Химиялық тепе – теңдік


I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1. Химиялық тепе . теңдік
2.2. Ле Шателье принцип
III. Қорытынды
3.1. Химиялық тепе . теңдікке есептер шығару
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Тура және кері реакциялар бірдей жылдамдықпен жүрген жағдайда химиялық тепе-теңдік күйі орнайды.Тек қана бір бағытта жүретін және бастапқы әрекеттесуші соңғы заттарға толық айналуымен аяқталатын реакцияны қайтымсыз реакция деп атайды.Қайтымсыз реакцияға қыздырғанда (бертолле тұзы) калий хлораты мысал бола алады.

2KClO3 MnO2 t° 2 KCI + 3O2 ↑

Калий хлораты калий хлориді мен оттегіге толық айналғанда ғана реакция тоқтайды. Қайтымсыз реакциялар онша көп емес.Реакциялардың көбі қайтымды болады.
Қайтымды реакциялар деп өзара қарама-қарсы екі бағытта да жүретін реакцияларды айтады.
Қайтымды реакциялар теңдеулерінің оң және сол жақтарының арасына қарама-қарсы жаққа бағытталған екі стрелка қояды.
1. Габриелян О.С., Шоқыбаев Ж.Ә. Химия. 11-сынып. Алматы: «Кітап» 2007ж. -240бет
2. Химия: Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық / Ә. Темірболатова, Н. Нұрахметов, Р. Жұмаділова, С. Әлімжанова. – Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007. – 352 бет, суретті.
3. Мұнай және газ геологиясы терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Қазақстанға еңбегі сіңген мұнайшы — геологтар Т.Н. Жұмағалиев, Б.М. Куандықов, 2000. — 328 бет.
4. Исабаев Н.Н. Химия пәніндегі есептерді шешудің әдіс – тәсілдері мен мысалдары: II – бөлім., - Шымкент: «Азиат» 2011. – 432 бет
5. Сәулебекова М.С. Оқушы анықтамасы. Химия 8 – 11 сыныптар. Алматы: «Арман – ПВ» 1993 – 304 бет

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге




Жоспар:
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Химиялық тепе – теңдік
2. Ле Шателье принцип
III. Қорытынды
1. Химиялық тепе – теңдікке есептер шығару
IV. Пайдаланылған әдебиеттер

Тура және кері реакциялар бірдей жылдамдықпен жүрген жағдайда химиялық
тепе-теңдік күйі орнайды.Тек қана бір бағытта жүретін және бастапқы
әрекеттесуші соңғы заттарға толық айналуымен аяқталатын реакцияны қайтымсыз
реакция деп атайды.Қайтымсыз реакцияға қыздырғанда (бертолле тұзы) калий
хлораты мысал бола алады.

2KClO3 MnO2 t° 2 KCI + 3O2 ↑

Калий хлораты калий хлориді мен оттегіге толық айналғанда ғана реакция
тоқтайды. Қайтымсыз реакциялар онша көп емес.Реакциялардың көбі қайтымды
болады.
Қайтымды реакциялар деп өзара қарама-қарсы екі бағытта да жүретін
реакцияларды айтады.
Қайтымды реакциялар теңдеулерінің оң және сол жақтарының арасына
қарама-қарсы жаққа бағытталған екі стрелка қояды.Қайтымды реакцияға
сутегімен азоттан аммиакты синтездеу мысал болады:

N2 + 3 Н2 ↔ 2 NН3 + Q
Техникада қайтымды реакциялар, әдетте,тиімсіз.Сондықтан оларды әртүрлі
әдістермен (қысымды,температураны, және т.б.өзгерте отырып)іс жүзінде
қайтымсыз реакцияға айналдырады. Қайтымсыз реакцияларға олар жүрген кезде.
1) алынған өнімнің біреуі реакция сферасынан бөлініп тұнба түрінде,газ
күйінде ұшып кетеді. Мысалы:
ВаСІ 2 + Н2 SO4 =ВаSO4 ↓ + 2HCl
Na2CO3+ 2HCl = 2NaCI + CO2 ↑ + H2O
2) өте аз диссоцияланатын қоcылыс түзеді. Мысалы:
НСl + NaOH = H2O + NaCl
3) реакция жүргенде өте көп жылу бөлініп шығады. Мысалы:
2Mg + O2 = 2 Mg O, ∆Н =+602,5 кДжмоль.
Қайтымды реакциялар теңдеуінің оң және сол бөлігінің ортасына
тепе-теңдік белгісі немесе стрелка қойылады.
Химиялық тепе-теңдік.
Қайтымды реакциялар аяғына дейін жүрмейді, олар химиялық тепе-
теңдік туумен аяқталады. Мысалы, аммиакты синтездеу реакциясын
қарастырайық:
N2 + 3 Н2 ↔ 2 NН3 + Q

Әрекеттесуші массалар заңына сәйкес тура (υ1) және кері (υ2)

υ1=k1CN2 * C3H2
υ2= k2*C2NH3
Белгілі уақыт бірлігінде түзілген аммиак молекуласының саны азот пен
сутегі молекуласына ыдырайтын санға тең болғанда ғана тепе –теңдік пайда
болады.
Химиялық тепе –теңдікті тура және кері реакцияның жылдамдығы өзара тең
болғандағы әрекеттесуші заттардың күйі деп анықтауға болады.
Тепе –теңдік кезінде тура және кері реакция тоқталмайды.Сондықтан
мұндай тепе-теңдікті жылжымалы немесе динамикалық тепе-теңдік деп
атайды.Екі реакцияның әсері бірін-бірі жоятындықтан әрекеттесуші қоспадан
айтарлықтай өзгеріс болмайды: барлық әрекеттесетін яғни бастапқы және
түзілген заттардың концентрациясы - тұрақты еш өзгеріссіз болады. Химиялық
тепе-теңдік кезіндегі қалыптасатын әрекеттесуші заттардың концентрациясын
тепе – теңдік концентрациясы деп атайды. Тепе-теңдік емес концентрациядан
[Н2],[N2], [NH3] , айырмашылығы,оларды әдетте, квадрат жақша ішіне алып
әрекеттесетін заттардың формуласы мен көрсету қабылданған..
Химиялық тепе –теңдік күйге әрекеттесетін заттардың концентрациясы
температура, ал газ күйіндегі заттарға - қысым әсер етеді.Бұл
параметрлердің біреуі өзгерсе тепе-теңдік бұзылып, басқа тепе-теңдік
концентрациясына сай жаңа теп-теңдік пайда болғанға дейін әрекеттесуші
заттардың концентрациясы өзгеріп отырады.Реакцияласушы системаның бір теп-
теңдік күйден басқа тепе-теңдік күйге ауысуын химиялық тепе-теңдіктің
ығысуы деп атайды.Егер, жағдай өзгергенде соңғы заттардың концентрациясы
артатын болса онда тепе-теңдік реакция өнімдері бағытына қарай ығысады.Ал
егер бастапқы заттардың концентрациясы артатын болса, онда тепе-теңдік
солардың түзілетін бағытына қарай ығысады.
Ле Шателье принципі.
Әрекеттесуші заттардың концентрациясы, температурасы және
қысымы (газ күйіндегі рекцияға) өзгергенде химиялық тепе-теңдіктің ығысу
бағыты жылжымалы тепе-теңдік принципі немесе Ле Шателье принципі деп
аталатын жалпы ережемен анықталады:
Тепе-теңдік күйіндегі системаға сырттан әсер етсе ( концентрация,
температура, қысым өзгерсе), онда қарама-қарсы екі реакцияның ішінен сол
әсерді азайтатынының жүруіне көмектеседі.
Мұны аммиакты синтездеу реакциясын мысалға ала отырып көрсетейік

N2 + 3 Н2 ↔ 2 NН3 + Q

Егер сыртқы әсер сутегі немесе азот концентрациясын жоғарылатса,
онда ол сол заттардың концентрациясын төмендететін реакцияның жүруіне көмек
етеді, демек тепе-теңдік аммиактың түзілу бағытына қарай ығысады. Сол
сияқты аммиактың концентрациясы көбейсе, онда тепе-теңдік алғашқы заттардың
бағытына қарай ығысады.
Теңдеуден көрініп тұрғандай, тура реакция жүргенде жылу
бөлінетіндіктен қоспаның температурасы артқан сайын жылу сіңіре жүретін
реакцияға жағдай туады да тепе-теңдік бастапқы заттар бағытына қарай
ығысады; температураны төмендетсе тепе-теңдік реакция өнімдері бағытына
қарай ығысады.Тепе-теңдікке қысымның әсерін байқау үшін теңдеудің сол және
оң жағындағы заттардың молекула санын есептеу керек.Келтірілген мысалда
теңдеудің сол жағында 2 молекула, ал оң жағында 1 молекула бар. Қысым
артқанда молекулалар санының кемуіне әкелетін процесс жүретіндіктен бұл
жағдайда тепе-теңдік реакция өнімінің бағытына қарай ығысады.
Қайтымды рекция теңдеуінің оң және сол жағындағы молекулалар саны
тең болса , мысалы
N2 + O2 ↔ 2NO

онда қысымның өзгеруі химиялық ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Химиялық тепе-теңдік
Жеке тепе-теңдік
Ақша нарығындағы тепе-теңдік
Макроэкономикадағы тепе-теңдік
Химиялық тепе-теңдіктің ығысуы
Нарықтық тепе-теңдік
Негізгі макроэкономикалық тепе-теңдік
Нарық тепе-теңдiк
Макроэкономикалық тепе-теңдік
Сұйық бу жүйедегі тепе – теңдік
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь