Қазақ тілі тарихы

Қазақ тілі тарихы – қазақ тілін зерттейтін ғыл. саласы. Қ. т. б-нің тарихы шартты түрде: а) ұлттық тіл білімі қалыптасқанға дейінгі кезең; ә) ұлттық тіл білімі қалыптасқан кезең болып екіге бөлінеді. Ұлттық тіл білімі қалыптасқанға дейінгі кезең 19 ғ-дың 2-жартысынан басталады. Қазақ тілінің граммат. құрылысы туралы алғашқы мәліметтер Н.И.Ильминскийдің «Материалы к изучению киргиз-казахского наречия» (1860–61) деген еңбегінде ұшырасады. Бұл – қазақ тілінің кейбір ерекшеліктерімен таныстыруға арналған тұңғыш еңбек. Кейін М.А.Терентьевтің «Грамматика турецкая‚ персидская‚ киргизская и узбекская» (1875), П.М.Мелиоранскийдің «Краткая грамматика казах-киргизского языка» (1894‚ 1897)‚ В.В.Катаринскийдің «Грамматика киргизского языка» (1897)‚ т.б. еңбектер жарық көрді. Қазақ тілін таныстыру мақсатын көздегендіктен бұл еңбектерде белгілі бір категориялардың сырын ашу, оның ерекшеліктерін анықтау жағы қарастырылмаған. Олар негізінен қазақ тілінің заңдылықтарын, орыс тілімен салыстырып, сол тілдің негізінде түсіндіруге тырысты. 19 ғ-дың 2-жартысында қазақ тілінің лексикографиялық жұмыстары қауырт қолға алынып‚ дами бастады. Ұлттық тіл білімі қалыптасқанға дейінгі кезеңде 40-қа жуық сөздік жарық көрді.
        
        --------------------------------------------------------------------------------
Тіл - халық тарихы
Қазақ тілі тарихы - қазақ ... ... ғыл. ... Қ. т. ... тарихы шартты түрде: а) ұлттық тіл білімі қалыптасқанға дейінгі ... ә) ... тіл ... қалыптасқан кезең болып екіге бөлінеді. Ұлттық тіл білімі қалыптасқанға дейінгі кезең 19 ғ-дың ... ... ... ... ... ... туралы алғашқы мәліметтер Н.И.Ильминскийдің (1860 - 61) деген еңбегінде ұшырасады. Бұл - қазақ ... ... ... ... ... ... еңбек. Кейін М.А.Терентьевтің (1875), П.М.Мелиоранскийдің (1894‚ 1897)‚ В.В.Катаринскийдің (1897)‚ т.б. еңбектер ... ... ... тілін таныстыру мақсатын көздегендіктен бұл еңбектерде белгілі бір категориялардың сырын ашу, оның ерекшеліктерін анықтау жағы ... Олар ... ... ... ... орыс ... салыстырып, сол тілдің негізінде түсіндіруге тырысты. 19 ... ... ... ... ... ... ... қолға алынып‚ дами бастады. Ұлттық тіл білімі қалыптасқанға дейінгі кезеңде 40-қа жуық сөздік жарық көрді.
Орыстардың Ресей империясына ... ... ... жасауына көмектесу мақсатын көздеген бұл сөздіктер қазақтың сөздік құрамын хатқа түсіріп‚ жаңа‚ көне сөздердің мағынасын ашып көрсетті. Ұлттық тіл білімі ... ... ... өзі: а) қуғын-сүргінге дейінгі кезең (1912 - 29); ә) қуғын-сүргіннен кейінгі кезең (1930 - 88) болып ... ... Қ. т. ... ғыл. ... ... ... ... есімімен тығыз байланысты. Оның қазақ тілі оқулығы ретінде жазған атты еңбегінде, мақалалары мен баяндамаларында тіл білімінің өзекті мәселелері сөз ... Қ. т. ... ... ... мен ... 19 ... ... Ы.Алтынсарин қазақ жазуын орыс графикасына негіздеуге талпыныс жасаса, 20 ғ-дың басында Байтұрсынов қолданылып келген араб графикасын жетілдіре ... ... ... ... Бұл ... ... қазақ тіліндегі дауысты және дауыссыз дыбыстар санын анықтап, үндестік заңдылығын, тілдің фонологиялық ... ... ... ... Қ. т. ... фонетика, фонология салалары бойынша жасаған тұжырымдары Е.Омаров, Қ.Кемеңгеров, Т.Шонанов, Ж.Аймауытов, Қ.Жұбанов ... ... ... ... ... ... жүйесі, дауыстылар мен дауыссыздар санын дәл айқындау, қазақ жазуына негіз болатын принцип таңдау мәселесі көптеген талас тудырып, , , т.б. ... ... ... жарық көріп, қазақ білімпаздарының тұңғыш съезінде талқыланды.
Тіл - халық тарихы. Тілде халық ... ... пен ... даму жолы ... Қазақ халқының барлык қүнарлы ойы, құңды қиялы көркем сөзбен ... ... да ... ... бағамдау үшін, оның кешегі өткен тарихын білу - қажеттілік. Тіл бар жерде үлт бар. ... ... ... ең ... де ... ... - тілі. Тілдің қасиетін түйсіну - үрпаққа парыз.Әрбір үлт тілі өзінше үлы, өз нақышымен қымбат. ... тілі - ең бай эрі ... тіл. ... санаулы эдеби тілдердің бірі.Қазақ тілінің кешегі мэйекті қалпын, терең философиялық түжырымды екі ауыз ... ... ... ... ... ... қалпын терең меңгеру, меңгерту - парыз. Әрі бүл ... мен ... - ... ... парасаттылықпен дүрыс жолға қойылса орынды. Кез келген тілдің сипаты мен өзіндік тарихы бар, оларды ... ... не кем ... ... негіз жоқ. Мәселе сол тіл иеленетін элеуметтік қүндылыққа, үлттық мэдениеттің басымдылығына, ... ... ... ... ... ақыр аяғы отбасына келіп тіреледі. Тілдің әлеуметтік қүндылығын асыру не кеміту қоғамның өз қолында.Yenлттың болашағын ойлаған жас! Сен ... ... ... ... ... жасар азаматсың. Білімділік пен зиялылықтың ең басты ... ... - ана ... сөйлеу, ойлау, оны сыйлау, ешкімнің тіл тигізуіне, менсінбеуіне жол бермеу. Өз ... ... ана ... ... ... ... ... бөге.Қазіргі таңда ана тіліміз ғылыми ойдың, ғүламалықтың тіліне айналуда. Барлық ғылым салалары бойынша терминдер жасалуүстінде. Шешен сөйлей білу - ... ... ... ... ... Ал оның түп мақсаты - тындаушысын иландыру, сендіру. Шешен сөйлеу тек бай тілге ғана тэн ... болу ... ... халқыньщ шешендігі - тілінің байлығы. Бүл байлық бір күнде жинала ... ... ... Онда заманалар ізі, ғасырлар демі жатыр. Тіл мен ой тарихи ... ... ... ... ... ... қойсақ, онда қазақ тілінің терең тарихи даму жолы көзалдымызға келуі керек.Туған елдің болашағы саналатын жас үрпақты үлттық дәстүрі мен ... ... ... туған топырақта тамырлаған алтын тарихтың бесігінде тербетіп, қазақтың бай мэдениетінде ... - баға ... ... ... ... ... ... маңызына қазақ баласы зер салып, оғанерекше мэн берген.
Aдамдық қарым-қатынастың негізгі құралы, адамдар, топтар мен олардың бірлестіктері арасындағы ... ... ... ... ... жүріс-тұрысын реттеу, қоғам мен саясаттың жүргізілуін басқару құралы. Тіл ... ... ... ... Тіл деп адамның пайда болып, өмір сүруімен байланысты туған оның табиғи ... ... ... тілдер мен жан-жануарлар тілі оған жатпайды). "Тіл" терминінің өзара байланысты екі мағынасы бар:1. таңбалар ... ... ... ... жалпы тіл, бұл мағынасында тіл нақты тілдерге тән жалпы заңдылықтарды қамтитын біртұтас адамзат тілі деген дерексіз ұғымды білдіреді;2. ... бір ... ... ... ... пен кеңістікте таңбалық жүйе ретінде қолданылатын, адамдар сөйлейтін нақты ... ... ... ... ... (лат. lingua, гр. glossa) -- ауыз ... түбінде орналасқан бұлшықетті қимылы жақсы жетілген мүше. Тіл - тіл түбірінен, тіл денесінен, тіл арқасынан тұрады. Тілде екі бүйір беті және ұшы ... ... ... ... ... ... ... Онда механикалық және дәм сезу емізікшелері орналасады. Механикалық емізікшелерге жіпше және конусша, ал дәм сезімі емізікшелеріне саңырауқұлақша, қорғанша және ... ... ... Тіл ... асты ... жұту ... іске ... көмектеседі. Сондай-ақ, ол астың дәмін сезеді.
Тіл -- ... ... ... бір ... ... заңды түрде дамыған семантикалық жүйе. Оның ең басты қызметі ақпарат хабарлардың жасалу, сақталуымен және оларды таратумен ... Тіл ... ... ... өмір ... ... сақтаумен бірге, жаңа білімді қабылдайтын, сөйтіп, адамның ... ... ... ... ететін қоғамдық сипаты бар құбылыс. Тіл адамзат қоғамының негізгі қатысым (коммуникативтік) құралы. Тілдің дыбыстық табиғаты оның заттық көрінісі (материалы) ... ... ... ... ... ... -- тілдің нақты иесі жеке адамның ... ... ... ... ... адамдар тобына қызмет ететін, құрылымы бірыңғай идиолекттердің жиынтығы;Диалект -- ... ... -- ... ... Ұлттық әлеуметтік дамудың бір кезеңінде кейбір дамыған тілдер өз дамуының ең жоғарғы түрі -- әдеби тіл ... ие ... оның ... ерекшелігі -- нормалық белгілерінің қалыптасып, қолданылу аясының кеңейетіндігінде.Жер бетінде қолданыстағы тірі Тілдер саны 3000-нан 7000-ға дейін жетеді. ... ... ... ... ... ... есепке алынбауына және бірқатар тілдер мен диалектілердің ара жігі толық ашылмауына байланысты).Адамзат тілінің көптігін кездейсоқ құбылыс деуге болмайды. ... ... ... ... басқа оның үнемі өзгеріп отыру тенденциясы да ... ... ... Тіл ... ... ... ... өзгеріске түсіп отыруының нақты себептері әлі толық анықталған жоқ. Оның ... ... ... ... ... және оны қолданудың функционалдық механизмінде жатқаны күмәнсіз. Көптеген тілдер ғылыми-техникалық революция дәуірінде ... ... ... қажет ететін әлеуметтік талаптарға қарсы әзірше өздерінін дербестігін сақтап, ойдағыдай күресіп келеді.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1.Қазіргі қазақ тілі лексикасының шығу арналары; 2.Өзге тілден енген сөздер; 3.Қазіргі қазақ тілі лексикасының стильдік мәні; 4.Лексикография7 бет
«Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде»4 бет
Бастауыш сыныптарда қазақ тілінің морфологиялық жүйесін оқыту арқылы оқушылардың сауаттылығын арттыру79 бет
Газет тiлi - қазақ тiл бiлiмiнде зерттеушiлер назарында жүрген сала57 бет
Көне түркі тілі мен қазақ әдеби тіліндегі граматикалық сәйкестіктер26 бет
М.Әуезовтің қазақ тілі туралы ойлары22 бет
Ойын технологиясын қолдану арқылы бастауыш мектептің қазақ тілі сабақтарында ауызекі сөйлеу дағдысын дамыту10 бет
Шағын кешенді мектепте қазақ тілін оқытудың теориясы мен технологиясы65 бет
Қазақ зиялылары қазақ тілінің мәртебесі жайында51 бет
Қазақ тiлiнде iс жүргiзiлгенде азаматтық iс жүргiзу құжаттарының толтырылуында және жүргiзiлуiнде сот бұйрығында қандай проблемалар бар екенiн зерттеу және қазақ тiлiнде бұл құжаттардың заң терминологиясы бойынша дұрыс аталуы және реттiк кезекпен дұрыс жүргiзiлуi53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь