Химиялық тепе – теңдік

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1. Химиялық тепе . теңдік
2.2. Ле Шателье принцип
III. Қорытынды
3.1. Химиялық тепе . теңдікке есептер шығару
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Тура және кері реакциялар бірдей жылдамдықпен жүрген жағдайда химиялық тепе-теңдік күйі орнайды.Тек қана бір бағытта жүретін және бастапқы әрекеттесуші соңғы заттарға толық айналуымен аяқталатын реакцияны қайтымсыз реакция деп атайды.Қайтымсыз реакцияға қыздырғанда (бертолле тұзы) калий хлораты мысал бола алады.

2KClO3 MnO2 t° 2 KCI + 3O2 ↑

Калий хлораты калий хлориді мен оттегіге толық айналғанда ғана реакция тоқтайды. Қайтымсыз реакциялар онша көп емес.Реакциялардың көбі қайтымды болады.
Қайтымды реакциялар деп өзара қарама-қарсы екі бағытта да жүретін реакцияларды айтады.
Қайтымды реакциялар теңдеулерінің оң және сол жақтарының арасына қарама-қарсы жаққа бағытталған екі стрелка қояды.
1. Габриелян О.С., Шоқыбаев Ж.Ә. Химия. 11-сынып. Алматы: «Кітап» 2007ж. -240бет
2. Химия: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық / Ә. Темірболатова, Н. Нұрахметов, Р. Жұмаділова, С. Әлімжанова. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007. – 352 бет, суретті.
3. Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы — геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Куандықов, 2000. — 328 бет.
4. Исабаев Н.Н. Химия пәніндегі есептерді шешудің әдіс – тәсілдері мен мысалдары: II – бөлім., - Шымкент: «Азиат» 2011. – 432 бет
5. Сәулебекова М.С. Оқушы анықтамасы. Химия 8 – 11 сыныптар. Алматы: «Арман – ПВ» 1993 – 304 бет
        
        Жоспар:
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Химиялық тепе – теңдік
2. Ле Шателье принцип
III. Қорытынды
1. ... тепе – ... ... ... Пайдаланылған әдебиеттер
Тура және кері реакциялар бірдей жылдамдықпен жүрген жағдайда химиялық
тепе-теңдік күйі орнайды.Тек қана бір ... ... және ... ... ... ... айналуымен аяқталатын реакцияны қайтымсыз
реакция деп атайды.Қайтымсыз реакцияға қыздырғанда (бертолле тұзы) калий
хлораты мысал бола алады.
2KClO3 MnO2 t° 2 KCI + 3O2 ... ... ... хлориді мен оттегіге толық айналғанда ғана реакция
тоқтайды. Қайтымсыз реакциялар онша көп емес.Реакциялардың көбі ... ... деп ... ... екі бағытта да жүретін
реакцияларды айтады.
Қайтымды реакциялар теңдеулерінің оң және сол ... ... ... ... екі ... ... реакцияға
сутегімен азоттан аммиакты синтездеу мысал болады:
N2 + 3 Н2 ↔ 2 NН3 + ... ... ... ... оларды әртүрлі
әдістермен (қысымды,температураны, және т.б.өзгерте отырып)іс жүзінде
қайтымсыз реакцияға айналдырады. Қайтымсыз реакцияларға олар жүрген кезде.
1) алынған өнімнің ... ... ... ... ... түрінде,газ
күйінде ұшып кетеді. Мысалы:
ВаСІ 2 + Н2 SO4 =ВаSO4 ↓ + 2HCl
Na2CO3+ 2HCl = 2NaCI + CO2 ↑ + ... өте аз ... ... ... ... + NaOH = H2O + ... реакция жүргенде өте көп жылу бөлініп шығады. Мысалы:
2Mg + O2 = 2 Mg O, ∆Н =+602,5 ... ... ... оң және сол бөлігінің ортасына
тепе-теңдік белгісі немесе стрелка қойылады.
Химиялық ... ... ... ... жүрмейді, олар химиялық тепе-
теңдік туумен аяқталады. Мысалы, аммиакты синтездеу реакциясын
қарастырайық:
N2 + 3 Н2 ↔ 2 NН3 + Q
Әрекеттесуші ... ... ... тура (υ1) және кері ... * ... k2*C2NH3
Белгілі уақыт бірлігінде түзілген аммиак молекуласының саны азот пен
сутегі молекуласына ыдырайтын санға тең ... ғана тепе ... ... тепе ... тура және кері ... ... өзара тең
болғандағы әрекеттесуші заттардың күйі деп анықтауға болады.
Тепе –теңдік кезінде тура және кері реакция ... ... ... ... ... ... ... реакцияның әсері бірін-бірі жоятындықтан әрекеттесуші қоспадан
айтарлықтай өзгеріс болмайды: барлық әрекеттесетін яғни бастапқы және
түзілген заттардың концентрациясы - тұрақты еш өзгеріссіз ... ... ... ... әрекеттесуші заттардың концентрациясын
тепе – теңдік концентрациясы деп атайды. Тепе-теңдік емес концентрациядан
[Н2],[N2], [NH3] , айырмашылығы,оларды әдетте, ... ... ... ... ... ... мен ... қабылданған..
Химиялық тепе –теңдік күйге әрекеттесетін заттардың концентрациясы
температура, ал газ күйіндегі заттарға - қысым әсер етеді.Бұл
параметрлердің біреуі өзгерсе тепе-теңдік ... ... ... сай жаңа ... ... ... ... әрекеттесуші
заттардың концентрациясы өзгеріп отырады.Реакцияласушы системаның бір теп-
теңдік күйден басқа тепе-теңдік күйге ауысуын химиялық ... деп ... ... ... ... заттардың концентрациясы
артатын болса онда тепе-теңдік реакция өнімдері бағытына қарай ығысады.Ал
егер бастапқы заттардың концентрациясы артатын болса, онда тепе-теңдік
солардың ... ... ... ығысады.
Ле Шателье принципі.
Әрекеттесуші заттардың концентрациясы, температурасы және
қысымы (газ күйіндегі рекцияға) өзгергенде химиялық тепе-теңдіктің ығысу
бағыты жылжымалы ... ... ... Ле ... ... ... ... ережемен анықталады:
Тепе-теңдік күйіндегі системаға сырттан әсер етсе ( концентрация,
температура, қысым өзгерсе), онда қарама-қарсы екі реакцияның ішінен сол
әсерді азайтатынының жүруіне көмектеседі.
Мұны ... ... ... мысалға ала отырып көрсетейік
N2 + 3 Н2 ↔ 2 NН3 + Q
Егер сыртқы әсер сутегі немесе азот ... ... ол сол ... ... ... ... жүруіне көмек
етеді, демек тепе-теңдік аммиактың түзілу бағытына қарай ... ... ... ... көбейсе, онда тепе-теңдік алғашқы заттардың
бағытына қарай ығысады.
Теңдеуден көрініп тұрғандай, тура реакция жүргенде жылу
бөлінетіндіктен ... ... ... сайын жылу сіңіре жүретін
реакцияға жағдай туады да тепе-теңдік бастапқы заттар бағытына қарай
ығысады; температураны төмендетсе тепе-теңдік реакция өнімдері ... ... ... ... байқау үшін теңдеудің сол және
оң жағындағы заттардың молекула санын есептеу керек.Келтірілген ... сол ... 2 ... ал оң ... 1 молекула бар. Қысым
артқанда молекулалар санының кемуіне әкелетін процесс жүретіндіктен бұл
жағдайда тепе-теңдік реакция өнімінің бағытына қарай ығысады.
Қайтымды рекция теңдеуінің оң және сол ... ... ... ... , ... + O2 ↔ ... ... өзгеруі химиялық тепе-теңдіктің ығысуын туғызбайды. Барлық
катализаторлар тура және кері ... ... ... ... ... ... әсер етпейді, тек қана тепе-теңдікке тез жетуге жағдай
туғызады.
Тепе-теңдікті қажет ететін бағытта Ле ... ... ... ... ... ... ... бар.Аммиакты синтездеу
және басқа да көптеген өндіріс процестері ... ... ... өнім ... ... ... бағытта ығыстыру әдістерінің арқасында
игерілді. Көптеген процестерде тепе-теңдікті реакция өнімдерінің бағытына
қарай ... ... ... түзілетін заттарды шығарып алу арқылы
іске асады.
Есептер:
1-есеп .Қай фактордың (қысым, температура,катализатор) әсері:
СО2(г) +С(қ) ↔ 2CO(қ) ... ... ... тепе-теңдікті СО түзілуі жағына ығыстыр.
Шешуі:
Көміртек (ІІ) оксидінің (СО) түзілуі реакциясы эндротермиялық реакция
екендігі оның энтальпиясының ... ... тұр. ... ... ... газ ... ... 2 моль газ тәрізді өнім түзіліп тұр. ... ... ... ... реакция кезінде орнаған тепе-
теңдік СО түзілуі жағына ығыстыру үшін температураны жоғарлату ... ... ... Келесі реакция теңдеулерінің тепе-теңдік константаларының
өрнектерін жазыңдар:
Шешуі:
| | Реакция теңдеуі ... ... ... ... | | [SO3]² |
| ... |К= |
| | ... |
| | | [NH3]² |
| |N2 + ... |К= |
| | |[N2] * [H2]3 ... | | [NaHCO3] *[ NaOH ] |
| |Na2CO3 ... +NaOH |К= |
| | ... [H2O] ... | | |
| |CaCO3 (қ)↔ СаO (қ) +СО2 (г) |K= [CO2] ... Егер ... бір ... ... ... 5 моль СО мен ... Сl2 ... нәтижесінде 1,5 моль СОСl2 түзілген болса,онда:
СО(г) +Сl2 (г) ↔ ... ... ... ... ... ... ... бойынша пропорциялар құрып, реагенттердің
реакцияға түскен және артылып қалған мөлшерлерін, ... ... ... зат ... ... ... кестені толтырамыз:
| ... |+ |Сl2 (г) |↔ |COCl2 |
| ... | ... | |моль ... |5 |+ |4 |↔ |- ... |1,5 |+ |1,5 |↔ |1,5 ... |3,5 | |2,5 | |1,5 ... ... ... ... моль/ л
К= ------------ = --------------- = ---------------------------- =
0.17(моль/ л)-1
Kкері [CO] * [Cl2] 3.5 ... л* ... ... ... ... мына теңдеу бойынша жүрсе:
N2(г) + 3H2(г) = 2NH3(г)
Тепе-теңдік орнаған кездегі концентрациялары 3моль/л ... азот ... ... ... есептеңдер:
Шешуі:
Тепе – теңдік константасының математикалық өрнегін жазып, есептеу.
[NH3]2 ... = ... ● [H2]3 ... Кт-т = ... ● 33 = ... ... орнағанда берілген зат (NH3) концентрациясы бойынша,
реакцияға жұмсалған заттар концентрацияларын (N2, H2) анықтау және теңдеу
бойынша пропорция құру:
1моль N2 : 2моль NH3 = χ моль N2 : ... ... = ... N2 ∆С (N2) = 1,5 ... Н2 : ... NH3 = χ моль H2 : ... ... = 4,5моль ∆ (Н2) = ... (N2) = [N2] + ∆C(N2) ; C0(N2) = 3+1,5 = ... (Н2) = [Н2] + ... ; C0(Н2) = 3+4,5 = 7,5моль/л
5-есеп.Егер реакцияның температуралық коэффициенті үшке тең ... ... ... ... ... ... ... қанша
есе артады?
Шешуі:
υT2 ... ... γ ... 3 ... =243 ... 10 ... .Егер А затының бастапқы концентрациясы 0,22 моль/л, ал 10 ... 0,215 ... ... ... реакциясының орташа жылдамдығы қандай
екенін есептеңіздер. Осы уақытта В затының концентрациясы қалай өзгерді?
(0,22-0,215) ... υ(А) ... ... ... ... ... ... В затының концентрациясының өзгерісі А затының
концентрациясының өзгерісіне тең.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Габриелян О.С., Шоқыбаев Ж.Ә. Химия. 11-сынып. Алматы: «Кітап» 2007ж.
-240бет
2. Химия: ... ... ... ... жаратылыстану-математика
бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық / Ә. Темірболатова, Н.
Нұрахметов, Р. ... С. ...... ... 2007. – 352 бет, ... Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме
сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы
... Т.Н. ... Б.М. ... — 328 бет.
4. Исабаев Н.Н. Химия пәніндегі ... ... әдіс – ... ... II – ... - Шымкент: «Азиат» 2011. – 432 бет
5. Сәулебекова М.С. Оқушы анықтамасы. ... 8 – 11 ... ... – ПВ» 1993 – 304 бет

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Химиялық тепе-теңдік8 бет
Химиялық тепе-теңдіктің ығысуы8 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
Аминолиттік ферменттер 5 бет
Жалпы әлемдік экологиялық проблемалар5 бет
Идеал газдың макроскопиялық күй теңдеуі3 бет
Көмірді гидрогендеу процесінің термодинамикалық, кинетикалық сипаттамалары36 бет
Ле-Шателье принципі5 бет
Негізгі биогенді элементтердің биосферадағы айналымы8 бет
Ректификация10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь