Химиялық қалдықтардың жіктелуі

1.Химиялық қалдықтардың жіктелуі.
2.Қалдықтардың физика.химиялық қасиеттері
3. Химиялық қалдықтарды өңдеу әдістері.
4. Қалдықтарды көму.
Қолданылған әдебиеттер
Қалдықтардың классификациясы келесі белгілер бойынша айқындалады:
• қалдық түзілу орны (өндіріс саласына байланысты);
• өндіріс циклініңкезеңі;
• қалдықтүрі;
• қоршағанортағажәнеадамғазияндыәсері;
• қолданубағыты;
• қолданысэффектісі;
• утильдеутехнологиясыныңқаншалықтықарастырылып, зерттелгені.
Отандық стандарт бойынша «Зияндызаттарклассификациясыжәнеортаққауіпсіздікталаптары», барлықөндірісқалдықтарықауіптілігібойынша 4 классқажіктеледі: біріншіклассқа – аса қауіпті, екіншіклассқа – жоғарықауіпті, үшіншіклассқа – орташақауіпті, ал төртіншіклассқа –қауіптілігі аз қалдықтаржатады.
Егер де қалдықтардасынап, калий хлорқышқылы, үшхлорлы сурьма, мышьяк оксидіжәнебасқа да улызаттарболса, оларбіріншіклассқажатқызылады.
1. Ақбасова., Г.Ә.Саинова «Экология» Алматы., 2003ж.185бет.
2. Корте Ф. Экологическая химия. -Изд-во "Мир", 1997.-395с.
3. Исидоров В.А. Экологическая химия: Учебное пособие для вузов. -СПб:
Химиздат, 2001.-672с.
4. А.Т. Тұрарбеков. Жалпы экология., Астана-2009ж.
5. Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. Экологиядан оқу-әдістемелік құрал. – А, 2000
6. Ф.И.Фурсов «Экологические проблемы окружающей среды». Алма-ата. «Ана-тілі». 1991ж.
7. Сихымбаев Ә.Е. Тастанов Е.А. Сихымбаев С.М. Кемелбекова Г.Ә. Экология негіздері және табиғатты - қорғаудың қысқаша курсы Шымкент -2003
8. Сағымбаева Ғ.К. Экология негіздері Алматы 1995
9. Молдахметов З.М. Экология негіздері. - Карағанды, - 2002.
        
        Жоспар:
1.Химиялық қалдықтардың жіктелуі.
2.Қалдықтардың физика-химиялық қасиеттері
3. Химиялық қалдықтарды өңдеу әдістері.
4. Қалдықтарды көму.
Қалдықтардың классификациясы келесі белгілер бойынша ... ... ... орны ... саласына байланысты);
* өндіріс циклінің кезеңі;
* қалдық түрі;
* қоршаған ортаға және адамға зиянды әсері;
* ... ... ... эффектісі;
* утильдеу технологиясының қаншалықты қарастырылып, зерттелгені.
Отандық стандарт бойынша , барлық өндіріс қалдықтары қауіптілігі бойынша 4 классқа ... ... ... - аса қауіпті, екінші классқа - жоғары қауіпті, үшінші классқа - ... ... ал ... ... - ... аз ... жатады.
Егер де қалдықтарда сынап, калий хлорқышқылы, үшхлорлы сурьма, мышьяк оксиді және басқа да улы заттар ... олар ... ... жатқызылады.
Хлорлы никель, хлорлы медь болатын болса екінші классқа ... ... ... ... ... ... оларды екінші ретті пайдалануға асыру және ол ... ... ... ... ... ... ... Барлық қатты өндірістік қалдықтарды 2 түрге бөлеміз :
1 улы қалдықтар
2 улы емес қалдықтар
Улы қалдықтар өзі бірнеше топқа жіктеледі, ... ... ... ... ... ... бар ... емес қатты қалдықтар және шламдар, сынабы бар ... ... ... ... сурьма, висмут,кобальт және т.б. қалдықтар;
* құрамында фосфор және фторы бар қалдықтар мен шламдар, қолданысқа жарамайтын және тыйым салынған пестицидтер;
* гальваникалық ... ... ... және ... қалдықтар;
* хромқұрамды қалдықтар,шламдар,темір карбонильдері бар қалдықтар.
Улы қалдықтарды жиюдың, жинақтаудың, зиянсыздандырудың және көмудің тәсілдері мен ... ... ... ... ... ... отырып жүзеге асырылуы тиіс, сонымен бірге жұмысшылардың қауіпсіздігін, қоршаған территорияның ластануын болдырмауды және қамтамасыз етуі керек.
Құрамында улы ... бар ... ... ... ... ... ... өндіріс алаңдарында шламды жинағыштарды және шлам жиналуын ... ... ... Улы ... ... зиянсыздандыру, өңдеу және көму.
Қалдықтарды зиянсыздандыру төрт әдіс бойынша: жағу, химиялық немесе биологиялық жолмен нейтралдау, көму арқылы жүргізіледі.
Әртүрлі жылу физикалық ... бар ... ... ... арналған қондырғылардың конструкциялары жасалған. Кейбір өнеркәсіптерде жағу процесі қазандықтың күш беретін қондырғыларында ... Жағу ... ... ... ... көп жылу ... қасиет беріп жанғыш затқа айналдырады. Жанғыш қалдықтардың бәрі жағылады. Қалдықтарды жығудуды 1000-1200°С шамасында жүргізген орынды, себебі бұл жағдайда атмосфераға ... ... ... ... ... ... ... төмендейді.
Бірқатар елдерде қауіпті қалдықтарды жағуға өте жоғары температураны ұстай алатын цементтік пештер қолданылады. Негізінде цементтік пеште химиялық таэартуға пайдаланылған өнеркәсіп ... ... ... бояу сұйылтқыштары мен олардың қалғындылары,қолданылған майлар және жанғанда көп жылу ... ... ... ... ... ... ... жою үшін жағу әдісін қолданған тиімді келеді,себебі оларды жаққанда бөлінген ... ... ... ... ... ... біраз отынның мөлшері қысқартылады.
Жанбайтын улы қатты және паста тәрізді 2-ші және 32-ші кластық ... ... ... ... ... ... саздан немесе бетоннан жасалған шұңқырларға көму арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстанда ең кңеңінен қолданылатын әдіске бір қалдықтың ... ... ... ... ... жатады. Мысалы, байыту фабрикаларының сілтілі сұйық қалдықтары мен зауыттардан шығатын қышқылды ерітінділерді арнайы тұндырғыш-тоғандарға бір-бірін нейтралдау үшін ... ... ... ... ... ... зауыттардан шығатын күкіртті смолалы заттарды нейтралдауға азот тыңайтқыштарын өндіретін ... әкті ... ... ... ... Ал көмірді кокстауда бөлініп шығатын құрамында күкіртті сутегі бар газ амиак ... ... улы емес ... ... ... ашық ... сақталынады немесе жәй көміледі.
Тікелей қоршаған ортаны қорғауға бағытталған биотехнология әдістері соңғы кезде қарқынды түрде дами ... ... ... ... дамыған бағыттарына мыналар жатады:
* ақаба суларды биологиялық жолмен тазалау;
* қатты ... ... ... ... (ақаба судың түбіне жиналатын ұсақ тозаңды тұнбаны пайдаға асыру, қатты тұрмыстық қалдықтарды өңдеу,қауіпті өнеркәсіп қалдықтарын ... мен ... ... ... ... ... жолмен тазалау;
* қоршаған ортадағы ксенобиотиктерді (тірі организмдерге жат химиялық заттектер) биодеграциялау;
* органикалық химия қалдықтарымен және ... ... ... ... ... рекультива циялау;
* органикалық қалдықтарды және биомассаны пайдалану арқылы ... ... ... ... ... ... ету (биогаз және екінші реттік отын ... алу, ... ... трансформациясы және т.б.);
- аурулар мен ауыл шаруашылық мәдени дақылдарының зиянкестерімен күресуге химиялық пестицидтерге альтернативті қауіпті емес ... ... ... жасау.
2. Полигондар - бұл кәдеге асыруға жатпайтын өнеркәсіп ... ... мен ... ... ... табиғат қорғау құрылыстары. Полигон құрудың негізгі мақсаты- қалдықтарды көмуге бөлінген жерді экономикалық тұрғыдан ... ... ... ... топырақты, атмосфераны, жер асты мен бетіндегі суларды улы компоненттермен ластанудан сақтау.
Полигон ретінде ... жер 20-25 ... ... ... ... Олар ... аймақтан аулақтандырылады, санитарлық қорғау зонасының ені 3км-ге тең болуға тиіс. Полигонның алшағы ауылшаруашылық егістік жерден және транзитті жолдардан 200м-ден, орман ... ... кем ... ... ... ... ... көгалдандыру және периметр бойымен ені 50 метрдей келетінорман қорғау ... ... ... ... суды ... мен ... ... қызмет мекемелерімен келісілген нұсқауларда полигонға қабылданатын және қабылдауға жатпайтын улы қалдықтардың түрлері анық көрсетіледі. Қалдықтар міндетті түрде паспорттандырудан өтккізіледі. Әр ... ... ... ережелерді негізге ала отырып, қалдықтарды жинауға, сақтауға, буып-түюге, тасымалдауға, көмуге,т.б. істерге қатысатын ... ... ... техникасының нұсқауларын жасайды. Полигон басшыларымен және жергілікті санитарлық эпидемиологиялық қызмет мекемесімен ... ... бұл ... өнеркәсіп мекемесінің басшысы бекітеді.
Дүние жүзі бойынша іс жүзінде қатты ... ... (ҚТҚ) ... ... ... ...
* көму және жарым-жартылай өңдеу жұмыстарын жүргізуге арнайы полигондар салу;
* азот тыңайтқыштарын немесе биоотынды компостау (қордалау) ... ... ... ... ... ... жағу;
* ферментациялау (мал шаруашылығының ағындарынан биогаз алу);
бастапқы сорттау,пайдаға асыру және қалдықтардағы құнды компоненттерді пайдалану;
* қатты ... ... ... - ... жоғары температурада (шамааен 1700°С) қыздыру.
Қалдықтарды орналастыру үшін арнайы объектілер жасалады (полигондар,шлам сақтау орындары,тау жыныстарының үйінділерін сақтайтын жерлер және ... ... ... ... алдында геологиялық, гидрогеологиялық және басқа да барлау жұмыстары жүргізіледі, осыны ... ала ... ... ... сараптау қорытындысы жасалып, полигонға рұқсат беріледі.
3. Қалдықтар - потенциалды шикізат көзі.
Қалдықтарды қосымша шикізат ретінде тиімді пайдалану көптеген проблемалардың шешу ... ... ... ... ... қайтадан қолдану қоршаған ортаны қорғаумен, бастапқы материалдарды,
Электр энергияны үнемдеумен, еңбек ... ... ... ... ... ... жол ... Біздің халық шаруашылығымыз жыл сайын шығатын қалдықтардың көлемі 1 миллиард тоннадай. Статистикалық ... ... ... елде ... ... өндіріс қалдықтарының көлемі 20 млрд.т шамасында. Оның іщінде 5,2 млрд.т түсті металургия өндірісінің меншігіне жатады (4 млрд. т-тау-кен ... 1,1 ... т ... ... және 105 млн. т ... ... ... шыққан қалдықтар). Сонымен қатар әр түрлі қоймалар мен кен байыту фабрикаларының тұндырғыштарында көп мөлшерде сұйық қалдықтар жинақталған. ... 70-75 % -і ... ... 20%-і ... және қалғандары металургия кәсіпорындарынан пайда болады.
Маңызды щикізат қорына ... ... күл мен ... ... ... Осы құнды материалдардың қазіргі кезде 20%-тен аспайтын бөлігі ғана өнделінеді. Күл негізінде цементке толтырғыш ретінде ... ... ... ... 1,3 т ... ... күлі 1 т цементтің орнын толтырады. Қоңыр көмір күлінің құрамында 5-30% темірдің оксиді,30% әк және ... ... ... ... ... бар екендігіне байланысты металлургияда оны темір концентратын алу үшін пайдалануға мүмкіндік бар.
Қазақстанның түсті және қара металлургия саласындағы көптеген өнеркәсіптерден бөлініп ... ... ... ... ... шикізат ретінде пайдаланылып келеді. Металлургия өнеркәсіптерінің құрамында күкірті бар ... ... ... ... құны, сонымен қатар, 1 т өнімге жұмсалған қаржының үлес салмағы табиғи шикізаттан ... ... ... ... 20еседей төмен.
Кені бар шикізат кешенді түрде пайдалануды мақсатқа ала отырып, Орталық және Солтүстік Қазақстанда ... ... ... ... арқылы азот, фосфор және басқа да минералдық тыңайтқыштарды өндіруге бағытталған химия өнеркәсібі дамуда.
Азот тыңайтқыштарын алуға оттекті өндіргенде шыққан ... ... ... ... ... рудаларды күйдіргенде бөлінген газдардан алынған күкірт қышқылы аммоний ... ... және ... алуға қолданылады.
Дүние жүзінің көптеген елдерінде шыны бұйымдар қалдықтарын тиімді пайдалану жүзеге асырылуда. Батыс Еуропаның 17 елінде шыны ыдыстарын ... ... ... шыны ыдыстар жөніндегі федерация қадағалап және үйлестіріп отырады. Барлық елдерде түсті шынылар ... ... ... ... Шыны ... халықтан жинап отыру жақсы ұйымдастырылған.
Екінші реттік энергоресурстарды тиімді пайдаланудың халықшаруашылық маңызы өте зор. Екінші реттік ... ... ... тап осы ... ... қалдықтарының, жанама және аралық өнімдерінің энергетикалық потенциалдары. Екінші реттік энергоресурстар 3 топқа бөлінеді:
жанғыштар (Н2,СН4,СО, пеш газдары. май, шайыр, ... және ... ... ... ... ... өнімдердікі, суытылатын сыдыкі, экзотермиялық реакциялардыкі);
технологиялық аппараттардан шығатын газ бен сұйықтық- тардың қысымы.
Екінші реттік энергоресурстар химиялық өндірістің ... ... ... шығаратын және мұнай-химия салаларында пайдаланылады. Жанғыштар қазандықтарда отын ретінде қолданылады. Бөлінгенжылу қалдықтарды өңдейтін қондырғыларда, жылу айырбастағыштарда кейбір ... ... ... осы ... ... тұтыну қажеттілігін төмендетуге болады. Қысым утилизациялық турбиналарда компрессорларды, насостарды, желдеткіштерді жұмыс істетуге ... және ... ... ... ... энергетикалық ресурстарды жүзеге асыру жылу мен энергияны үнемдеумен қатар,атмосфераға бөлінетін жылу мөлшерін ... ... ... ... ... ... комбинатына қарасты зауыттың жылу электр орталығында барлық қазандықтар екінщі реттік ресурстарды пайдалану арқылы жұмыс істеуде.
Құс фабрикаларында қалдық болып ... ... құс ... ... ... мал жемін-құрамында 85%-ке дейін белогы бар ұн алуға арзан шикізат ретінде ... ... ... Германияда жақсы жолға қойылған,3 т қалдықтан 1,2 т ұн алынады.
Биогаз дегеніміз органикалық қалдықтардың (көн, сабан,арам шөптер,ағаш ұнтағы, т.б.) немесе ... да ... ... қалдықтардың ыдырау процестерінде пайда болатын газдардың қосындылары. Биогаздың орташа құрамы: метан--55-60%, көмірқышқыл газы - 35-40%,азот, ... ... ... ... ... да болады. Өнеркәсіптік биогаз алу әдістері XIX ғасырдың аяғынан белгілі. Дүние жүзінде қазіргі шақта биогаз алу үшін 8млн. ... ... ... Биогазды қант және сүт зауыттарының, мал шаруашылығының сұйық қалдықтарынан алуды жолға қою тиімді ... де ... алу ... жасалып, ол Воронеж облысында ірі шошқа өсіретін фермаларда қолданылып келе ... ... ... ... шошқа көндерінен биогаз 1,5 есе көп алынады.
Биогаз алғанда биомассаны ашытуды нейтралды ортада (қышқылданбау үшін әк тас ... +40°С ... ... суды өткізбейтін ыдыстарда жүргізіледі.
Қолданылған әдебиеттер:
* Ақбасова., Г.Ә.Саинова Алматы., 2003ж.185бет.
* Корте Ф. ... ... ... ... ... ... В.А. ... химия: Учебное пособие для вузов. -СПб:
Химиздат, 2001.-672с.
* А.Т. Тұрарбеков. ... ... ...
* ... Г.С., ... Г.Т. ... оқу-әдістемелік құрал. - А, 2000
* Ф.И.Фурсов . Алма-ата. . 1991ж.
* Сихымбаев Ә.Е. Тастанов Е.А. Сихымбаев С.М. ... Г.Ә. ... ... және табиғатты - қорғаудың қысқаша курсы Шымкент -2003
* Сағымбаева Ғ.К. Экология негіздері Алматы 1995
* Молдахметов З.М. Экология негіздері. - ... - 2002.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көмірлердің түзілу теориялары мен сатылары6 бет
Зиянды тастамалар және олардың әсерлерін табуға бағытталған өнеркәсіптегі технологиялық процестерге анализ жасау8 бет
Конвенция20 бет
Күмәнді қалдықтарды көму және залалсыздандыру5 бет
Ластану7 бет
Ластаушы заттардың трансшекаралық ауысуы туралы түсінік9 бет
Радиоактивті қалдықтарды көмуді әлемдік тәжірибеде талдау80 бет
Радиоактивті қалдықтардың жер қойнауындағы сақтау орындары мен қорымдарын құрудың қазіргі программалары мен жобалары9 бет
Радиоэкология туралы түсінік. Қазақстандағы радиоэкологиялық жағдай55 бет
Трансшекара11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь