Ауыз судың радиоактивті элементтермен ластануы

1. Ауыз судың радиоактивті элементтермен ластануы.
2. Родон және аэрозолдар.
3. Ауыз судың радиоактивті элементтермен ластануы
Қолданылған әдебиеттер
Қазақ жеріндегі радиоэкология. Радиоэкология – латын тілінен аударғанда «сәулелену» деген мағынаны білдіреді. Өміріне, экономикалық жағдайына, географиялық орналасуына, тарихи дамуына қарасаңыз, біздің қазақ елі табиғат қойнында бірге өсіп, қайнасып келе жатқан жұрт екенін байқайсыз. Мұндай жақындық оларды табиғатқа етене бауыр, жанашыр етіп жіберген сияқты.
Қазақ елінің табиғатқа деген көркем сезімін, ілтифатын, қадірмен-қасиетін көрсететін деректерді тарихтан ғана емес, бүгінгі өмірден, тұрмыстың сан-сала, сан тарауларынан кездестіруге болады.
Радиоактивті элементтердің апатына ұшыраған аймақтардың саны қаншама. Осы кездегі ғылым мен техниканың қуаты қай саласы болса да, аз жылдың ішінде өзгертіп жіберуге шамасы келеді. Ол өзгерістердің көптеген жағдайда, адамзат баласының қоғамының экономикасы мен мәдениетіне пайдасыз болып келетіні келешек ұрпаққа да зияны тиетіне қазіргі кезде айқын көріне бастады. Дүние жүзіне әйгілі болып отырған Арал теңізінің экологиялық апаты. Ол өз жағлауынан 70-80километр қашықтап кетті. Бүгінгі күні жалаңаштанған теңіз түбі 23мың шаршы километрдей жерді алып жатыр. Тұзды құм 2миллион гектарқұнарлы топырақты жұтып қойды. Жергілікті халық күйзеліске ұшырап кетті. Семей облысы абралы ауданының халқын өз мекенінен уақытша көшіріп жіберген болатын. Себебі, ол жерде атом бомбасын сынау қажеттілігі туған болатын. Халықтың қоныс аударған жерлерді онша алыс жер емес еді. Атом бомбасын жару орнына небәрі 50-60километрдей жер болатын.
1. Ж.Ж.Жатқанбаев., «Экология негіздері», Алматы, 2004, 212бет.
2. Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. Экологиядан оқу-әдістемелік құрал. – А, 2000
3. Ақбасова., Г.Ә.Саинова «Экология» Алматы., 2003ж.185бет.
4. Ф.И.Фурсов «Экологические проблемы окружающей среды». Алма-ата. «Ана-тілі». 1991ж.
5. А.Т. Тұрарбеков. Жалпы экология., Астана-2009ж.
6. Б.Әбдірайымов «Экологиялық зиян: сипаттамасы, денсаулыққа әсері, сот арқылы өтелуі». Алматы 2001ж.
7. Ақбасова., Г.Ә.Саинова «Экология» Алматы., 2003ж.185бет.
        
        Жоспар:
* Ауыз судың радиоактивті элементтермен ластануы.
* Родон және аэрозолдар.
* Ауыз судың радиоактивті элементтермен ластануы
Қазақ ... ... ... - латын тілінен аударғанда деген мағынаны ... ... ... ... ... ... тарихи дамуына қарасаңыз, біздің қазақ елі табиғат қойнында бірге өсіп, қайнасып келе жатқан жұрт ... ... ... ... ... табиғатқа етене бауыр, жанашыр етіп жіберген сияқты.
Қазақ елінің табиғатқа деген көркем сезімін, ... ... ... ... ... ғана емес, бүгінгі өмірден, тұрмыстың сан-сала, сан тарауларынан кездестіруге болады.
Радиоактивті элементтердің апатына ұшыраған аймақтардың саны ... Осы ... ... мен ... қуаты қай саласы болса да, аз жылдың ішінде өзгертіп жіберуге шамасы келеді. Ол өзгерістердің көптеген жағдайда, ... ... ... ... мен мәдениетіне пайдасыз болып келетіні келешек ұрпаққа да ... ... ... ... ... ... ... Дүние жүзіне әйгілі болып отырған Арал теңізінің экологиялық апаты. Ол өз жағлауынан 70-80километр қашықтап кетті. Бүгінгі күні жалаңаштанған теңіз түбі 23мың ... ... ... алып жатыр. Тұзды құм 2миллион гектарқұнарлы топырақты жұтып қойды. Жергілікті халық күйзеліске ұшырап кетті. Семей облысы абралы ауданының халқын өз ... ... ... ... ... Себебі, ол жерде атом бомбасын сынау қажеттілігі туған болатын. Халықтың қоныс аударған жерлерді онша алыс жер емес еді. Атом ... жару ... ... ... жер болатын.
Атом бомбасы жарылғаннан кейін біраз уақыт өткен соң, ... өз ... ... ... әкелді. Ауылда бір жағдайлармен қалып қойған иттер мен мысықтардң көріністері ғажап еді. ... ... ... ішінде қисапсыз өсіп шұбалақтанып кеткен. Даладағы малдардың көріністері адам шошырлықтай болатын. Тістері ырсиып шығып кеткен. Не шөп, не су іше ... ... Осы ... ... темір тормен қоршалған аймақтардың ішіне шөп шалғын болып өсетіні байқалады. Оны сол жердің тұрғын ... ... ... ... ... және ... ... беріп жалынып-жалбарынып малдарына шауып алып келген. Мұндай ... күні ... ... кездеседі. Тірі организмдердің ерекше түрде өсетінін қараңғы халық қайдан білсін. Мұны ғалымдар мутациялық құбылыс деп ... Бұл өте ... ... ... ... радиоактивтік апаттың ең алғашқы бастамасы болатын. Кейінгі кездерде бұл қауіпті құбылыс халыққа қаншама қайғы қасірет әкелгенін қазақ елі жақсы ... ... ... ең үлкен радиоэкологиялық апаты Чернобыль атом электр станциясының қайғылы оқиғасы болатын. Оның негізгі радиоактивтік элемент торий еді. Бұл радиоактивті ... атом ... ... ... одан адам айтқысыз энергия бөлініп шығады. Сонымен бірге раиоактивті сәулелену бөліп шығарады. Радиация мұқым еуропа елдерінің көпшілігіне ... ... Тірі ... ... ... тудыруда. Мәселен, сол маңйдағы бір құлын ды бие сегіз аяғы бар ... ... Бұл ... ... 1989 жылғы 23 қарашадағы санында хабар жариялнаған болатын. Бұл оқиға сол кездегі халық депутаттарын қатты толғандырған. Бірақ ... ... ... еш нәрсе келмеген. Кейінге кезде адамның жаны ашитын ... ... ... көп ... ... ... - ... сөзі - өзгеріс, орын ауыстыру деген мағына береді. Жан-жануарлар, өсімдіктер әлемі жер ... тірі ... ... ... арғы шыққан тегі химиялық қосылыстармен және радиациялық сәулеленумен кенеттен өзгеріп кетеді. Мутация процесін тудыратын заттарды мутагендер деп атайды табиғаттағы мутагендерді үш ... ... ...
* ... ... ... сәулесі, гамма сәулесі, нейтрондар, протондар, температура, центрифугалар және т.б.)
* Химиялық мутагендер (этиламин, диэтилсульфат, 8-этоксикофеин, колхицин, аценафтен, чай, кофе, арақ, ... және ... ... ... - адамзат баласының қартаю процесі биологиялық мутагендердің ең бастысы болып есептелінеді. Бұл құбылысты тежеуге немесе ... ... ... Белгілі үйреншікті әдеттен басқа заттарды жасамау керек. Қартаю процесінің өзі ауру ғой, оны да емдеу керек екенін ғалымдар дәлелдеп ... Ауыз ... ... элементтермен ластануы. Ауыз судың радиоактивті элементтердің қалдықтарымен ластануы - адамзат баласының алдында тұрған ... ... бірі ... ... ... жылдары ауыз сулардың радиоактивті элементтердің қалдықтармен ластануы адамзат баласына айтарлықтай қаіп ... Ауыз ... ... ... элементтердің қалдықтары - стронций-90, цезий-полоний-уран және т.б. улы қосылыстар жыл өткен сайын көбейе түсуде. Сондай-ақ суда улы ... жыл ... ... көбе ... ... суда неше түрлі нитраттар, фосфатидтер, гербицидтер, дефолианттар, десиканттар және басқадай неше түрлі улы қосылыстардың ... тыс ... ... ... өзен мен көл суларын ауыз су ретінде пайдалануға болмайтын анықталып отыр. ... ... ... жаңадан дүниеге келген сәбилердің 20-30 пайызы кемтар болып туатыны анықталды.
Радиоактивті элементтердің қалдықтары термоядролық сынақ процестерін ... ... өте көп ... ... ... толығымен анықтап шықты. Әсіресе, бұл проблема халық өте көп және жиі орналасқан аймақтарда үлкен қалалардың маңайында жинақталған елді мекендерде тым ... орын алып ... ... ... өзен ... мен көл, ... ... суларын мөлшерден тыс ластайтыны кейінгі кезде толығымен анықталды. Тұщы сулардың ластануы кейінгі кезде толығымен анықталды. Тұщы сулардың ластануы - ... ... ... ... ... ... ... ауыз судың ластануы адамзат баласының басына айтарлықтай қауіп төндіруде, ауыз судың ластануы туралы шексіз жаза беруге болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... да қатерлі болып табылады.
Раң 17 майда Мароккан порты сафиден ... 40 ... ... ... 4350километрдей жүзіп өткенде көргендер үнемі ластанған мұхит болды, оның үстіне ластылық . Мұнай ... ... ... ... Мұнай обасы кездейсоқ проблема емес. Жыл сайын мұнай таситын кемелер аварияларға ұшырап жатады. Олардан төгілген мұнай қаншама. Мәселен, такері ... ... ... ... ... ... ағып ... 1969 жылы апрельдің аяғындағы такері Ливерпуль бұғазында саботаж кемесінен соғысуы мыңдаған тонна мұнайды теңіз суына төгуді ... ... ... ... тез ... тарала бастады. Уэльстің солтүстік жағалауларына Ланкалигер мен Камберленд графтықтарының жағаларына жетті. Мұнай барлық теңіз құстарына жайлап қинаған ажал әкелді. ... ... ... ғайып болды. Мұнайдың әр тоннасы 12 шаршы километр теңіз ... ... ... ... ... ... ... тарайтындығын біле отырып, енді Тур Хейердал сипаттаған фактілерді жақсы түсінуге болады. Әлемдік ... ... ... ... қабыршағының пайда болуы жер бетіндегі және теңіз, мұхит суларындағы тірі организмдердің барлық биохимиялық және физиологиялық процестерін бірдей ... ... ... ... ... ... үштен бірі қазірдің өзіне-ақ су тапшылығына ұшырап отыр. Су таза товарға айналып отыр. ... суды ... ... ... ... ауыз суды ... түтік құбыры арқылы алады. Тасымал сумен тұтас бір мемлекет - Алжир тіршілік етіп отыр. Судың ластануы ... ел ... даму ... ... ... ... ... штаттарында, мәселен, жер бетіндегі судың ластануы 1900 жылмен салыстырғанда 1960 жылға қарай 6 есеге жуық өскен, 60 ... ... ... ағын ... - 10 ... ...
Тұрмыстық сулар Америка Құрама штаттарында жылына 20 триллион, ... -49 ... литр ... Америка қалаларының канализация жүйелеріне жыл сайын түсетін тастандылар ... 245 ... ... ... 60-ші ... орта ... ... 25пайыз тұрмысқа ағын су ешбір тазалаусыз, 31 пайызы алғашқы өңдеуден өткен соң өзенге құйылатын, тек 41 пайызы ғана азды - ... ... ... Осының бәрі Америка Құрама Штаттарында 25 өзен, соның ішінде Миссисипи мен ... ... ... ... өзен ... ... үшін деп жарамсыз деп танылған) сияқты ірі өзендер күшті ластанған. Ұлы Америка көлі ... ... ... ... ... ... көптеген радиоактивті сәулелену бөлініп шығады. Ол радиоактивті элементтердің ыдырауынан пайда ... ... ... ... процесі өте ұзаққа созылатын құбылыс.
Мәселен, цирконийдің -93 ыдырау мөлшері миллион жылға созылса, ал цезий -135-тікі үш миллион ... ...
3. ... және аэрозолдар. Родон газ. Оның не исі, не дәмі, не түсі болмайды. Оны адам өлтіргіш газ деп атайды. Неге ... ол ... ... шығып, адам ағзасына айрықша әсер етіп, неше ... ... ... мен өкспенділер тудырады. Ол 7-8 есе атмосфералық ауадан ауыр келеді де, ... ... ... ... ... ... ... үйлерінде де Родон көп мөлшерде кездесіп, өте қауіпті әсер етеді.
Адамзат баласының 70пайыз сәулеленудің негізгі дозасын табиғатта алса, оның ішінде Родон ... ... ... ... байланысты адамдарды радиациялық сәулеленуден қорғау қазіргі кездегі аса маңызды проблемалардың ... ... ... ... ... уран және ... элементтерінен бөлініп шығады, уран мен торий таудың жартастарында жерде, суда көп кездеседі. Родонның ауада мол болуы ... аз ... мен ... ... ... ... ... Родон қабаты болады. Өйткені онда уран және торий элементі ... ... ... Егер жер бір ... ... ... онда ол жерден Родон жердің үстіңгі қабатына бөлініп шығып, жер бетіне де ... ... ... -218 және ... ... шыққан Родон өте қауіпті. өйткені олар а-альфа сәулесін (бөлшектерін) ... ... Бұл ... ... өте ... өкпе рак дертін бірден тудырады. Полоний -218 және 214 радиоактивті элементінен бөлініп шыққан радон аспектпен, пестицидтерден бөлініп шыққан ... әлде ... улы ...
Өз үйінде отырып Родонның әсерінен қайтыс болған адамдардың саны өрттен, су тасқыны және апаттан әлде қайда көп болатыны ... ... ... ... ... дем ... ағзадағы физиологиялық үрдістердің қалыпты өтуі бұзылады. Ол жүректің ... ... ... және ... ... тудырады. Родонның кейде биосферада айтарлықтай болуы біздің жер деп аталатын ... ... ... ... деп ... ... да пайда болуы мүмкін. Таулардың тығыздануы мен босаңсуда көптеген Родон газы бөлініп шығып, атмосфераға тарап ... ... да ... ... адам ... ... ... ал кейін кейбір аймақтарда аз болатынын медиктер байқаған. Бірақ оның себебін дер ... олар ... ... ... кейбір үйлердің адамдары рак дертіне тез шалдығады да, ал ... ... ... ... ... ... ғалымдарының жүргізген ғылыми-зертттеу жұмыстарының қорытындыларына қарағанда дерттердің пайда болуы Родонға байланысты екені ... ... ... рак ... ... 15мың адам ... болып отырған.
Қазақстан Республикасында бұл салада ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізілген емес. Дүние салған адамдардың басты ... ... ... ... ... ... байланысты Родоннның адам ағзасына тигізетін әсерін зерттеу арнаулы бағдарламалар бойынша жүзеге асырып отырады.
Табиғи және ... ... ... ... екі ... ... ... радиоактивті аэрозолдар иондардың изотоптардың радиоактивті ыдырауынан пайда болады. Космостық сәулеленудің әсерінен ... ... ... ... ... ... ... және суға тарайды. Радиоактивті аэрозолдар калий, уран, торий изотоптарынан шаң-тозаң ретінде ауаға жел ... ... ... ... ... ... - ядролық бомбаларды және басқадай термоядролық сынаулары өткізген кезде пайда болады. Сондай-ақ ... ... ... ... ... іске асырмауынан, атом электр станцияларының апатқа ұшырауынан, пайда болады. Уран ... ... ... байыту кезінде көптеген радиоактивті аэрозолдар айналаны қоршаған ортаға тарап, бүкіл табиғатты ластайды. Радиактивті элементтерді пайдаланғанда ... ... ... ... ... Олар ... ... және газ күйінде биосфера бөлініп шығады. Сұйық күйіндегі радиоактивті элементтердің қалдықтары атом электр станциясының жұмыс істеуінен пайда болатын тірі организмдерге өте ... ... ... концентрациясы көрсетілген мөлшерден артық болған жағдайда, өзен, көл, ... және ... ... қалай болса солай ағызып жіберуге болмайды.
Қолданылған әдебиеттер:
* Ж.Ж.Жатқанбаев., , Алматы, 2004, 212бет.
* Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. Экологиядан оқу-әдістемелік ... - А, ... ... ... ... ... Ф.И.Фурсов . Алма-ата. . 1991ж.
* А.Т. Тұрарбеков. Жалпы экология., Астана-2009ж.
* ... . ... 2001ж.
* ... ... Алматы., 2003ж.185бет.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаңажол мұнай-кен орнының радиациалық жағдайын бағалау35 бет
Радиоэкология туралы түсінік. Қазақстандағы радиоэкологиялық жағдай55 бет
Ауыз су және оның сапасы21 бет
Ауыз су сапасының стандартқа сәйкестігін анықтау60 бет
"Өскемен қаласының атмосфералық ауасы және агроценоздарының ластануын бағалау"32 бет
«Қараарна мұнай кен орындарының топырағының ауыр металдармен ластануы»51 бет
Автомобильден шыққан газбен ауаның ластануы15 бет
Адамгершіліктік қасиеттер мен құндылықтарды қалыптастыру мен бала тілін дамытудағы ауыз әдебиетінің маңызы44 бет
Азық-түлік тауарларының сапасын бақылау. сапа әдістері және деңгейі өнімдердің пестицидтермен ластануы. оларға гигиеналық сипаттама7 бет
Атмосфера және атмосфера ауасының ластануы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь