Жартылай өткізгіштер туралы

I. Кіріспе
1.1. Жартылай өткізгіштер
II. Негізгі бөлім
2.1. Валенттік электрондар, зондық теория
2.2. Қос бөлшек генерациясы
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Жартылай өткізгіштерге германий, кремний, селен элементтері жатады. Жартылай өткізгіштер дегеніміз өзінің меншікті электрлік кедергісінің шамасы бойынша металлдар мен изоляторлардың ортасында орын алатын заттардың тобын айтамыз. Қазіргі заттың құрылысы туралы теория бойынша әрбір атом электрондар бұлтына оранған ядродан тұрады. Энергиялары белгілі қабаттарда, ядродан біршама қашықтықта электрондар айналып жүреді. Бұл көзге көрінбейтін атомды қатпар – қатпар қабаттардан тұратын пияздай құрылысы бар деп ойша көзге елестетуге болады. Әрбір энергиясының шамасы белгілі қабат энергетикалық деңгей немесе энергия деп аталады. Атомның барлық энергетикалық деңгейде екі электроннан артық басқа электрон орналасуы мүмкін емес. Электрон рұқсат етілген бір деңгейден алыстау орналасқан энергиясы үлкен басқа деңгейге ауысқан кезде энергияның жұтылу процесі жүреді де, ал егерде электрон энергиясы жоғары деңгейден энергиясы төмен деңгейге көшсе энергия сыртқа бөлініп шығады. Энергия тура анықталған кішкентай бөліктермен (порциялармен) – кванттармен жұтылып және бөлініп отырады. Энергетикалық деңгейлердің энергия шамасымен өлшенетін арақашықтықтары энергия шамасы өскен сайын кішірейеді. Энергетикалық спектрдің төбесі болып, электрон атомдық байланыстан босанып, атомды тастап кететіндей энергия мәнін қабылдаған кез, яғни позиция процесі жүретін энергия деңгейі есептелінеді.
1. Патсаев Ә.Қ., Шыназбекова Ш.С. Химия. Шымкент, 2007.
2. Құлажанов Қ.С. Химия. Алматы, Білім, 1994.
3. Өтелбаев Б.Т. Химия. Т. 3, Шымкент, 2000
4. Матакова Р.Н., Наурызбаев М.Қ. Аналитикалық химияның теориялық негіздері. Алматы, Қазақ университеті, 2006.
        
        Жоспар:
* Кіріспе
+ Жартылай өткізгіштер
* Негізгі бөлім
+ Валенттік электрондар, зондық теория
+ Қос бөлшек генерациясы
* Қорытынды
* Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Жартылай өткізгіштерге германий, ... ... ... жатады. Жартылай өткізгіштер дегеніміз өзінің меншікті электрлік кедергісінің шамасы ... ... мен ... ... орын ... ... ... айтамыз. Қазіргі заттың құрылысы туралы теория бойынша ... атом ... ... ... ... тұрады. Энергиялары белгілі қабаттарда, ядродан біршама қашықтықта ... ... ... Бұл ... ... атомды қатпар - қатпар қабаттардан тұратын пияздай құрылысы бар деп ойша көзге елестетуге болады. Әрбір энергиясының шамасы белгілі ... ... ... ... энергия деп аталады. Атомның барлық энергетикалық деңгейде екі электроннан артық басқа электрон орналасуы ... ... ... ... етілген бір деңгейден алыстау орналасқан энергиясы үлкен басқа деңгейге ауысқан кезде энергияның жұтылу процесі ... де, ал ... ... энергиясы жоғары деңгейден энергиясы төмен деңгейге көшсе энергия сыртқа ... ... ... тура ... кішкентай бөліктермен (порциялармен) - кванттармен жұтылып және бөлініп отырады. Энергетикалық деңгейлердің энергия ... ... ... ... ... ... ... кішірейеді. Энергетикалық спектрдің төбесі болып, электрон атомдық байланыстан босанып, атомды тастап кететіндей ... ... ... кез, яғни ... ... ... энергия деңгейі есептелінеді.
Егерде әртүрлі элементтердің атомдарының құрылысын ... ... ... ... ... ... қабаттар) мен жете толтырылмаған қабаттарды(сыртқы қабаттар) айыруға болады. Соңғы айтылған қабаттар ядромен ... ... ... да олар басқа атомдармен жеңіл қарым - қатынасқа түсе алады. Осы себептен сыртқы толықпаған қабатта орналасқан электрондар валенттік ... деп ... ... ... ал ... атомдардан құалатыны белгілі. Осындай молекулалар құрылған кезде оның жеке ... ... ... байланыс түрі болады. Жартылай өткізгіштер үшін көп таралған байланыстың түрі көрші ... ... ... ... ... ... байланыс.
Кванттық теория бойынша, жақын орналасқан біртекті атомдар тобының энергетикалық диаграммасы жеке атомның диаграммасынан өзгеше ... - ... бір - ... ... арқасында көрші атомдардың электрондарының рұқсат етілген энергетикалық деңгейлері бұрынғы орындарынан жылжып, өте жақын орналасқан жылысқан ... ... ... ... бір - бірімен байланысынан туған осындай тығыз оранласқан энергия ... ... ... ... зона деп атайды. Рұқсат етілген зоналар (1,3,5,7) тыйым салынған зоналармен, яғни электрондар болмайтын энергия деңгейлері (2,4,6) ... ... ... 1 - 273К тең ... электрондары жоқ рұқсат етілген зона бос зона деп аталады. Сыртқы әсердің арқасында атомның электрондары бір деңгейден екінші деңгейге өтуі мүмкін, бұл ... қозу ... Қозу ... кезінде энергия деңгейлерінде электрондар тұрақтай алатын бос зона өткізгіштік зонасы деп аталады. ... ... ... заттың энергетикалық спектрінде негізінен үш түрлі зоналар ... ... ... ... тыйым салынған және өткізгіштік зоналар.
Рұқсат етілген зоналарда температурасында барлық энергия деңгейлері ... ... ... Ең ... толған рұқсат етілген зонаны валенттік зона деп атайды. Тыйым салынған зонаның ... оның ... ... ... ... ... ... деңгейі жоқ. Өткізгішітік зона - жартылай толған немесе біртұтас толмаған зона - оның ... орын ... ... ... мәні ... олар мысалға сыртқы электр өрісінің әсерінен одан да жоғары энергетикалық ... ... ... ... ... ... байланыстан босанып кетуге және қатты заттың ішінде қозғалып жүруге де шамалары келеді.
Қатты заттардың ішкі ... ... ... ... ... теория деп аталады. Осы теория бойынша, температурада қатты затттардың металл екнін немесе ... ... ... ... ... ... айырып білуге болады.
Металдарда валенттік зона мен өткізгіштік зона бірімен - бірі ... ... ... да ... ... ... ... бар. Жартылай өткізгіштер мен изоляторлардың температурада өткізгіштігі болмайды, яғни ток жүрмейді. Егерде ... ... ... энергия шамасы бойынша ені болса, бұл зат изолятор болып есептеледі. Егер болса, ол ... ... ... ... ... ... ені жартылай өткізгіштерде изоляторларға қарағанда әлдеқайда кіші болғандықтан бөлме температурасында кейбір электрондардың энергиясы валенттік ... ... ... өтіп ... ... ... Міне ... да осы жағдайда жартылай өткізгіштің өткізгіштік қабілеті нольге тең болмайды. Ал изоляторларда валенттік зонаның төбесі мен өткізгіштік зонасының түбінің ... ... ... ... ... яғни тыйым салынған зонаның енінің үлкендігінен бөлмелік температурада аз энергиямен атомға әсер еткеннің өзінде де валенттік электрондар орбиталарынан қозғала алмайды, ... ... ... да ... өткізгіштігі нольге тең.
Жартылай өткізгіштерде температура абсолюттік нольден жоғарылағанда кейбір электрондар ... ... ... ... өтіп ... ... электрондарға айналады, олардың бұрынғы энергетикалық деңгейінде бос орын қалады, осы босаған энергетикалық орынды кемтік деп атайды. Орыннан теріс зарядты ... ... ... оң ... ... ... саналады. Егерде затқа сырттан электрлік кернеу қосылса, көрші атомдардың валенттік электрондары осы босаған ... ... да, ... ... ... ... отырады. Электрондар осылай бір жаққа қозғалғанда оларға қарама- ... ... ... оң ... бөлшектер - кемтіктер қозғалып отырады.
Еркін электрондардың қозғалуынан пайда болған электр өткізгіштікті электрондық деп, ал ... ... ... ... ... ... ... деп атайды.
Электрон мен кемтіктің қосарланып туу процесін - қос бөлшек генерациясы деп атайды. Қос бөлшек ... тек ... ... ... ғана ... сонымен қатар қозғалып жүрген бөлшектердің кинетикалық энергиясының арқасында да, электр өрісінің энергиясы мен күн сәулесінің түсуінің арқасында да ... ... ... үзілуі негізінде пайда болған электрон мен кемтік жартылай өткізгіштің ішкі көлемінде бей - ... ... ... Бұл ... ... кемтікпен кездесіп ұсталғанаға дейін, ал кемтіктің энергетикалық деңгейі өткізгіштік зонасының электронымен толықтырылғанға дейін тоқталмайды. Осы ... ... ... ... ... ... ... ал заряд тасымалдаушылар - электрон мен кемтік жоғалады. Электрон мен кемтіктің ... осы ... ... ... ... ... ... рекомбинация деп атайды. Рекомбинация генерацияға қарсы процесс. Заряд тасымалдаушы бөлшектің осы уақыт ішінде жүрген жолын - диффузиялық ұзындық деп ... ... ... ... ... ... ... болғандықтан, жартылай өткізгішті біржақты сипаттау үшін, өмірлік уақыт мағынасында көбіне заряд тасымалдаушылардың орташа уақытын ... де, ал ... ... мағынасында заряд тасымалдаушының осы орташа өмірлік уақытта жүрген долын түсінеді.
Қорытындылай келгенде, бұл рефератты жазу ... ... ... олардың негізгі түрлерімен таныстық. Меншіктік және қоспалық өткізгіштерге анықтама беріп, олардың әрқайсысына жеке тоқталып ... Бұл ... ... сипаттамаларын қарастыра отырып, соларға қатысты қорытынды формулалардың көмегімен есептеулер жүргізуді үйрендік. Сонымен қатар, жартылай өткізгіштер ретінде қандай элементтер ... ... ... ... ... процестер екені туралы баяндадым.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Патсаев Ә.Қ., Шыназбекова Ш.С. Химия. Шымкент, 2007.
* Құлажанов Қ.С. Химия. Алматы, ... ... ... Б.Т. ... Т. 3, ... 2000
* Матакова Р.Н., Наурызбаев М.Қ. Аналитикалық химияның теориялық негіздері. Алматы, Қазақ университеті, 2006.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жартылай өткізгіштер19 бет
Жартылай өткізгіштерді зерттеудің кейбір тәсілдері32 бет
Жартылай өткізгіштердің меншікті өткізгіштігі48 бет
Жартылай өткізгіштердегі электр тогы6 бет
Автоматты басқару және ақпараттар теориясынан мәліметтер19 бет
Азғындалған жартылай өткізгіш5 бет
Аморфты алмазтектес көміртекті қабықшаның электронды қасиетінің модификациясы38 бет
Дәрістік сабақ тезистері39 бет
Жартылай өткізігішті диод3 бет
Кванттық өлшемді құрылымдардағы жарық шағылуының спектрін модельдеу58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь