1917 жылғы саяси партиялар мен ағымдар

Үнді халқының ұлт-азаттық күресінің идеясы Дж. Неру былай деп жазған: «Біз бостандықты жақында ғана жеңіп алдық, бірақ біздің күресімізге дем берген ұлттық сезім жүрегімізді әлі де жылытып отыр; ол әрбір азиялықтың жүрегіне жылу ұялатады, өйткені өткен кездегі отаршылдық туралы естелік оның ақыл-ойынан әлі өшкен жоқ. Сонымен ұлтшылдық Азияның кез келген бөлігінде әлі де нақты күш болып отыр».
Ұлттық демократияшыл зиялылар ұлттың азаттық идеясын таратушы, қазақ халқының ұлттық сана-зезімін оятушы, отаршылдыққа қарсы күреске дем беруші болды. Оны Шыңғыс 3ан ұрпағы, Ресейдің либералдық –демократиялық қозғалысының жоғарғы білімді қайраткері, бұрын кадет партиясы Орталық Камитетінің мүшесі болған Әлихан Бөкейханов басқарды. Көрнекті ағартушылар мен демократтар, революциялық қозғалысқа белсене қатысушылар А.Байтұрсынов, М. Дулатов, Ә. Ермеков, Жаһанша және Халел Досмұхамедовтар, Ж. Ақбаев және басқа көптеген адамдар оның пікірлестері мен серіктеріне айналды.
Алаш қозғалысының әлеуметтік негізі даланың бетке ұстарлары - билердің батырлардың, жартылай феодал байлардың мүдделерін білдірген, капиталистік даму жолына бағдар алған зиялылар болды.Олар сондай-ақ оппозициядағы кең көлемді демократияшыл бұқара- шаруалардың, жұмысшылардың қала демократиясының мүдделерін де білдірді. Қозғалыстың әлеуметтік негізінің ауқымдылығын азаттық қозғалысының жалпы ұлттық көлемімен, оның демократиялық, ағартушылық және отаршылдыққа қарсы сипатымен түсіндіруге болады. Қазақ халқын отарлық езгіден азат ету, автономиялық ұлттық мемлекет құру идеясы қозғалыстың негізгі өзегіне айналды.
Ақпан төңкерісінен кейін 1905 жылдан бастап өмір сүрген алаш қозғалысы қайта жанданды. 1917 жылғы сәуір-мамыр айларында «Алаш» партиясының облыстық, ішінара уездік съездеріболып өтті.
Мәселен, қазақтардың 1917 жылғы сәуір айында болған Жетісу облыстық съезі жергілікті өзін-өзі басқару орындарының өкілеттігіне жататын мәселелер жиыгтығын қарады. Олардың қатарында азық-түлікпен жабдықтау, жергілікті өзін-өзі басқару, сот ісін жүргізу, салық салу, білім беру және ағарту проблемаларын шешу көзделді. Аграрлық мәселе қызу талқыланды. Атап айтқанда, съезд «облысқа сырттан әкеліп қоныстандыруға жол бермеу» қажет
        
        1917 жылғы саяси партиялар мен ағымдар
Үнді халқының ұлт-азаттық күресінің идеясы Дж. Неру былай деп ... ... ... ғана ... ... бірақ біздің күресімізге дем
берген ұлттық сезім жүрегімізді әлі де жылытып отыр; ол әрбір
азиялықтың жүрегіне жылу ... ... ... ... ... ... оның ақыл-ойынан әлі өшкен жоқ. Сонымен ұлтшылдық Азияның кез
келген бөлігінде әлі де нақты күш болып ... ... ... ... ... ... таратушы, қазақ
халқының ұлттық сана-зезімін оятушы, отаршылдыққа қарсы күреске дем ... Оны ... 3ан ... ... ... ... жоғарғы білімді қайраткері, бұрын кадет партиясы Орталық
Камитетінің мүшесі болған Әлихан ... ... ... ... ... революциялық қозғалысқа ... ... М. ... Ә. ... ... және Халел Досмұхамедовтар,
Ж. Ақбаев және басқа ... ... оның ... мен ... ... әлеуметтік негізі даланың бетке ұстарлары - билердің
батырлардың, жартылай феодал байлардың мүдделерін ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ оппозициядағы кең
көлемді демократияшыл бұқара- ... ... ... ... де ... Қозғалыстың әлеуметтік негізінің
ауқымдылығын азаттық қозғалысының жалпы ... ... ... ... және отаршылдыққа қарсы сипатымен түсіндіруге
болады. Қазақ халқын отарлық езгіден азат ету, ... ... ... ... қозғалыстың негізгі өзегіне айналды.
Ақпан төңкерісінен кейін 1905 жылдан бастап өмір ... алаш ... ... 1917 жылғы сәуір-мамыр айларында «Алаш» партиясының
облыстық, ішінара уездік съездеріболып өтті.
Мәселен, қазақтардың 1917 жылғы ... ... ... ... облыстық
съезі жергілікті өзін-өзі басқару орындарының өкілеттігіне жататын
мәселелер жиыгтығын қарады. ... ... ... ... өзін-өзі басқару, сот ісін жүргізу, салық салу, білім беру және
ағарту проблемаларын шешу көзделді. Аграрлық мәселе қызу ... ... ... ... ... әкеліп қоныстандыруға жол бермеу» қажет
деп тапты. «Қазақтардың орыстармен өзара қарым-қатынасын реттеу әдістері»,
« Босқындарды Қытайдан ... ... ... ... Семей облыстық съезд (27. 1V – ... ... ... ... ... ... құру ... өз көзқарасын
ұсынды, съезд «Ресейлік бірінші Құрылтай жиналысында Ұлы ... ... ... ... мен туысқандығы баянды етілуге
тиіс және оларға ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне сәйкес қайта құруға
мүмкіндік берілуге тиіс» деп ... ... ... үстемдігі
тұсында құрылып, ескі режимнің саясатын қолдап келген, қазіргі кезде күні
өткен, халыққа ... ... жоқ және ... ... ... ... , ... мен дала генерал-губернаторлығы
институттарының таратылуын талап етті.
1917 жылғы шілденің 21-26-сында Орынборда Жалпықазақ съезі ... ... ... ... Орал, Жетісу, Сырдария, Ферғана облыстары мен Ішкі
Бөкей Ордасынан ... ... ... ... формасын, қазақ облыстары автономиясын, жер
мәселесін, халықтық милиция ұйымдастыру, земство, халыққа білім ... ... ... және т.б. ... ... ... қазақтың
демократияшыл жұртшылығын қазақ мемлекеттігі, демократиялық реформалар,
ұлттың ... ... ... үшін ... ... жасау проблемалары
толғандырды. Съезд қазақтың «Алаш» саяси партиясын құру ... ... оның ... ... ... деп ... «Мемлекеттік басқару
формасы» мәселесі бойынша съезд «Ресейден демократияшыл ... ... ... ... - деп жазды; съезд қазақ ... ... ... ... ... деп ... ... Қытайдағы
83 мың қазақ босқындары және 1916 жылы оқиғаларға қатысып, ... мен ... ... ... тарапынан кемсітушілік пен
қуғындауға ұшырағандар жөнінде өз ... ... ... ... Жетісудың ашыққан қазақ халқына тез арада және шын мәнінде
көмек ұйымдастыруға шақырды.
Ақпан ... ... ... ұлт ... мұсылмандар
қозғалысы жандана түсті. 1917 жылғы сәуір айында ... ... ... ... ... ... өтті.
1917 жылғы мамыр айындағы мұсылмандардың Бүкілресейлік съезі.
1917 жылғы мамырда мұсылмандардың Бүкілресейлік съезі ... ... ... ... ... ... ... «Еуропа, Азия мен Африка
халықтарының өзін-өзі билеуі негізінде аннексиясыз және контрибуциясыз
бітім» деп ... ... ... Ресейдің мемлекеттік құрылыс формасы
ұлттық – аймақтық – федерациялық негіздегі демократиялық республика деп
тапты.Съезде әйелдер ... қызу ... 250 ... қарсылығына
қарамастан, «мұсылман әйелдері саяси ... ... да, ... ... да ... тең ... болуы тиіс» деген қарар
қабылданды. Съезд көп әйел алушылық пен ... ... ... ... ... кейін съезд өз қарарында былай деп жазды: «1. 8
сағаттық жұмыс күні енгізілсін. 2. Апта ... ... ... ... ... ... белгіленсін». Съезд «бастауыш мектептерде оқыту түркі
халқының әрбір тобының ана тілінде жүргізілуге тиіс», ... және ... ... бастауыш білім беру енгізілсін» деп тапты. Мұсылмандардың
діни басқармасының міндеттері белгіленді.
Мұсылмандардың 1917 ... ... ... кейін болған екінші
Бүкілресейлік съезі Құрылтай жиналысы ... ... ... ... ... ... саяси проблемаларды асқан зор
ықыласпен талқылады. Уақытша үкіметке қолдау көрсете отырып, бұл ... ... ... шет ... толғағы жеткен мәселелері бойынша
нақты пікірлерін де айтты.
Ресейдің шет аймақтарының 30млн. ... ... ... мұсылман
қозғалысының қаулап дамуы бірқатар ислам ... ... ... ... ... ... ... демократия идеясы қалыптасты.
1917 жылғы қыркүйекте мұсылман ұйымдарының съезі тұңғыш мұсылман партиясын
– Түркістан федералистер партиясын құрды. Съезд ... ... ... ... облыстары құрамындағы Түркістан ... ... ... байланыстағы автономиялы ел» деп жариялайтын
тұғырнама қабылдады.
Түркістан және ... ... ... Орал және Торғай
облыстарының делегаттары ... ... ... ... ... 17-
20-сында) «Иттифок-муслимин» («Мұсылмандар одағы»)партиясының ... ... ... Ресей республикасы құрамындағы
аймақтық ... ... ... «Түркістан Федерациялық
республикасы» парламенттік республика негізінде құрылуға тиіс ... ... ... – заң ... ... (секретариат пен республикалық үкімет), «Махкама – и-
Шария») («Заңдар палатасы») органдары-жалпыға бірдей, төте және ... беру ... оған ... ... ... ... халықтар
өкілдерінің міндетті түрде тең мөлшерде ... ... ... күзету, почта, телеграф, ... ... ... ... құзретіне беріледі.Құжаттарға талдау жасаудың көрсеткеніндей,
«Шуро-и-исламия» сияқты, «үлем» де Түркістанды Ресейден бөлудін ... ... ... ... дін ... ... басшылық жағдайға
ие болған бұл саяси ағымдар шариғат пен әдет негіздерін ... ... ... демократиялық нормаларын да қорғады (оқушылардың
көпшілігіне өз ана тілінде халықтық тегін бастауыш ... ... ... ... заттардан алынатын барлық жанама салықтар мен
алымдарды негізгі бір табыссалығымен алмастыру және т. б.). Бұл ... мен ... ... ... ... партиясының
балама бағдарламалық идеялар ұсынғанын және патша ... ... ... ... ... ... аңғармау мүмкін емес.
Діни сипатына қарамастан, бұл саяси ағымдар сонымен бірге Түркістан мен
Қазақстан жерінде тұратын ... ... ... ... де білдірді.
Революцияның дамуына, саяси тайталастың өрістеуіне қарай күштердің ұлттық
негізде топтасуы жүріп ... ... ... ... ... жанданып, жаңалары құрыла бастады. 1917 ... ... ... мен ... ... ... пен Верныйда жария социал-демократиялық ұйымдар
құрылды.Сонымен бірге Қазақстанның басқа облыс және уезд ... ... ... бірақ күзге қарай партия ұйымдары ара-жігінің алшақтауы
күшейе түсті. ... ... ... өкілдері: А. Асылбеков, Б. Серікбаев,
С. Меңдешев, Т. ... М. ... С. ... С. ... ... Ә. ... және т. б.танымал саяси басшылар болды.
Жұмысшы тобы халықтың небары 1, 2 процент болған өлкеде ... ... ... ... ... горнизондардың, сондай-ақ
майданға жіберілетін роталар әзірлеп ... ... ... ... ... мен қоныс аударған шаруалардың ең кедей топтары
шешуші рол атқарды.
Әсерлер, кадеттер және басқа саяси партиялар ... ... ... ... ... жиналыстар мен
съездердің мінбелерінен қызу ... ... ... ... ... ... ... жұмысшы және солдат депутаттары Кеңестерінің
қолына көшуі жолында күреске шақырған ұрандар айтылды. Сол кездің өзінде-ақ
Қазақстанның кейбір ... мен ... ... ... ... ... ... Мәселен, 1917 жылы Әулиеата (қазіргі Жамбыл) ... ... ... ... ... ... ... нақ
сондай «Жас қазақ» ұйымы жұмыс істеді. Кейіннен осы ұйымдардың көптеген
мүшелері (С. ... Т. ... ... ... ... ... ... жылғы Ақпан төңкерісінен кейін Семейде, Петропавлда, Қостанайда,
Оралда, Өскеменде кадеттер ... ... ... ... ... ... реч» ... өз газетін шығарып тұрды. Қазақ зиялылары кадеттерден
іргесін аулақ сала бастады. Кадеттер бөлінбес, ... ... ... ... ... ... Кадет партиясы
Орталық Камитетінің мүшесі Ә. Бөкейханов мұндай ... ... ... бұл ... ... мәлімдеді.
1917 жылдың көктемінде өлкенің ірі қалаларында, уездердің көпшілігінде,
болыс орталықтарының бір бөлігінде әсерлер ұйымдары пайда болды. Осы ұзақ
буржуазиялық партияның ... оны ... беру ... ... ... ... ... ұрандары, Түркістандағы съезде патша үкіметінің
отарлау саясатын айыптауы оның уақытша табысқа жетуін қамтамасыз ... ... ... ... ... Кеңестер (Черняев Кеңесінен басқасы) солардың
қолында ... ... ... қоса ... ... ... ... Семейде қазақ партиясының бөлімшелері жұмыс істеді.
Сөйтіп, Ресейдегі сияқты, оның ... ...... да ... жүйе ... Қазақстанда ұлттық, діни, таптық, сословиелік
негізде пайда ... әр ... ... мен ... ... ... ... ымыраға келе алмай, ... ... ... ... ... 1916 жылғы, оның ізінде болған 1917 жылғы Ақпан
төңкерісі Қазақстанның ... ... ... ... ... ... жеделдетуге себепші болғаны анық еді.
Алаш қозғалысы.
1917 жылы 21-26 шілде де Орынборда 1-жалпы қазақтық ... ... ... 14 ... ... ... көтерілген ең басты мәселе Қазақ
автономиясын құру еді. Автономия туралы баяндаманы Ә. Бөкейханов ... ... ... ... ... ... құру ... шешім қабылданды.
Алаштың бағдарламасын Ә. Бөкейханов, А. Байтұрсынов, М. Дулатов ... ... күні ... ... ... ... ... талқылап, 1917 жылы желтоқсанда партияның 11 съезінде бекітеді.
Партия бағдарламасы10 баптан тұрады. Бірінші ... ... ... ... ... ... сөз ... Алаш қайраткерлерінің ойынша
Ресейде буржуазия үкімет басына келіп, буржуазиялық-демократиялық
республика ... да ... ... республика ретінде Ресейдің
құрамына кіреді, сөйтіп қазақ халқының тәуелсіздігі туралы мәселе ... ... ... ... республикасы 1917 құрылған Алашорда
үкіметі еді. Бірақ оқиғаның алдағы ... ... ... ... ... ... емес, жұмысшы тобы келді де алаш ... ... ... ... ... ... ... жер және т. б.
мәселелер көрініс тапты. Қазақстанда ана тілінде, ... ... ... ... ... ... жер жеке меншікке берілмейтіндігі айтылды.
Алаш партиясы өзінің ... ... ... және ... ... ... бар ... саяси партия болды. Алаш партиясын ғалымдар
ұлттық-демократиялық ... ... деп ... жылы ... болған Алаш партиясының екінші съезі Алашорда
үкіметін жариялайды. Үкімет басқармалары 25 адамнан құрылады деп ... ... он ... ... қалғанын Қазақстанда мекендеген
басқа ұлт ... ... ... ... ... Әлихан
Бөкейханов сайланады.
Алаш партиясы мен Алашорда ... ... ... ... М.Дулатов, Х.Ғаббасов, Ж.Х.Досмұхамедовтар, М.Тынышбаев,
М.Жұмабаев, Ш.Құдайбердиев, А.Ермаков, М.Шоқаев, ... және ... ... ... ... ... ... жүріп жатуына байланысты
саяси, әлеуметтік-экономикалық салада ауыз толтырып ... ... ... ... Алаш қозғалысының барлық іс әрекеті Алашорда үкіметі
арқылы жүргізілді.
Алаш партиясының 11съезінің қаулысына қай Алашорда ... ... ... ... ... ... Алаш ... қазан төңкерісін,
оның нәтижесінде нүниеге келген кеңес үкіметін мойындамады. Осыдан келіп
кеңес үкіметіне ... ... ... ... ... ... соғысы
жылдарында Алашорда үкіметі өзінің қарулы күшімен ақтарды қолдап, кеңес
үкіметіне қарсы күреседі. Бұл ... ... ... Алаш ... ... ... әкеп ... 1919 жылы Кеңес үкіметі Алаш партиясын
таратып, Алашорда үкіметін құлату туралы шешім қабылдайды.
Кеңес үкіметі кезінде Алаш ... ... шет ел ... ... жала ... қуғын-сүргінге
ұшырайды, сотталады, ақыры 1937 жылғы жаппай қуғын сүргін ... ... ... жүз сациалистік партиясы.
Кеңес үкіметі кезінде коммунистік-идеологияның әсерінен қазақ халқының
болашағы туралы мәселеде қазақ интеллегенциясы екі ... ... ... ... ... ... Алаш ... топтасты да, Кеңес үкіметін, коммунистік идеологияны жақтаушылар үш
жүз ... ... ... ... ... интеллегенциясының басым
көпшілігі, неғұрлым зиялыларыАлаш идеясына ден қойды.
Үш жүз сациолистік партиясы да ... бір ... 1917 ... ... Бұл партия өз көзқарасын өзінің органы «Үш жүз» ... ... ... ... газеттер арқылы жария етіп ... ... ... оның ... ... ... өз бағдарламасын жариялады. Бағдарламада ... ... ... ... құрып, Түркістан федерациясының құрамына кіреді де,
ол Ресейдің қарамағында болады, осындай жолмен қазақ халқының тәуелсіздікке
қолы жетеді деп ... Үш ... ... ... , ... ... солшыр әсерлерге жақын болады да, соңынан коммунистердің
бағдарына көшті. Партия бес-ақ ай өмір ... ... ... ауызбірліктің болмауы, партиялық ... ... ... ... әкеп ... өмір ... 5 ... ішінде Үш жүз партиясы
Алаш партиясына қарсы ымыразыз күрес жүргізді.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Едігелік» идеологиясының мәні5 бет
Саяси партиялар мен қоғамдық-саяси қозғалыстар8 бет
Саяси процесс5 бет
Саяси қозғалыс7 бет
Ақпан төңкерісі. саяси партиялар мен ағымдар22 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
Ақпараттық логистика9 бет
Ақша ағымдарын жоспарлаудың қажеттілігі және оны іске асыру27 бет
Логистиканың теориялық негіздері105 бет
Материалдық ағым туралы түсінік 10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь