1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы

1970-1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіп кәсіпорындары мен цехтар салынды. Павлодар - Екібастүз, Қаратау — Жамбыл, Маңғышлақ, Теміртау — Қарағанды, Рудный — Алтай, Қостанай — Лисаковск және басқа да бірегей территориялық-өндірістік комштекстер (ТӨК) іске қосылды және даму үстінде болды. Халық шаруашылығына жаңа
магаий, глинозем, шойын, кокс, Жасаңды каучук, полиметалл аммофос, көтергіш крандар, электро-двигательдер, осы заманғы сым созатын станоктар, 9ста-пресс машиналарын және басқаларды шығара бастады. Шевченко (Ақтау) каласында тұңғыш рет шапшандатылған нейтронды (Б— 350) өндірістік атом реакторы жұмыс істей бастады. Екібастүз еліміздің төртінші көмір ошағы деп аталды. 80 жылдары мұнда Советтік Қазақстанда совет екіметі орнаған жылы бүкіл елімізде өндірілгендегіден көп көмір шығарылады. Ермак ферросплав, Павлодар алюминийді кайта өңдеу заводтары салынды. 1975 ж. мартта 100 мыңыншы трактор жасап шығарғанды. Ұзындығы 1500 км Өзен — Гурьев — Куйбышев "ыстық" мұнай құбыры салынды. Қаратаудағы фосфорит кені негізінде химия өнеркәсібінің ірі территориялық-өндірістік комплексі (ТӨК) пайда болды. Қаратау - Жамбыл ТӨК-і СССР-дегі сары фосфор мен құрама тыңайтқыш өндіру жөніндегі ірі базаға, Соколов-Сарыбай және Лисаковск кен байыту комбинаттары Урал мен Қазақстандағы қара металлургияның ірі шикізат базасына айнадды. Көмір өндірудің негізгі процесі толық механика-ландырылды. Жер асты рудниктерінде кен қазудың прогрессивті әдістері өндіріске енгізідді. Түсті металл балкыту оттегін үрлеуді қолдану арқылы жүзеге асырылады. Өнеркәсіпте механикаландырылған тасқынды және автоматты желілерді автоматты басқару жүйесінің, есептеу және информациялық орталықтардың саны артты.
1965-80 жылдары республика бойынша өндірілген жалпы қоғамдық өнім 3 еседен астам өсті. 1940 ж. шығарылған өнеркәсіп өнімдерінің
        
        1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы
және оның дағдарысқа ұшырауы
1970-1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіп кәсіпорындары мен ... ... - ... ...... Маңғышлақ, Теміртау —
Қарағанды, Рудный — Алтай, Қостанай — ... және ... да ... ... (ТӨК) іске қосылды және даму үстінде
болды. ... ... ... ... ... ... ... каучук, полиметалл аммофос,
көтергіш крандар, электро-двигательдер, осы заманғы сым созатын станоктар,
9ста-пресс машиналарын және ... ... ... Шевченко (Ақтау)
каласында тұңғыш рет шапшандатылған нейтронды (Б— 350) өндірістік ... ... ... бастады. Екібастүз еліміздің төртінші көмір ошағы деп
аталды. 80 ... ... ... ... ... ... орнаған жылы
бүкіл елімізде өндірілгендегіден көп көмір шығарылады. Ермак ферросплав,
Павлодар алюминийді кайта ... ... ... 1975 ж. ... ... ... ... шығарғанды. Ұзындығы 1500 км Өзен — Гурьев — Куйбышев
"ыстық" мұнай құбыры салынды. Қаратаудағы фосфорит кені ... ... ірі ... ... (ТӨК) пайда болды.
Қаратау - Жамбыл ТӨК-і СССР-дегі сары фосфор мен ... ... ... ірі ... ... және Лисаковск кен байыту
комбинаттары Урал мен Қазақстандағы қара ... ірі ... ... ... ... ... процесі толық механика-
ландырылды. Жер асты рудниктерінде кен ... ... ... ... Түсті металл балкыту оттегін үрлеуді қолдану арқылы
жүзеге асырылады. Өнеркәсіпте механикаландырылған тасқынды және ... ... ... ... есептеу және ... саны ... ... ... ... ... ... қоғамдық өнім 3
еседен астам өсті. 1940 ж. ... ... ... ... ... 1965 ж. 30 күнде, 1970 ж. 19, ал 1978 ж. 12 ... ... ... мен электр энергиясының жан басына
шаққанда Қазақстан ... ... ... орындардың біріне ие болды.
Жарыстың коллективтік жөне жеке түрлері бір-бірімен ... ... ... ... тобы "Қатарымызда бірде-бір артта қалушы болмасын",
"Бескүндік тапсырмасын терткүнде", "Сапа бесжылдығына — ... ... ... ... ... ... үлкен мәнге ие ... ... ... ... пен сапа ...... мен ... "Қол еңбегін — механизм-дерге жүктейік",
"Тиімділік пен сапа бесжылдығынатыңның толық дәнді ... деп ... ... да ... ... ... ... еңбек облысы
Шұбартау ауданы мектеп бітірушілерінің "Мал шаруашылығы — жастар ісі" ... ... ... тапты. Жеке творчестволық жоспар бойынша
жарысқа түсу, аралас мамаңдық ... ... ... ... шаруашылық есепті енгізу қозғалысы т.б. кең өрістетідці. Ғылым
мен өңдіріс қызметкерлері арасын-дағы езара достық ... Осы ... ҒА ... ... ... экономикасы мен мәде-ниетін
өркендетудің маңызды проблемаларын шешетін еліміздегі ірі ғылыми ... ... ... ... сейсмология, металлургия, химия,
зоология, астрофиз және жаратьиыстану ... ... ... нәтижелері дүние жүзіне белгілі болды.
Қазақ ССР-і, РСФСР және УССР ... және ... ... төжірибе алмасу барған сайын жаңа салаларды қамтыды. Донбас пен
Қарағанды шахтерлерінің, металлургтерінің, "Казметаллургстрой" ... ... ... ... Рог пен ...... Запорожье және Өскемен металлургтерінің, Ембі мен Түмен
мұнайшыларының, Қазақстанның және ... ... мен ... ... ... Ростов обл., Ставрополье, ... ... ... ... ... айналды. Е.Проскурин ... Ембі мен ... ... ... пен
М.Фарраховтың арасындағы творчестволық достыққа ұласты. Республика өкілдері
Қарақұм каналын, Белоруссияның ... ... ... — Орал газ
құбырын, камазды салуға қатысып, БАМ-ды, қара топырақты емес ... ... ... етті. Қазақ-станда ірі афоөндірістік жүйелерді
қалыптастыруда, бірсыпыра ... ... ... кең ... ... ... өндіргіш күштерді орналастыру
проблемаларын үйлесімді шешуде, ҚазССР-інің бүкілодақтық ... ... рөлі зор ... қара ... ... мен автомобильдерді ауыл-шаруашылық
машиналары мен тау-кен шахталарына арналған құрал-жабдықтарды, ... ... мен ... ... ... ... мен подшипншстері ҚазССР-інің өңціріс потенциалының
бұрын болып көрмеген динамикалық қарқынмен өсуіне ... ... ... ... ... кен-байыту, Қаратау химия, Жез
Павлодар алюминий, Гурьев мұнай-химия, ... ... ... ... ... Алматы төменгі вольтгі айшаратуралар заводы,
"Семипалатинск-ковальт" заюды сияқты иңдустриялық алыптар — ... ... және ... күш ... игі ... еді.
Бірақта өнеркәсіп өнімдерінің табысы КСРО-ның қарулы күштерін
нығайтуға жұмсалды. ... ... ... ... ... ... Орта жыддық ондірістік өнім 9-шы (1970-1975) бесжылдықта 10% (1975-
1980) 8,4%-ке, 11-ші (1980-1985) бесжылдықта 3,8%-ке, ұлттық кіріс 4,4 %-ке
азайды. 9-шы ... 12,6%, 10-шы ... 25%, 11-ші ... ... ... мұның себебі не? Республиканың экономикалық
өнімінінің жартысынан астамы одақтық Министрлер одағының басшылық ... ... ... шикізат өнімін жонелтуге кедергі жасалды.
Кәсіпорынның жалпы табысы 15 миллиард сомның Қазақстан бюджетіне тек
қана 30 миллион сомы ... ... 1% қана ... Республикадан кең көлемде
мұнай, көмір, түрлі-түсті қара және сирек кездесетін металдар, тыңайтқыштар
шығарылды. Жалпы көрсеткіш пен ... ... ... ... ... орталығы қоршаған ортаны қорғауға, адамдардың денсаулығын
сақтауға, әлеуметгік күрыпымының дамуьша ешқавдай қаражат ... жөн ... ... ... ауыл ... ... ... және оның дағдарысқа ұшырауы
жыл) дейін қысқарды.
Дегенмен ... ауыл ... ... ... ... ... азық-түліктегі, өнеркәсіптегі, ... ... ... алмады. Бұған колхоздарды, жалпы ауыл шаруашылығын
баскарудың әміршіл-әкімшіл жүйесі себеп ... ... ... ... күш көрсетуі өндірушіні өндіріс құралдарынан ,
еңбек нәтижелерінен де шеттетті. Колхозшылардың ... ақы ... ... ... ... ... болмады, олардың
есебі селолык кеңестер жасаған тізімдер арқылы ғана жүргізілді. Бұл олардың
мекенжайын ... ... ... ... олар ... түрде колхозға
байланды, басыбайлы шаруалар сипатында болды.
Ауыл еңбекшілерінің ... тура ... ... түрде әсер еткен
барлық қиыншылықтарға, бұра тарту мен жаңсак есептерге қарамастан олар елді
қолдарынан келгенше азық-түлікпен ... ете ... ... ерлігі мен
батырлығының үлгілері аз емес еді.
Соғыстан кейінгі жылдары өнеркәсіп және ауыл ... ... ... ... анық ... секторды дамытуды ынталандыру үшін мемлекет шаруашылықтардың
бұрынғы қарыздарын жойып, салық көлемі еулі түрде ... Ет, сүт, ... ... ... алу бағасы көтерілді. Дегенмен ауыл шаруашылық
өндірісі жүйесін жақсартуға бағытталған реформалар қалыптаскан ... ... ... әсер ... әміршіл-әкімшіл жүйе әлі де
үстемдік етуін жалғастыра берді. Мәскеу басшылығы Қазақстанда астықтың және
басқа ауыл ... ... ... ... ... ... ... бар
деп есептеді. Сондықтан да өкімет билігінің жоғарғы деңгейінде дәнді
дақылдар егетін алқаптардың ... ... үшін тың және ... ... ... пайда болды. Міндеттерді табысты жүзеге асыру үшін Н. С.
Хрущев ... ... ... ... деп ... 1954 жылы
ақпанда Қазақстан Компартиясының ... ... ... ... ... П. К. ... сайланды. Ж. Шаяхметовті қызметінен алу
мәселесін Кремльде ... топ кана ... Оны ... ... жай сылтау
болған әлдебір кемшіліктер еді. Шын мәнінде Н. Хрущев бұл ... ... ... ... қөя бастаған болатын, ал Ж. Шаяхметов болса тың
жерлерді тез арада меңгеру идеясын қолдамады.
Одақ ведомстволары қабылдаған ... ... ... одан әрі
арттыру туралы, тың жөне тыңайған жерлерді игеру туралы» қаулы ... ... ... және ... Кавказда
дәнді дақылдар егуді шұғыл арада арттыру ... ... ... тың ... байланысты белгіленген тапсырма 1954 жылғы
тамыздың басына қарай орындалды: 13,4 млн ... жер ... ... бойынша
103,2%, оның ішінде Қазақстанда 6,5 млн гектардан аса тың жер ... ... ... ... үшін тың және тыңайған жерлерді одан әрі
қарай игеру туралы» жаңа ... ... Онда 1956 жылы тың ... дақылдар егуге арналған аудан көлемін 28-30 млн гектарға дейін
жеткізу міндеті ... ... тың ... осыншама кең көлемде
игеру өзін-өзі ақтамайтындығы туралы пікірлерін ешкім есепке алмады. 1955
жылы тың ... ... 7,5 млн ... ... 9,4 млн ... ... еңбекшілерінің алдында 6,3 млн гектар тың және тыңайған
жерді игеру арқылы дәнді дакылдар ... ... ... ... ... кысымымен жалпы жиындарда жоғарылатылған
міндеттемелер қабылданды, олар әрдайым орындала бермеді және ... ... тек 1954 ... ... ... 636 мың ... тың және ... жыртылды. Тек сол жылы ғана колхоздар және МТС-тар 4 847 мың, ал ... 3 684 мың ... жаңа ... ... ... тың және тыңайған
жерлерді көтеру туралы екі жылға есептелген мемлекеттік жоспар ... бір жыл ... ... асты. Республикада жаппай жолдар салынып,
жаңа елді мекендер тұрғызылды.
Тың жерлерді игеру үшін ... ауыл ... ... ... ... 1954 жылдың бірінші жартысында
тек Акмола ... ғана 20 ... ... адам тың ... ... Бұған
қоса, өнеркәсіп орындарының ұжымдары ауыл шаруашылығында, тың және тыңайған
жерлерді игеруге 1 386 ... мен ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық және дайындау кәсіподағының ... 300, ... ... 121 адам, оның ішінде дипломы бар
5 инженер келді. 1954-1955 жылдары совхоздарға 4,5 мың маман ... жылы ... 15 ... ... ... және орта ... ... еңбек
етті. Тек 1953-1958 жылдары ауыл шаруашылығына 266,6 мың ... ... Ең ... тың ... бірі Михаил Довжик болды.
Ол Қазакстанға 1954 жылы ... ... тың ... ... Сол ... ... мы друзья, в дальние края ...» деген ән кең ... ... ... М. ... ... облысындағы ауыл шаруашылық
техникасын пайдалануда жаңашыл болды. Ерен еңбегі үшін М. ... ... Ері ... ие ... ... заң ... орган
Қазақстанның Жоғарғы Кеңесіне депутат етіп сайланды.
Өндірістің орасан зор көлемі Қазақстан аумағына жұмыс күшін, көлік
құралдарын, ... ... ... ... ... ... оларды азық-түлікпен және тұрғын үймен қамтамасыз ету, мәдени-
көпшілік мекемелерінің жүйесін жолға кою кажет болды.
Тың жерлерді игеруге ... ... ... ... ... көптеген қателесушілік, бұрмалаушылық және бұра тартушылық
айтылмады. Тың игеру тек мамандар мен шынайы энтузиастарды ғана ... ... ... ... ... ... да ... тартты. Мысалы,
зерттеушілердің пікірі бойынша, алғашқы 2 жылда Солтүстік Қазакстанға
келген 650 мың ... тек 130 мыңы ғана тың ... үшін ... ... ... облыстардың бірқатарында осының салдарынан құқық тәртібі бұзылып,
мемлекет қаржысын талан-таражға салу, ұрлау орын алды.
Жаппай тың және ... ... ... ... ... интенсивті
жолына түсу туралы жиі айтылды, тыңдағы колхоздар мен ... ... ... байланысты қыруар жұмыстар
атқарылғанымен, ауыл шаруашылығы өзінің әкстенсивті мәнін жоя ... ... ... ... ... ... мен ... да машиналар
ауыл шаруашылығын интенсификациялау жолындағы ірі ... ... ... сол кезде ірілендірілген ... ... ... ... мен ... берілгендігі туралы еш нәрсе
айтылмады. Көрсеткішті «жоғарылатып ... үшін ... зор ... ... тепе-теңдіктің бұзылуы ауыр салдарларға әкеп соқты:
топырақ эрозиясы күшейді, топырактың құнарлы қабатын жел ... ... ... тың ... үшін ... ... тиімді әдістері екі
онжылдың өткеннен кейін ғана ... ... Егін үшін ... ... жер ... пен ... ... келемін
тарылтты. Мыңдаған гектар жерлер елді мекендер салуға ... ... ... ... үшін ... ... ... көлемі
бөлінді.
50-ші жылдардың басында букіл ел бойынша ауыл щаруашылық ... ... ... томендеді. Ауыл шаруашылқк өнімдерін дайындау
бағасының арзам ... ... көп ... ... ... ... өтей ... Ауыл шаруашылық өнідірісінің артта қалуының
бір себебі партия оргнпдарының басшылығындағы елеулі ... ... Ауыл ... ... ... жете ... Дәнді
дақылдардың шығымдылығы төмендеп кетті. Тіпті ауа райы қолайлы болған
жылдардың ... ... ... 100-150 млн. пұт ... 1,6-2,4 мли
тонна) ғана тауарлы астық өндірді. Ал республикада, әсіресе, оның ... ... ... ... келген, егіске жарамды ұлан-
ғайыр құнарлы жерлер бос жатты
Қазақстан ауыл ... ... ... осы аса ... ... букіл елдегі істің жағдайын бейнеледі. Бұл ... КОКП ... 1953 ... ... ... пленумында барынша айқын айтылды.
Ірі-ірі әлеуметтік-эономикалық шаралар ... ... ... - ауыл ... ... егіншілік пен мал
шаруашылығы өнімдерін өндіруді арттыруға ... ... ... ... ... ... мен совхоздарды ауыл шаруашылығының
білікті маман, ... ... ... ... ауыл ... механикаландыру дәрежесін көтеру, ауыл шаруашылығына жұмсалатын
күрделі қаржыны кобейту, ауыл шаруашы-лық өндірісін жоспарлауда қолхоздар
мен ... ... мен ... ... Ауыл шаруашылық
енімдерін дайындау және оны сатып алу бағалары қайта қаралып, ... Осы ... ... қала ... ... ... ауыл
шаруашылық қыз-меткерлері, әр түрлі себептермеп ... ... ... ... ... мен механизаторлар селоға оралуға тілек
білдірді. 1953 жылдың аяғында өнеркәсіп пен халық ... ... ... 2536 механизатор-тракторшылар мен комбайншылар, 4905 ... ... ... мал ... және басқалар
республиканың МТС-тері мен МЖС-теріне жұмыска ауысты. Сонымен бірге РСФСР-
ден ... ... ... инженерлер мен техниктер келді. Өнеркәсіп
орындарының ... ауыл ... ... ... ... ... аяғында республиканың 1096 кәсіпорыны мен мекемесі 928 колхозды, 185
МТС пен МЖС-ті қамқорлыққа алды.
1954 жылы КОКП ... ... ... ... ... азық-
түлік мәселесін шешу үшін шығыс аудандарда тың және ... ... ... ... Оны игеруге Қазақстан кеңінен қатыстырылды. Мұнда қысқа
мерізімде тың ... ... ... егіс ... 35 млн. ... дейін
жеткізіліп, солтүстік аудандарда жүздеген жаңа поселкелер, совхоз
орталықтары ... Тың ... ... мың қоныстанушылар келіп, оларды
қарсы алу, оринластыруға байланысты ... ... және ... ... де ауыр ... ... тура келді.
Қазақстандаа Ресей мен Украина, Белоруссиядан және басқа да одақтас
рсспубликалардан тыңды жаппай игерудің бірінші кезеңіне
1954-1956 жж. 640 мың адам ... ... ... 391,5 мың ... механизаторлары, 50 мың құрылысшы, 3 мың ... ... 1,5 ... ... 1 мыңнан астам сауда қызметкерлері және
басқалар бар еді. Бұлардан басқа республикалардан механизация училищелерін
бітіріп келген 66,7 мың адам және ... ... ... ... ... рсспублика совхоздарында жұмыс істеуге ... ... жаңа ... ... және орта ... бар 2088 адам
директор, бас ... ... ... ... ... жіберілді.
50-ші жылдардың аяғына қарай Қазақстанның ауыл шаруашылығының
материалдық-техникалық базасы едәуір ... ... мен ... 169
мың трактор, 98 мың комбайн, 73 мың жүк машинасын және басқа да көптеген
ауыл ... ... ... жылдары республикада тың игеру есебінен астық өндірудің
жалпы көлемі 106 млн. ... ... осы ... ... ... ... ... - 1949-1953 жылдардың корсеткішімен салыстырғанда шамамен 3,8
есе-дсй артты. Қазақстан бұл жылдардың ішінде мемлекетке 63,4 млн. ... ... ... ... ... астық өндіруде Одақ бойынша алдыңғы
қатарға ... ... ... ... ... ... ... екі
мың кило астық өндіретін дәрежеге жетті. Азық-түлік мәселесін түбегейлі
шешу үшін әр адамға ... бір мың кило ... ... ... ... ... барысында Қазақстанда көптеген жаңа ... ... ... ... көптеп салынды. Жаңа темір жол, тас жол
желілері тартылды.Тың игеру республиканың ... ... ... ... ... дәрежеге ілгерілетті. /Тың және тыңайган жерлерді
игерудің ... ... ... азаптары мен көлеңкелі жақтары да болды. Атап
айтқанда, басқа республикалардан келгендердің саны шамадан тыс ... ... ... ... ... жабылып, қазақ балалары
ірілендірген мектеп-интер-наттарда оқытыла ... ... ... оқу орыс ... ... ... өзі, бір жағынан, қазақ
жастарының өз ұлтының тілінен, ... мен ... қол ... жол ... ... ... ... халықты орыстандыру
саясаты қолпашталып, ашық жүргізілс бастады. Жер-су ... орыс ... ... ... процесінен халықты республиканың тәуелсіздігі
ғана құтқарды. Бірақ бұл процесс соның ... де ... ... ... ... бөлігін өз ұлтының тілін білмейтін шала қазақ күйінде
қалдырды.
Тың эпопеясы экологиялық мәселеде өзінің теріс жағын көрсетті. ... ... ... жерді жыртып тастау салдарынан 1957-1958 ... ... ... топырақты жерлеріндс шаң бораны тұра бастады, ал
60-жылдардың басында жер қыртысын ұшырып кету тек ... ... ... емес, ауыр топырақты жерлерді де қамтыды.1960 жылға ... ... 9 млн. ... ... жер жел ... ... бұл ... Франция сияқты елдің бүкіл ауыл шаруашылық жер көлеміне тең еді.
Рас, ... ... ... ... ... жүйесі жерді қайырмасыз
түренмен жырту тәсілі енгізілді. Алайда, эколог мамандар атап көрсеткендей,
қазіргі ... ... ... түрі де, ... ... қажетті
экологиялық қорғауды қамтамасыз ете алмады. Ол тек экологиялық зардаптарды
жеңілдетеді. Бұл қазіргі экологиялық мәселеде, әрине жеткіліксіз.
Тың ... мал ... ... зиян ... Мал ... жерлер азайып, малдың саны кеміді, әсіресе, ... ... ... ... ұшырады. Тың игеру барысында ауыл-село тұрғындарының
қосалқы шаруашылығына, үй ... ... ... ... ... елде ... мәселесін шиеленістірді.
Тың игеру қарабайыр /экстенсивті/ әдіспен жүргізілді. ... өзі ... ... ... аз алуға соқтырды. Бұл жерлерде ондірілген
астықтың ... өте ... ... Оны ... ... ... комбайншылары,
әскери бөлімдер қала тұрғындары, оку орындарының студенттері қатыстырылды.
50 жылдардың басында колхоздарды күщтеп ірілендіру нәтижесінде олардың
саны республикада екі есе ... оның ... ... ... ... Осы жылдарда біраз қолхоздар, олардың ішінде
Қазақстанның колзоздары да ірі, ... ... ... ... ... ... Қазақстан колхоздарының ақшалай табысы
өсіп, бөлінбейтін қорлары көбейді. Еңбек қүннің құны екі ... ... ... ... орташа бағасы 1958 жылы 10 сом 54 тиынға жетті. Сол ... ... 63 ... астам жоғары және орта білімді мамандар
жұмыс істеді. Бұларда 18 мыңан астам диқан мен малшы, 17,2 мың ... мың ауыл ... ... ... ... ... ... зор
қабілетті ұйымдастырушылар шықты. Социалистік Еңбек Ерлері ... ... ... ... Л. С. ... "Мичурин" атындағы
колхоздың бастығы Қ. Әбдіғүлов, Батыс Қазақстан облысындағы "Бірлік"
колхозының ... М. ... ... ... облысындағы Калинин
атындағы колхоздың бастығы Н. И. Лозовой, Талдықорған ... ... ... ... екі ... ... Еңбек Ері Н. Алдабергенов,
т. б. солардың қатарына жатқызуға болады.
50-ші ... ... ... ... таратылып, олардың
қарамағында болып келген ауыл шаруашылық техникасы колхоздарға сатылды, бұл
процесс 1959 жылы ... яғни бір ... ... ... ... ... орнына республикада 213 машина жөндеу станциялары /МЖС/ мен ... ... ... техникасының бір бөлігі совхоздар мен ауыл
шаруа-шылығын механикаландыру ... ... ... ... экономикасын нашарлат-ты. Оларды МТС-тардан
ескі техникаларды жоғары бағамеп сатып алуға ... ... Бұл ... ... ... қиыидықтарға душар етті. Сонымен қатар техникапың
жөнделуін, колхоздар мен совхоздарға жаңа ... ... ... және ... ... мен ... өндірістік
қызмет көрсететін басқа да түрлерін қамтамасыз етуде өте бір ... ... ... ... ... станциялары құрылып,
кейін олар "Казсель-хозтехника" ондірістік-техникалық және ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығының
дамуына кері әсерін тигізбей қойған жоқ. Оның материалдық- техникалық
жағдайы ... ... — 1982 ... ғана 7,9 млн. адам жаңа үйге ... яғни ... тұрғынның бірі жаңа үйге көшті. Адамдардың денсаулығын сақтау саласында
46 мыңға жуық дәрігер еңбек ... ... ауыл ... ... ... ... ... дәрежеде дамуының негізгі себептері
мьшалар: ... ... ... ... ... алынуы,
колхоздық секторларды жою және мемлекеттік меншікке алу совхоздарды
көбейту. Шаруашылық ... ... ... әкімшілік бақылауда болады. Бұның
бәрі шаруашылық бастамаларын томеңдетуге, қоғам ... ... ... ... ... ... ауылдық жерлерден кете бастады.
Егер 1950 жылы Қазақстанда 3760 ... ... ал 1985 жылы 388 ... өлшемі ерікті түрде құралды, оларды орналастыруда табиғи
өндіріс орыңдары мен басқа да фактілер ... ... ... ... тұрғындар пункттері басқарусыз қалды.
Жалпы істің нәтижесінде 1956-1965 ... ... ... дәнді дақындар түсімі әр гектарға шаққанда орта есеппен 1,9
центнерге артты. Осы мерзімде ... ... үш ... 16,4 ... ... ... ... Бұл көрсеткіш оныншы бесжылдықта маусым
сайынғы сипат алды. Жан басына шаққанда 1986-1990 жылдары Қазақстанда 1556
килограмм ... ... ... ... ... ... алар межені
қол жеткен табыстардан жоспарлай ... ... ... ... ... ... астықтың жалпы түсімін 20-бет.миллион тоннаға, он
екінші бесжылдықта 31,5 ... ... ... ... етті.
Жөнсіз қабылданған шешімдер мен нүсқаулар ... ... ... ... Сол ... ... егіншілікте топырақ өңдейтін тиімді
машиналар ықпал жасайтын тыңайтқыштар жүйесі қайтадан ... ... ... ... ... ... өсімдік ауруларымен
күрес ісі жеріне жете шешілмей қалды.
1970-1990 жылдардағы Қазақстандағы әлеуметтік, экономиялық жағдай.
Невада-Семей қозғалысы
Әскери ... ірі ... пен ... ... қоршаған ортаға үлкен шығын өкелді.
Айырықша экологиялық жағдай Арал теңізі бойындағы аудандарды қамтыды.
Арал ... ... мен ... ... ... ... Осының салдарынан теңіз суы 15 метрге төмендеп, колемі 54%-ке
азайды. Жағалауы оңтүстік пен ... ... 60-120 км кейш ... ... 25 мың кв. километрге тартылды.
Мұның бәрі аймақтағы экологиялық және ... ... ... ... ... аурулар көбейді, әсіресе іш сүзегі, сары
ауру, ... бен ... ... саны ... ... Арал ... жалпы өлім саны екі есе көбейді.
Туылған 1000 баланың 40-60-ы өлімге ұшырады. Ал, ... ... ... одақтық
көрсеткіштен 46 есе артық болды. Семей ядролық полигоны жерінде үнемі
экологиялық қауіп бүлты ... ... ... ... ... ... партия 60-шы жылдардың 2-ші жартысында
КПСС-тің ХХ-съезі салған жоддан тайып кетті. Бұрынғы сталиндік ... ... және ... ... ... ... қалуға барлық
мүмкіндіктерді жасады. Репрессиялық құрбандыққа ... ... жылы ... ... жаңа ... қабылданды. Оның жобасы кең
көлемде талқыланғанмен формальдық тұрғыдан жүргізілді.
Ұсыныстар мен ескертулер республиканың правосын кеңейтуге, қоғамды
демократияландыру, адамның құқығын ... ... ... ... ... ... негізгі заңында айтылмады.
Конституция бабында Қазақстан лтгық республика ретіңце көрсетілмеген.
КПСС-тің басқару ролі заңды түрде бекітідді. Бұл ... да ... ... бермеді.
Нақты окімет қоғамның барлық жолында партиялық аппараттық басқаруға
көшті. Кәсіподақ ұйымдары өкімшілік және партиялық ... ... ... ... ... ... ... басқарудан қалды.
Қазақстандағы ауылдар мен қалалар арасындағы әбден асқынған әлеуметтік
ауытқушылық ... ... ... ... таптап, шексіз құлдырауға,
жалаң идеологияның сойылын соғып, оның қара құлы болуға ... ... ... 1989 ... 28 ... ... КСР ... кеңесі
Ақтөбе, Алматы, Шығыс Қазақстан, Атырау, Жамбыл, ... ... ... Орал және ... облыстарының шалғайдағы аудаңдарының
әлеуметтік дамуын жеделдету жөніндегі шаралар туралы қаулы ... ... ... ... ... елі ... ... қаулы болып
табылды.
Бұл құжатта Қазақстандағы 205 ... ... ... ... ... ете ... ал оның 30-ының мүлдем мешеу қалғандығы ашық ... Осы 30 ... 1 млн. аса адам ... Ал, олардың 900 мыңы қазақтар.
Ондағы әйелдің әдетте 6-8-ден баласы бар, ... ... ең ...... ... осы мәселеге арналған мәжілісте. 1990
жылдан бастап осы аудандардың "ұмыт ... ... ... дамуын
жеделдету мақсатында 200 миллион, кейін 274 ... сом ... ... тәуелсіздік алып, еңсесі көтерілгенде тұп ...... ... алдыңғы қатарлы дамыған өркениетті елге айналу — басты
мақсат болды.
1989 жылы ақпаңда "Невада-Семей" деп аталатын ядролық ... ... ... ... ... ... ... дүние үшін күресушілер
өздерінің невадалық әріптестеріне достық ниеттерін ... ... ... ... ... ... ... да ядролық қаруға қарсы
күресушілер өлемнің түрлі елдеріңдегі азаматгык қарсылық көрсету ... Бұл ... ... ... ... ... соғысқа қарсы",
"Парламентшілер ғаламдық шараларды қолдайды", "Гринпис" ұйымдары, Жапония,
АҚШ, Германия, ... және ... да ... ... енетін.
Халықаралық ядролык қаруға ... ... ... ... ... бөлімшелері Қазақстанның барлық қалалары мен аудавдарында, ... ... ... АҚШ пен ... ... ... ... О.Сүлейменов халықаралық
қозғалысы өте аз мерзім ішінде Семей полигонындағы ... ... ... ... ... ... Н. Назарбаев өзінің 1991 жылғы 29
тамыздағы Жарлығымен 459 ядролық сынақ өткізген Семей полигонын жапты. Бұл
акция біздің ... атом ... ... саясатының басы болды.
Тәуелсіздік алған Қазақстан Республикасы алдында ядролық саясаттың
өзіндік қырсырын, ядролық ... ... ... мәселелері бойынша
ұстанымдарын анықтау секілді өте маңызды міндеттер тұрды. Ядролық қарудан
бас тарту саясатын ұстанған ... 1991 ... 29 ... ... қол ... ретінде Ресей, Украина және Беларуспен бірігіп,
бұрынғы КСРО ядролық арсеналының қызметіне, ядролық қауіпсіздіктің ... ... үшін ... жасау қажеттігін айтты, Қазақстан сондай-
ақ КСРО-ның стратегиялық шабуыл қаруын қысқарту саласывдағы халықаралық
міндеттемелеріне сенімділігін ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Баскетбол ойынының негізгі элементтері5 бет
Микроб ферменті, классификациясы. Микроорганизмдердің көмегімен органикалық заттардың, азот, күкірт, фосфор және темір қосылыстардың өзгеріске ұшырауы4 бет
Қазақстан Республикасындағы қаржылық жоспарлау мен оның әдістері.16 бет
Қаржылық жоспарлау21 бет
Қаржылық жоспарлау мен болжау19 бет
Қаржылық жоспарлау туралы18 бет
Қаржылық жоспарлаудың мазмұны міндеттері, қағидаттары мен әдістер4 бет
1867-1868 жылдары патша үкіметі жүргізген реформалардың Қазақстандағы ұлттық білім беру жүйесі82 бет
1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері19 бет
1941-1970 жж. кеңес мектебі мен педагогикасы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь