылар мен
импотерлер жөнінде хабарлар бере алады. ... ... ... ... ... халықаралық еңбек бөлінісінің пайдасын толық қолдану мүмкін
емес және ... ... ... ... ... шетелдік
бәсекелеске тең жағдай жасау мүмкіншілігі жоқ.Одан бавқа, ... ... мүше ... ... ... да ... сауда-экономикалық
келісім құруды жеңілдетеді. Ал, бұл келісімдердің ... ... ... ... еді.
Халықаралық сауда жүйесіндегі қауымдастық процесінде сауда саясатының
негізгі мақсаттарының аспектілері төмендегідей:
а) Орта Азия ... ... ... жету мақсатында өзара
пайда және тең құқықты сақтау және ашықтықты қамтамасыз ету;
ә) сауда тәртібінің мейліше бейтараптылығына қол ... ... ... сауда ұйымына толық құқықты мүше
болуына жетуі:
Осы жетістіктерге ... ... ... ... ... ... ... сыртқы және ішкі сауданы одан әрі либерализациялау;
- халықаралық нарықтың жан-жақты дамыған аймақтың сауда жүйесіне
кіргізудегі белсенділігін арттыру;
- ... ... даму ... экономикалық құрылымын қайта
құруды мүлде жетілдіру;
- сауданы реттеуде қолданылып жүрген халықаралық құқық нормаларын
арықарай жетілдіру;
- сыртқы және ішкі ... ... ... ... және ... ... ... негізгі элементтерін қалыптастыру;
- экспорттық қадағалауды күшейту;
Халықаралық саудадағы мемлекеттің рөлі сауда барысындағы тиімді және
ашық үш ... ... ... ... ... басқару;
- күнделікті ресми қадағалауды жүргізу;
- өнім мен қызмет көрсетуде ірі кәсіпорындарды ... ... ... Республикасы Халықаралық экономикалық
қатынаста өзінің бағытын кеңейтуде. Оған ... ... ... ... ... ... ... сыртқы сауда айналымы 1996 жылы
10491,7 млн.$ (1995 жылы ... ... 120%), оның ... – 6230,4 млн$ (125%), импорт – 4261,3 млн$ (113%). Оның ... ... ... ... (49%), ... (3%), Өзбекстан (3%).
Ал, алыс шетелдердің сыртқы сауда айналымындағы ... ... ... 23%, ... 3%, Нидерланд 35%, Ұлыбритания 3%,
Азия-тыңық мұхит аймағында үлес салмағы 13%, Қытай 5%, ... ... ... ... ... мен экспортың үлесі 1996 жылы 21,39-тен аспай
отыр. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тұтыну өнімдері және оларды өндіруге кететін ... ... ... саясат көбінесе шикізат пен ... ... ... ... ... жылдары республика тарапынан экспортты және импортты
реттеу мәселесі маңызды және кезек күттірмейтін саясатқа айналуы ... пен ... ... ... мемлекеттік реттеудің басқару
әдістерінің әлсіз екеніен байқауға ... ол ... ... ... ... нәтижесінде Қазақстан қуатының
дамуынан және валюта ... ... ... ... мен ... ... ... Батыс және Шығыс транспорттық тораптарының болмауы. Барлық транспорт
торабының Россия арқылы өтуі. Қазақстанның негізгі шикізат ресурстарың
тұтынатын Еуропа елдері ... ... оған ... ... ... түседі.
- Қазақстан дүниежүзілік нарықта экспорттық өнімдердің маркетингтік
зерттеулерін жүргізе алмауда, сондықтан да дүниежүзілік нарықтың
коньектурасына ... ... ... толық бағытта экспорттық саясатын
жасай алмай отыр.
- Өндірістің дайын бұйымдары өздерінің төмен ... ... ... ... ... ... бәсекеге түсе алмайды.
Сондықтан әлемдік дайын бұйымдар нарығында өздерінің алатын орынын ... ... ... ... сыртқы экономикалық ұйымдарының сыртқы экономикалық
қызметті ұйымдастыру тәжірбиысінің аздығы,сондықтан да көптеген қателіктер
жіберуде.
- Қазақстанның әлесмдік нарықта бет-бейнесі әлі ... ... ... ... ... төлеуге дайын, бірақ өнім шығарушы нақты,
тұрақты, саналы өніммен қамтамасыз етуі қажет. Ал, бізде ондай мүмкіншілік
жоқ.
Өнеркәсібі дамыған ... (АҚШ, ... ... ... Оңтүстік Корея және т.б.) халықаралық экономикалық қатынастарды
дамыту жүзеге асырылуда.осындай игі ... ... ... ... ... ... тобы (АСЕАН) елдерімен әсіресе
Индонезия, Малайзия, Сингапурмен жасалуда. Ынтымақтастық Таяу және ... ... ... Олрға: Түркия, Иран, Сауыд Аравиясын жатқызамыз.
Ресей, Өзбек, ... ... ... ... ... ... Еуропа экономикалық одақ елдерімен Қазақстанның экономикалық
қатынаста болуы үлкен стратегиялық ... ... ... ... ... ... ТМД ... және
Шығыс Еуропамен жалғастыруда.
Қытаймен өзара ұзақ ... ... жаңа ... ... қазіргі кезде дүние жүзіндегі 60-тан астам елдермен сауда
қатынастарын жүргізуде. ... ... ... ... капителын
бәсекелестік ретінде таратуды алға қойған. Ол ... ... ... қана қоймайды, жаңа технологияны әкелуді, ... ... ... ... ... ішкі ... ... тауар мен толтыруды мақсат етеді.
Жоғарыда атап өткеніміздей экспорттық өндірісті дамыту Қазақстанда
басым бағыттарға ие ... ... ... ТМД ... кең көлемде
экономикалық байланыстар жасап келеді. Мысалы, 1996 жылы достастық ... 55 % ... ... 75 % ... ... ... республика үшін негізгі
серіктес болып ТМД ... ... оның ... ... ... ... ... негізін ірі тонналық өнімдер – мұнай,
астық, көмірруда және концентраттар, қара метал ... мыс, ... ... Осы ... алыс ... ... жағынан
тиімсіз, себебі оларды қымбаттатып жібереді. ... ... үшін ... ... саттық жасау пайдалы. 1997 жылы қаңтар айында ТМД елдер
үкіметі ... ... ... даму ... ... интеграциялық процессті дамытудың мынандай принциптері
қаралған:
- кеден кедергілерін жою;
- салық;
- акциз алымын төмендету;
- отандық ... ... ... ... ... – «микродеңгейдегі интеграция» деген айдар
тағылды.
Шарушылық субъектісінің әр түрлеріосы аталған негізінде
микродеңгейдегі интеграцияны» жүзеге асырады. Бұл Ресей мен Қазақстан
жобасында тәп-тәуір өткерілмек. ... ... мен ... өнеркәсіп
топтарықұрылып, керек жобаларды мұнай өндіру және газ салаларында, көмір
өндіру, машина құрылысында өткеру жүзеге асырылуда.
Қорытынды
Осы ... ... ... келе мынадай қорытындылар жасалады:
Бірінші бөлімде қортындылай келе, халықаралық экономикалық қатынастың
– экономикалық теорияның бір бөлігі болып, оның пайда болуы мен ... ... ... ... ... ... ... әр мемлекеттің
экономикалық жағдайын, оның сыртқы елдермен қатынасын реттеу және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынастың
іс-жүзінде, қазіргі нарықтық экономика кезінде оның негізгі формалары бар.
Олар:халықаралық сауда, халықаралық капитал қозғалысы, халықаралық ғылыми ... ... ... ...... айырбасы, халықаралық
жұмысшы күші миграциясы.
Үшіншіден, осы халықаралық экономикалық қатынастың функциялары ... ... ... ... ... дамуын қарастырылған.
Қазақстандағы сауданың дамуын білу өте ... ... ол ... ... ... үлкен үлесін қамтиды.Осы себеппен оны
дамыту мен жетілдіру жолын білген жөн.
Жалпы, осы мәлеметтердің ... ... ... ... ... ... ... Және оның болашақта осындай ... ... деп ... ... айта ... осы жылы біз ... Республикасының
жолдауында да осы мәселені қамтып кеткен. Яғни, экономикалық қатынастың,
сауданың дамуына ат ... ғана ... ... ... ... дами бастап, оны
болашақта жетілдіруде деп сенеміз.
Пайдаланылған ... ... ... ... ... - ... 1999 ... Н.Байгісейев. Экономикалық теория – Алматы, Санат: 1998 ж.
3 Р.О.Бұғыбайева. Халықаралық экономикалық ... - ... ... Ж.Х.Ғабит. Экономикалық теория. - Астана, 2006 ж.
5 А.Елемесов. Халықаралық экономикалық қатынастар. - Алматы, 1998 ... ... В. ... ... - ... 2003 ... Н.К.Мамыров. Халықаралық экономикалық қатынастар. - Алматы, 1998 ж.
8 С.С.Мәулиенова, С.Қ.Бекмолдин, Е.Қ.Құдайбергенов. Экономикалық
теория. - Алматы, 2004 ... ... Г.Н. ... ... ... - Алматы, 2002 ж.
10 С.С.Сахирев. Жаңа кезең – экономикалық теориясы. - Алматы, Дәнекер:
2004 ж.
11 Ө.Қ.Шеденов, Б.А.Жүнісов, ... ... ... Жалпы экономикалық теория. - Ақтобе, 2004 ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
Капитал миграциясы - халықаралық экономикалық қатынастардың маңызды формасы ретінде30 бет
Халықаралық экономикалық қатынастар: мәні және түрлері27 бет
"Жас ерекшелік және әлеуметтік психология" пәні бойынша студенттерге арналған лекция жинағы28 бет
«Қосымша білім беру жүйесінде ересектер арасындағы педагогикалық қарым-қатынасты жетілдіру» (өзгетілді ересектерге қазақ тілін оқытып-үйрету материалдары негізінде)37 бет
Іскерлік қарым-қатынас этикасы3 бет
Іскерлік қатынас7 бет
Адам аралық қатынас31 бет
Азаматтық іс жүргізушілік құқықтық қатынастар және олардың субъектілері6 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь