Мұнай. Мұнай-химия өндірісі

I. Кіріспе
1.1. Мұнай. Мұнай.химия өндірісі
II. Негізгі бөлім
2.1. Мұнай құрамындағы үш еселенген көмірсутектер және олардың мұнай.химия өндірісіне тигізетін әсері
2.2. Ацетилен өндіру
2.3. Мұнай өнімдері, қолданылуы
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Сан алуан органикалық заттар өндірісте синтездеу арқылы алынады. Олар үшін ең басты шикізаттардың маңызды үш түрі бар: ауыл және орман шаруашылығы, өндірістік көмір химиясы, мұнай және табиғи газдарды өңдеу. Бүгінгі өнеркәсіптің дамуына байланысты алғашқы екі түрі өзінің мәнін азайтса, соңғы мұнай химияның маңызы үдей түсті. Соңғы бір-екі онжылдақтар көлемінде ауыл орман шаруашылығының және көмір химиясының химикат өндіру тоннасы әлем бойынша көбеймей, керісінше ішінара төмендеп кетсе, ал мұнай химиясының көлемі орта есеппен екі еседей өсіп отыр. Бұл жағдай мұнай химиясының технологиялық тұрғыдан қарастырғанда тиімді, арзан екендігін көрсетеді. Өндірілетін күллі мұнайдың тек 4-5% -ті ғана химия қажеттігіне жұмсалады. Ал оның қалғандары жанармайға кетеді. Бұдан біз жалпы мұнай өндірудің қаншама өскендігін байқаймыз.
1. С.Н. Калугин. Процесы окисления в нефтехими.
2. М.Е Есқайыров, Е.И. Әзірбаев. Органихалық химия.
        
        Жоспар:
I. Кіріспе
1. Мұнай. Мұнай-химия өндірісі
II. Негізгі бөлім
1. Мұнай құрамындағы үш еселенген көмірсутектер және олардың мұнай-
химия өндірісіне тигізетін әсері
2. Ацетилен ... ... ... ... Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Сан алуан органикалық заттар өндірісте синтездеу арқылы
алынады. Олар үшін ең ... ... ... үш түрі бар: ... ... ... ... көмір химиясы, мұнай және табиғи
газдарды өңдеу. ... ... ... байланысты алғашқы екі
түрі өзінің мәнін азайтса, ... ... ... маңызы үдей түсті.
Соңғы ... ... ... ауыл ... ... және
көмір химиясының химикат өндіру тоннасы әлем бойынша көбеймей,
керісінше ішінара төмендеп кетсе, ал мұнай ... ... ... екі еседей өсіп отыр. Бұл жағдай мұнай химиясының
технологиялық тұрғыдан қарастырғанда ... ... ... ... ... мұнайдың тек 4-5% -ті ғана химия
қажеттігіне жұмсалады. Ал оның ... ... ... ... ... ... өндірудің қаншама өскендігін байқаймыз.
Мұнай өндіруден дүниежүзінде бірінші орын ... ... 1975 жылы ... 2,6 ... тонна мұнайдың 491 миллион
тоннасын өндірген. Барланған мұнайдың ... қоры 273 ... Бұл ... ... ... ... ауыстыру
жолдарын іздеуді керек етеді. Дегенмен бұл ... ... ... керісінше ғасырымыздың соңына қарай, ... ... ... ... ... оның ... химия қажетіне
беріледі.
Мұнайды химиялық өңдеу өндірісі ... ... ... Егер ең алғашқыда мұнайлыхимиялық ... ... ... ... олефиндер болса, ал сол мезгілде сахнада
парафиндер, диолеффиндер, ацетилен және ... ... ... ... ... ацетиленді және диолефиндерді, ароматты
көмірсутектерді ... ... ... ... де жуық арада
транспорт пен энергетикалық ... ... ... не жұмыс
істеуі мүмкін емес, сондықтан да ... ... ... ... ... ... май тәрізді сұйықтық, жанғыш, әдетте ... ... және ... тән иісі бар. Ол ... ... және ... Мұнайдың құрамы бірдей ... ... ... қаныққан,
қанықпаған, ароматты, нафтенді көмірсутектер бар, олар мұнайдың негізгі
шикізаттарын құрайды. Бұл ... ... ... әр ... әр ... болуы да мүмкін. Мысалы , Маңғыстау мұнайы
қаныққан көмірсутектерге, Баку аймағындағы ... ... ... ... үш ... ( алкиндер) көмірсутектерге сипаттама.
Мұнай құрамында қаныққан,
қанықпаған, ароматты, нафтенді көмірсутектер бар, олар ... ... ... ... ... ... ... аз мөлшерде
органикалық қосылыстар болады, ол қосылыстардың құрамына оттегі,
азот, күкірт және басқа ... ... ... және ... сияқты үлкен молекулалы қосылыстар да бар. ... ... әр ... ... ... Осы ... ішінде
қанықпаған үш еселенген көмірсутектердің ... ... ... ацетилендер дегеніміз көміртек атомдары үш
байланыспен жалғасқан органикалық ... ... үш ... ... ал ... екеуі- пи байланыс. Соңғы екі пи ... ... ... біб-біріне перпендикулярлы. Пи –
электрондар будандасып пи ... ... және ол бір s, бір ... будандасуынан құрылады. P- тектес екі пи байланыстарының
өзара бұрышы 100°болады да, ондағы екі ... және екі ... бір түзу ... ... Екі ... ... 1,2 Å энергиясы 196,5 ккал/моль, ал көміртек және ... sp- ... ... ... ... ... sp- будандасудан артық. Мұның салдарынан СН3-С=СН диполь
моменті пропилендікінен ... және ол 0,75 D- ға тең, ... ... СН ... ... sp-будандасқан көміртек атомының қатысуымен
пайда ... С-Н ... ... да және ... де
күштірек. Одан сутегін протон күйінде үзіп алғнда пайда болған
анион, sp-будандасқан ... ... ... ... да ... ... ... әсерлер нәтижесінде
ацетилендегі С-Н байланысы ... ... ... ... ... аз ... Олар көптеген органикалық синтездер
үшін таптырмас шикізат. Одан өндірісте спирт, карбонилді
қосылыстар, ... ... ... және ... да көптеген
заттар өндіріледі. Алкиндер, әсіресе ацетилен, алкандар, алкендермен
салыстырғанда, суда ... ... ... жоғарыласа, олардың
ерігіштігі артады. Ацетиленнің бұл қасиеті оны өзге ... ... ... ... алу үшін ... термодинамикалық тұрғыдан алғанда тұрақсыз қосылыс,
яғни оны ... пен ... ... жылу ... ... көп
знергия жұмсалады. Демек, ацетилен сутек пен көміртекке ыдырағанда
көп ... ... де, ... ... қысым күшейгенде
қопарылысқа бейім ... Бұл ... ... ... ... ... қосылыстардан басқаша, мысалы «кен газы» - ... , ... ... ... тотығы мен су түзіледі.
Ацетилен ауамен де, ауасыз өздігінен де ... ... ... жылу СО2 және Н2О ... жылу мен жеке ... ... ... өлшенеді. Мінеки, сондықтан да
ацетиленді жаққандағы жылу, метандікінен 45% артық.Ацетилен ... ... ... су аз, ... ... ... ... сыйымдылығы төмен. Сондықтан да, ацетилен ... ең ... ... ... береді. Бұл металдарды кесу, пісіру үшін
қолданылады.
Ацетиленді өндіру. Ацетиленнің көп мөлшерін метаннан және ... ... ... ... және ... ... сулы ... пирализдеп алады. Сонымен қатар
мұнай көмірсутектерін немесе табиғи газдарды ... ... ... не оның ... пиролиздеу арқылы алады:
С2Н6= НС=СН+2Н2
Қазіргі кезде де ... ... ... кальций карбидінен
ацетиленді алудың алғашқы ... ... ... ... шығымы негізінен өте ... ... ... ... ... жылуымен
қамтамасыз ететін электр ... ... ... ... ... атомдары бір немесе екі көршілес көміртек
атомдарында ... ... ... ... ... әрекеттескенде ацетилен көмірсутектері ... ... ... ... негізгі роль атқарады. Оның әлемдік
өндірісте миллион тоннаны ... ... ... ... ... ... оның ... 2800°С температураны
құрайды. Бұл өте үлкен ... ... ... жылу сыйымдылығы Н2О-
мен салыстырғанда төмен, яғни жылу ... ... ... көп ... ... ... барлық жоғары көмірсутектердің (бензин) иісіне
тән. Ацетиленді баллондарда ... ... ... уақытта метанның және табиғи газдың пиролизі ацетиленді
алудың негізгі тәсілі болып ... ... ... ... ... ... әр ... температураларында тепе-
теңдік конверсиялардың шамаларын салыстырып, ықтималды температураны
термодинамикалық тұрғыдан анықтауға ... ... ... алуда өтетін негізгі үш реакцияның кейбір термохимиялық
және термодинамикалық сипаттамалары ... Бұл ... ... ... үш ... ... ... 1000°С-ден төмен,
мұнда метан толығымен С және Н2-ге ыдырайды; 1200-2000°С метанның
ацетиленге конверсиясы өтуі ... және ... ... ... ... теориялық өте жоғары болады.
Қазіргі өнеркәсіптік қондырғылардың ... ... ... метанды пиролиздеу реакциясының тепе-
теңдік ... ... ... пен ... ... ... Егер
оның уақыты тепе-теңдікке жетуге жеткілікті болса іс ... ... ... ... ... табылады. Бірақта (1) және (2)
реакциялардың салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... дейін белгілі
концентрацияда ацетилен және ... ... ... ... ... ... алудың реалды процесінде түзілген
ацетиленді ... қалу үшін және ... ... ... ... метанды жоғарғы температураға дейін жылдам қыздыру қажет, ал
алынған ... ... ... жылдам суыту керек (шынықтыру,
мұздату). Практикада реакция аймағындағы метанның ... ... ... ... болады.
Мұнай өнімдері және олардың қолданылуы. ... ... әр ... ... ... да ... емес
көмірсутектердің қоспасы болғандықтан, айдау арқылы оны жеке
фракцияларға (дистиляттарға) бөледі. Айдау барысында мұнай ... ... ... ... бензин, жанғыш отын, керосин,
дизель отыны, парафин, мұнай гудроны.
Мұнай мен газдарды ең ... ... ... ... қатты
затты, сұйықты, газды бөлек-бөлек алады. Сосын лоардың ... ... ... ... ... ... ... сияқты
газдарды сутексіздендіре отырып ... ... ... үшін қажетті
олефиндерге түрлендіреді. Ал метан болса, ацетилен ... ... ... ... Мұнай құрамында бірдей емес көмірсутектердің
қоспасы ... ... ... оны жеке ... ... құрамында С5-С11 көмірсутектері бар және ... ... ... ... С8-С14 ... болатын
және 150-250ºС аралығында қайнайтын лигроин, құрамында С12-С18
көмірсутектері болатын және 180-300ºС ... ... ... ... ... ... алынады. Бұның бәрі – ашық түсті
мұнай ... деп ... ... ... өнімдерді мұнайдан және
көмірсутек газдарын алудың синтетикалық ... ... және ... ... мұнайға серік газдар, мұнай
өндірудегі ... ... ... ... ... ... пластмассалар, каучуктер және волокон, жуғыш заттар,
пластификаторлар, отын, майлағыш майлар және т.б. ... ... ... өнімдер түрлі өндірісте, халық ... ... кең ... ... ... мен ... басқа
шикізаттарға қарағанда маңызды. Мұнайхимиялық синтез органикалық
химия, катализ, ... ... ... ... ... ... ... Негізгі қарастыратын өнімдері мұнай
және оның компоненттері. Оның ... ... ... ... ... ... ... дегидрлеу, гидрлеу, галогендеу,
нитрлеу, сульфирлеу реакциясы, ал ең негізгісі каталитикалық
реакцияны құрайды. Мұнайхимиялық ... көп ... ... мен ... көмірсутектер: қаныққан (парафиндер),
қанықпаган ( олефиндер, диендер, ... ... және ... ... табылады. Айталық, жанармай ... ... пен ... үшін оны ... ... "жуып", экстракциялайды.
Бензин шығымын арттыру үшін жер ... ... ... және солярлы
отындарды крекингтейді. Крекинг жолымен алынған ... ... ... ... гөрі ... және ... ... болады. Олар жанармайдың октан санын жоғарылатады. Катализдік
крекинг бензин алу үшін аса ... ... онда газ ... ... да, арендер көп. Катализдік крекинг катализатор
қатысында ( ... 450º С ... және ... ... ... Осы тәсілмен 80% авиациялық
бензин алынады.
Катализдік крекингте реакция изомеризация ... ... ... қаныққан көмірсутекте көміртектің қаңқа молекуласы
түзіледі, бұл бензиннің сапасын ... ... ... және ... ... ... айналуы
маңызды. Қыздыру кезінде ауыр фракцияда мұнай ... ... ... және молибден) қатысында, 6-8 атмосфералық қысымда көміртек
атомы, ... ... ... Бұл ... (бензин
сапасын жоғарылату үшін) процестеріне ... ... ... көп ... газ (крекинг газы) бөлінеді, яғни негізгі
құрамы ... және ... ... ... Бұл ... ... ... шикізат ретінде пайдаланылады.
700-1000ºС температурада ... ... ... ... ... алкен – этилен, пропилен және ароматты көмірсутектер
алынады. Пиролиздеу ... ... ... ... одан әрі ... үшін бұл процесті катализдік
риформингке ығыстырымыз. Бұл процесте катализатор ретінде платина
маңызды. Осы ... ... ... ароматты қосылыстар
түзіледі:
СН3-(СН2)5-СН3→ С6Н6-СН3+4Н2
Циклоалкандар ароматты қосылыстарға айналады, ароматты қосылыстарда
риформинг ... ... ... ... ... ... айырылу реакцияларымен қатар
изомерлену реакциясы, яғни қалыпты құрылысты көмірсутектердің
тармақталған көмірсутектерге ... ... ... бұл ... көмірсутектер термиялық крекингке қарағанда әлдеқайда аз
түзіледі. Бұл түзілген ... ... әсер ... ... құрылысты көмірсутектердің болуы бензиннің ... ... ал ... қосылыстар мөлшерінің кемуі бензинді
сақтауға едәуір ... ... көп ... синтетикалық химияда талшық өндіруде ... ... ... ... полимеризациясы арқылы сулы ортада сынаптың
монохлориді мен аммоний хлориді арқылы ... ... және ... ... ... →Н2С=НС-С≡СН
3НС≡СН→Н2С=НС-С≡С-СН=СН2
4НС≡СН→Н2С=НС-НС=НС-С≡С-СН=СН2
Димер ацетилен – винилацетилен НС≡С-СН=СН2 (сұйық, қайнау температурасы
5˚С ) горизонтальды шайқағыш ... ... ... ... ... ... ... шайқаған аппаратында ацетилен
катализатордан кейін жүзеге асса, ... ... ол ... ... Бұл екі процесте 80˚с-да жүреді. Газдық ортадағыөнімдік
реакцияда, виниацителеннен басқа, дивинилацетилен ... және ... сулы ... ... (І) ... ... ... салады. Прцестің қалыпты болуы үшін оны үздіксіз шайқау
керек. Бұдан аппараттың реактор қабырғалары үлкен ... ... ... ... ... қабаттында майлы қабыршақтар түзіледі.
Түзілген 1,3- дихлор бутен-2 дегидрохлорлау арқылы хлоропренді негізгі өнім
ретінде алуымызға болады:
+Н Сl
СН2=С(Сl) – СН ≡СН2 → СlСН2 – ... ... ... фазада 250-270˚С өтеді. Осы жол арқылы өнім алынады.
Хлоропен – түссіз сұйықтық, t қайнау 59,4˚С . суда ... ... ... ... ... ... ... алудың негізгі мономері:
Сl Сl
| |
...СН2 – С =СН – СН2 (-СН2 – С =СН – СН2 - ... ... ... жаңа ... ... ашты сол ... ... қосылыстарын тетрагидрофуран (еріткіш) арқылы ацетиннен
циклополиолфенді, ал негізгісі циклооктатетраенді алады:
4СН ≡СН →8Н
Циклооктатетраен ... ... ... ... мына схемада жүреді.
Н2 [О] ... → 8Н → 8Н → 8Н ... – СН2 – СН2 – ... ... – СН2 – СН2 – ... ... синтез өндірісі, әсіресеацетиленді өндіру үлкен
темппен өсіп келеді. ... ... өнім ... ... ... және ... органикалық ерітінділер, бутин, бутендиол, және ацетилен
негізгі қөұрамына жатады.
Ацетиленді алудың ең ...... ... арқылы – ацетиленнің
нетонмен конденсациясы (КОН, КNН2):
ОН
|
НС≡Сн + R – СО – R КОН НС ≡ С – С – ... ... ... ... өнім –обезболивающие препараттар,
пертицедте, клейлер болып табылады.
Қазақстанда бұл реакция Е.Н. Азербаева мен А.Ш. Шарифканованың ғылыми
жұмыстарынан етек ... ... ... осы ... ... ... ... кетондар, соның ішінде пиперидин -4-ОН,
тетрагидропиран -4-ОН, тетрагидротиопиран -4-ОНда да жүретіннін ... ... ... ... ... спирті түзіледі:
КОН
8Н+R – С ≡ СН → 8Н
Х=О, N,R R=H; - СН ... ... ... ... ... ... тұзы ... Соңғы
процесте ацетиленді спирт су арқылы қайта түзіледі.
RС ≡СН + КОН → RС ≡СК + Н2О ... ... + R1 – С = О → RС =С – С - R1 → RС≡С – С – ... ... ... құрғақ жерде күкірті эфирдің 0-5˚С
температура да өтеді. Жақсы нәтиже акцетиленнің ... ... ... ... ... ... изопренді ацетоннан және
ацетиленнен алу прцесін жетілдіреді. Бұл процес мына ... ... ... ... сн+ СН3 – Со – Сн3 → НС ≡ С – С – ... ... -3-ол -2-ні селективті гидрлеу:
ОН ... Н2/Pd ... ≡ С – С – СН3 → СН2 = СН – С – ... ... ... ... ... 6Н3
| → ... = СН – С – СН3 -Н2О ... – С = ... қорыта айытқанда өнімнің сапалығы және сандылығы алынған
шикізатымыздың шығымы мен процестің жүру ... ... ... ... әр ... ... ... да бірдей
емес көмірсутектің коспасы болғандықтан, оны жеке ... ... ... ... ... ацетиленді өндіру үлкен және көп сатылы
процестерді қамтиды. Атцетиленді өндіруде көбіне Фаворекий реакциясы мен,
қазіргі кезде өзінің мәнән жоғалтпаған калький карбидінен алу ... ... ... ... ... ... тұрмыста
ең қымбат препараттар, клейлер, пестициттер сияқты заттар алынады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. С.Н. Калугин. Процесы окисления в нефтехими.
2. М.Е Есқайыров, Е.И. ... ... ...

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кеңқияқ мұнай кен орының бу-жылулық өндеу арқылы игеру әдісі57 бет
Мұнай және мұнай өнімдерінің физикалық-химиялық қасиеттерінің маңызды параметрі тығыздықтың әсерін зерттеу26 бет
Мұнай-химия - шикізат шырмауынан шығу жолы6 бет
Табиғи, ілеспе газдар және оларды өңдеу мен тазалау әдістері20 бет
Қазақстан Республикасының өнеркәсібі мұнай-химия саласы28 бет
Мұнай өңдеу, мұнайхимиялық және химиялық өндірістегі технологиялық қондырғылар49 бет
Химиялық, мұнай химиялық, мұнай газ өндіретін кәсіпорын өнеркәсібіндегі өрттер мен жарылыстар6 бет
TRACE MODE®G жаңа буындағы жобалу технологиясы9 бет
«Көлік шинасының резина үгіндісінің мұнай битумының сипаттамаларына әсерін зерттеу»26 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь