Химиялық заттардың әр түрлі ортада таралуы

1.Химиялық заттардың әр түрлі ортада таралуы.
2.Абиотикалық айналым
3.Тотығу. тотықсыздану ,гидролиттік процестер
Қолданылған әдебиеттер
Биосферадағы биохимиялық циклдер және зат айналымы. Миллиардтаған жылдар барысында тірі ағзалардың көбеюі, өсуі, зат алмасуы мен белсенділігі, планетаның беткі бөлігін толық өзгеріске ұшыратты.
Ағзалардың түрлерінің барлық массасын В.И.Вернадский Жердің тірі заты деп атаған.
Тірі заттың химиялық құрамына өлі табиғатты құрайтын атомдар кіреді, бірақ олар басқаша қатынаста болады. Зат алмасу барысында тірі ағзалар үнемі табиғаттағы химиялық элементтердің таралуын өзгертіп отырады. Миллиардтаған жылдар барысында фотосинтездеуші ағзалар күн энергиясының орасан мол шамасын химиялық жұмысқа айналдырады. Оның қорының бір бөлігі көмір кен орындары және басқа да органикалық заттар-мұнай, торф т.б. түрінде жиналады.
1.Мукатаева Ж.С. Химиялық экология практикумы.-Алматы,2010.-85 б.
2.Исидоров В.А. Экологическая химия: Учебное пособие для вузов. – СПб: Химиздат, 2001.-304с
3. Скурлатов Ю.И., Дука Г.Г., мизити А. Введение в экологическую химию:
Учебное пособие для хим. и хим.-технолог.спец.вузов-М.: Высшая школа, 1994.-309с
4. Панин М.С. Химическая экология: учебник для вузов.- Семипалатинск, 2002.- 825с.
5. Богдановский Г.А. Химическая экология: Учебное пособие. – М., 1994. -225с.
6. Беспамятнов Г.П. предельно-допустимые концентрации химических веществ в окружающей среде. – Л.: Химия, 1985. -528 с.
7. Скурлатов Ю.И., Дука Г.Г., Мизити А. Введение в экологическую химию. – М.: высшая школа, 1994.-399с
8. Орлов Д.С. Экология и охрана биосферы при химическом загрязнении.- М.: Высшая школа, 2002.-334с
9. Корте Ф. Экологическая химия.-М.: Мир, 1997.-396с
        
        Жоспар:
1.Химиялық заттардың әр түрлі ортада таралуы.
2.Абиотикалық айналым
3.Тотығу- тотықсыздану ,гидролиттік процестер
Биосферадағы биохимиялық циклдер және зат айналымы. Миллиардтаған жылдар ... тірі ... ... өсуі, зат алмасуы мен белсенділігі, планетаның беткі бөлігін толық өзгеріске ... ... ... ... массасын В.И.Вернадский Жердің тірі заты деп атаған.
Тірі ... ... ... өлі ... ... ... кіреді, бірақ олар басқаша қатынаста болады. Зат алмасу барысында тірі ... ... ... ... ... ... өзгертіп отырады. Миллиардтаған жылдар барысында фотосинтездеуші ағзалар күн ... ... мол ... ... ... ... Оның қорының бір бөлігі көмір кен орындары және басқа да органикалық ... торф т.б. ... ...
Фотоцинтез есебінен атмосферада оттегі жиналады. Жердің дамуының ертедегі кезеңдерінде атмосферада басқа газдар ... ... ... ... ... ... газы. Оттегіден озон қабаты пайда болды. Бұл газдың молекулалары оттегінің үш ... ... (О3), ол ... сәулелердің молекулалық оттегіне әсер етуі нәтижесінде түзіледі. Тіршіліктің өзі ультракүлгін сәулелердің басым бөлігін ұстап қалатын атмосфераның қорғаныштық қабатын жасады. ... ... ... ... көп бөлігі тірі ағзалардың тыныс алуы немесе органикалық отынның жануы нәтижесінде түзілген.
Тірі ағзалардың әсерінен көптеген Жердегі тау жыныстары ... ... ... ... ... ... ортадан олардың мөлшерінен анағұрлым көп шамасын таңдамалы түрде сіңіріп, денесінде жинай алады. Мысалы, көптеген теңіз жануарлары өздерінің қаңқасында ... ... ... ... ... ... соң су түбінде шөгінді жыныстарды: ізбес тас, бор, фосфориттер т.б. түзеді. Оларды органогенді элементтер деп ... ... ... ... ... қабаты қалыптасқан. Топырақтағы минералдық компоненттер, ыдырап жатқан органикалық ... мен ... ... және макроорганизмдердің бір-бірімен тығыз байланыстылығы сонша, В.И.Вернадский оны ерекше, табиғаттың биокосты заты деп атады. Әлемдік мұхиттың суларында да ... ... ... ағзалар құрылықтың тау жыныстарының желденнуі мен бұзылуында ерекше рөл атқарады. Олар өлі органикалық затты ... ... ... ... атмосферасын, мұқитың суының құрамын өзгертіп, өзен қабатын, топырақ , көптеген тау ... ... Тау ... ... ... ... өсімдіктер жасайтын микроклимат үлкен рөл атқара бастады, Жердің климаты да өзгерді. Тіршілік биосферадағы биологиялық зат айналымын жүзеге асыра ... ... және ... ... ... ... тұрақты жағдайларды қамтамасыз етеді. Тірі ағзалар биосферада маңызды биогенді элементтердің зат айналымын жүзеге асырады. Олар ... тірі ... ... ... өтіп ... Бұл ... екі ... топқа бөлінеді: газдардың айналымы және шөгінді заттар айналымы. ... ... ... көзі - ... (көміртегі, оттегі, азот), екіншісінде -таулы шөгінді жыныстар( фосфор, күкірт және т.б. ) болып ... ... үшін ... көзі ... немесе суда еріген көмірқышқыл газы болып табылады. Өсімдіктер түзген органикалық заттың құрамында ... ... ... ... тірі не өлі ... ... ... өтіп, тыныс алу, ашу немесе отынның жануы ... ... газы ... ... қайтады.
Азот айналымы. Өсімдіктер азотты ыдыраған өлі органикалық заттан алады. Бактериялар ақуыздардың азотын өсімдіктер ... ... ... ... ... бос азотты өсімдіктер тікелей сіңіре алмайды. Бактериялар мен көк жасыл балдырлар атмосфералық азотты байланыстырып, ... ... ... ... ... ... түйнектер түзетін азот-фиксациялаушы бактериялармен симбиоз түзеді. өлген өсімдіктерден немесе жануарлардың өлекселерінен бактериялардың басқа топтарының іс-әрекеті нәтижесінде бос түрге ... де ... ... ... ... мен ... зат ... Фосфор мен күкірт тау жыныстарында болады. Тау ... ... мен ... әсерінен топыраққа өтеді де, оларды өсімдіктер пайдаланады. Редуцент-ағзалардың тіршілік ... ... олар ... ... ... Азот пен фосфор қосылыстарының бір бөлігін жауын сулары өзендерге, одан теңіз бен мұхитқа қарай ... оны ... ... Ең соңында өлі органикалық заттың құрамында олар су түбіне шөгіп, қайтадан тау жыныстарына кіреді.
Оттегінің циклі. ... ... ... ... 2000 ... ... 2 ... жүріп өтеді. Бұл заттардың атомдары Жер шарында әр түрлі тірі зат арқылы өткен.
Биосфера ұзақ даму ... ... ... Бұл ... тіршілік формасын өзгертіп, судан құрлыққа шығып, зат айналымның жүйесін өзгертті.
Атмосферадағы оттегінің мөлшері біртіндеп артты. ... 600 ... зат ... ... мен ... ... ... деңгейіне жақындады. Биосфера үлкен, үйлесімді экожүйе ретінде жұмыс істейді. Ондағы ағзалар тек ... ... ... қана ... ... де ... ... жағдайларды жасайды.
Биосфераның эволюциясы. 1926 жылы Ленинград ... үш ... соң ... және ... Берлинде В.И.Вернадскийдің деген жалпы атпен , атты очерктері жарық көрді.
Біздің өмір сүріп отырған Жер планетасындағы озон ... 15 ... ... 100 км биіктікке дейін жетеді. Алайда, 50 км-дан ары қарайғы бөлігінде озонның ... тым аз, ... 0,001%. Озон ... ... ... ... біз көріп отырғандай болмайды. Озон қабаты ұстап қалатын күннің ультра-күлгін сәулелері жер бетіне тікелей өтіп ... ... онда ... 10 ... ... ... ғана тіршілік етуге болар еді. Себебі, он метр тереңдікте ультра-күлгін сәулелердің кері әсері болмайды.
Зерттеуші ғалымдар ауаға шығарылатын зиянды да улы ... ... ... ... озон ... ... түсе бастаған сыңай байқатып отыр. Бірақ озон қабаты өзінің 1980-інші жылғы ... ... ... деп ... ғалымдар. Жерді күннің зиянды сәулелерінен қорғайтын озон қабаты - құрамында хлор мен ... бар ... және ... ... ... сұйық газдардың әсерінен жұқарады.
Озон қабатының қалыңдығын есептейтін бірлік -- Добсон бірлігі (ағылшынша: Dobson Unite) DU. Ол ... ... 100 DU = 1 мм, ... 100 ... ... ... қабаттың қалыңдығының 1 мм-ге тең екендігін көрсетеді.
Озон ... ... мен ... ... ... -- ... бір бөлігі. Ол -- озоносфера қабаты, 15 - 50 км биіктікте болады. Экватордан полюстерге ... озон ... ... ... Бұл ... ... бай ... ультра-күлгін сәулелері O2 формасындағы оттегіні O3 формалы озотқа айналдырады (3 O2 --> 2 O3). ... ... ... ... байланысты (175 -- 200 нм, кейде 242 нм-не дейінгі аралықтағы толқын ұзындығы) кейде озоннан O2 ... ... ... ... (2 O3 --> 3 O2). ... екі ... ... да ультра-күлгін сәулелердің энергиясының көмегімен іске асады. Озон қабатын үнемі екі процесс арқылы толықтырып тұратын цикл Озон-Оттегі циклі деп ... ... ... озон ... химиялық рефкцияны1930 жылы Сидней Чэпман ұсынды. Соның құрметіне ... ... деп ... ... ең тығыз бөлігі 20-25 км биіктікте орналасса, көлемі ең үлкен бөлігі 40 км ... ... ... озон ... жинап алып жердегі қалыпты жағдайдағы қысыммен (pn = 101.325 Pa = 101.325 N/m² = 1013,25 hPa = 101,325 kPa = 1,01325 bar) ... ... онда ... 3-4 мм ... ... ... озон ... еді (экватор маңында жұқа, полюстерде қалың қабат болады). Басқа да ауа қабаттарындағы газдармен салыстырсақ ... ... мен ... ... ... ... 8 км болар еді.
Озон қабатының тарихы
Осыдан 3,5 млрд. жыл бұрын Жер планетасының атмосферасында оттегі (O2) мүлдем болмаған. Жер бетінде ... ... ... және Цианобактериялардың (жасыл балдырлы бактериялар) күн сәулесін пайдалана отырып судан электрондарды алуы кезінде молекулалы оттегі (O2) мен сутегі йондарын (H+) ... ... ... ... ... кең ... бұл ... оттегінің түзілуіне байланысты Оксигенді фотосинтез деп атаймыз. Түзілген оттегі атомдары алғашында судағы металл-йондарын, әсіресе, Fe2+ йонын ... ... ... ... ... көтеріледі. Жоғарыда аталған процесстің арқасында аспанның стратосфера қабатында оттегі қабаты түзіліп, күннің ультра-күлгін сәулелерінен бөлінетін энергияның қатысуымен озон түзілді.
Тарихи ... ... озон ... ... Шарль Фабри (Charles Fabry) және Анри Буиссон (Henri Buisson) атты екі француз ... ... Олар 1913 жылы ... ... арқылы спектроскопиялық өлшеулер жүргізу арқылы атмосфераның жоғарғы бөлігіндегі озон қабатын ашқан.
1994 жылы БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы ... ... ... Озон ... ... ... етіп ... қабатының қызметі
Жерде озонның 6-10% концентрациясы бар, аз мөлшерде болғандықтан тіршілік етушілерге зияны жоқ. Ал ... озон өте ... газ. ... ... ... ... ... Негізінде, озонның орташа концентрация мөлшері 8 ... ... Озон ... ... ... -- күн ... ... ультра-күлгін сәулелерді жер бетіне жібермей, өзінің бойына сіңіріп ұстап қалу. Осылайша жер бетіндегі тіршілік иелері күннің кері ... ... ... ... озон қабатының белгілі бір аймағындағы озонның дефициттік мөлшері 30%-дан асса, онда ол жерде Озон тесігі бар деп ... ... ... озонды жоюға әкеліп соғады.
Адам баласының абайсыздығына байланысты озон қабаты ұзақ ... бері ... ... Оның ... ... ... ... Ғарыш кемелерін ұшыру салдарынан озон қабаты тесіледі. Жыртылған тесіктер ұзақ ... бойы ... тұра ... 12-16 шақырым биіктікте ұшатын ұшақтар да озон қабатына қауіп ... ... 12 ... ... ... озон ... ... септігін тигізеді.3. Атмосфераға фреондардың тасталуы. Озон қабатының тесілуіне ең ... ... ... хлор мен оның ... ... Хлордың көп бөлігі атмосфераға фреондардың ыдырауы арқылы тарайды. Ол әкеп ... ... ... бір атомы көп озонды құртуға қызмет етеді. Оның қоспасы ауада 50-120 жылға ... ... ... ... ... температурасында көлемін көбейтетіндіктен, аэрозоль ретінде пайдаланып келеді.Озон қабатының тесілуінен адам баласы ісік ауруына шалдығады екен. Сонымен ... тері ... көз ... ... ... ... ... келтіреді.
Жердiң озон қабатының бұзылуы адам, жануарлар, өсiмдiктер мен микроорганизмдер тiршiлiгi үшiн ықтимал қатер болып табылады. 1973 жылдан бергi байқаулар Қазақстанның ... озон ... ... 5-7%-кe ... ... ... ... сәйкес қабылданған, озон қабатын бұзатын заттарды пайдалануды реттеу жөнiндегi шаралар әлемде 1986 ... ... ... оның 10 eceгe азаюына ықпал еттi. Бiздiң ел озон қабатын ... ... ... ... 1998 жылы ... ... уақытта Қазақстанда озон бұзғыш заттарды (ОБЗ) пайдалануды қысқарту және оларды айналымнан алып қою, озон қабатын бұзбайтын заттарды ... жаңа ... ... ... жұмыстар жүргізілуде. Озон қабатын бұзу қатерiн жоюдың ... ... ... ... ... ОБЗ ... ... бас тартуды және оларды қауiпсiз жоюды қамтамасыз ету, ОБЗ-дың заңсыз айналымының алдын алу және қолға алынған күш-жiгердiң табыстылығына көз жеткiзу үшiн ... оның ... ... ... ... ... 2004 жылдың барысында ОБЗ пайдаланатын кәсiпорындардың қызметiн лицензиялау жөнiндегi қажеттi нормативтiк құқықтық актiлердi қабылдау, ОБЗ ... ... ... ... ... және ... ... озон қабатының жай-күйiн зерделеу жөнiнде iргелi ғылыми зерттеулер жүргiзудi ... ... жаңа ... ... жолымен ОБЗ пайдалануды қысқарту және қолданыстан алу жөнiндегi жұмыстарды жалғастыру қажет болады. Осы iс-шараларды жүргiзу нәтижесiнде ОБЗ шығарындысы ... ол ... озон ... ... ... ... болды
Озон қабатын қорғау.
Озон қабатын қорғау шаралары алғаш рет озон ... ... ... ... ... ... болғаннан бері қолға алынып келеді. Бірақ алғашқы кезде белсенді түрде жұмстар жасалынбады. 1985 жылы озон тесігі ... ... ... озон қабатын қорғау мәселесі әлемдік қауымдастықта басымдыққа ие болды.
* ... ... ... ... Вена конвенциясы
1985 жылы 22 наурызда "Озон қабатын ... ... Вена ... ... ... ... ... және негізгі зертеулер жүргізу мен озон қабатын қорғау үшін озонды құртатын зиянды заттарды ... ... ... ... "Озон қабатын құртатын заттар жайындағы" Монреаль протоколы
1987 жылы 16 қыркүйекте "Озон қабатын құртатын заттар жайындағы" Монреаль протоколы қабылданды. Протоколға кейннен ... ... ... отырды. Осы протоколдың арқасында 2050 жылға дейінгі ... ... ... ... ... ... кейін өндірістік технология саласында біраз өзгерістер болып, 1986 жылы әлемдегі Хлор-фтор-карбоны органикалық қосылысының мөлшері 1 100 000 ... ... ... 2001 жылы бұл ... ... 110 000 ... ... жаңбырлардың себептері мен зардаптары. Қышқыл жауындардың пайда болуының ... ... ... қос ... ... ... ... Су буының қатысуында күкіртті ангидрид күкірт қышқылының ерітіндісіне айналады.
Осындай жолмен көмірқышқыл газы мен азот ... ... мен азот ... ... ... органикалық қышқылдар мен басқа да қосылыстар араласып қышқыл реакциясы бар ерітінді береді.
Қашқыл жауын-шашындар деп - ... ... ... ... ... ... ... жоғары жаңбыр мен қардан жаууын айтады. Осындай ... ... су ... мен ... ... көтерімді бұл жағдай топырақтың өнімділігін азайтып судағы тіршілік жағдайларды қыйындатады.
Қышқылдың жауын-шашынға әкелетін ... - ... ... ... ... су ... мен қосылып күкірт қышқылының ерітіндісіне айналады. Осы ... ... ... мен азот ... ... және озот ... ... көздерімен қосылып қышқылдық жауындар судың қышқылдығы мен тұздылығын көбейтеді. Көптеген гидробионттер осы көрсеткіштердің өзгерісіне өте сезімтал келеді. Қазіргі уақытта жер ... ... ... ... ... ... көлдер бар. Швецияның, Норвегияның ж/е Канаданың көлдері мен өзендерінің 20%-де тіршілік иелері жоқ. Мысалы: тек Швецияның 14000 көлінде аса ... ... ... ал 2200 ... ... ... иелері жоқ. Қышқылдық жауын-шашындар ж/е атмосфералық ластанудың орманға әсері.
Бұл факторлар орман ағаштары мен басқа да өсімдіктерге ... зор зиян ... ... ... топырақ пен өсімдіктердің биогенді элементтердің (кальций, магний, калий) қанттардың ақуыздардың, аминқышқылдың азаюына ... ... ... ... ... ... олардың ішіне патогендік бактериялар мен грибтардың кіруіне осылармен қоректенетін көптеген жәндіктердің пайда болуына ... ... ... ... ... өнімділігі төмендейді,ал кейде олардың жалпылама өнімі болуы мүмкін. Осындай жаңбырлардың әсерінен ... мен ... ауыр ... ... ... ал олар ағаштардың түбірлерін бүлдіреді. Инфекциялардың кіруіне жағдай жасайды, осының нәтижесінде ағаштардың тым ерте ... ... ... ... ... ... ... аса сезімтал келеді.
Қышқылдық жауын-шашындардың әсері әр-түрлі. Олар ... су ... ... ... ... және тағы ... обьектілерге зиянды әсер етеді. Қышқылдық жауын-шашындардың топыраққа әсері.
Топыраққа түскен буындай жауын катиондардың шайылуын ... ... азот ... ж/е ... ... ... белсенеділігін азайтады.
Қышқыл жауындармен олардың әсерінен босап шыққан химиялық ... жер асты ... су ... су ... ... ауыз ... сапасын нашарлатады. Қышқыл жауын-шашындардың су экожүйелеріне әсері.
Олар ағаштардың сыртқы қабықтарын бүлдіріп, олардың ішіне патогендік ... мен ... ... осылармен қоректенетін көптеген жәндіктердің пайда болуына жағдай жасайды. Осының нәтижесінде фитоциноздардың өнімділігі төмендейді,ал кейде олардың жалпылама өнімі болуы мүмкін. Осындай ... ... ... мен ... ауыр ... әсері күшейеді, ал олар ағаштардың түбірлерін бүлдіреді. Инфекциялардың кіруіне жағдай ... ... ... ағаштардың тым ерте қартаюы болады. Қышқылды жауын ... ... ... аса ... келеді.
Қышқылды жаңбырлар. Күкірттің оксидтері сумен әрекеттесу нәтижесінде Н2SO3 және Н2SO4 түзеді:
SO2 + H2O = ... + H2O = ... NO2 ... ... ... нәтижесінде азот қышқылы түзіледі:
2NO2 + H2O = HNO3 + ... ... рН

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
Жасушадағы зат алмасу және энергияның айналымы7 бет
Химиядан есептерді шығарудың әдістемесі60 бет
Өндірісте химялық диоксинмен улану 4 бет
"ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары"14 бет
"Ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары."4 бет
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
"Қазақ жеріндегі исламның таралуы."96 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Corel Draw программасын түрлі графикалық бейнелерді өңдеуге қолданудың әдістемелік негіздері21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь