Металдардың жалпы сипаттамалары

1. Металдардың жалпы сипаттамалары
2. Ашылулары
3. Қосылыстары
4. Алынулары
5. Жай зат күйіндегі физикалық қасиеттері
6. Химиялық қасиеттері және қосылыстары
7. Осмий,иридий және платина қосылыстарының қолдануы
Пайдаланған әдебиеттер
Металдардың жалпы сипаттамалары
Осмий, иридий және платина бағалы асыл металдар топшасындағы ауыр платиналық металдар тобын құрайды.
Ашылулары
1804 ж. ағылшын ғалымы Смитсон Теннант иридий және осмий элементтерін ашты.Осмий элементінің аталуы гректің «иісің» деген сөзінен туындайды,ал иридий қосылыстары жағдайға қарай түрлі түс беретіндіктен,оның атауы да «кемпірқосақ» (радуга) деген сөзден шығады.
Платинаны 1750 ж. алған ағылшын ғалымы Уотсон болып саналады,ал жаңа элемент ретінде Шеффер зерттеулерінен кейін 1752 ж. тіркелді. Жалпы «ақ алтынның», «шірік алтынның» (гнилое золото), бақа алтынның (лягушечье золото) деген платинаға қатысты атаулар ХVIII ғ. әдебиетінде кездеседі. Платинаның түйірлері алтын өндіру барысында дербес күйінде ұшырасқанымен оны өңдеу қиын болғандықтан,тұрмыста сол кезде кең қолданыс таппады.
1. Бірімжанов Б.Т., Нұрахметов Н.Н. Жалпы химия, Алматы, Ана тілі 1992ж
2. АханбаевК. Химия негіздері, Алматы, Ана тілі, 1987ж
3. Утелбаева А,Утелбаев.Б Химия, 1 том, Алматы 1996ж.
4. Утелбаева А,Уталбаев Б. Химия, 5 том Алматы2006ж.
5. Утелбаева А,Утелбаев Б. Химия, 6 том, Алматы2006ж.
6. Шоқыбаев Ж. Бейорганикалық және аналитикалық химия, Алматы, 2003ж
        
        Жоспар:
* Металдардың жалпы сипаттамалары
* Ашылулары
* Қосылыстары
* Алынулары
* Жай зат күйіндегі физикалық қасиеттері
* Химиялық қасиеттері және ...
* ... ... және ... ... ... ... жалпы сипаттамалары
Осмий, иридий және платина бағалы асыл металдар топшасындағы ауыр платиналық металдар тобын құрайды.
Аталған металдардың жалпы физикалық шамалары 1-кестеде ... ... ... ... ... ... ... эВ
М1 - -->М[+], эВ
190,2
190,2
3,157·10-22 ~4f145s2p6d66s2
~32) 14) 2
N O P ... ... ... ...
32) 15) 2
N O P ... ... ...
3,24·10-22 ~4f145s2p6d86s2
(~ 5d10 6s0)
32) 18) 2
N O P ... ... зат ... ... г/см3
tбалқу ºс
tбалқу ºс
Ст.электр.потенциалы
Электр терістілігі
Тотығу дәрежелері
Жер қыртысындағы масс.үлесі, %
22,7
3050
4600
+0,7 ... ... ... ... ... ... ...
0,1,2,3,4,5,6
1·10-7
21,46
1769
3800
+1,19
1,44
0,1,2,3,4,6
5·10-7
Ашылулары
1804 ж. ағылшын ғалымы Смитсон Теннант иридий және ... ... ... ... ... ... ... сөзінен туындайды,ал иридий қосылыстары жағдайға қарай түрлі түс беретіндіктен,оның ... да ... ... сөзден шығады.
Платинаны 1750 ж. алған ағылшын ғалымы Уотсон болып саналады,ал жаңа элемент ретінде Шеффер зерттеулерінен ... 1752 ж. ... ... , ... ... бақа ... ... золото) деген платинаға қатысты атаулар ХVIII ғ. ... ... ... ... ... ... барысында дербес күйінде ұшырасқанымен оны өңдеу қиын болғандықтан,тұрмыста сол кезде кең қолданыс таппады.
Платина атауы испаншы күміс деген сөзінен туындаған.
Қосылыстары
Осмий ... ... ... 184, 186 -190 және 192 жеті ... ... ... ... Бір қызығы - массалық саны жоғары осмий кең таралған. Мысалы, 184Os - 0.018% ... 192 Os -41% ... ... ... ең ... ... ... мерзімі 700 күн.
Осмий - осмиридин деп аталатын бірнеше түрде кездесетін иридий мен осмий минералдарында (17-ден 80% Os) ... ... ... осмит, яғни жеке дербес осмий, сисерскит деген ... ... - ... ... ... ал ... металдары никель-мыс рудаларымен бірге қабаттасып жүреді.
Иридий - осмирид және невьянскит (80%-ке дейін Ir бар) деген ... ... ... ... екі ... ... - 38,5%; 193Ir - 61,5%.
Радиоактивті жасанды ... ... ... 192Ir кең ... ... - ... (PtS), ... (Pt, Pd, Ni)S минералдары түрінде және дербес күйінде ұшырасады.
Сонымен қатар,платина полигексан (80-88% Pt, 9-10% ... (65-73% Pt, 12-17% Fe, 7-14% ... - PtAs2 ... құрамында бар.
Дербес күйіндегі платинаның 5918,4 және 7960,5 г кесектері Ресейдің көрмесінде сақталуда.
Алынулары
Платина металдарын өндіру технологиясын,жолдарын жетілдіру өз шешімін күткен ... OsO4 ... алып ... соң, оны ... ... ... ... тұнбаны сутек атмосферасында қыздыру арқылы кеуекті (губчатый) осмий алынады:
[OsO2 (NH3)4]Cl2 + 3H2 Os + 4NH3 + 2HCl + ... алу ... оның ... де ... ... ... болады:
OsO4 + 4H2 --> Os + 4H2O
Сонымен қатар, калийдің гексахлоросмиатын (IV) мырышпен ... ... + 2Zn --> Os + 2ZnCl2 + ... - ... никель тазарту барысында түзілетін анодтың шламдардан өндіреді. шикізатын және платина алу барысында ... ... ... ... ... ... қосып балқытады.
Технологиялық желіге сай бірнеше іс-амалдар жүзеге асырылған соң, ... сары ... ... термиялық өңдеуге ұшыратып иридий металын алады:
(NH4)2 [IrCl6] + 2H2 --> Ir + 2NH3 + ... да ... ... ... және ... ... ... Платинаның сары түсті (NH4)2 [PtCl6] комплексін алынған соң, оны да термиялық өңдеу арқылы ыдыратады. Дәл осы жолмен платинохлорлысутек қышқылын H2 [PtCl6] ... ... ... ұнтақ платина алады:
(NH4)2 [PtCl6] --> 2NH3 + Pt + 2Cl2↑ + ... --> Pt + 2HCl + ... зат ... ... ... (Os) - ақ ... ... қатты, қиын балқитын, морт, ауыр металл. Моос шкаласында қаттылығы 0,7 ... ... ... ... ... (Ir) - ақ ... түстес, родийге ұқсас, өте қатты морт ауыр металл.
Платина (Pt) - ақсұр металлдық жылтыры бар, өңдеуге қиын көнетін осмий, ... ... ... ... Платина сым созуға, тақта етіп өңдеуге (прокалка) жеңіл көнеді.
Платина металдарының құрамында аздаған қоспалардың болуы, оларға пластикалық ... ... Бұл ... осмий, иридий, платина ішінен соңғы металды ерекше атауға болады.
Химиялық қасиеттері және қосылыстары
Осмий - Иридий - ... ... ... оңға ... ... ... ... әсеріне тұрақтылығы артады. Мысалы, ұнтақ осмий кәдімгі жағдайдың өзінде ауада тотығып OsO4 түзеді:
Os + 2O2 --> OsO4 ... ... улы ... ... ... иридий де тотығады:
2 Ir2 + 3O2 ... ... ... ... тотығады да, түзілген оксидтер одан әрі қыздыру барысында ... ... + O2 --> PtO2; PtO2 Pt + ... (ІІІ) ... ... ыдырайды:
OsO4 --> OsO2 + O2↑
Ал, осмий (ІV) оксиді болса, жоғары температурада ... --> OsO4 + ... ... ... ... әрекеттеседі:
OsO4 + 4 HCl --> OsO2 + 2 Cl2 + ... + 4KOH --> 2K2OsO4 + O2 + ... + 2 KOH + KNO2 --> K2OsO4 + KNO3 + ... - ... ... ... зат, қышқылдар қатысында диспропорциялануға ұшырайды.
2K2OsO4 + 2H2SO4 --> OsO4 + OsO2 + 2K2SO4 + ... - 2 --> Os8+ | ... + 2 --> Os4+ | ... - қышқылдық қасиетті әлсіздеу көрсетеді және Л.А. Чугаев K2[OsO4(OH)2] түріндегі қосылысты ала білді:
2KOH + OsO4 --> ... ... ... ... Ir + ... 4Ir + ... (III) оксидіне сәйкес келетін Ir(OH)3 натрийдің гексахлороиридат
(III) комплексіне CO2 ... ... ... әсер ету ... ... + 3KOH Ir(OH)3 + 3NaCl + ... - қыздырғанда диспропорцияланады:
4Ir(OH)3 3Ir(OH)4 + Ir
Сілтілік ортада, оттекпен Ir(OH)3 ... (VI) ... ... + 3 O2 --> 4IrO3 + 6H2O
Платина оксиді 5500C - де ... 2 Pt + ... ... ... ... натрий корбанатымен
PtCl4 - натрий гидроксидімен ерітінділерімен қайнату арқылы алады:
2PtCl3 + 3Na2CO3 + nH2O --> ... + 6NaCl + ... + 4NaOH --> PtO2 · 2H2O + ... - қышқыл, суда нашар еритін қаракөк ұнтақ СО2 атмосферасында төмендегі ... ... ... + 4NaOH --> OsO2 · 2H2O + 4NaCl + ... ... еүйіндегі металдарға қарағанда, олардың кесекті түрде (компактный) болуы, олардың тұрақтылығын ... ... ... ... қыздыру олардың галогенидтерін береді:
Os + F2 OsF2 (OsF4, OsF6, OsF8);
Ir + F2 --> IrF2 (IrF4, ... + F2 --> PtF2 (PtF4, ... ... мына ... ... ... ... III томында OsF8 жоққа шығарылады.>>1958 ж. дейін>> OsF6 және OsF8 ... шын ... OsF5 және OsF5 ... табылады>>,-делінеді. Сонымен қатар>>, Краткая химическая энциклопедия>> кітабында ... OsF7 ... ... ал ... ... 47,50С екендігі келтіріледі.
Ал, И.А.Зубович , -М.:Высшая школа,1989.-432 с.оқулығында осмий октафторидінің сумен ... ... ... + 4H2O --> OsO4 + ... OsF8 ... ... ұшырайтын (ауа ылғалы әснріненде) болғандықтан, оның октафториді пікірталас тудырып отырған шығар. Бәрінің де жауабын тәжірибе көрсетеді,ал сіздің бұл мәселеден хабардар ... ... ... ... дихлоридтер түзіледі:
Os + Cl2 -->OsCl2 (OsCl4)
Ir + Cl2 --> IrCl2 (IrCl, IrCl3, ... + Cl2 --> PtCl2 ... ... ... ыдырату арқылы алынады:
H2[PtCl6] --> PtCl4 + 2HCl
Платина металдарының галогенидтері қыздыру барысында ... ... PtCl3 PtCl2 PtClPt + ... PtBr3 PtBr2 Pt + ... PtI3 PtI2 Pt + ... осындай өзгерістер IrCl4, OsCl4, OsI3 үшін де тән:
OsCl4 --> OsCl3 --> OsCl2 --> OsCl --> Os
OsI3 --> OsI2 --> OsI --> Os + ... ... ... қасиет көрсететініне дәлел болатын төмендегі реакциялар:
2 IrF6 + 10 H2O --> 2 Ir(OH)4 + 12 HF + ... ... + O2 --> O2 [PtF6] ... ... ... ... + --> Pt+3 | 1
O2 - --> O2+ | ... + 2 H2O ... сутек,хлорлы сутек қышқылдарымен комплекс түзуге бейім:
OsF4 + 2HF --> ... + 3HCl --> ... + 2HCl --> ... ... ұнтақ,сумен қосылып пентагидрат түзуге бейім.
Аталған металдар азотпен,сутекпен,көміртекпен әрекеттеседі.
Сутек бұл металдар бетінде адсорбцияланып,диссоциацияға ұшырайды, бойына ... ... ... Pt бір ... ... ... 70 көлем бірлігін бойына сіңіреді.Осмий сутегін өте аз сіңіреді.
Жоғары ... ... ... ... ... ... ... өзі бойында көміртекті жақсы тұтады. Мысалы,платинадан жасалған ыдысты күйелі жалындағы көміртек қызған платина бойына көшті.
Лабораторияда платина оймақтарын ... ... ... ... газ жалынына (газовые горелки) қыздырмайды.
Платина металдары халькогенидтерімен, бор және кремниймен ... ... ... ... ... ... бермейтін бинарлы қосылыстар түзеді. (OsS2, OsTe2, PtS2, PtTe2 т.с.с.).
Кесекті түрдегі (компактный) осмий және иридийге қышқылдар, патша арағы әсер ... ал ... ... баяу ... концентрлі тұз қышқылы, патша арағы, су буы қатысында цианды калий платинаны ерітеді:
Pt + 6HCl + O2 --> ... + ... + 18HCl + 4HNO3 --> ... + 4NO + ... + 4KCN + 2H2O --> ... + 2KOH + ... тотықтырғыштар қатысында сілтімен қосып балқытқанда осматтар түзіледі:
Os + 3KNO3 + 2KOH --> K2OsO4 + 3KNO2 + ... + KClO3 + 2KOH --> K2OsO4 + KCl + ... ... ... азот ... қосып қыздырғанда баяу әрекеттесіп OsO4 түзеді.
Os + 4HNO3 + O2 --> OsO4 + 4NO + ... ... ас тұзы ... ... ... ... алады:
Ir + 2Cl2 + 2NaCl --> Na2[IrCl6]
Жоғары қысымда (250 атм..) және ... ... (II) ... ... ... ... ... түзеді:
Os + 5CO Os(CO)5 Os + ... ... ... ... түссіз сұйық,бірті-бірте сары түсті кристалл Os3(CO)12-ге өтеді. Os(CO)5 - жоғары температурада және қысымда осмий (VIII) ... де ... ... + 5CO Os(CO)5 + ... ... + 8CO ... үшін карбонилдер белгілі болғанымен,аталған қосылыстар оған тән емес.
Балқыған сілті,пероксидтер осмий,иридий,платинамен қосылады.
2Os + 4KOH + 3O2 --> 2K2OsO4 + 2H2O
2Ir + 4KOH + 3O2 --> 2K2IrO4 + ... + 4KOH + 3O2 --> ... + ... ... ... ... түзеді және оны арнайы әдебиеттен тереңірек оқыған жөн.Төменде металдардың әртүрлі тотығу дәрежелеріне сәйкес кейбір комплексті қосылыстар түрлерін ... тыс ... үшін ... ... ... ... тетраэдр октаэдр
октаэдр
октаэдр
октаэдр ... ...
- ... ... ...
K2[OsO2Cl4] K2[OsO4] K[OsO3N] ...
- ... ... (NH4)2[IrCl6] Cs2[IrCl6] N+O [IrF6]-
-
-
квадрат
K2[Pt(CN)4] K2[Pt(NO2)4] - [Pt(NH3)6]Cl4 H2[PtCl6] Xe+[PtF6]- ... ... және ... ... ... және оның ... ... (VIII) оксиді катализатор ретінде қолданылады.
OsO4 - ... ... ... және ... мен тіршілік дүниеліктерінің жасушаларын (клеткаларын) зерттеуде пайдаланылады.
OsO4 -- улы, көзге қатты әсер етеді.
Осмиийдің кобальт, вольфрам және өзге ... ... ... ... ... ... көп ұшырайтын тетіктерін және қымбат авторучкалардың жазу пероларының ұшын ... ... ... ... ... ... және қиын балқитын шыныларды үрлейтін түтік-мүштіктер (мундштук)жасалынады.
Иридийді платинаға 10% ... онда ... ... ... үш есе артады. Сонымен қатар, аталған құйма автоматты телефон ... ... ... ажыратып қосқыш тетіктерде қолданылады.
Титанға 0,1% иридий қосу, оның қышқылдарға деген төзімділігін арттырады, ал вольфрам және молибден қосылған аз ... ... ... мен ыстыққа төзімділігін арттырады. Иридий және 40% родий құймасынан термопаралар жасалынады.
Химия және ... ... ... реакторлар ішіндегі қатты заттардың мөлшерін білу қажеттілігі ... Бұл үшін 192Ir ... бар ... пайдаланылады. Изотоптан шыққан γ-сәулелерінің ағыны шихтамен жұтылады, ал шихта жоқ жерінен γ-сәулесі тез өтеді. ... ... ... ... ... қатты заттар шамасы анықталады.
192Ir - электр доғасы арқылы жасалынған металдың ... ... шов) ... жақсы нәтижеге береді. 192Ir арқылы фотопленкада металдардың өзара жалғанбай қалған бөліктері және бөгде қоспалар бірден ... 191Ir ... ... ... ашылады және осы үшін неміс физигі Рудольф Мессбауэр Нобель сыйлығымен марапатталады.
Платина - ... ... ... талмасы бар науқастарға арнайы электрод жасалынады. Аталған электрод науқас жүрегіне орналастырады, ал қабылдағыш ... пен ... ... ... ... ... ... жүрегі қысыла бастаған заматта, генераторды жұмысқа қосады. Генератордан шыққан сигналдар антенна арқылы ... соң ... ... ... импульсті жүйке тамырларына жеткізіп,жүректің жылдам соғуына бұйрық бергізеді. Кейде, жүрек тоқтап қалған жағдайда бұғана жағынан вена қан тамырын ... ... ... ... жайғастырады. Генераторды қосады,шамалыдан соң жүрек жұмысын қайта жалғастырады.
Платина - химия, мұнай химиясы саласында кең қолданылады. Өндірілген ... ... ... катализатор ретінде қолданылады.
Платина катализаторларды үшін олардың жауы (каталический яд) мышьяк және көгерткіш қышқыл (синильная кислота) ... ... ... ... ... үшін ... ... жүйеде 1/20000000 бөлігі болуы жеткілікті.
Платина катализаторлары.
Аммиакта азот (II) оксидіне тотықтыруда;
Сұйық майларды сутектендіріп маргарин алуда;
Ароматты, тұйық, қанықпаған көмірсутектерін, альдегид, ... ... ... (IV) ... ... ... тотықтыруда;
Түрлі витамин алуда қолданылады.
Платина - электротехникада, радиотехникада, өте дәл ... ... ... ... - өте таза ... алатын ыдыстар жасауда, жебір (агрессивный) заттармен жұмыс жүргізетін құралдар ... ... ... ... ... ... ... құймалары тіс протездерін жасуда кең қолданыс табады. Платинамен жұқа етіп металл беттері қапталады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* ... Б.Т., ... Н.Н. ... ... Алматы, Ана тілі 1992ж
* АханбаевК. Химия негіздері, Алматы, Ана тілі, ... ... А ... ... 1 том, ... ... Утелбаева А,Уталбаев Б. Химия, 5 том Алматы 2006ж.
* Утелбаева А,Утелбаев Б. Химия, 6 том, Алматы ... ... Ж. ... және аналитикалық химия, Алматы, 2003ж

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2010-2012 жылдары аралығында атмосфералық жауын-шашынның химиялық құрамының өзгеруі46 бет
Зертханалық жағдайда топырақтың мұнай және мұнай өнімдерімен (дизель жанармайы мысалында) ластануы жағдайындағы (Heliantus annuus L. және Avena sativa L) өсімдіктерінің вегетативтік мүшелерінің анатомиялық құрылымының өзгерістерін зерттеу жолдары50 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
Cілтілік және сілтілік жер металдардарға сипаттама7 бет
XVIII ғасыр ортасындағы тірі табиғат туралы метафизикалық ұғымдар13 бет
«Қараарна мұнай кен орындарының топырағының ауыр металдармен ластануы»51 бет
Адам үшін қауіпті улы ауыр металдар12 бет
Алматы қаласында ауыр металдар мөлшері бойынша жерді аумақтарға бөлу83 бет
Алюминий металлургиясы31 бет
Ароматты қатары бар нитроқосылысты жарылғыш заттың (ЖЗ) көмір кенішіндегі метанға қауіпті аудандарының өртке қауіптілігін төмендету37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь