Кітапхананы автоматтандыру процессі

Кіріспе
I Негізгі бөлім. Кітапхананы автоматтандыру процессі
1.1 Кітапханалық.библиографиялық процесстерді автоматтандыру жүйесін жобалау
1.2 Кітапхананы автоматтандыру жүйесін жобалау түрлері
1.3 Кітапхана кәсібінде Интернетті пайдалану
1.4 Құжаттарды өңдеудің қазіргі кездегі қолданылатын әдістері
I I Негізгі бөлім. MS ACCESS мәліметтер базасы
2.1 MS ACCESS ТЕ МЕНЮ КОМАНДАЛАРЫН ТАҢДАУ
2.2 MS ACCESS.тепараметрлердібаптау
2.3 MS Access бағдарламасында кестелер құру
2.4 ACCESS кестелеріне өрістер қосу
3.1 Мәліметтер қорының классификациясы
3.2 МҚБЖ функциясы, мәлiметтер қорының басқару жүйесi
3.4 Бағдарламалық Өнімді сипаттау
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қосымша
Кітапхананы автоматизациялау қазіргі заман кітапханасының практикасында елеулі орын алады. Ол көптеген мамандар мен оқырмандардың қызығушылығын туғызып отыр.
Қазіргі кітапханалар ақпарат сақтау қоймалары емес, олар мемлекет пен қоғамның өркендеу дәрежесінің көрсеткіштерінің бірі болып табылады. Себебі кітапхана адам білімінің қайнар көзі ғана, ол ғылыми техникалық және әлеуметтік прогресс элементтерінің бірі. Мамандардың айтуы бойынша «кітапхананы ақпараттандыру ісі мемлекетіміздің және біздің қоғамымыздың ақпараттандыру саласындағы проблемаға айналып отыр».
1. «Информатизация библиотечной деятельности как аспект Государственной политики библиотечного дела». Кузминь Е.И., Тула – 1993 г.
2. «Основные положения и принципы разработки автоматизированных библиотечно – информационных систем и сетей», Шрайберг Я.Л., Москва – ГПНТБ – 2000г.
3. «Технические средства библиотечной работы», Соколова А.В., Москва – книга 1985г.
4. «Интернет ресурсы и услуги для библиотек», Шрайберг Я.Л. Ганчеров Ь.В., Москва – ГПНТБ, России – 2000г.
5. «Библиотечные компьютерные сети: Россия и Запад. Современные тенденции корпоративной работы библиотек в сетях передачи данных.», Москва – Либерия, 1998г.
6. «Автоматизация в библиотеке.», Алешин Л.И., Москва – ИПО Профиздат МГУКИ – 2002г.
7. Питер С. Роуз. Банковский менеджмент: - Москва, 1995 г.
8. Сейткалимов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы её анализа: - Алматы, 1998 г.
9. Стоянова Е.С. Финансовый менеджмент: - Москва, 1998 г.
10. Шеремет А.Д., Щербакова Г.Н. Финансовый анализ в коммерческом банке: - Москва, 2000 г.
11. Шойбеков Р., Қазбеков М. Русско-казахский словарь: - Алматы, 1996 г.
12. Банк жүйесінде қолданылатын терминдер сөздігі / Құраст.: Ә.Сембина, Б.Назыкеева, - Алматы, 1995 ж.
13. Управление коммерческим банком в условиях переходной экономики // Финансы и кредит, 2000 г. №7, с51-59.
14. Архангельский А.Я. «Программирование в Delphi 6» издат. Бином – 2003г.
15. Симонович С.В. «Информатика, базовый курс» издат. Питер – 1999г. Санкт-Петербург
16. Фаронов В. «Программирование баз данных в Delphi 6» издат. Питер – 2002г. Санкт-Петербург
        
        МАЗМҰНЫ
| Кіріспе | |
|I ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... | |
|1.3 ... ... ... пайдалану | ... ... ... ... кездегі қолданылатын әдістері | |
|I I ... ... MS ACCESS ... базасы | ... MS ACCESS те меню ... ... | ... MS ... | ... MS Access бағдарламасында кестелер құру | ... ACCESS ... ... қосу | ... ... ... классификациясы | ... МҚБЖ ... ... қорының басқару жүйесi | ... ... ... ... | ... | ... ... тізімі | ... | ... ... қазіргі заман кітапханасының
практикасында елеулі орын алады. Ол ... ... мен ... ... ... ... ... сақтау қоймалары емес, олар мемлекет пен
қоғамның өркендеу дәрежесінің көрсеткіштерінің бірі болып табылады. Себебі
кітапхана адам білімінің қайнар көзі ... ол ... ... ... ... элементтерінің бірі. Мамандардың айтуы бойынша
«кітапхананы ақпараттандыру ісі ... және ... ... ... проблемаға айналып отыр».
Көрініп отырғандай кітапхананы ... бұл ... ... ... орай ... ... ... өңдеу принциптерін құру және эффективті ... пен ... ... ... ... ... бірі. Өзіміздің
елде және басқа елдердегі кітапхана жүйесін автоматтандыруды жобалау ... ... ... ... ... осы ... ... құратын, дайындалған мамандардың жоқтын қасы. Бұл мақсаттың негізгі
аспекттері болып максимальды технологиялық және программалық – ... ... ... және ... ... ... ... негізгі бағыты болып -
өндірістер, кәсіпорындар, тағы басқа ... ... ... ... жұмыстарын комплексті жүргізу.
Айтылған проблемалардың барлығы көптеген білім, техника, өндірістік
және шаруашылық кәсіптер, тағы басқа ... ... ... ... ... ... ... бойы автоматизацияланған басқару жүйесін
(АСУ) белгілі процесстер бойынша ... ... ... басқару жүйесінің негізгі құрылу принциптері мен
функциялары кітапхана ісінде де ... ... ... ... ... автоматизация әдістері мен құралдарын пайдалану –
кітапхана ісінің ... ... ... ... жаңа ... (ЖАТ) ...... автоматтандыру процесстерінің
сәтсіздікке ұшырауы көбіне кітапхана басқарушыларының осы салада қажетті
білімдерінің болмауында, ... ... ... ... ... ЖАТ ... ... және қандай түрін қолдану керек деген сұрақтарына жауап іздеуде.
Бұл проблемаға оқу ... ... Онда ... ... ... ... ... ету, тиімді
қолдану, біріншіден оқырмандарға қызмет ету және осымен қатар кітапхана
жұмысшыларының қауіпсіздігін ... ... ... ... ... ... – бұларды шешу тек бар рессурстаремн программалық ... ... ... ... ... және ... ... Қазіргі заманғы кітапхана ұйымдастыру
жоспарының ... ... ... осыған орай кітапхана жұмысшылары
релевантты, ақпаратты қолдану мен табуы қажет. Бұл керекті ... ... және ... ... да ... етіледі.
Менің дипломдық жұмысымда технологиялық процесстерді ... ... ... ... ... ... ... оқып үйренуге негізделген.
1. КІТАПХАНАНЫ АВТОМАТТАНДЫРУ ПРОЦЕССІ
1. КІТАПХАНАЛЫҚ – БИБЛИОГРАФИЯЛЫҚ ПРОЦЕССТЕРДІ АВТОМАТТАНДЫРУ ЖҮЙЕСІН
ЖОБАЛАУ
Қазіргі заман кітапханасы – ... ... ... кей ...... әлеуметік ақпарат институты, мәдениет, білім кәсіптерінің
осы бағыттағы мақсаттағы мекемесі. Ол ... ... ... ... ішкі және ... ... ... өте күрделі құрылым.
Кітапхана қолданушылары – ... ... ... ... Ал ... ... ... немесе ақпаратты қолданушыға керекті субьект
«қолданушы» ұғымы «оқырман» ... ... «МБА ... ... яғни ... орталықтармен кітапхана ресурстарын
қолданушылар немесе мекемелер.
Кітапхана құрылымы түсінігі олардың функциялармен ... бір ... ... ... жиынтығы. Құрылым кітапхана
типінен, олардың мақсатынан, кітап фондының үлкендігінен, ... ету ... мен ... ... ... ... ішкі микро ортаға (бөлме, материалдық – техникалық база,
жұмысшылар, фонд және тағы басқалар) ғана емес ... ... ... ... ... ... мен ... орталықтар, жоғарыдағы
администрация, жеке адамдар мен ұйымдар және тағы ... ... әдіс – ... байланысты кітапхана – бұл өзінің ... ... бар, ... ... шара ... ... – техникалық, ақпараттық және адам ... ... ... ... ... бір жерде жиналған жүйесі бар ішкі
және сыртқы ... ... ... ... яғни ... Бұл
жағдаймен келісе отырып кітапхана «күрделі обьект» болып ... ... ... - ... жеке ... ... болып табылмайды,
кітап, кітапхана және оқырман арасындағы комплексті ... - деп ... ... амал ... кітапхана ісімен оны ... ... ... ... ... автоматтандыру (бұл ... ... ... технологиялар) тек уақыт ағымы емес. Бұл жағдайда
автоматтандыру екі ... ... ... және ... ... ... ішкі ортамен қатар сыртқы орта обьектілері де
қарастырылады. Кітапханалық макроортасы ... ... мен ... ... ... (ақпарат туралы ақпарат)
ақпараттық ... ... ... ішкі ... ... ... ... жағы болып – жұмысшының рациональды жұмыс істеуіне
және пайдаланушыларды қанағаттандыру үшін кітапхананы төрт жүйеге бөлу Ю.Н.
Столяров ... ... ...... ... ... Ол 1
– суретте көрсетілген.
1 – сурет. Кітапхана құрылымы схемасы.
Осыдан кейін ... ... - ... ... - ... ... және ... - «кітапхана
персоналына» және ... - ... ... ... ... ... бар. ... кітапхана бес – элементтік, одан
басқа алты – ... ... бар. ... элемент болып (Н.И. Тюлин және
тағы басқа) анықтамалық – ... ... ... ал ... ... (Н.С. Карташов) ұсынған кітапханалық білім. Бірнеше авторлар соңғы
элементтердің орнына бесінші элементті немесе оның алдындағыларды қосады.
Я.Л. ... ... ... ... ... Оның ... – «ақпараттық компоненті», оған анықтамалық іздеу аппараты,
ақпараттық жүйе және кітапхана ... ... ... ... Ал ... ... – инфрақұрылым, органдар мен ... ... ... қоймалары, компьютерлер, байланыс жүйесі,
автомобильдер, тағы басқа техникалық, технологиялық, офистік және ... ... ... ... ... тағы ... ... функцияны ескере отырып – ақпарат қолданушының сұраныстарын
қамтамасыз ету үшін – кітапхананың негізгі үш элементтен құрылған ... ... ... ... автоматтандырылған ізденіс
жүйесі ретінде қарастыруға болады. Құрылымдық сызбасы 2 – ...... ... ... ... ... кітапхананың материалды – техникалық
базасымен байланыстары көрінген. Негізгі бөлімі кітапхананы ... мен ... ... ... ... ЖҮЙЕСІН ЖОБАЛАУ ТҮРЛЕРІ
Кітапханалық – библиографиялық ... ... үшін ... ... ... арнайы типтік құжат жүргізу қажет. Бұл құжатта
негізгі жүргізу керек шараларды бекітеміз: ... ... ... жоба
өңдеу, жүйеге мамандандырылған эксплутация жүргізу. Бұл ... ... ... ... болады.
Обьектті жобалау – оның модельдерін жүргізу процессі. Жобалау ... ... ... ... және тағы ... ... жазылады.
Мұндай жоба тек кітапхана жұмысшыларына ғана емес, оны қаржыландыратын
адамдарға да ... ... түрі бар: ... ... ... диаграмма
көмегімен жоспарлау, календарлық және жоспарлау.
Бірінші әдіс. Негізгі жұмыстарды жоспарлау. Негізгі ... ... мен ... ... ... ... жету ... Бұл әдіс мысалы: № 1 – ші кестеде көрсетілген.
|Мерзімі ... ... ... ... ... алу және |Жұмыс орындары мен кабельдік |
| ... ... ... |
| | ... ПК – да ... |
| | ... үйрету. ... |ПО АИБС – ны алу ... ПО – да ... |
| | ... ... ... ... – мен ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... ...... әдіске ұқсас, бірақ
кәсіп түрлерінің орнына мерзім және ... ... ... ... ... ...... бітуіне қажетті жұмыс
этаптары мен олардың арасындағы ішкі ... Бұл әдіс ... ... білім мен уақытты талап етеді. Негізгі фактордың бірі болып жер
жүзіндегі барлық ақпараттық ағым ... ... ... ... болып:
1. керекті ақпаратты жылдам және бір уақытта алу;
2. ... ... ... ... ағымынан сақтану.
Бұл процесстерді кітапхана автоматизация құрылғылары иемденеді.
Кітапхана кооперациясын ... ... ... кітапхана
процесстерін, административті – басқарушылық, мәдениет – күнделікті және
тағы басқа кәсіптерді шешу үшін ... ... жүйе - адам - ... жүйе ... Мына ... ... жөн: ең жақсы құрылған программалық
және аппараттық қамсыздандыру жоспарланып ... ... ... ... ... ... емес.
1.3 КІТАПХАНА КӘСІБІНДЕ ИНТЕРНЕТТІ ПАЙДАЛАНУ
Кітапхана жүйесінде қолданылатын форматтар. Дүние жүзінде кітапхана
процесстерін автоматтандыру проблемасын өте ертеден айналысады.
1965 жылы АҚШ ... ... ЭВМ – де ... бөлінген
библиографиялық мәліметтерді жазу жобаланғаны белгілі. ... ... ... ... ... ... формат MARC – атын иемденеді. Ол ... ... ... ... Бұл формат кітапхана және библиографиялық МҚ – ғы негізгі
құрылған электрондық ... ...... 70 – ші ... соңында АҚШ, ҰлыБритания, Францияда,
Канадада және Жапонияда кітапхана жұмыстары ... ... ... Бұл ... өздерінің MARC секілді форматтары құрылды. Қазірде
осыған ... ... ... ... ... шамамен 70%
қолданылады.
1980 жылы автоматтандырылған кітапхана жүйесінде ... ... ... – қатынас жасайтын универсалды формат шығарылды.
Ол UNIMARC - деп аталды. Библиографиялық ... ... ... үшін ... халықаралық формат.
Бұл формат мәліметтердің ішкі жүйесіндегі формат болып табылады және
мәліметтердің ... ... ... Бұл форматқа MARC – секілді
коммуникативті форматтардың барлығы да конверттеледі.
Еуропа елдерінің көбісі UNIMARC ... ... ... ... ... ... ... қарайды, ол
америкалық контингентте, ... ... ... ішкі жүйелік және
коммуникативті формат USMARC форматты өріс алған.
Осыдан кейін кітапханалардың ... ... ... мен ... жеке ... ... аяқ алды.
«Мир» сериялы есептеу ... ... ТМД ... ... орны» термині пайда болды. Автоматтандырылған
жұмыс орындарын (АЖО) математиктер мен инженерлер иемденді. Бұл ... ... 70 – ... ... «work ... ... ... болды.
Осыдан кейін кітапхана жұмысшыларының ЭЕМ – мен ... ... ... АЖО – сы деп ... ... олар ... ... функцияларына байланысты аталады, мысалы: комплектеуші АЖО
немесе өңдеуші АЖО және тағы басқа.
1.4 ҚҰЖАТТАРДЫ ... ... ... ... ... ... құжаттарды өңдеу және сұраныс беру әдістеріне мысал
ретінде осыған ұқсас ... ... ... ... ұйымын
қарастырайық.
1993 жылы «ИНФОМАГ» қызметі құрылған болатын. Ол журнал ... ... ... ... ... ... ... таратушы болады. Мәліметтер қоймасында өзіне қызықты
тақырыптарды, мақала және ...... ... ... ... Бұл ... өзінің материалдарын серверге
енгізеді. Одан басқа ол сұранысы көп материалдарды электрондық почта ... ... үшін ... қызметі жіберетін материалдардың
барлығы ақысыз. «ИНФОМАГ» қызметі Білім Министрлігінің қолдауын ... бір ... ... ... WWW ... және электрондық
почтаның серверлерінен табуға болады. «ИНФОМАГ» өзінің қолданушыларына 200
– ге жуық әртүрлі ... ... ... 150 – ге жуық ... және
шетелдік ғылыми – техникалық журналдар, 7 – толық ... ... ... ... ... ... және тағы ... берілетін мәтіндердің тақырыбы, көбінесе жаратылыстану
ғылымдары мен гуманитарлық ... ... ... ... екі категориясын
қамтамасыз етеді.
1. ТСР/ ІР протоколы бойынша Интернетке қосылған, олар серверден
оқып және материалдары ... ... ... ... ... категориясы тек электрондық почта, бұлар
үшін «ИНФОМАГ» жіберетін материалдарын ... ... ... осы ... ... ... ... ала жазылу арқылы
ала алады.
«ИНФОМАГ» - ауыл тұрғындарына да белгілі. Онда негізгі қолданушылар –
ауыл ғалымы немесе оқытушы, ақпараттық ... мен ірі оқу ... ... ... ... материалдарын алудың үш көзі бар:
1. Журнал редакциялары.
2. ВИНИТИ және БЕН.
3. Интернет.
Көп редакциялар Интернетке ... және ... ... ... бере алмайды. Сондықтан тақырыптар ... ... соң оны ... ... Ал ол өте ... ... ... редакциялары өздерінің мәліметтерін стандартқа сәйкес емес форматпен
жазады. Форматтар нөмірден – нөмірге өткен кезде өзгеруі мүмкін.
Басты проблема ... ... ... ... әр ... Бұл кезде бір журнал нөмірінен көлем бірлігіне көшу, екінші
мақаланың ... ... өту. Бұл ... ... «ИНФОМАГ» ішкі
стандартын шығарады.
Интернетте қолданылатын библиографиялық ақпараттың үш негізгі ... ... ... ... ... ... журналдар мақаласы.
3. Журналдардың, газеттердің және ... ... ... ... ... Интернетке көптеген қызметтер енгізеді. Мысалға
Elsevier және Springer Verlag қызметтерін ... ... ... ... ... ... ... қызықты, керекті журналдардың
барлығын дерлік ... ... ... ... ... ... қызметтерге
жақынырақ, тек басқа қызметтерден таратылатын материалдар саны сәл азырақ.
Үшінші типтегі ... ... аз ... және ... ... және ақылы түрде қағаз көшірмелерін шығарумен
айналысады.
Бұл жерде тағы Libweb желісі туралы айтып кеткен жөн. Libweb ... ... ... мен RUSMARC форматын қолдануға жоспарланған.
Бұл желі Интернет арқылы Books in Print ... ... ... етуі қажет.
Соңынан бұндай электрондық (цифрлық, вертуальдық, гибритты және ... ... ... проблемалардың шешілуін қажет етеді:
авторлық ... ... ... МҚ құқықтық қорғау және тағы басқа. ... ... ... ... ... ... іздеу және
шығару табылады. Бұл кітапханалардың коммуникациялық негізі – ... ... МҚ – на өту үшін on – лайн ... ... Z 3950 ... пайдаланамыз. Осындай кітапхана мен оқырмандардың
қатынасы мәліметтерді беру протоколдарының стандартизациясын, интерфейсті
технологияларды және тағы ... ...... ... ... ... ... КІТАПХАНАДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН НЕГІЗГІ ҚҰРЫЛҒЫЛАР
Кітапханада қолданылатын құралдарға мыналар жатады:
1. Автоматтандырылған телефондық, ... ... ... және ... ... байланысы.
3. Радиофикация, үнжазба және т.б.
Кәсіпорындарда телефондық станцияны пайдалану жоғарыда айтылып кетті.
Айта ... жай, ... ... ... ... телефондық жүйенің пайда болуы.
Олар базалық блоктың ретранстрляторлардың (32 ... ... ... ... ... ... етеді, кәсіпорын территориясында
базалық блоктан бір километрге дейін, яғни абоненттің максималдық қатынасы
екі километр ... ... саны отыз ... ... саны – ... ... ... кітапханада қолдану фондынан кітаптарды алу,
кафедраға беру, құжаттарға сұраныс енгізу, ... ... және ... кітарханалық процесстерді басқару үшін және тағы
басқа үшін бір ... ... екі ... қатты сөйлеу байланыстары, телефон
байланысы, пневно – почта, факс, ЭЕМ және ... ... ... ... ... құралдардың негізгі түрлері басқаруды
циркулярлы байланысын иемденген.
Радиофикация, үн ... және үн жазу ... ... ... және ... әртүрлі жағдайларда жарияларды.
Мысалы: көрмелер немесе мәдени шаралар, төтенше жағдайлар және тағы ... үн – ... ... ... және үн – ... жазу
кітапханаларда кеңінен қолданылады. ... ... ... алу, ... оқырманды қызықтыратын мәліметтер үйге де
беріледі.
Үшіншіден, бұл құрылғылар мәдени ... және оқу ... ... ... ... ... үшін. Сонымен қатар
орындауларды жазу үшін қажет.
Төртіншіден, кітапханада магнитті және сол ... ... ... ... мысалы: CD ROM – дағы әртүрлі ақпараттар.
Үн күшейткіш аппаратурасына күшейткіш құрылғылары, үн колонкалары,
микрофондар, сөзбен музыка тасымалдаушылар жатады.
Үн ... және жазу ... ... ... ... ... ... жатады. Аппаратураны таңдау әртүрлі факторға
байланысты: бөлме көлемі, оқырмандар саны, ... және ... ... тағы ... фондтарда лакундарды тиімді толтыру, қаржылық ... ... ... ... ... ... ... тасымалдаушыларды
қолдану жағдайында мүмкін. Сақтау ауданының жетіспеушілік ... ... ... ... ... көптеген басылымдардың шығару қағаздарының
нашар болуы (әсіресе газеттер), интенсивті қолдану кезінде одан да ... ... ... тасымалдаушыларға көшіру оның сақталуын
және тез арада табылуын қамтамасыз етеді.
Компактты ... ... (Compact disc – Read Only Memory, CD ... ... ... ... үн тыңдармандарына жасалған. 1985 жылы
мәліметтер қоймасы бар CD ROM ... ... Олар ... құрылғылар
нарығында етек жайып, көптеген кітапхана ... ... ... CD ROM саны ... ал кейбіреулерінде - 1100 – ден ... кіші ... ... ... ... мен көп
жылдамдығыныңарқасында ішкі есте ... ... ... ... CD ROM ... ... дискілерді қолдануға, музыка
тыңдауға, әртүрлі МҚ – мен және ... ... ... тілдер үйренуге және тағы басқа мүмкіндіктер береді.
CD ROM технологиясы үлкен массивті мәтіндік, графикалық, аудио ... ... ... және ... ... ... Сонымен қатар
олар үнемі өңдеп отыруды ... ... ... ... ... энциклопедиялар мен жолсілтеушілер, күнделікті және тағы басқа
жүйелерді үйрететіндер. ... олар ... ... ... ... және ... ... қоры түрінде қолдануға қолдау
алды.
Қарапайым компакт дискілер құрылғылар ... ... ... ... бұл дискілерге ақпаратты жазуға мүмкін емес.
Тасымалдаудың жай ... ... ... ... ... ... ... олай болмаған жағдайда мәліметтерді
тасымалдаудағы кідіру 0,75 сикундіне ... ... ... ... жағдай
компакт дискілер 150 мың мәтіндік бет сиғызады. Мысалы ол жеті ... ... ... ... тек қана ... ... ... болатын. Ең бірінші 1982 жылы Бетховеннің тоғызыншы симфониясын
сиғызу керек ... Оның жүру ... 73 ... сондықтан бұл диск 74 минутқа
арналды (74 минут, 33 секунд), бұл 640 Мбайт құрайды. Осылай «Қызыл кітап»
атты стандарт ... ... ... Берілген специфика минимальды тәртіппен
сапалы үн жазуын регламенттеді. Мысалы аудио компакт дискілерінің мынадай
сипаттамалары бар: ... ... ... ... әдісі және бірдей
спиральды жолақ қолдану.
MS ACCESS
2.1 Меню ... ... ... өзара әрекет ағымдағы менюден командаларды таңдау арқылы
жүзеге асырылады. Командалардың көпшілігі иерархиялық болып ... ... ... ... ... экранда оның жандандырылған
менюі шығады.
Windows-те ... ... ... бағдарламаларға ұқсас MS Access менюі
нақты жағдайға байланысты өзгеріп ... ... ... ... ... ... ... өзінің командалар және функциялар жиыны
сәйкес келеді. MS Access 2000-ның әдеттегі менюі автоматты түрде ... оның жиі ... ... бар. ... кезінде айқын іс-
әрекетті орындау үшін меню командаларын пайдаланасыз. Осы ... MS ... меню ... жиі ... ... мен ... ... менюден алдында пайдаланбаған команда таңдалынса, ол орнатылған
менюге ... Егер ... ... ... сеансы кезінде пайдаланылмай
қалса, MS Access оны бапталған менюден жояды.
Меню жолынан командаларды ... үшін ... ... ... ... Ең қарапайым тәсілі тышқанды қолдану арқылы жүргізіледі. Командаларды
орындау үшін тышқанның меңзерін қажетті ... ... ... ... Егер ... тақтаны пайдаланғыңыз келсе, алдымен меңзерді жол менюіне
апарыңыз. Ол үшін F10 немесе Alt ... ... ... сәулелі
нұсқағышты қажетті командаға апарып, Enter пернесін басыңыз.
• Сәулелі нұсқағышты жылжыту үшін ← және → пернелерін ... ... ... ... сол жағындағы командаға барасыз. Егер
команда ең соңғы сол жағында ... ... ... ... ...
пернесін қайта басу оң жақтағы командаға апарады, яғни ... ...... қимылы да дәл осындай.
• Командаларды таңдаудың альтернативті тәсілі – ... ... оның ... асты ... символын басыңыз. Бұл тәсілмен таңдау
кезінде командалар Enter пернесін баспай-ақ орындалады.
1-суретте Сервис командасын ... ... ... ... менюдің
командалары қанық түсте екенін ескеріңіз.
Жандандырылған меню командаларының келесі ... ... бар ... ... ... ... } символымен белгіленген. Сонымен
қатар ... ... ... соң көп ... (...) ... Бұл
команданы таңдау нәтижесінде MS Access операцияларды ... үшін ... ... онда ... ... ... көрсетілген. Оларды
таңдау нәтижесінде қосымша символдары жоқ ... ғана ... ... ... ... прецедурасы меню командаларын
таңдаумен бірдей, тек ← және → пернелерінің орнына ↑ және ↓ ... Егер ... ... ... ... ... ... онда
Alt пернесін баспаймыз.
Сервис жандандырылған меню
Командаларды таңдаудан бас тарту
Экранға шыққан жандандырылған менюдің опцияларын таңдаудан бас ... ... ... ... таңдау керек:
• Ecs пернесін басып, алдыңғы деңгейдегі менюге шығасыз. Бұл ... ... ... ... ... нұсқауыш таңдауға себеп
болған төменгі деңгейдегі жандандырылған менюді ... ... F10 ... басыңыз, нәтижесінде барлық екпінді жандандырылған
менюлер экраннан жойылады.
• Алдыңғы деңгейдегі жандандырылған менюлердің ... ... ... ... Таңдалынған команда орындалады, ... ... ... ... ... Меню жолынан команданы тышқанмен басыңыз. Бұдан барлық екпінді
жандандырылған ... ... ... ал ... ... ... ... аймағының кез-келген бос жерін басыңыз.
Файл менюі
Бұл менюдің Создать және Открыть командалары жаңа деректер ... ... бар ... ... ашуға арналған. Сізге таныс баспа, алдын
ала көру, терезелерді жабу командаларынан басқа, меню деректер экспорты ... сол ... ... ... (MS Access, dBASE, MS Visual ... т.б.) ... ... ... ... төменгі жағынан өзіңіз жұмыс ... ... ... ... Егер ... ... ... келсе, алдымен берілген
тізімді қарап алыңыз. Егер ол тізімде бар ... оны ... ... ашу» ... ... ... қажеті жоқ. Деректер қорының атын
меню пунктінен таңдайсыз немесе оның номерін тересіз, сосын деректер ... Файл ... ... жағында Выход командасы бар. Ол ағымдағы
терезеден емес, MS Access-тен толық ... ... Егер ... ... терезеңізді ғана жапқыңыз келсе, Закрыть командасын таңдаңыз.
Access бағдарламасының Файл мәзірінің ішіндегі бұйрықтар тізімі:
Құру командасы ДҚ ... бос ... ... Access ... дайын
құрылымдарды (Адрестік кітап,кітапша, жеке мүлік,негізгі қорлар т.с.с)
пайдаланатын шебер арқылы құруға ... ... ... ... ДҚ ... ... береді.ДҚ-ын ашу терезесінің,
Microsoft ... үшін ... ... ... ... бар. ... ашу алдында осыған дейін ашық тұрған ДҚ автоматты түрде жабылады.
Сыртқы берілгендер командасында екі ішкі ... ... ... Бұл екі ... ... ... құру тақырыбында қарастырылған.
Жабу командасы ДҚ-мен жұмысты тоқтатады. Бұл команда қазіргі Windous ... ... емес ... автоматты түрде жабуға да болады, ... ... ... ... ... үшін ... ғана
пайдалы.
Сақтау командасы ДҚ файлын сақтайды. Ол Access-тегі деректерді автоматты
түрде ... ... ... ... бермейді.
Сақтау/экспорт командасы Access кестелеріндегі деректерді Excel-дің жұмыс
кітабы файлына көшіруге немесе олардың текстік ... ... ... береді.
HTML форматында сақтау командасы гипертекстік құжаттарды құру ... ... іске ... ... командасы беттің параметрлерін орнату және принтерді
таңдау үшін қолданады. Алдын ала көру ... ... ... ... көру үшін ... Бұл ... әрекеті есеп жапсырмасындағы Көру
батырмасы сияқты.
Баспаға басу командасы ... ... ... ... ... де анықтауға мүмкіндік береді.
Жіберу командасы Access обьектісін электрондық почта ... ... ... қасиеттері командасыҚасиеттер терезесін ашады. Мұнда бірнеше жапсырмалар
орналасқан. Олардың әрқайсысын аша отырып ондағы ... ... ... ... ... ... ... осы терезедегі файл
қасиеттерін қолданған пайдалы. Жоғарыда аталған ... ... ... соңында соңғы ашылған бірнеше ... ... де ... ... ... ... тез ... ашуға болады.
Түзету менюі
Деректер қорының терезесінде Правка менюі Windows-те жұмыс ... ... ... ... ... Вставить, Удалить,
Переименовать командаларынан ... ... ... ... ... ... ... арналған. Басқа режимдерде жұмыс ... ... ... ... ... үшін жаңа ... ... болады.
Жарлық жасау командасы ДҚ-ның кесте, сұраныс, форма сияқты обьектілер үшін
жарлық жасауға қолданылады. Ол Windows –тың жұмыс столында ... ... ... ... ... керекті ДҚ-ын ашу және қажетті обьектіге
кіру ... ... ... ... ... шерту арқылы орындауға
мүмкіндік жасайды.
Жою командасы белгіленген обьектіні ... ал Атын ... ... атын ... мүмкіндік жасайды. Егерде Access -те кесте,
сұраныс немесе форма обьектілері ашылған болса, онда Түзету мәзірінің түрі,
басқаша ... ... ... арнайы кірістіру командасы өзімен
аттас терезені ашады. Ол ... ... ... ... ... ... ... Деректерді кестеге кірістіру өрісінің
типіне байланысты болғандықтан, текстік және OLE ... ... ... әр ... Обьектіні текстік типтегі ... ... Word ... текст мазмұнын алмасу буферіне жіберу.
2. Кестеде обьект кірістіретін текстік типті өріс ұяшығын белгілеу.
3. Түзету мәзірінде Арнайы кірістіру командасын беру.
4. ... ... ... TEXT ... ... Ok ... қадамдар орындалғаннан кейін буфердегі обьект кесте ... ... ... ... OLE ... ... ... алгаритімі:
1. Обьектіні таңдап алмасу буферіне жіберу.
2. Кестеде обьект кірістірілетін OLE типті ... ... ... ... ... ... ... беру
4. Егер обьект құжаты Word ... ... онда ... ... ... OK ... шерту.
5. Егер обьекте сурет болса, онда Picture ... ... ... қосу - ... жаңа ... қосу командасы. Ол үшін кестеде
жазбаларды немесе олардың бір ... ... оны ... ... соң ... қосу ... беру ... Жаңадан қосылған
жазбаларда буферде бар деректер ғана ... ал оның ... ... ... ... ... Кірістіру мәзіріндегі жазбаларды жою мен
белгілеуге арналған командалардың әрекеттері өз атауларымен ... ... ... ... ... ... ашылады. Осы терезедегі үлгі
қатарына ізделінетін белілгендердің бір үзіндісін ... соң ... ... ... ... басу ... Егер ... параметрі дұрыс
берілмесе, онда бағдарлама ізделінеді үзінді бар болғанның өзінде де, ... ... ... ... да, қолданушы Іздеу терезесіндегі параметрді
дұрыс анықтай білу керек.
Ауыстыру командасы арқылы Өрісте ... ... ... ... ... айтылған терезеге ұқсас, айырмашылығы үлгіні ауыстыратын ... ... ... ... ... ... ... үшін ыңғайлы. Бұл команданың өзінде ... бар. ... ... ... ең ... бір ... ... ғана қолданылады. Бұл команданың қызметін Арнайы
кірістіру командасында қолданылады. Обьект командасының ішкі ... Олар ... да бір ... ... ... ... ... ғана
жұмыс істейді.
Түр менюі
Таблица және список ... ... ... ... ... тәсілін анықтайды. Кестелер таңдағанда, ... ... қоры ... ... нақты ақпарат деректер қорының
терезесінде шығады. Егер бұл ақпараттың сізге қажеті болмаса, онда ... ... ... ... ... ... қорының терезесіндегі Кірістіру менюі жаңа объектілерді ... ... ... есеп ... ... ... ... қорының терезесіне кірістіру үшін арналған. Мұны диалог
терезесінде саймандар тақтасындағы Создать батырмасы арқылы жылдам әрі ... ... ... ... ... ... альтернативті
мүмкіндігін Вставки меню командалары орындайды.
Сервис менюі
Microsoft Office ... ... ... Сервис менюінде
өзіңізге таныс Орфография және ... ... ... ... бұл ... ... ... басқару командалары да ... ... ... ... ... ал қазір осындайлардың
бірі – Параметры командасын қарастырайық. Бұл команданы таңдағанда, экранда
6-суретте ... ... ... ... Таңбашаны тышқанмен баса
отырып, әрбір жүйелердің логикалық топталған ... ... ... аласыз.
MS Access параметрлерін баптау
Жоғарыда көрініс мәзірі көрсетілген. Бұл мәзірдің ДҚ ... ... ... ... форма т.с.с жапсырмаларды таңдауға
мүмкіндік беретін ішкі командаларыбар. Одан ... ... ... ... ... ... деп аталатын төрт команда арқылы ... ... ... ... ... болады. Мұндағы
Кесте командасы ДҚ-ның әр бір обьектісін толық ... ... ... ... ... мерзімі» сияқты параметрлерін
көрсетеді. Көрініс мәзірінің Белгілерді реттеу командасы осы ... Оның ... ... Типі бойынша, Құрылған мерзіме бойынша,
Өзгертілген мерзімі бойынша және Автоматты түрде ... ішкі ... ... ... ДҚ ... ... көрсетілуін реттеуге
болады. Access ДҚ-нан өрістер тізімін ... ... ... Ал, ... бірнеше кестелердегі өрістерді қолдану қажет болса, онда оларды
біріктіретін сұранысты қолдану керек. Көрсетілген тізімді таңдалған ... ... ... ... жеріне орналасады. Өріс атаулары, тектен
ажыратылу үшін, бұрыштық ... ... ... Access-тегі қажетті
өрістер Word-қа кірістіріліп болған соң қолданушы өз құжатының қандай ... ... ... Осы ... ... Өріс/берілгендер батырмасы
Word өрістері батырмасының оң жағында орналасқан) өрістер атаулары мен
олардың деректері ... ... ... ... ... ... ... әрбір режиміне өзінің саймандар тақтасы сәйкес. Пішіндерді,
есеп берулерді және ... құру ... ... саймандар
тақтасы келесі тарауларда қарастырылады. Қазір жиі қолданылатын 3-суретте
көрсетілген «Деректер қоры» саймандар тақтасымен ... ... ... ... ... ... ... |Аты ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... |Бар ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... жібереді |
| ... ... ... ала көру ... |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... мәтінді немесе |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| |Копировать ... ... ... немесе|
| | ... ... |
| | ... ғана ... ... |
| ... ... ... ... Бұл |
| | ... ... ... жұмыс |
| | ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... по ... ... объект үшін ағымдағы |
| | ... ... |
| ... с Office |Microsoft Office-нің басқа |
| | ... ... ... |
| | ... |
| ... ... ... ... ... | ... ... ... |
| | ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... объект ... ... жаңа ... |
| | ... |
| ... ... объектінің қасиеттер |
| | ... ... \ ... |
| ... ... |Кестелер арасындағы байланысты |
| | ... және ... |
| ... ... ... |
3 «Деректер қоры» ... ... ... ... да ... ... өз ... бойынша,
саймандар тақтасының сыртқы түрін баптауыңызға болады. Ол үшін ... ... ... ... төменгі жағында Настройка
командасы бар меню шығады. Бұл ... ... ... ... ... ... тұратын «Баптау» диалог терезесі пайда болады.
Осы уақытта саймандар тақтасында бейнеленгендері ٧ ... ... ... ... ... кезінде экранға жаңа саймандар тақтасын
қосасыз.
Саймандар ... ... ... ... ... ... ... оны экранның кез-келген жеріне жылжытып, мөлшерін өзгерте
аласыз.
MS Access 2000 саймандар ... ... ... ... түрде
бапталады және жиі қолданылатын ... ... MS Access ... ... іске ... ... белгілеудегі батырмалар болады. MS
Access 2000 тақта ... жиі ... ... ... етіп ... ... ... үшін Настройка менюінен ... ... ... егер ... ... осы ... экранда
бейнеленбесе, саймандар тақтасын экранға шығару үшін ... ... ... «Настройка» диалог терезесінде жалаушаларды орнатыңыз. Сосын
батырмалар категориясы тізімінен тұратын, ал ағымдағы ... ... ... ... ... «Командалар» жапсырмасына
көшіңіз
Саймандар тақтасын баптау
2.2 MS ACCESS-тепараметрлердібаптау
MS Access-те сансыз көп әртүрлі ... ... бар. Сіз ... ... ... ... қаріп параметрлерін, т.б. көрсете
аласыз. Параметрлерді баптау үшін Сервис / Параметры командасын орындау
негізінде ашылатын «Параметрлер» (5-сурет) диалог ... ... ... ... ... жеңілдету үшін олар атқаратын қызметтеріне
қарай ... ... топ жеке ... бейнеленеді. Төменде
жапсырмалар тізімі және олардың қызметі көрсетілген:
|Жапсырма ... ... ... ... ... ... және жасырын |
| ... ... ... сонымен бірге аттарының|
| ... мен ... ... ... |
| ... ... жалаушалар бар. ... ... ... ... реті, баспаға жіберу |
| ... ... ... ... ... |
| ... аты бар. ... және іздеу |Іздеу және ауыстыру параметрлерін баптауды, |
| ... және ... ... ... |
| ... ... ... HTML ... бейнелейтін |
| ... және ASP ... ... |
| ... ... ... ... кіруге көшу кезінде Enter және бағыттауыш |
| ... ... ... ... ... ... тор және ... ені параметрлерін баптайды.|
|Кестелер және ... және ... ... ... ... | ... және есеп ... ерекшелендіру параметрлерінен, пішім |
|берулер ... есеп есеп беру ... ... ... |Ашу ... және ... бойынша оқшаулауды, DDE |
| ... ... ... ... және т.б. |
| ... ... ... соң, ОК ... ... батырмаларын басасыз.
ОК батырмасын басқанда орнатылған мәндер MS Access-те тек ағымдағы жұмыста
іске ... ал ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді.
MS Access-тен шығу
Жұмыстың ағымдағы сеансы аяқталған соң сізге MS Access-те тастау
қажет. Бұл үшін ... ... ... пайдалана аласыз:
• Файл │ Выход командасын таңдаңыз.
• MS Access басты терезесі жүйелік менюінің Закрыть командасын таңдаңыз.
• MS Access ... ... ... ... ... ... ... рет басыңыз.
Деректер қорын құру
MS Access реляциялық деректер қорын басқару жүйесі болып ... ... қоры – ... ... ... кең ... және ақиқат
өнеркәсіптік стандарт. Реляциялық деректер қорында барлық ... ... ... ... әрі ... қорымен орындалатын барлық
операциялар кестелерде қолмен жасалып беріледі. MS Access-те ... ... ... ... ... ... және басқару үшін арналған құралдар
жиынынан тұрады. Бұл ... ... ... есеп берулер,
сұраныстар жатады.
MS Access-те деректер қорын құрудың екі тәсілі бар. Бос деректер ... ... оған ... пішімдерді, есептерді және басқа объектілерді
қосуыңызға болады. Мұндай тәсіл едәуір ... ... ... ... ... жеке ... ... етеді. Бұдан басқа, барлық
қажетті кестелермен, пішіндерді және ... ... ... ... ... ... құруға болады. MS Access сізге ... ... ... ... екінші тәсіл көп жағдайда қолдануға
ыңғайлы. Екі жағдайда да кез-келген уақытта ... ... ... қорын
өзгертуге және кеңейтуге мүмкіндігіңіз бар.
Бос деректер қорын құру
MS Access-ті іске қосқанда (6-сурет) диалог терезесі ... ... ... ... құру ... ... ... ашу ұсынылады.
MS Access іске қосылғанда ашылатын диалог терезесі
Егер бұл диалогты ... ... соң қор ... ... ... деректер қорымен жұмыс істегенде), келесі ... ... Файл │ ... ... ... немесе саймандар тақтасынан Создать
батырмасын басыңыз. Экранда «Создание» диалог терезесі (7-сурет) ашылады,
ол екі жапсырмадан тұрады:
• «Жалпы» - жаңа бос ... ... ... «Деректер қоры» - қажетті объектілерден тұратын деректер қорының
үлгісін таңдауға ... ... ... ... Жаңа бос ... қорын құру үшін жалпы жапсырмасына өтіңіз, деректер
қорын элементін таңдап, ... ... ... ... ОК ... ... ... деректер қорының файлы» диалог терезесі ашылады.
3. Ашылған бума тізімінен құрылған деректер қорын сақтағаныңыз ... ... ал Файл аты ... ... ... атын енгізіңіз.
Жаңа деректер қоры үнсіздік бойынша ... ... ... Бұл ... ... ... ... қорының файлы» диалогты
терезесі ашық тұрғанда, сол жақ тақтада Менің ... ... ... ... саймандар тақтасында төмендегі элементтер де бар:
|Элемент |Қызметі ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... столы |Қайта құрылғалы жатқан деректер қорының |
| ... ... ... ... мүмкіндік|
| ... ... ... ... қорын жариялауға қолданылады. |
1. Құрылатын деректер қорының атын енгізген соң, осы ... ... ... ... ... ... ... терезесі ашылады
(8-сурет).
Жаңа деректер қорының терезесі
Бұл терезеде деректер қорына кіретін барлық объектілерді құру керек.
Олардың тізбесі сол жақ ... ... ... ... ... ... сақталынатын ақпараттарды, есеп берулерді, пішіндерді,
сұраныстарды, Web-парақтарын құра аласыз. Объектілердің айқындалған
категорияларына ... оған ... ... ... жүзеге асырылады.
Нәтижесінде қор терезесінде таңдалынған объектінің ... ... ал ... жоғарғы жағында осы категорияның объектісін құруға
арналған құралдар бейнеленеді.
2.3 MS Access бағдарламасында кестелер ... ... ... ... ... ... нақты соларда барлық
деректер сақталады. Пішімді немесе есеп беруді құру ... ... ... ... ... ... ... деректі тиянақты жоспарлау талап
етіледі. Бұл тақырыпта ... ... ... ... ... ... жобалаудың негізгі кезеңдерін қарастырамыз.
Access-те «кесте» термині нені ... ... – бұл ... ... ... ... ... біртипті
ақпараттан тұратын өрісті анықтайсыз. Мысалы, мекен – жай, аты ... ... ... ... ... бір ... сипаттайтын
жүздеген жазбалардан тұруы мүмкін. Мысалы, әрбір клиент жайлы жазба оның
атын, мекен-жайын және телефон номерін ... ... ... ... ... ... тұрады. (9-сурет). Әрбір қатар – бұл жазба, ал әрбір баған ... ... ... ... құрылымын құрар алдында деректер қорын құру нәтижесінде
жететін ... ... ... ... ... оған жету ... ... қандай болуы керек екенін айқындап алып, қажетті
кестені құруға ... ... ... ... құрсаңыз, онда кестенің құрылымын
айқындау қиын емес.
Көпкестелі деректер қорын жобалау ... ... ... ... құру ... мысал ретінде қарастырайық. Қайсы бір
адамдар тобының атынан және тегінен тұратын деректер қорын құру ... ... ... деректер қорында номері, мекен-жайы, өнеркәсіп аты
және кредит және т.б. ... ... бар ... ... ... ... арнайы «Телефондық анықтамалық» болып есептеледі. Бұл мысал келесі
тарауларда жиі қолданылады.
Қазір ... ... шешу үшін ...... ... ... деп
аталатын біркесте жеткілікті. Кестеге барлық қажет ақпаратты қосу үшін оның
құрылымы келесі өрістерден ... ... ... ... ... MS ... оны құруға
кірісеміз. MS Access-те кестені құру деректер қоры терезесінде жзүзеге
асырылады:
1. ... ... ... ... ... ашып, «Кестелер» категориясын
таңдаңыз.
2. Деректер қорының терезесінде Создать батырмасын басыңыз.
3. «Жаңа кесте» диалог ... ... оның оң ... ... ... нұсқалар тізімі табылады:
• Кестелер режимі – ... ... жаңа ... құруға
мүмкіндік береді.
• Конструктор – кестелер конструкторында жаңа кесте ... ... ... ...... көмегімен жаңа кесте құруға мүмкіндік
береді.
• Кестелер импорты – ... ... ... деректер қорына
кестелер импортын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
• Кестелермен байланыс – сыртқы файлдардан ... ... ... ... ... ... ... Осы диалог терезесінде кестеңізді құруға сәйкес нұсқаны таңдап, ОК
батырмасын басыңыз.
5. ... ... ... ... құрылымын құрыңыз.
6. Кестені оның ішіндегі ақпаратпен байланыстыру үшін әрбір кестеге оның
аты меншіктеледі. Кесте атын «Сақтау» ... ... ... ... ... кестені құрудың негізгі қадамдарын қысқаша қарастырдық, ал ... ... ... ... ... ... толығырақ
қарастырамыз.
Конструктор терезесінде кестенің құрылуы құрылатын кестенің
параметрлерін ... ... кең ... ... ... өту үшін ... ... диалог терезесінде Конструктор
опциясын таңдап, ОК ... ... ... бұл әрекеттерді орындау
үшін кестенің конструкторы терезесі ашылады (10-сурет).
Кесте конструкторының терезесі.
Диалог ... ... ... ... ... ... өріс ... деректер түрі және сипаттамасы бар кесте болады.
Бұл негізгі ... ... ... ... ... ... ... бейнеленген және деректерді енгізудің шарттарымен
анықталатын қосымша қасиеттерге ие. Кестенің әрбір ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын кез-келген ат
таңдалады. Өрістің типі осы ... ... ... ... ... ... өрістерінің анықтамаларын қарастырайық.
2.4 ACCESS кестелеріне өрістер қосу
Өріс атауы Өріс аты бағанында енгізіледі. Өріске атауын бергенде ... ... ... Өріс ... 64 ... дейін болуы мүмкін, бірақ бұл ... ұзын атты ... ... жоқ.
• Өріс атауы әріп, нүкте (.), леп белгісі (!), ... (‘), тік ... және ASCII 0-31 ... басқарушы символдардан басқа, цифр, бос
орын және арнайы символдардан тұруы мүмкін.
• Өріс ... бос ... ... ... Бір кестедегі екі өріс бір атаумен аталмайды.
Өріс атауы кестелер деректеріне сілтеме жасау үшін ... ... ... ... деректер типі пайдаланылады.
Өрістің деректер типі Деректер типі бағаны өрісінде енгізіледі. MS ... ... ... ... мүмкін болып табылады:
• Мәтіндік
• Сандық
• Ақшалай
• Санауыш
• Мерзім/уақыттар
• Логикалық
• МЕМО өрісі
• ОLЕ ... ... ... ... ... ... типі конструктор терезесінің «Өріс қасиеттері»
бөлімінде бейнеленетін өз қасиеттерімен үлестіріледі.
|Қасиеттері ... ... ... ... ... ... үшін символдардың барынша |
| |ең көп ... ... ... ... ... ... қосу ... санауыштың мәнін |
| ... ... ... ... пішімі ... өріс ... ... ... ... ... таңбалы сан |Сандарды бейнеленгенде қолданылатын ондық таңбалы|
| ... ... ... ... ... ... енгізуді жеңілдететін енгізу |
| ... ... ... ... ... ... ... мәтінді |
| ... ... ... мән ... ... ... өріске автоматты түрде |
| ... ... ... ... ... ... ... шарт |Өріске енгізілетін деректердің талабын |
| ... ... ... ... ... ... Мәннің шарты (Условие на|
| ... ... ... шартты бұзса, |
| ... ... ... ... мәтінін көрсетеді.|
|Міндетті өріс ... ... ... түрде енгізу қажеттілігін |
| ... ... ... |Бос ... (“”) ... өрісінде енгізу |
| ... ... ... өріс |Бір өріс ... ... ... |
|Юникодтың сығылуы ... ... ... ... ... және |
| ... ... қолданылатын деректерді сақтау |
| ... ... үшін ... ... |
1. Мәтіндік тип
Үнсіздік бойынша өріс атын ... MS Access оған ... ... өріс ені 50-ге тең ... етіп ... Өріс енін ... ... өрісі» бөлімінің Өріс мөлшері жолында өріс енін айқындайтын
(1-ден 255-ке дейін) санды беру қажет. ... өріс енін 25-ке тең ... бұл ... ... 25 ... ... мән енбейді.
Төменде осындай өрістің түрлі жазбалары енгізілген деректер мысалдары
келтірілген:
Музыкалық орталық
ОКБ «ЦИКЛОН»
123-34-78 (үйдікі)
2. ... ... ... ... ... ... ретінде өрістің бұл типі
сандардан тұратынын білдіңіздер. Осыған ... ... ... ... ... типі ... ... ? Сандық типті қолданудың негізгі
дәлелі ретінде мыналарды ... ... ... ... енгізгенде деректерді автоматты түрде тексеру
жүргізілед. Егер деректер ... ... ... ... ... Access ескерту жасап, қате деректер енгізілмейді.
2. Тек сандық өрістермен ғана математикалық операциялардың орындалуы
мүмкін.
Өріс өлшемі ... ... ... мәнін қолданып, сандық типтегі өрістер
үшін келесі пішімді орнатуға болады:
|Мәні ... ... саны ... |
|Байт ... 255-ке ... ... | |1 байт |
| ... ... ... | | ... ... ... ... | |2 байт |
| ... ... ... | | ... ... ... ... мәнін | |4 байт |
| ... ... | | |
| ... ... сандар | | |
| ... ... ... | | ... жылжымалы |Теріс шамалар үшін – |7 |4 байт ... (4 ... ... | | |
| ... ... және | | |
| |оң ... үшін – | | |
| ... | | |
| ... ... | | |
| ... | | ... ... |1.79769313486232+10308 санынан|15 |8 байт ... |– | | ... ... | | ... ... ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... оң ... | | ... ... ... идентификация |Анықталмаған |16 байт |
| |(GUID) | | ... |-1038 ... 1038 -1-ге |28 |12 байт |
| ... ... (.adp) | | |
| |-1028 ... 1028 -1-ге | | |
| ... сандар (.mdb) | | |
3. ... ... ... ... өріске ұқсас. Сандық өрістен айырмашылығы - Өріс пішімі
қасиетінің ақша өрісі Ақшалай мәніне автоматты түрде ... ал ... саны ... ... ... өзгертуге болатын, үтірден кейінгі екі
таңбаға тең мәнді қабылдайды. Ақша ... ... ... 15 ... дәлдікпен есептеуді және бөлшек бөлігінде 4 таңбаға дейін есептеуді
орындай алады. Мұнда өріс мөлшері 8 байтты құрады.
4. Санауыш ... ... ... мәндері түзетілмейтін, алайда кестеге әрбір жаңа
жазба қосуды автоматты ... ... ... сақтауға арналған.
Олардың мәндері бірегей, әрбір жаңа жазба қосқан сайын 1-ге ... ... ... кез-келген сан болуы мүмкін.
5. Мерзім / уақыт типі
Деректер арнайы пішімде келтірілген өрістердің датасы мен уақытын ... ... ... ... ... ... MS Access даталарды бірінші пішімде енгізуге және бейнелеуге мүмкіндік
береді. Мерзімді /уақытты ... ... ... ... конструктор
терезесінің Өріс пішімі қасиетінде орнатылады. Деректер сақтауда ... ... ішкі ... ... ... MS ... ... енгізгенде деректердің пішімін тексереді және
тек дұрыс даталарды енгізуге мүмкіндік береді.
Берілген типтің өрісінде 100 ... 1 ... 9999 ... ... ... ... дата мен ... бар болады. Бұл типтің
деректері 8 байт орын алады.
6. Логикалық тип
Логикалық өрістер екі мәннің бірін ғана қабылдайтын ... ... ... ... ... Өріс ... ... пішімдерді немесе Ақиқат
/ Жалған, Ия / Жоқ ... Қосу / Жою – үш ... ... ... ... ... Ақиқат, Ия және Қосу – True логикалық мәніне, ал
Жалған, Жоқ және Жою – False ... ... ... Егер ... таңдап, сосын эквивалентті логикалық мәнді ... ... мән ... ... ... Мысалы, егер True немесе
Қосу мәні Өріс пішімі қасиетінде көрсетілген Ия / Жоқ үшін Өріс ... ... ... онда ... мән ... ... ... ұзындықтың мәтіндік өрістері типі
Кез-келген ұзындықтың мәтіндік өрістері (МЕМО өрісі) қарапайым мәтіндік
өрістегідей ... ... ... ... Бұл ... ... – МЕМО мөлшері 255 символмен ғана шектелмей, 65535 символдан
тұруы мүмкін.
8. OLE объектісінің типі
MS Access ... ... және ... екі ... ... MS Excel ... кестесі, MS Word құжаты, ... ... ... OLE ... өрісінің деректер типі осыған арналған. Бұл
деректер типінің өрісіне енгізе ... ... ... 1 Гигабайтпен
шектелген.
9. Гиперсілтеме типі
Бұл типтің өрісі әріптер мен сандардан ... ... ... ... сақтауға арналған. Гиперсілтеме адресі ең көп дегенде
үш бөліктен тұрады:
|Гиперсілтеме ... ... ... | ... ... ... ... элементінде шығатын мәтін |
|Адрес ... (UNC ... ... ... ... ... ... бару ... ... ... ... ... ішінде ығысу ... ... ... ... ... ... ... тұрақты мәндер немесе басқа кестедегі мәндер жиыны ... ... ... таңдауды ұсынатын өрістерді құру үшін арналған
ауыстыру шеберін іске қосады. Берілген өрістің мөлшері ... ... ... 4 байт) түйінді өріс өлшемімен сәйкес келеді.
Сұраныс
Деректер қорында сұранысты құру үшін ... ... ... батырмасын басыңыз. Сұраныс құрастырушысы ... құру ... ... ... ... құру ... ... диалогты терезесі ашылады. Сұраныстармен танысу үшін
Қарапайым сұраныс опциясын таңдап, ОК батырмасын ... ... ... не ... ... ... шақыру үшін деректер қорының терезесінде
«Сұраныстар» катигориясын жандандырып, Создать батырмасын басыңыз. «Жаңа
сұраныс» ... ... ... опциясын таңдап, ОК батырмасын
басыңыз. Access нәтижесінде іріктеу жүргізілетін кестені немесе сұранысты
таңдауыңызды ұсынады. Кестені ... ... ... басып, диалог
терезесін жабыңыз. Экранда сұраныстар конструкторының терезесі ал ... ... ... пайда болады.
Жаңа сұраныс үшін сұраныстар конструкторының терезесі.
Сұраныстар конструкторының терезесінде сұраныстарды қалыптастыру үшін
іріктеу жүргізілетін кестелерді және ... ... ... ... ... ... ... және реттеу үшін критерийлерді ... ... ... ... терезесінде кестелерді қосу және
оларды жою, сұраныстың типін таңдау, ... іске қосу және ... ... Бұл ... ... пунктері саймандар панелінің
батырмалармен қайталанады. Сонымен ... меню ... ... ... ... ... қатысы бар контекстік менюді
пайдалана аласыз.
кітапхана ... құру ... ... ... ... ... ... оның зерттеу обьектісі – мәліметтер
қоры.
Мәліметтер қоры дегеніміз не? ... қоры – ... ... ... ... обьекті туралы мәліметтер тізімі. “Мәліметтер ... ... - ... ... ... тез және ... ... үшін, бұл процесс
автоматтандырылған болуы керек. ... ... ... құрудың
бірнеше әдістері бар:
Алгоритмдік программалау тілдері арқылы (Pascal, C++, ... әдіс ... ... ... құру үшін ... орта ... ... Visual Basic. Бұл әдіс арқылы
қайсібір жеке талаптар қойылған мәліметтер қорын құруға болады.
Арнайы программалық орта ... Ол ... ... ... деп ... (МҚБЖ).
Қазіргі кезде МҚБЖ – ның ... ... ... ... ... ең ... Access, FoxFro және ... қорын басқару жүйесi (МҚБЖ) мәлiметтер құрылымы типтерiнiң
бiрiне бағытталады. Олар: иерархиялық МҚБЖ, желiлiк МҚБЖ, реляциялық ... үшке ...... ... оның ... МҚ ... қоры)
құрылады, соның негiзiнде ақпаратты iздеу жүйесi (АIЖ) құрылады және жұмыс
iстейдi. Ақпаратты iздеу жүйесi дегенiмiз – ... ... ... оларға қызмет көрсетушi бағдарламалар.
Кез-келген мәліметтер қоры ... ... ... реляционды моделінің негізінде қатынастар (relation -
ағылшын тілінде қатынас) ұғымы ... Егер ... ... ... екі өлшемді кесте түрінде берген ыңғайлы болады. Кесте көрнекті,
әрі адамға түсінікті бейнелеу болып табылады.
Мәліметтер қорының модельдері. ... қоры бір ғана ... ... ... тұруы мүмкін. Кез келген мәліметтер
моделін өзінің қасиеттерімен мінезделінетін обьект ретінде ... ... осы ... ... да бір амалдар қолдануымызға болады.
Мәліметтер моделінің үш ... ... ... ... ... иерархиялық және желелік.
Реляционды моделінде (латын сөзі relatio - ...... ... ... ... ... басқарылады. Қарапайым
жағдайда ол – екі өлшемді массив немесе кесте болып ... ал ... ... құру кезінде кестелер жиынтығы деп түсінуге болады.
Мұндай кестенің әрбір жолы – жазу ал, ... - өріс деп ... ... қоры ... қасиеттерге ие болады:
• Кестенің әрбір элементі – мәліметтің бір элементі;
• Кестедегі барлық өрістер бір типті;
• Әр бір өріс ... атқа ... ... ... жазулар жоқ;
• Кестедегі жазулар реті өзгермелі немесе ... ... ... ... ... қорының иерархиялық моделі төңкерілген
ағашқа (граф) ұқсайды. Себебі, мұнда қайсібір элементтер дербес ... МҚБЖ ... ... ... ... ... – мәліметтер қорын құру, жүргізу және қолдануға арналған тілдік
және бағдарламалық құралдардың жиынтығы. Қолданылу түріне байланысты МҚБЖ
дербес және ... ... деп ... ... МҚБЖ бір ... ... ... мәліметтер қорын құруды қамтамасыз етеді. Дербес
МҚБЖ-не Paradox, dBase, FoxPro, Access т.б. жатады. Көпшiлiк қолданушы ... ... ... ... ... ... құруға
мүмкіндік береді. Көпшілік қолданушы МҚБЖ-не Oracle, InterBase, Microsoft
SQL, Server, Informix және т.б ... ... ... үш ... ... ... ... анықтау (Data definition) – сіз өзіңіздің мәліметтер
қорыңызда қандай ақпараттар ... ... ... ... және типін, сонымен қатар бұл ... ... ... ... ... Кейбір жағдайларда сіз, сонымен қатар,
мәліметтерді тексеру форматы мен критерийін бере ... ... ...... әр ... ... өңдеуге болады.
Мәліметтерді онымен байланысқан ... бір ... ... ... ... болады;
• Мәліметтерді басқаруда – сiз ... кім ... ... ... ... ... жаңа ақпарат қоса аласыз. Сонымен қатар,
мәліметтердің ұжымдық қолдану ережелерін анықтауға болады.
Мәлiметтер қорында қолданылатын терминдер.
Мәлiметтер қоры – ... ... ... Мәлiметтер қорынан
керегiне қарай қажеттi мәлiметтер алу үшiн ... ... ... ... ... ... ... – мәлiметтердi жазба (жол) және өрiс (бағана) түрiнде сақтауға
арналған обьект болып ... ... ... ... бiр ... ... ... қолданылады.
Мәлiметтер қорында екi өлшемдi кестенiң жолдары жазбалар деп,
бағандары өрiстер деп ... ... ... ... ... ... жол ... болып табылады, ал жазба бiрнеше өрiстерге
бөлiнедi.
Сұраныс бiр немесе бiрнеше дайын ... ... ... мен Есеп беру бiр ... ... ... ... құрылады. Сұраныс
қажеттi мәлiметтi бiр немесе бiрнеше кестеден алуға ... ... ... ... үшiн ... ... ... енгiзу үшiн,
кесте өрiсiндегi мәлiметтердi бейнелеу үшiн немесе ... ... ... ... ... ... беру ... баспадан шығаруға арналған. Есеп беру
қағазға басып ... ... ... ... ... формасы.
Мәлiметтер қорын баспаға шығармастан бұрын, ... ... ... ... және ... жазбалар мен өрiстер енгiзiлетiндiгiн
қарастыру керек. Есеп ... кез ... бiр ... сұраудан қарауға
болады.
Өрiстер типтерi және қасиеттерi. Мәлiметтердiң әр ... ... Ендi ... жүйелердегi мәлiметтердiң, яғни өрiс мәндерiнiң
типтерiне тоқталайық.
Негiзгi типтер:
• Текстiк мәлiметтер (TEXT). Текстiк ... ... ... символдардан тұрады және ұзындығы 255-тен аспауы керек;
• Сандық ... ... Бұл ... ... мәндерiмен
арифметикалық амалдар орындауға болады. Сандық мәлiметтер ұзындығы ... ... 2 ... ... сан ... ... нүктелi сан форматында 4
байт орын алады. Бүтiн және бөлшек ... ... ... ... Дата немесе уақыт типi (DATE/TIME). Дата типi ... бiр ... ... ... (күн, ай, жыл). ... бұл ... бiр ... сияқты көрiнедi. Алайда, информациялық жүйеде дата
типтi қолданудың ерекшелiктерi бар.
• Жүйе қатты бақылау жүргiзу мүмкiндiгiн ... ... ... ... әр ... ... ... бейнелеу мүмкiндiгi
туады;
• Программалау барысында даталарға арифметикалық ... ... ... ... (YES/NO). Бұл типтiң мәлiметтерiн булевтiк деп
атайды және мәндерi TRUE немесе FALSE (шартты түрде 1 ... 0) ... ... ... ... ... болып интерпретацияланады.
• OLE обьектiсiнiң алаңы. Бұл ең бiр қызықты типтердiң бiрi ... ... ... мәнi ретiнде OLE объектiсiнiң кез келгенi болуы мүмкiн (егер
компьютерде болса) – графика, дыбыс, видео.
• Қолданушының типi. ... ... ... ... ... мүмкiндiк бередi. Мысалы: “апта күнi” (дүйсенбi, сейсенбi және
т.б), ... ... ... ... ... ... ӘДIСТЕРI ЖӘНЕ ТҮРЛЕРI
Сұрау (запрос) – белгiлi бiр ақпараттарды алуға талап болып табылады.
Сұрау бiр немесе бiрнеше кестелерден ... ... ... таңдау
(выборка) деп аталады. Мәлiметтер қорында таңдау сақталмайды; ол ... ... ... ... ... да оны ... ... Сонымен,
ақпараттарды таңдау үшiн бiрiншiден, ... ... ... болып
тұрғандығын; одан кейiн ол ақпарат қай кестеде сақталғандығын бiлу ... ... ... ... ... ... үшін ... Қосу үшін сұраныс. Кестедегі іріктелген жазбаларды немесе ағымдағы
мәліметтер қорындағы сұранысты ... ... ... ... ... Жою үшін ... Жаңарту үшін сұраныс. ... ... ... ... ... ... ... Жаңа кесте құру үшін сұраныс;
• Параметрлік сұраныс. ... ... ... ... ... ... ... жасауға) тура келеді, бірақ кей жағдайларда таңдау
кезінде біршама өзгешеліктер болады. Ондай жағдайда, қайта-қайта ... баса ... ... ... ... құру ... ... тоғысуы берілгендерді көрнекті, кросс - кестені компактілі
пішінде көрсетеді. Берілгендерді өңдеуде түрлі ... ... ... есептеулерді жүзеге асырады.
3.4 БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ӨНІМДІ СИПАТТАУ
Бағдарламалық өнімді жасамас бұрын программалау ортасын таңдауымыз
қажет. Ол үшін, ... ... ... ... тексере білуіміз керек.
Проект сегіз терезеден тұрады, олардың әр қайсысының өз қызметтері
бар. Ақпараттық жүйе екі ... ... ... ... ... ... «гость» арқылы кіру, тек қажетті кітаптарды іздеуге ... Ал ... ... ... ... қатар мәліметтер қорын
өзгертуге болады.
Бұл терезедегі ... ... ... ... ... ... ... қатар, разделдер мен тілдерді өзгерту, қосу операциялары жүре
алады, олар келесі терезеде:
Жаңа раздел ... тіл ... ... ... ... ... орын ... Іздеу
операциялары келесідей жүреді:
• Аты бойынша;
• Шифры бойынша;
• Авторы бойынша;
Ізделінген кітап нәтежиесі ... ... ... шығады, оны
баспаға беруге болады.
Қорытынды
Менің өзімнің дипломдық жобамды кітапхана ... ... ... Бұл ... зерттей келе өзіме көптеген жаңалықтар,
көптеген мүмкіндіктер аштым.
Олардың ішінде кітапханада компьютер пайдалану, ... ... ... ... ... ... ... үшін
мамандар өзінің көмегін тигізу керек, себебі ол мемлекетіміздің және ... ... ... ... ... бір ... ... кітапхана жүйесін құру ортасы ретінде әлемге әйгілі Delphi
бағдарламалау ортасын алдым. Себебі бұл ортада қарапайым мәліметтер қорымен
жұмыс ... ... ... ... ... ... ... өте
оңайға түседі.
Жұмыстың нәтежиесі ретінде қойылған мақсаттардың орындалуын айтар
едім, олар келесідей:
1. Кітапхана жүйесін автоматтандыру;
2. Delphi ... ... ... ... жарамдығын көрсету;
Дипломдық жобаны орындау барысында берілген ... ... ... ... ... ... тізімДЕРІ
1. «Информатизация библиотечной деятельности как аспект Государственной
политики библиотечного дела». ... Е.И., Тула – 1993 ... ... положения и принципы разработки автоматизированных библиотечно
– информационных систем и сетей», Шрайберг Я.Л., ......... ... ... библиотечной работы», Соколова А.В., ... ... ... «Интернет ресурсы и услуги для библиотек», Шрайберг Я.Л. Ганчеров ...... ... – 2000г.
5. «Библиотечные компьютерные сети: Россия и Запад. Современные тенденции
корпоративной ... ... в ... ... ... ...
Либерия, 1998г.
6. «Автоматизация в библиотеке.», Алешин Л.И., Москва – ИПО Профиздат МГУКИ
– 2002г.
7. ... С. ... ... ... - ... 1995 ... Сейткалимов А.Г. Управление банковской ликвидностью и методы её анализа:
- Алматы, 1998 г.
9. Стоянова Е.С. Финансовый менеджмент: - Москва, 1998 ... ... А.Д., ... Г.Н. ... ... в ... ... -
Москва, 2000 г.
11. Шойбеков Р., Қазбеков М. Русско-казахский словарь: - Алматы, 1996 ... Банк ... ... терминдер сөздігі / Құраст.: Ә.Сембина,
Б.Назыкеева, - ... 1995 ... ... ... ... в условиях переходной ... ... и ... 2000 г. №7, ... ... А.Я. ... в Delphi 6» издат. Бином – 2003г.
15. Симонович С.В. «Информатика, базовый курс» издат. Питер – 1999г. ... ... В. ... баз ... в Delphi 6» ... ... ... Санкт-Петербург
Қосымша
unit Unit1;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, StdCtrls, ExtCtrls, Buttons;
type
TForm1 = class(TForm)
Panel1: ... ... ... TSpeedButton;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure FormShow(Sender: TObject);
procedure SpeedButton2Click(Sender: TObject);
procedure SpeedButton1Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form1: TForm1;
implementation
uses Unit2, Unit3, Unit6, Unit8, ... ... ... ... TForm1.FormShow(Sender: TObject);
var
put:string;
i:integer;
begin
put:=application.ExeName;
i:=length(put);
while put[i]'\' do
i:=i-1;
put:=copy(put,1,i);
put:=put+'data';
dm.QRazdel.Active:=false ;
dm.QBook.Active:=false ;
dm.QSlovoK.Active:=false;
dm.QLang.Active:=false;
dm.QRazdel.DatabaseName:=put;
dm.QBook.DatabaseName:=put;
dm.QSlovoK .DatabaseName:=put;
dm.QLang.DatabaseName:=put;
dm.QRazdel.Open;
dm.QBook.Open ... ... not ... do ... not dm.QLang .Eof do ... ... TForm1.SpeedButton2Click(Sender: TObject);
begin
Form8.show;
end;
procedure TForm1.SpeedButton1Click(Sender: TObject);
begin
form7.show;
end;
end.
unit Unit2;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, ExtCtrls, DBCtrls, Grids, DBGrids, ... ... = ... ... ... ... TMenuItem;
N3: TMenuItem;
N4: TMenuItem;
N5: TMenuItem;
N6: TMenuItem;
ComboBox1: TComboBox;
DBGrid1: TDBGrid;
DBNavigator1: TDBNavigator;
N7: TMenuItem;
DBMemo1: TDBMemo;
BitBtn1: TBitBtn;
BitBtn2: TBitBtn;
BitBtn3: TBitBtn;
BitBtn5: TBitBtn;
Label1: TLabel;
Label2: ... ... ... ... TObject; var Action: TCloseAction);
procedure N5Click(Sender: TObject);
procedure N2Click(Sender: TObject);
procedure N7Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn1Click(Sender: TObject);
procedure ... ... ... ... BitBtn2Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn3Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public ... ... ... Unit1, unit3, Unit4, Unit5, Unit6, ... ... ... ... TForm2.FormClose(Sender: TObject; var ... ... ... TForm2.N2Click(Sender: TObject);
begin
form2.Close;
end;
procedure TForm2.N7Click(Sender: TObject);
begin
form5.show;
end;
procedure TForm2.BitBtn1Click(Sender: TObject);
begin
dm.QBook.Insert;
form6.show;
end;
procedure TForm2.BitBtn5Click(Sender: TObject);
begin
form8.show;
end;
procedure ... ... ... then ... TForm2.BitBtn2Click(Sender: TObject);
begin
form6.Show;
end;
procedure TForm2.BitBtn3Click(Sender: TObject);
begin
dm.QBook.Delete;
end;
end.
unit Unit4;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs,db, unit3, ExtCtrls, StdCtrls, Buttons, DBCtrls, ... = ... ... TDBGrid;
BitBtn1: TBitBtn;
BitBtn2: TBitBtn;
BitBtn3: TBitBtn;
BitBtn4: TBitBtn;
BitBtn5: TBitBtn;
BitBtn6: TBitBtn;
DBMemo1: TDBMemo;
DBNavigator1: ... ... ... ... TObject);
procedure BitBtn3Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn6Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn4Click(Sender: TObject);
procedure BitBtn5Click(Sender: TObject);
procedure FormClose(Sender: TObject; var Action: TCloseAction);
procedure FormShow(Sender: ... Private ... ... Public ... }
end;
var
Form4: TForm4;
implementation
uses Unit2, Unit6, Unit8;
{$R *.dfm}
procedure TForm4.BitBtn1Click(Sender: TObject);
begin
dm.QRazdel.Insert;
dbmemo1.Enabled:=true;
dbmemo1.SetFocus;
end;
procedure TForm4.BitBtn2Click(Sender: ... ... ... ... ... ... TObject);
begin
if (dm.QRazdel.State =dsinsert) or (dm.QRazdel.State=dsedit) then
dm.QRazdel.Post;
dbmemo1.Enabled:=false;
bitbtn1.SetFocus;
procedure TForm4.BitBtn5Click(Sender: TObject);
begin
form4.Close;
end;
dbmemo1.Enabled:=false;
form2.ComboBox1.Clear;
dm.QRazdel.First;
while not dm.QRazdel.Eof do ... ... ...... ... ... ақпарат
Басқа кітапханадағы ақпарат тасымалдаушы
Іздеу жүйесі

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Кітапхана" жұмысын автоматтандыру21 бет
Кітапхана жұмысын автоматтандыру14 бет
Кітапханаларды автоматтандыру тарихы62 бет
Кітапханашының жұмысын автоматтандыру14 бет
Мектеп кітапханасы жұмысын автоматтандыру55 бет
Қазақстан Республикасында ұлттық республикалық автоматтандырылған кітапханалық-ақпараттық жүйе (РАБИС) программасын құру және оны таратудың мәселелері34 бет
Қазақстан Республикасының кітапхана ісін автоматтандыру14 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне арналған тесттер17 бет
Кітапхана қоры негізінде мәліметтерге BDE технологиясы арқылы қатынау40 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь