Адамзат ақырзаманға күн санап жақындап келеді


Адам өмірі шексіз бе?

Жерден тыс тіршілік иелері бар ма?
Жүздік телефонның зияны
ЛАЗЕР ТАБИҒАТТЫ ҚОРҒАЙДЫ
Аң мен құсы жыртылған, Айналайын, Алтынемел атыңнан
Адамзат ақырзаманға күн санап жақындап келеді


Табиғат апаттарьның көпшілігі (зілзаладан басқасы) адамның әрекеттерінен болады. Болашақта жер шарында қандай ғаламат апаттар болуы мүмкін? Мысалы, ауадағы отгегінің азаюы, озонды кабаттардың бүлінуі, ғаламшардағы ауаның жылынып кетуінен мұхиттар мен өзен суларының тасуы және космостық апаттар болуы ғажап емес. Себебі, казір планета глобалды өзгерістерге ұшырауда. 19б0 жылдан бастап ауарайының орташа температурасы біртіндеп жоғарлауда, яғни жер шарының климаты жылынып барады. Соған байланысты құрылған мемлекетаралык көлемшардың деректері бойынша адамдардың отындарды көп жағуынан атмосфералық ауа біртіндеп жылынып барады. Ондағы ен басты қауіп миллиондаған автокөліктердің мыңдаған өндіріс орышарьшың ауаға көміртегінің қос тотығын бөліп шығаруы, атмосфераның тыс ластануынан озонды кабаттардың бүлінуі болып отыр. Әлемдегі эколог- ғалымдардың зерттеулсрі бойынша, ауа райы жыл сайьн экватордан екі полюске қарай 1,5 шақырым жылдамдықпен жылынып барады. Жапонияның ғылыми-зерттеу институтының мәліметтеріне қарағанда, ауаға көмірқышқыл газы осы қарқынмен ұлғайя берсе, ауаның орташа жылдык температурасы 60-70 жылдан соң 2-3 градусқа жоғарлайды екен. Ал бұл мұхит суларының деңгейін едәуір көтеріп жібереді, өйткені, Солтүстік мұзды мұхиттың мұздары және биік таулардың басындағы калың карлар ериді. | Содан су тасқындары болады.
Тек Америка Құрама Штаттарының ондіріс орындары жыл сайын ауаға 1 миллиард 200 миллион тонна молшерінде әртүрлі улы газдар бөліп шығады. Оның басты себебі, олар отын үшін тас көмірді, газды және мұнайды пайдаланады. Бұл мәліметті біз Ұлыбританияның экс-министрі Гаммердің айтқанынан жиып отырмыз.
Ал қазіргі кезде әлемде жыл сайын жер қойнауынан 5 млрд тонна тас көмір қазып алынады. Осы тас көмірді жаққанда олар оттегімен байланысқа түседі, көміркышқыл газын ауаға бөліп шығарады. Отын жанған кезде алынатын энергияға жылына ауадан 20 млрд тонна оттегі ысырап болады екен. Ал ауадағы оттегінің мөлшері төмендегідей әрбір шаршы см жер бетінде 200 г оттегі бар, ал жер бетінің көлемі 500 миллион шақырым. Сонда жер қойнауынан қазып алынатын тас көмірді жағуға жұмсалатын барлық оттегі 50 мың жылға ғана жетеді екен. Ал одан кейін ауада оттегі болмағандықтан тіршілік тоқтайды.
Бұл жұмсалатьн оттегінің орынын тек қана жасыл өсімдіктер ғана толтыра алады. Өйткені өсімдіктердің жапырақтары арқылы көміркышкыл газы жұтып, ауаға оттегі бөлініп шығарады. Соны біле тұра көптеген мемлекеттерде, соның ішінде біздің елде де орман алқаптары аяусыз кесілуде, басым бөлігі өрттін құрбаны болуда. Осының салдарынан ауаға жыл сайын 10-15 пайыз оттегі бөлінбейді. Ғалымдардың болжамы бойынша бірнеше онжылдықтардан кейін жер бетіндегі оттегі 15-20 пайызға кемиді екен.
Қазақстанда қазір ауаның орташа жылдық температурасы градусқа жоғарылады. Бұл процесс жыл өткен сайын жүре береді. Осыған байланысты біздін еліміз жақын жылдары энергия үнемдейтін тиімді технологияға көшсе жағдай күрт қыйндауы мүмкін. Ол үшін ауаны ластамайтын таза қуат көздерін (галио, жел жөне су эиергиясын) қолдану керек. Буған қоса ауадағы көміркышқыл газын жұтатын жасыл өсімдіктерді пайдалану кәжет. Ол үшін жайылымдарды қалпына келтіріп, егін шөптер егу, орман алқаптарын жасау, көше мен жол бойларына ағаштар отырғызу, орман мен тоғайларды өрттен корғау шараларын жүргізген жөн.
Егер ауадан химиялык элементтердің мөлшері көбейіп кетсе озонды қабат жойылады. Озонды қабат күннен жерге түсетін ультракүлгін сәулелерді ұстап калып отырады. БҮҮ-ның мәліметтері бойынша жақын жылдары озонды кабаттың калдығы 5-10 пайызға кемиді. Ал бұл қауіпті вирусты кеселдерді, терінің қатерлі ісігін көбейтеді. Сонымен қатар, жерде ультракүлгін радиациясының жоғарлауынан өсімдіктерде жүретін фотосинтез реакциясы баяулайды және протеин аз кұрылатындықтан ауылшаруашылық өнімдерін өндіруге көп кедергі келеді. Озонды кабатқа ең қауіпті деп саналатын зат — өндірісте жүрген фреондар, оның құрамына фторхлоруглеродтар кіреді. Бұл заттар тоназытқыш техникаларында, аэрожолдарда, пенопласт жасағанда көп қолданылады. Бір жылда ауаға 10 млл тонна фреон бөлінеді. Олар жерден 20-30 шақырым биіктікке көтеріліп, озонның молекулаларымен байланысып, біртіндеп озонды кабаттарды жоя береді. Озонды қабаттарды ғарышқа ұшырылып жатқан ракеталар да бүлдіреді. Қазір қоғам мен адам табиғатты осылай ластауда.
Ал енді космостық апат туралы қыскаша тоқтала кетейін. Ғаламшар жаралғаннан бері (оған 6 млрд. жыл бойы) космостан жерге метеориттер, астероидтер және кометалар оқтын-оқтын түсіп жатыр. Мысалы, 1908 жылы Сібірге тунгус метеориті, ал 1947 жылы Сихотэ-Алиңді метеориті түсті. Тунгус меторитінің қуаты 12-20 МТ унитротомді болды. 1989 жылы 23 наурыз күні өте үлкен астероид (ұзындығы 800 метр) жерге өте жақын қашықтықта ағып өтті. Егер ол жерге түскенде (оның қуаты 1 мын сутегі бомбасының қуатына тең) миллиондаған адамдар қыруар өлер еді, ал мұхитке түскенде судың деңгейі 100 метрге көтеріліп, жойқын су тасқындары болар еді.
Жалпы жердегі ғаламат апаттар бұдан 65 миллион жыл бұрын болды. Соның салдарынан миллиоңдаған жан-жануарлар (оның ішінде динозаврлар түгел), өсімдіктер жойылып кеткен. Егер қазір жерге аспан әлеміндегі әртүрлі астрофизикалық құбылыстардың әсерінен ұзындығы 1,5-2,0 шақырым ғана космостық денелер (астероидтар, метеориттер немесе кометалар) түсетін болса, онда жер өз орбитасынан шығып кетеді. Сонда жер күнге қарай жақыңдауы немесс алыстауы мүмкін. Егер жер күнге жақындаса бүкіл

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности), Защита труда
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Адамзат ақырзаманға күн санап жақындап келеді
Адам өмірі шексіз бе?

Жерден тыс тіршілік иелері бар ма?
Жүздік телефонның зияны
ЛАЗЕР ТАБИҒАТТЫ ҚОРҒАЙДЫ
Аң мен құсы жыртылған, Айналайын, Алтынемел атыңнан
Адамзат ақырзаманға күн санап жақындап келеді

Табиғат апаттарьның көпшілігі (зілзаладан басқасы) адамның әрекеттерінен
болады. Болашақта жер шарында қандай ғаламат апаттар болуы мүмкін? Мысалы,
ауадағы отгегінің азаюы, озонды кабаттардың бүлінуі, ғаламшардағы ауаның
жылынып кетуінен мұхиттар мен өзен суларының тасуы және космостық апаттар
болуы ғажап емес. Себебі, казір планета глобалды өзгерістерге ұшырауда.
19б0 жылдан бастап ауарайының орташа температурасы біртіндеп жоғарлауда,
яғни жер шарының климаты жылынып барады. Соған байланысты құрылған
мемлекетаралык көлемшардың деректері бойынша адамдардың отындарды көп
жағуынан атмосфералық ауа біртіндеп жылынып барады. Ондағы ен басты қауіп
миллиондаған автокөліктердің мыңдаған өндіріс орышарьшың ауаға
көміртегінің қос тотығын бөліп шығаруы, атмосфераның тыс ластануынан
озонды кабаттардың бүлінуі болып отыр. Әлемдегі эколог- ғалымдардың
зерттеулсрі бойынша, ауа райы жыл сайьн экватордан екі полюске қарай 1,5
шақырым жылдамдықпен жылынып барады. Жапонияның ғылыми-зерттеу
институтының мәліметтеріне қарағанда, ауаға көмірқышқыл газы осы қарқынмен
ұлғайя берсе, ауаның орташа жылдык температурасы 60-70 жылдан соң 2-3
градусқа жоғарлайды екен. Ал бұл мұхит суларының деңгейін едәуір көтеріп
жібереді, өйткені, Солтүстік мұзды мұхиттың мұздары және биік таулардың
басындағы калың карлар ериді. Содан су тасқындары болады.

Тек Америка Құрама Штаттарының ондіріс орындары жыл сайын ауаға 1
миллиард 200 миллион тонна молшерінде әртүрлі улы газдар бөліп шығады.
Оның басты себебі, олар отын үшін тас көмірді, газды және мұнайды
пайдаланады. Бұл мәліметті біз Ұлыбританияның экс-министрі Гаммердің
айтқанынан жиып отырмыз.
Ал қазіргі кезде әлемде жыл сайын жер қойнауынан 5 млрд тонна тас көмір
қазып алынады. Осы тас көмірді жаққанда олар оттегімен байланысқа түседі,
көміркышқыл газын ауаға бөліп шығарады. Отын жанған кезде алынатын
энергияға жылына ауадан 20 млрд тонна оттегі ысырап болады екен. Ал
ауадағы оттегінің мөлшері төмендегідей әрбір шаршы см жер бетінде 200 г
оттегі бар, ал жер бетінің көлемі 500 миллион шақырым. Сонда жер қойнауынан
қазып алынатын тас көмірді жағуға жұмсалатын барлық оттегі 50 мың жылға
ғана жетеді екен. Ал одан кейін ауада оттегі болмағандықтан тіршілік
тоқтайды.
Бұл жұмсалатьн оттегінің орынын тек қана жасыл өсімдіктер ғана толтыра
алады. Өйткені өсімдіктердің жапырақтары арқылы көміркышкыл газы жұтып,
ауаға оттегі бөлініп шығарады. Соны біле тұра көптеген мемлекеттерде, соның
ішінде біздің елде де орман алқаптары аяусыз кесілуде, басым бөлігі өрттін
құрбаны болуда. Осының салдарынан ауаға жыл сайын 10-15 пайыз оттегі
бөлінбейді. Ғалымдардың болжамы бойынша бірнеше онжылдықтардан кейін
жер бетіндегі оттегі 15-20 пайызға кемиді екен.
Қазақстанда қазір ауаның орташа жылдық температурасы градусқа жоғарылады.
Бұл процесс жыл өткен сайын жүре береді. Осыған байланысты біздін еліміз
жақын жылдары энергия үнемдейтін тиімді технологияға көшсе жағдай күрт
қыйндауы мүмкін. Ол үшін ауаны ластамайтын таза қуат көздерін (галио, жел
жөне су эиергиясын) қолдану керек. Буған қоса ауадағы көміркышқыл газын
жұтатын жасыл өсімдіктерді пайдалану кәжет. Ол үшін жайылымдарды қалпына
келтіріп, егін шөптер егу, орман алқаптарын жасау, көше мен жол бойларына
ағаштар отырғызу, орман мен тоғайларды өрттен корғау шараларын жүргізген
жөн.

Егер ауадан химиялык элементтердің мөлшері көбейіп кетсе озонды қабат
жойылады. Озонды қабат күннен жерге түсетін ультракүлгін сәулелерді ұстап
калып отырады. БҮҮ-ның мәліметтері бойынша жақын жылдары озонды кабаттың
калдығы 5-10 пайызға кемиді. Ал бұл қауіпті вирусты кеселдерді, терінің
қатерлі ісігін көбейтеді. Сонымен қатар, жерде ультракүлгін радиациясының
жоғарлауынан өсімдіктерде жүретін фотосинтез реакциясы баяулайды және
протеин аз кұрылатындықтан ауылшаруашылық өнімдерін өндіруге көп кедергі
келеді. Озонды кабатқа ең қауіпті деп саналатын зат — өндірісте жүрген
фреондар, оның құрамына фторхлоруглеродтар кіреді. Бұл заттар тоназытқыш
техникаларында, аэрожолдарда, пенопласт жасағанда көп қолданылады. Бір
жылда ауаға 10 млл тонна фреон бөлінеді. Олар жерден 20-30 шақырым
биіктікке көтеріліп, озонның молекулаларымен байланысып, біртіндеп озонды
кабаттарды жоя береді. Озонды қабаттарды ғарышқа ұшырылып жатқан ракеталар
да бүлдіреді. Қазір қоғам мен адам табиғатты осылай ластауда.
Ал енді космостық апат туралы қыскаша тоқтала кетейін. Ғаламшар жаралғаннан
бері (оған 6 млрд. жыл бойы) космостан жерге метеориттер, астероидтер және
кометалар оқтын-оқтын түсіп жатыр. Мысалы, 1908 жылы Сібірге тунгус
метеориті, ал 1947 жылы Сихотэ-Алиңді метеориті түсті. Тунгус меторитінің
қуаты 12-20 МТ унитротомді болды. 1989 жылы 23 наурыз күні өте үлкен
астероид (ұзындығы 800 метр) жерге өте жақын қашықтықта ағып өтті. Егер ол
жерге түскенде (оның қуаты 1 мын сутегі бомбасының қуатына тең)
миллиондаған адамдар қыруар өлер еді, ал мұхитке түскенде судың деңгейі
100 метрге көтеріліп, жойқын су тасқындары болар еді.
Жалпы жердегі ғаламат апаттар бұдан 65 миллион жыл бұрын болды. Соның
салдарынан миллиоңдаған жан-жануарлар (оның ішінде динозаврлар түгел),
өсімдіктер жойылып кеткен. Егер қазір жерге аспан әлеміндегі әртүрлі
астрофизикалық құбылыстардың әсерінен ұзындығы 1,5-2,0 шақырым ғана
космостық денелер (астероидтар, метеориттер немесе кометалар) түсетін
болса, онда жер өз орбитасынан шығып кетеді. Сонда жер күнге қарай
жақыңдауы немесс алыстауы мүмкін. Егер жер күнге жақындаса бүкіл тіршілік
атаулы түгел күйіп кетеді, ал күннен алыстаса жер беті мұз болып қатып
қалады.
Планетамызды космостық апаттардан қорғау — адамзат баласының ең басты
проблемасы. Соған байланысты әрбір мемлекет космоста болып жатқан әртүрлі
космофиэикалық құбылыстарды зерттеп, соны үзбей бақылаулары тиіс. Казіргі
ғылыми-техникалық прогрестін дамуына байланысты ракеталы-ядролық қарулары
бар елдер өзара бірігіп космосты зерттеу жұмыстарын жүргізбесе соңы
ақырзаман алып келеді.
Қорыта келгенде, табиғат пен қоршаған ортаны ластауға жол бермейік дегім
келеді. Өйткені, табиғат апаттарының бәрі де адамдардың теріс іс-
әрекеттерінен болады. Егер табиғатты аялай қорғай білсек, ол да адамзатқа
мейірімі мен шапағатын төгеді. Сонда табиғат апаттары да сирек болады.

Адам өмірі шексіз бе?

Далластағы Техасс университетінің ғалымдары генетикаға байланысты
сенсациялық жаңалық ашты. Бұл әрбір адамға биологиялық мәңгі өмір сыйлай
алатын көрінеді. Профессор Вудридж Райтгың басшылығымен зерттеу
жүргізушілер тобы көптеген тәжірибе жасаудың барысында хромосомалық фермент
бөлуге қол жеткізді. Хромосома дегеніміз - клетка ядросының бояғыш
элементі, ал ферменті — тірі ағзаларда болатын, ағзада химиялық реакцияға
көмектесетін күрделі органикалық заттар.
Жаңалық клеткалардың бөліну процесінің тоқтау (бұл биологиялық өлімге
соқтырады) себептерін мейлінше тереңірек зерттеу барысында ашылды.
Хромосоманың ұштарында арнайы қорғаныш ферменттер — теломераз болатыны
анықталды. Міне, нақ осы теломераз клеткаларды бөлу тетігінің басты
элементі екен. Оны жұмсап болған жағдайда клетка өздігінен өңіру қабілетін
жоғалтады.
Ғалымдар әртүрлі тәжірибелер жасау барысыңда ағзаға теломераздың кажетті
мөлшерін сақтау технологиясын жасады. Соның арқасыңда клетканың үнемі
жасарту процесі жалғаса береді. "Бұл адам өмірінің шексіз жалғаса беруін
қамтамасыз етуге қабілетті",-дейді тәжірибелер жасауға катысқан Джерри Шей.

Жерден тыс тіршілік иелері бар ма?

Жер бетінен тысқары жатқан планетаның бар екендігі туралы болжам
расқа шығысымен бұл алемге деген қызығушылық арта түсті. Бұған "Хабл" деп
аталатын ғарыш телескопының түрлі хабарларды да себепші болды, Соның
нәтижесінде американың федеральдық бюджеті баска планеталықтарды іздестіру
жөніндегі бесжылдык бағдарламаға арнап миллиард доллар бөлді. Әрине, бүл
жерде сөз ақыл-ой иелері туралы ғана емес, әлемдегі тіршілік белгілері
туралы да қозғальш отыр.
Казіргі уақытта бірқатар ғарыш кұпияларын зерттеуге әзірлік жұмыстарына екі
мыңнан астам адам тартылған. Бұл бағытқа алғашқы қадам биылғы күзде
жасалады, дәлірек айгқаңда, инфрақызыл және ультракүлгін сәулелермен
істейтін ең зовд жер орбитасында шығарылды. Қуаты ғарыш телескоптарымен
барлау жұмыстары жүргізіліп, мәліметтер жинақталғаннан кейін 2011 жылдан
бастап футбол алаңынан асып түсетін алып қондырғы орбитаға жеткізілді. Ол
адамзат тарихында алғаш рет күн жүйесінен табылған планеталарды суретке
тусірді. Оның ар жағында әрбір планетаны жеке зерттеп, аспанда тіршілік ету
мүмкіндігін неғұрлым дәл анықтайтын күн де атыс емес.
Американдық ғалымдар биологиялық тіршілік иелері бар планетаны таппай
қоймайтындарына сенімді. Адамзатқа әлемде жалғыз еместігін сезінудің өзі
неге тұрады, деп санайды олар.
Бірақ әзірге әлемнің шалғайдағы мүйістерінен ой иелерін іздестіру жүргізіле
береді. Күн жүйесіндегі біздің жақын көршілеріміз де назардан тыс қалмайды.
Бұл пікір Марс және Юпитердің таңғажайып серігі Еуропаға да қатысты.
Марстан келіп түскен метеориттерден калып калған бактериялар табылды-мыс
делінгелі де біраз уақыт өтті. Бұл проблемаларды шешу ұшін Марс топырағының
сынамасынан аддыру керек, бірақ оны әлі де жеті-сегіз жыл күту кажет.
Осы кезде американдықтар Юпитер бойынша да тағы бір миссияны орындауға
жедел әзір жүргізуде. Өткен жылы онда болған "Галилей" зоңды Еуропа
серігінде калың мұз қабатымен жабьпқан мұхиттың бар екендігі туралы хабар
әкелді. Сонымен катар, жандар тау қызметі белгілі болды. Демек, бұл үшеуі —
су, жылу және органикалық зат ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Табыс қайдан келеді ?
Адамзат қоғамының дамуы
Адамзат тарихының кезеңге бөлінуі
Биосфера және адамзат жайлы
Күн энергиясы
Құн және қосымша құн теориясы
Биосфера және адамзат
Адамзат баласының пайда болуы
Адамзат тарихының күретамыры – мәдениет
Топырақтың адамзат үшін маңызы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь