Сирек металдар

I. Кіріспе
1.1. Сирек металдар
1.2. Шашыранды сирек металдар
II. Негізгі бөлім
2.1. Галлй, индий, таллий. Табиғатта таралуы ,алынуы, физикалық.химиялық қасиеттері
2.2. Аналитикалық сипаттамалары
III. Қорытынды
3.1. Қолданулары
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Сирек металдар табиғатта кез-келген жерде кездесе бермейтін металдар болып есептелінеді. Бар болсада өте аз мөлшерде ғана, өндіруге келмейтіндей жағдайда кездесуі мүмкін. Галлий, индий, таллий металдары да сирек кездесетін металдар тобына жатады. Сирек металдар таза қоспасыз заттар секілді жоқтың қасы. Бірақ сирек металдардың құрамында минералдары бар металдарда кездеседі.
Галлий
Таңбасы: Gа.Аг = 69,723. М(Ga)=69,723 г/моль.
Ar(Gа) = 1,15-Ю"25 кг.
Ашылуы:
1875 ж. француз химигі Пол Эмиль Лекок де Буабодран снектроскопиялық талдау негізінде жаңа элемент ашкандытын мәлімдеді.
Францияның латынша аталуы Галлия, яғни Франция құрметіне бұл элементтіңгаллий аталатындығын Париж Ғылым Академиясында жарияланды.
1.Коровин Н.В Общая химия/Н.В Коровин-М:Высшая школа,2002,-560
2. Утелбаева А,Утелбаев.Б Химия, 1 том, Алматы 1996ж.
3. Утелбаева А,Уталбаев Б. Химия, 5 том Алматы2006ж.
4. Утелбаева А,Утелбаев Б. Химия, 6 том, Алматы2006ж.
5 Шоқыбаев Ж. Бейорганикалық және аналитикалық химия, Алматы, 2003ж
6. Жылыбаева Г.Н.,Нұрділлаева Р.,Жылысбаева А.Н Элементтер
химиясы Шымкент- 2011ж
7..Шоқыбаев Ж. Бейорганикалық және аналитикалық химия., 2003 ж.
        
        Жоспар:
* Кіріспе
+ Сирек металдар
+ Шашыранды сирек металдар
* Негізгі бөлім
+ Галлй, индий, таллий. Табиғатта таралуы ,алынуы, физикалық-химиялық ... ... ... ... ... ... әдебиеттер
Кіріспе
Сирек металдар табиғатта кез-келген жерде кездесе бермейтін металдар болып есептелінеді. Бар болсада өте аз ... ... ... ... ... ... ... Галлий, индий, таллий металдары да сирек кездесетін металдар тобына жатады. Сирек ... таза ... ... секілді жоқтың қасы. Бірақ сирек металдардың құрамында минералдары бар металдарда кездеседі.
Галлий
Таңбасы: Gа. Аг = 69,723. ... ... = ... кг.
Ашылуы:
1875 ж. француз химигі Пол Эмиль Лекок де Буабодран снектроскопиялық талдау негізінде жаңа ... ... ... ... ... ... яғни Франция құрметіне бұл элементтің галлий аталатындығын Париж Ғылым Академиясында жарияланды.
Периодтық кестені пайдалана отырып, осы элементті оның ашылуынан бес жыл ... ... ... деп атап ... ... болатын. Ол өзінің, Париж Академиясындаа жазған хатында элементті ашқан адамның оның ... ... ... бұл шама 4,7 емес 5,9-6,0 г/см' ... ... ... еді. Шынында да Менделеев жорамалы дұрыс болып шықты. Бұл-периодтық, кестенің маңызын одан әрі арттыра түсті.
Tабиғи изотоптары:
[69]Gа 60,5%; [71]Gа 39,5% ... ... ... ... ... - г а л л и т - ... ... бірге ұшырасады. Жер бетіндегі өсімдіктер дүниесі бойында галлий мөлшері 0,13 млн.т.
Алынуы:
Галлий ... ... ... ... ... ... сутек жөне көмір қатысында тотықсыздандырып алады.
Gа2O3 + Н2 + 2С -> 2Gа + Н2O + 2СО ... -> 2Gа + ... ... - ... ... ... ... металл. Қорғауыш оксидтік қабаты алюминийге қарағанда берік
Галлийдің балқу температурасының өзінің іргелес орналасқан металдарға қарағанда төмен болуы, оның ... тор ... ... решетка) түсіндіріледі. Галлийдің тор құрылымы өзге металдардағыдай жекелеген атомдардан емес, екі атомды О2 молекулаларынан тұрады. О2-молекулалары, ... ... ... көшкенде де сақталады. Бұл молекулалар өзара вандер-вальс күштері арқылы әлсіз байланысқандықтан аз энергия жұмсалу ... ... ... ... Сұйық күйіндегі галлийдің қатты күйіндегіге қараганда тығыздығы жоғары ауырлау және электрлік өткізгіштігі де жоғары.
Галлий-күміс ... ие, ... ... ... ... ... және көмескіленбейтін металл.
Галлий 30°С ден 2230°С аралығында сұйық күйінде болатын, буланып ұшуға бейімсіздеу жөне бу күйінде жекелеген атомнан тұратын ... ... ... кәдімті жағдайдың өзінде де жеңіл қосылады. Фтормен ... емес ... ... ... GаҒ2 ... Gа + Ғ2 -> GаҒ2 ақ ... суда ... ериді.
Галлий хлормен өрекеттесіп суда ерімтал GаС13 түзеді:
2Gа + ЗС12 -> 2GаС13
Иодпен галлий қыздырғанда ғана қосылады; 2Gа + ЗІ2 -> ... үшін ... ... белгілі. Дигаллий дихлоридінің құрылымы төмендегідей:
С1 С1
> Gа - Gа 2GаO 4Gа + 3O2 ... ... = -996 ... одан әрі ... ... қорғауыш қызметін атқарады. Gа2O3 артық галиймен 500°С-де Gа2O түзеді:
Gа2O3 + 4Gа [5]°° [С] > 3 ... ... ... ... ... + 6НС1-> 2GаС13 + ЗН20
Gа203 + NaОН + ЗН20 -> 2Nа3[Gа(ОН)б]
Галлий көп жагдайда монооксид GаО-ны береді. Балқыған ... ... ... ... ... ... + S -> ... GaS қыздырғанда төмендегідей өзгеріске үшырайды:
4GaS -> Ga2S3 + Ga2S
Галлий ... ... ... (N, P, Аs, Sb) ... ... ... түзеді:
2Ga + N2 -- > 2GaN Ga + Р -> GaР Ga203 + 2РН3 -> 2GaР + ЗН20
Ga + Аs -> GaАs Ga + Sb -> ... бор, ... ... ... ... ... (GaН3)3 сутекпен тікелей қосылудан емес, өзге жолдармен алынады. Галлий гидриді тұз тектес полимерлі гидридтер тобына жатады. Галлий үшін ... ... де ... ... ... Галлий гидрид галлаттар түзеді:
4ШІ + GaСЬ - > Ьі[GaН4) + ... ... ... ... ... әрекеттеседі!
Ьі[GaН4] + 4Н20 -> Ga(ОН)3 + ЬіОН + 4Н2
Галлий сумен ... ал ... ... ... + 6НС1 2GaС13 + ЗН2Т
Галлий алюминий сияқты ... де ... ... ... ... + ... + 6Н20 -> 2На3[Ga(ОН)6] + ЗН2Т
Галлий гидроксиді оның тұзын сілтімен әрекеттестіру арқылы алынады, ал ... ... ... ... ... ... ... алынады:
GaСЬ + 3№ОН -> Ga(ОН)3І + ЗКаСІ ақ түсті
Ga(ОН)3 + КаОН -> Ка(Ga02) + ... ... ... ... ... көрсетеді:
Ga(ОН)3 + ЗНСІ -> GaСІ + ЗН20 Ga(ОН)3 + ... -> ... ... ... Ыа2[Ga20(0Н)б] қүрамдағы оксогидроксо, комплексі болінеді. Катион екі валентті болған ... ... ... ... ... ... ... өткізгііитік қасиетке ие болғандықтан ИҚ, УК-спектроскопиялық қүралдарды ... ... ... ... ... ... және манометрлер қүрастыруда, элеклронды қүралдардың микроехемаларьш түзуде, люминесценциялық материалдар жасауда пайдаланылады.
Балқу температурасының ... ... ... Ві, РЬ,8п,Сс1-сияқты металдармен қүймалары автоматтандырылган сақтандырғыш (предохранитель) сигналды жүйелерінде пайдаланылады.
Галлий-германийді легирлеуде, яғни жартылай өткізғіштер қасиетін тиімді ... ... - ... ... ... ... пайдаланылады.
Галлийді шыны массасына аздап қосу, оның жарық ... ... ... арттырады. Қүрамында Ga203 бар шынылар инфрақызыл сөулелерін жақсы өткізеді.
Галлийді кейде диффузионды вакуумдық ... ... ... да ... ... ... ... галлийді фотометриялық өдіспен анықтайды. Гадлий- сульфохлорфенилмен әрекеттесіп ауа-көк көмплекс түзеді.
Осімдіктер дүниесінде галлийді атомды-абсорбңиялық төсіл аркылы анықтайды.
Биологиялық дүниеліктерде галлийді флуорометрия өдісі ... ... Іп. А,= 114,82; ш(Іп) ... кг.
Ашылуы
Индий өте шашыраңқы таралган (рассеянный) элемент болғандықтан, спектроскопиялық өдіспен оған төн кек сызық арқылы анықталған.
1863 ж. неміс ғалымдары Рейх жөне ... ... ... ... ... ... ... нөтижесінде оның қүрамында жаңа элемент бар екендігін түжырымдады. Озінің спектрдегі апгык көк ... ... ... - ... деи аталды.
Табиги изопгоптары
[ш]Іп 4,28%; [и5]Іп 95,72%
Соңғы жыдцары 20-ға жуық индийдің радиGaктивгі ... ... ... ... ыдырау мерзімі 49 күн.
Табиги қосылыстары
Индий кларкі: 0,25-0,і-10"[4]%.
Индий өте шашыраңқы таралған элемент катарьша жататын боліандықтан, оның минералдар ... ... ... бір ... ... проңенттен артпайдьі. Индийдің минералдары:
Рекезит Си Іп 82
Индит - Ғе Іп2 84
Джалиндит Іп (ОН)3
Индий дербес күйінде ... оте ... ... Алыиуы
Өзге металдар секілді индий өндірудің тсхнологиясы да екі ... ... ... концентрат алу.
* саты: металды алу.
Ондірістің бірінші сатысында шикізатты мырыш, мыс және кадмийден боліп байытады.
Ерітіндідегі индийді түнбаға түсіріп, немесе ерітіндіден ... ... ... жеке ... ... ... фосфор қышқылымен жақсы экстракцияланады. Ллыігған индий қүрамында аздап қоепа болады да, мүны орыс ... деп ... ... алу үшін ... ... ... ... Оте таза индий алу үшін аймақтық балқыту (зонная плавка) өдісін жөне монокристалдар алуға ... ... ... ... ... - ... 7,31 ... болатын, ақ күміс түсті мрталл. Бегкі қабаты оксидтік қабықшамен қапталмаған. Индий оте жүмсақ, иілгіш, майысқақ ... ... - таза ... 20 есе ... ал ... алты есе ... ... Оңай кесіліп, майысады. Беріктілік түрғысынан - индий көп нөрсеге жарамсыз болып ... ... ... ... галогеидермен галогенидтер түзеді: 21п + ЗС12 21пС13
Қыздыру барысында индий иоднен де өрекетгеседі: 2Іп + ЗІ2 ... үшін ... ... ... ... ... келеді, ал галлий моногалогенидтері тек жогары темиературада гана ... ... ... косу ... алады.
2Іп + 2НС1 -- 21пС1 + ... ... ... ... ... төмендегі реакциялар бойынша алады:
Іп[ІпСЦ] + 2Іп -> 4ІпС1 Іп[ІпВг4] + 2Іп -> 41пВг ... - ... ... + І2 -- ... > 2ІпІ ... түсті.
ІпСІ-дің екі түрлі модификациясы бар: сары түсті кәдіміі температурада түрақты; қызыл түсті 10()°С-ден жогары ... ... ... келеді.
Оттекпен индий қосылып суда ерімейтін оксид түзеді:
4Іп + 302 -> 2 Іп203
Иіщий ... ... ... ... Іп203 + 2>ІН3 -> 2Іп + N3 + ... ... сутекнен тотықсыздандырса, қара түсті 1п20 түзіледі:
Іп203 + 2Н2 -> Іп20 + 2Н20
Гүзшген Іп20 ауада тез ... ... ... ... ... ... әрекеттеспейді.
ІП2О3, магний унтағымен қопаргыш қоспаны береді. Іп203-ке сәйкес Іп(ОН)з гидроксиді-суда ерімейтін, аздаіт амфотерлік қасист корсететін - ... ... ... ... суды ... оксогидроксидке айналады.
Іп(ОН)з ІпО(ОН) + Н20
Қышқылдармен өрекеттесіп, түз түзеді:
Іп(ОН)3 + ЗНСІ ... + ... ... ... ... ... ... еріп, индаттар түзеді:
Іп(ОН)з + ИаОН -> ^аІп02 + 2Н20
Индий жоғары температурада ... ... ... түзеді:
2Іп + 38 -> ІП283 Іп + 8 -> Іп8
Ал, ... ... ... - индий субсульфидін береді:
ІП283 + 2 Н2 -> ІП28 + 2 ... 1п8 ... ... үшырайды: 2Іп8 -> ІП28 + 8
Кнарц ампуласыньш ішінде индийдің селен және теллурмен стехиометриялық мөлшерін қосын ... ... ... ... жөне ... ... + 8е -> Іп8е Іп + Те -> ... ... ... ... түрақты жөне жартылай откізгіштік қасиетке ие болып келеді.
Индий, ... ... ... ... ... фосфид гүзеді. Ал, мышьяк, сурьмамен балқыгу арсенид ІпАз жөне
антимонид-Тп8Ъ-ны береді.
Индий сульфиді-су жөне сүйытылған қышқылдармен әрекетгеспейді. Индий оксиді-фосфиігмен өрекетгесіп фосфид ... + 2РН3 2ІпР + ... ... ... ... ... ... гидридін алу үшін литий-индий гидридін алады:
4ЬіН + ІпСІз -> П [ІпН4] + ... ... ... ... ... алынады:
ЗІІ [ІпН4] + ІпСЦ -> ІпНз + ЗЬіСІ
ақ түсті қатты зат
Аралас гидрид ретінде - хлорлы индий мен литий - алюминий ... ... ... ... ... гидридін атауға болады:
ІпСЬ + Ьі[А1Н4] Іп [АІНзІз + ЗЬіСІ
ІпН3 ... ... ягни ... ... ... ... - ... монотүр ІпН3-ке өтеді де, 380°С-қа дейін түрақтылық танытады.
Су бойьшда ІпН3 баяу ... ... ІпНз + Н20 -> ... + ... полимерлі моногидрид сумен төмендегідей түрде әрекеттеседі:
3(ІпН)„ + ЗпН20 -> пІп(ОІІ)з + 2пІп + ЗпН2
Индий - кернеулік қатарда ... ... ... оныц коргауыш қабаты сумсн әрекеттесуден сақтайды. Индий қышқылдарда жақсы ериді:
2Іп + 6НС1 ->> 2ІгіС1з + ЗН2
Индий күшті тотыктырғыштар ... ... ... ... 1п + 4ШОН + 302 -> 4 КаІп02 + Н20
Іп - 3 е _>> Іп[3+] | 4 ... 02 + 4е-> 20[2]" | 3 ... ... қолданылуы. Индий қоргасын-күміс қүймалары автомобнль жәнс авиация двигательдеріне қажетті жасауда қGaданылады.
Индий (24%) жөне гал.оий (76%) ... ... ... ... ... ... күйінде бояатын қосылыс.
Индийдің висмут, қоргасын, қалайы жоне кадмийден түратын қүймасы 46,5°С-де балқиды. Аталған қүйма ерт қауіпсіздігінен ... ... ... ... ... қосылыстары - улы !
Индий элементін анықтау темендегі оқу қүралдарында келтірілген.
* Бусев А.И. Аналитическая химия индия.-М., 1958.-244 ... ... П.И. и др. ... ... ... галлия.-Новосибирск, 1927.-222 с.
Таллий
Таңбасы: Ті Аг - 204,383. М(Т^)=204,383 ... ... ... ... ... ... ... 8) 18) 32) 18) 3
Энергетикалық қабаты: К Ь М N О Р
Ашылуы
1861 ж. ағылшын гшіымы Уильям ... ... ... өндірісіндегі шаң-тозаң қүрамын зерттеу барысында таллий элементін ашты. ... ... ... ... ол, ... ... бүрын байқалмаған сызыққа қаггы мэн береді жөне латын тілінде тһаііиз, яғни бүтақ () деп атайды.
Осы арада Іһаііик, яғни ... төл ... ... ... ... ... айта ... жон санадық!
Сонымен (һаіһік - жана элемент таллий болып тіркеледі. Таллийді Крукстен бөлек француз химигі Лами де тапқан болатын. Алайда ол ... ... ай кеш ... ... - 29,50%; [205]Ті - 70,50%.
Таішийдің радиGaктивті изотопгпары жетерлік: [204]1Ү (іі/2[=]3,56 жыл); [205]Ті (11/2=4,2 мин); ... ... мин); ... ... ... крсылыстары
Жер кыртысындағы таллийдің массалык үлесі (0,4-1,0)-10"[4] %. Таллийдің жер қыртысындағы молшері алгын, күміс немесе сынаппен салыстырғанда молдау. ... тән ... ... ТPound М 82 ... ... ... бірге, өзге минералдар қүрамында қосыла үшырасады:
Марказит Гс82-Т

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Байыту фабрикалар мен мыс қорыту зауыттарында спектрлік әдіспен өнімдердегі ренийді анықтау әдістемесін өңдеу51 бет
Жерасты шаймалау тәсілімен алынған уран ерітіндісін сорбциялау арқылы десорбат алу55 бет
Жылуаккумуляторлық материалдар12 бет
Кен-металлургия жүйесі6 бет
Металдар.металдардын каттылыгы5 бет
Орталық Қазақстан5 бет
Табиғатта аз тараған, бірақ тіршілікте және техникада көп қолданылатын элементтер12 бет
Топша элементтері4 бет
Түркістанда Тайқазан5 бет
Қазақстан Республикасының металлургия комплексінің иновациялық дамуы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь