Ағылшын тілінде дамытушы ойындар мен жаттығулар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

Тарау І. Ағылшын тілінде дамытушы ойындар мен жаттығулар
1.1 Мәтінмен жұмыс жасаудың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Сыныптан тыс оқуға арналған мәтіндермен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.3 Көркем мәтін арқылы көркем әлемге ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

Тарау II. Мәтінді тыңдап.түсінуге үйрету
2.1 Мәтінді тыңдап түсінудегі қиындықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
2.2 Тыңдап . түсінуге үйрететін жаттығулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14

Тарау III Ағылшын тілінде дамытушы жаттығулар
3.1 Оқу түрлеріне қойылатын негізгі талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
3.2 Оқуға үйретуде үлгілеу әдісін қолданудың маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
3.3 Ағылшын тілін оқыту әдістемесінде оқуға байланысты іскерліктер ... ... ... .23
3.4 Таныса және зерттей оқу түрлерін дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
Тіл - адам қоғамының ең негізгі қатынас құралы. Тіл үйрету дидактикалық ұстанымдардың ішінен алғашқысы – оқытудың ғылымилығын қолдануға болады. Мұндағы басты мақсат – білім беру, яғни тілді ғылыми тұрғыда үйрету. Ағылшын тілінің қолдану аясының кеңеюіне байланысты қазір барлық мектептерде, жоғары оқу орындарында ағылшын тілін уйрету ең негізгі мәселелердің бірі болып отыр.
Тіл үйретуде мәтіндермен жұмыс істеудің атқаратын рөлі өте зор. Мәтін – дербес тұтастық. Оны түсіну дегеніміз – сол мәтіндегі фактілі ақпараттарды ала білу және оның мазмұнын түсіну сонымен қатар оларды біртұтас бірлікке жинақтай білу.
1.Әбдіғалиев.С «Неміс тілін оқыту әдістемесі»-Алматы, 2012
Бәйнешова. Ш «Неміс тілі лексикасын оқыту»-Алматы, Рауан 2010
3.«Вопросы преподавания иностранных языков»-Алма-ата, Просвещение 2013
4.Рогова Г.В, Рабинович Ф.М, Сахарова Т.Е «Методика обучения иностранным языкам в средней школе»-Москва Просвещение 2011
5. Рахманов ИВ, «Обучение устной речи на иностранном языке»-Москва. Высшая школа 2011
6.Қазақстан мектебі №5. 2012
7. Иностранные языки в школе. «Просвещение» 7. 2014
8.Жошыбаева Г. Сапалы кәсіптік білім-бәсекеге қабілеттіліктің алғашқы баспалдағы.\\Қазақстан мектебі, 2010№1-56б
9 Тупальский Н.И. Фоломкина С.К. «Обучение чтению на иностранном языке в неязыковом вузе»// . Иностранные языки в школе, 2011 №3-98с.
10 Жолаушиева Р.Ш «Оқуға үйретуде үлгілеу әдісін қолданудың маңызы» . Иностранные языки в школе, 2013 №2-36б.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.....................................................3
Тарау І. Ағылшын тілінде дамытушы ойындар мен жаттығулар
1.1 ... ... ... Сыныптан тыс ... ... ... ... мәтін ... ... II. ... ... ... ... тыңдап ... ...... ... III ... ... дамытушы жаттығулар
3.1 Оқу ... ... ... ... ... ... әдісін ... ... ... ... ... ... ... Таныса және ... оқу ... ... - адам ... ең ... ... ... Тіл үйрету дидактикалық
ұстанымдардың ішінен алғашқысы – оқытудың ғылымилығын ... ... ... ...... беру, яғни тілді ғылыми тұрғыда ... ... ... ... ... ... ... барлық
мектептерде, жоғары оқу орындарында ... ... ... ең ... бірі болып отыр.
Тіл үйретуде мәтіндермен жұмыс істеудің атқаратын рөлі өте зор. Мәтін –
дербес тұтастық. Оны түсіну дегеніміз – сол мәтіндегі ... ... білу және оның ... ... ... ... оларды біртұтас бірлікке
жинақтай білу.
Соңғы 10-жылдықта мәтін ... ... ... ... ... туралы лингвистикалық ғылымның алғашқы ... ... ... әртүрлі кереғар пікірлер болды. Лингвистикалық
энциклопедиялық сөздікте берілген, жиі ... ... ... ... ... ... сөзі TEXTUS- ... қосылым, арқау, тілдік
бірліктердің мағыналық байланысы арқылы біріккен ... ... ... ...... пен ... ... мәтіннің
басты сипаты – оның тұтастығы.
Әрбір жаңа тақырыпты түсіндіргеннен кейін, оны мәтінмен ... ... ... ... ... жаңа ... және ... жаңа тақырыпты
жақсы түсініп, есінде сақтап қалу үшін оқушыға ... ... ... ... Мысалы мәтінмен байланысты ойындар мен жаттығулар. Ойындарды
көбінесе мәтінде қолданған сөздерді ... ... ... ... үшін, ал
жаттығуларды грамматикалық ережерелерді бекітіп, тәжірибе жүзінде қолдана
алуы үшін қажет деп ойлаймын.
Мен оқушыларды ағылшын ... ... ... ... ... ... тілінде ойлай алуға үйреткім келеді. Сол себепті, менің ойымша,
практикаға көп мән беру ... ... ... әрбір оқушыны сөйлетіп
үлгеру үшін және бір-бірін зейін ... ... алу үшін ... ... жасатып, сосын мәтінді ойындар ... ... ... ... ... ... Оның өзінде мәтін, ойындар
және жаттығулар тақырыптық, логикалық байланыста ... ... ... ... ... мен ... ... жүйесін дамыту үшін бірнеше жаңа тақырыптарды
біріктіріп, бір-бірімен байланыстырып, бір ... ... ... бір рет сол ... ... ... жөн ... жұмыстың мақсаты: Ағылшын тілінде дамытушы ойындар мен
жаттығулар ерекшеліктерін талдау.
Курстық ... ... оқу ... ... ... ... ... үйретуде үлгілеу әдісін қолданудың маңызы
- ағылшын тілін оқыту әдістемесінде оқуға байланысты іскерліктер
- таныса және зерттей оқу түрлерін дамыту
- ... ... ... тұрмыста қолданылатын қарапайым
мәтіндер, ағылшын тілділердің сөйлеу барысындағы логикасын түсінуге
көмектесетін мәтіндер
- мәтінде ... жаңа ... ... ... ... ... ... тәжірибеде сасқалақтамай сөйлеуге мүмкіндік беретін ойлау жүйесін
қалыптастыратын жаттығулар
Мәтін – ол әр тараудың тақырыбына негізделген, ... ... ... ... үлгі ... бар, оқуға арналған сөйлемдер жиынтығы.
Кейбір мәтіндерді суреттеме, кейбіреулерін әңгіме немесе мақала, не болмаса
диалог, әлде хат ... ... ... ... ... өзі
дауыстап оқып біліуіне немесе оқушылардың өзздеріне іштен оқытуына болады.
Оқыту технологиясының терминініне тоқталатын ... ... ... ... белгілі бір маңызды жолдарын қарастыратын гносеологиялық
категориялар қатарына жатады.Үлгілеу әдісі ... бір ... ... ... ... ... үлгілерін құрастыру және үйрену
арқылы жасалынады; үлгілерді қолдану ... ... ... ... ... сипаттамасын ұтымды етуін анықтау, нақтылау болып табылады.
Философиялық әдебиеттерде «үлгілеу әдісі» филология ғылымдарының
докторы, ... ... ... ... ... и теории» атты кітабінде үлгілеу әдісіне мынадай түсіндірмелер
береді: үлгілеу әдісі- қиын нысан мен құбылыстар танудың теориялық ... ... ... ... ... ... құбылыстың таңбалық
аналогтармен алмасуы болып табылады; аналогтар шын нысан құрылымының өзара
байланыс жүйесі формасында көрінеді; үлгілеу әдісінің нәтижесі үлгі ... яғни үлгі ... ... ... ... ... ... алынады; құрылым жағынан үлгі қиын ... ... ... жүйе ... ... т.б
Тарау І. Ағылшын тілінде дамытушы ойындар мен жаттығулар
1.1 Мәтінмен жұмыс жасаудың түрлері
Мәтіндермен жұмыс - тіл үйретуде ... ... ... ... Мәтін-
дербес тұтастық. Мәтінді түсіну дегеніміз – сол ... ала білу және оның ... ... ... ... оларды
біртұтас бірлікке жинақтай білу.
Тілші ғалымдар мәтіндердің ... ... ... ... жиі ... ... ... берілуі;
мәтіннің мазмұндық және құрылымдық тұтастығының сақталуы;
мәтіннің бөліктері ... ... және ... ... ... ... мына ... негізі көңіл бөлінуі
тиіс:
А) мәтіннің құрамына талдау жасай білу;
Ә) мәтіндерді мағыналық бөліктерге бөле білу;
Б) әр ... ... ... және ... ... ажырата білу;
В) мәтіннің қиын жерлерін оңайлатып, қайта құра білу;
Г) мәтіннің негізгі ақпараттарын жоспар, конспект, аннотация түрінде
жазып ... ... ... ... ала отырып жұмыс істей білу;
Студенттерге мәтіндерді оқымастан бұрын, осы талаптарды ... ... кез ... ... мәтіндерді өз бетімен түсіне алу
қабілеттерін арттыруға ... ... ... ... ... аударма, мазмұн айту сияқты
жұмыстармен шектеледі. Ал қандай тілді болсын үйретуде ... ... ... өте көп. Бұл ретте шетел тілін үйрету әдістемелерінен
көп нәрсе ... ... ... ... алдыңғы қатарлы ғалым -
әдіскерлеріміздің еңбектерімен таныса отырып, тіл ... ... ... көптеген жаңа әдістерін пайдаланұға болады. Мысалы: пәрменді
лексиканы пайдаланып сұхбаттасу, мәжіліс, конференция, келіссөздер ... ... ... ... іске ... болады.
Мәтін – тіл білімінің объектісі ретінде ХХ ғасырдың соңғы 20 – ... ... ... ... – тіл ... барлық басқа
түрлерінен өзгеше келетін өзіндік ерекшелігі мол бірлік ретінде танылады.
Мәтін туралы түсінік беруде ... ... ... ... ... сөйлемнен(жай сөйлем, құрмалас сөйлем), абзайтан
тұратындығын түсіндіріп, сол жеке белгілердің барлығы бірігіп, ... яғни ... ... ... осыған дейін жаттығуларды көп ретте жекелеген дыбыстар мен
жекелеген сөздер, сөйлемдердің қызметін, ... тану үшін ғана ... ... болсақ, ендігі кезекте әрбір тіл бірлігінің қызметі - өзінен жоғары
тұрған тіл бірлігін жасау үшін ... ... ... ...... түрінде келетінін түсіндіруімізге болады.
Мәтінді қолданудың екі жақты тиімділігі бар:
А)дыбыс, сөз, сөйлемдердің қызметін мәтін ішінде тану ... ... ... нәтижесінде ерекше тіл бірлігі ... ... ... ... ... ... ... – мынадай белгілерге ие болып келетін ... ... ... ... көп сөйлемдер тобы болады.
2. Ол сөйлемдер бір – бірімен мағыналық байланыста.
3. Ол сөйлемдердің тақырыбы бір ... ... орын ... де ... тұтастығын, бірлігін
сақтайды.
5. Мәтіннің құрамындағы сөйлемдердің бірімен екіншісі ортақ ойды ... ... ... ... ... ... ... байланыста келеді. Мәтін құрамындағы
бірліктер (сөйлемдер ) тізбектеле немесе параллель түрде байланысады. ... деп әр ... ... ... жиынтығы мен іріктелген сөйлемдерді
атауға мүлде болмайды. Барлық уақытта оқушының ойында белгілі бір ... ... ой ... ... жиынтығын айтады.
II. Оқушылардың құрастырған жекелеген мәтіндерінің құрылымын мына
сызба арқылы көрсетуге болады:
Бұл сызба ... ... ... тиіс ... ... ... ол бөлімнің үш бөліктен ... ... ... ... көрсетілген жұлдызша қызыл жолды білдіреді.
Сол жұлдызшалар арқылы мәтіннің ішкі бір бөлігі абзацты тани ... ... тыс ... ... ... жұмыс
Шет мемлекеттер мен қарым-қатынасымыздың күшеюіне және ... ... ... байланысты түрлі салада жұмыс істеп жүрген
мамандардың шетел тіліне деген қызығуы күннен-күнге арта ... ... ... ... ... үшін ... тыс ... арналған
мәтіндердің қызметі өте зор.
Мұғалім бұл мәтіндерді оқыту үшін 2 мақсатты көздейді:
оқуға деген қызығуды ... ... ... ... ... қабілеттеріне қарай іріктелініп алынуға тиіс.
мәтінді оқыған кездегі қиындықтарды жеңе ... ... ... ... ойын, мағлұматын мәтіннен ала білуге дағдыландыруы керек.
Оқу барысында ... ... емес ... ... ... жеңу үшін ... ... жұмыстар жүргізуі тиіс:
оқушы сөздіксіз оқи білгені жөн, себебі ол сөздің мағынасын басқа
контексте түсінуі ... жаңа сөз ... ... ... ... болады. Себебі, шәкірт
жаңа сөз үйренеді. Дегенмен, мұнда оқуға деген құлшыныс төмендейлі.
Сөздік кей жағдайда ғана пайдаланылады.
Мұғалім жоғарыда ... оқу ... ... оның неғұрлым
тиімдісін қалап алуға көмектесуге тиіс.
Сыныптан тыс оқуға арналған мәтіндердің міндеті – оқушыларға ... ... ... ... өз ... ... ... дағдыландыру, оқудың әр
турі бойынша оқу әдістері мен дағдыларын қалыптастыру.
Белгілі ғалым С. Фоломкина орта ... ... ... ... дағдылануы тиіс деген пікір айтады: қарап шығу, таныса оқу,
зерттей ... ... ... жұмыстан гөрі жазбаша жұмысын бірінші
орындайды. Себебі жазба жұмысының қорытындысы, нәтижесі көрініп ... ... ... ... орындап болған соң түсінеді.
Ал ауызша тапсырмада олай емес, мақсатына жеткеніне толық сенімді
болмауы ықтимал немесе сабақ кезінде ой мағынасын ... бере ... ... ... ... жаттығулар жасатқанда оқу нәтижесі арта түседі.
Мәселен:
А) ... ... ... сөздерге көңіл бөліңздер;
Ә) мәтінді өзіңіз құрған жоспар бойынша айтып беріңіз;
Б) мәтінді оқып болып, соңындағы жаттығуларды ... ... ... ... ... ... ... мәтінді қиып, ана тіліне аудару,
сұраққа жауап алу;
Ә) жаңа ... ... ... ... жаңа ... ... бір
сөздің құрамын ( түбірін, қосымшасын) білу, ... ... ана ... ... ... байланысқа сәйкес кейіпкерге мінездее беру,
әңгімені қысқарту, кейіпкердің орнында болсаңыз не ... ... ... ... біле ... ... ... сыныптан тыс оқуға арналған
мәтіндерге ғана ... ... бір ... ғана жаттығулар мен жұмыс
жүргізгенде мұғалім де, ... да көп ... ... ... жаттығуды
оқушының қабылдау дағдысына, білім деңгейіне байланысты жалпы да, жекелей
де бере ... ... ... ... тыс ... арналған мәтіндерді
төменгі буында айына бір рет, ортаңғы, жоғарғы буында аптасына бір ... ... ... ... ... және жаттығуларды дұрыс
әдістемелік жағынан қарастыра білсе, сонда ғана оқушы ... ... ... ... ... өтілгенлексиканы және грамматиканы
қорытындылап, бекітуге көп көмегін тигізеді. ... ... оқып ... сол ел ... көп ... ... сол елдің әдебиетімен, салт-
дәстүрімен, мәдениетімен, ... ... ... ... ... ... аударыңдар.
мәтінді өзің құрған жоспар бойынша айтып бер.
мәтінді оқып болып, соңындағы жаттығуларды орында.
ағылшын тіліндегі ... ... ... ... ... ... бөліп, әр бөлімге тақырып қой.
досыңа мәтінге байланысты барлық мүмкін сұрақтарды қой.
мәтіннен қандай ... ... ... осы ... жұмыс істегенде біршама игі жетістіктерге
жетуге болады.
1.3 Көркем мәтін арқылы көркем әлемге
Бүгінгі мектеп өміріндегі ең өзекті ... бірі – ... ... ... Психологтардың зерттеулеріне сүйенсек, бүгінгі
оқушылар көбіне үлкен кітаптың ... ... ... ... ... мәтінді оқи алмайды, өкінішке қарай, дұрыс ... ... ... ... ... ... шығарманы оқуға
деген не дағдысын, не ынтасын арттырмайды.
Көркем шығарманың букіл ... ... ... ... тәрбиелеу мәселесіне келейік. Егер сабақта ... заты ... мен ... әлем ... ... онда айтарлықтай нәтижеге ... ... ... нәтижеге жете алмасаң, іс-әрекетіңді ... бар. ... ... ... көркем әлемге. Бұл әдістеменің ... ... пен ... ... ... ... Бұл жол
қызықты да жемісті.
Бұл – оқушыларға шығармашылық жұмысқа ... ... яғни ... ... қарым-қатынасын "белгісіздікке жол шегу" дегенмен
теңеуге ... ... болу ... адам көп ... ... бұл еңбектен
ешқандай таңғажайып босата алмайды.
Оқырман еңбегі, ұғынықты болуы тиіс. Ол үшін ... ... бұл ...... ... көркем әлемнің және олардың құрамдас
бөліктерінің: көркем кеңістіктің, көркем шақ, ... ... ... ... қатарының, көркем антропологиясының теориясы осы.
Осы білім оқушылардың кітаппен қарым- қатынасындағы көргендік қабілетін
кеңейтеді.
Практикалық қызметте көркем мәтін мен ... әлем ... ... өз ... ... ең ... ... оқушылармен бірге "өнер туындысымен сұхбаттасу " дәрежесінде бола
білуді, "белгісіздікке апарар жол" жағдайында оқушыны ғана ... ... ... ... ... ... бола ... талап етеді.
Көркем мәтінмен жұмыс барысындағы автордың көркем әлемін ұғыну
кезінде біз көркем кеңістік, көркем шақ, ... ... ... ... ... II. ... ... үйрету
2.1 Мәтінді тыңдап түсінудегі қиындықтар
Ауызша сөз негізгі екі сыңардан тұрады: оның бірі ауызша айтылған сөзді
тыңдап-түсіну (орысша ... ...... ... ... бұл ... ... тығыз байланыстылығы сондай, кейбір әдіскерлер
бұларды бір-бірінен ажыратпайды. Олардың ... ... ... ... үшін сөйлей білсе жеткілікті. Ал ауызша айтылған сөзді ... ... ... ... ... адамға тыңдап-түсінүге арнайы
дағдыланудың қажеті жоқ. Ол дағдылар өз-өзінен қалыптасады. Басты ... ... ... Олай ... бір тілде сөйлей білген адам сол тілде айтылған
ауызшасөзді тыңдап-түсіне алады. Міне көпшілік ... ... ... дағдыларының күні бүгінге дейін тиісті мөлшерде
дамытылмай келуініңбір себебі ... ... қате ... ... ... де, ... оқыту теориясы мен практикасы да дәлелдеп отыр.
Психологиялық зерттеулер бұл екі ... ... және ... ... ... ... ... олардың әрқайсысы ... ... ... ... ... ... Сөйлеуші де, тыңдаушы
да тілді қолдана отырып, ... ... ... олардың әрқайсысы тілді
әртүрлі жолмен қолданады. ... ... адам ... бір ... ... әуелі сөйлеушінің санасында белгілі бір ой туады да, ол сол ... ... үшін ... ... ... Демек сөйлеу
процесінде сөздің мазмұны алдын-ала берілген, сол ... ... ... ... ... жеткізеді. Сөйлеуші белгілі мазмұннан шығып,
оны тілдің әр түрлі элементтерін қолдану арқылы басқаларға ... ... ... мазмұннан тілдік формаға қарай. Тыңдау процесінде іс-әрекет
бағыты; мүлде ... ... ... ... ...... форма. Соны
қабылдау арқылы тыңдаушы тілдік формада кодталған мазмұнды ашады. Мұндағы
іс-әрекет бағыты: тілдік формадан ... ... ... ... бұл ... бір-бірінен ажыратудың маңызы өте зор. Бұлар сөз ... ... ... ... ... ... формаға жатса, тыңдау
импрессивтік формаға жатады. Бұлардың әрқайсысын әр ... ... ... ... ... ... қабылдау мен түсіну өте күрделі психикалық
әрекет екені белгілі. Қабылдау мәселерімен ... ... ... екі ... ажырату қажеттігін атап көрсетеді. а) бейнені
қалыптастыру процесі, яғни обьектінің ... ... ... ... және ... ... байланысын анықтау және сол
белгілерді игеру ... ә) ... ... ... ... ... тану ... Бұл екі процесс ... ... ... ... ... оны тану процесі саналы түрде
өтуі мүмкін. Ал ... ... ... тану ... өте ... ... қас пен көздің арасында өтуге тиіс. Тіл арқылы қарым
қатынас жасау процесінде даму бір ... ... ... ... Мұнда
логикалық операцияның қатысу-қатыспауы түсінудің түріне байланысты:
дискурсивтік жолмен түсіну және ... ... ... ... ... ... ... жататын ойлау процесі барынша қысқартылған ... ... осы ... екі ... ... сөзді есту қабілетінің
екі механизмі бар екенін Е.И. Исечина атап ... ... және ... ... ... ... ... болады:
Есте бейнесі қалыптаспаған обьектіні қабылдағанда, адам оның бейнелері
қалыптасқан ... ... ... ... ... ... емес сөзді
естігенде оның өзіміз, білетін ... ... ... ... ... ... ... бейнелері есте қалыптасқан
басқа обьектілермен салыстыру ... ... сол ... тану ... ... (d) дыбысы таныс болмаса, оны өзімізге таныс (t),
дыбысымен салыстыру арқылы (d) ... ... ... ... ... ... ... анықталады. Мысалы, бір
сөздің бейнесін қалыптастыру үшін оның ... ... ... қатар, сол белгілерінің тіркесу ретін де анықтау керек.
Тану процесі, обьектінің есте қалыптасқан ... ... ... ... ... ... барысында тану акустикалық белгілерді талдау
– жинақтау тәсілімен ... ... ... есте ... ... салыстыруға және оларға мән беруге саяды.
Қабылдау бірліг ... ... ... байланысты. Ал жеке сөздерді
қабылдау үшін ... ... ... есту ... ... ... есту ... дегеніміз – сөздегі
дыбыстарды ажырату және оларды тиісті фонемалармен ұштастыру. Ал ... ... оған ... ... ... ... ... жинақтау
арқылы емес информативтік белгілерді тану арқылы түсінеміз. Фразаны түсіну
үшін ең басты информативтік ... ... ... ... фонематикалық есту қабілетімен қатар интонациялық есту қабілетін
де қалыптастыру керек. ... есту ... ... ... ( ... сұраулы, лепті, бұйрықты сөйлем)
ажыратуға, ... ... ... ... ... оның мазмұнын
түсінуге көмектеседі.
Естігенін түсінуді жеңілдетіп көру анализаторының көмегі мынада:
егер тыңдаушы тыңдап отырған мәтінінің ... ... ... керіп
отырса, онда ол естігенін әлдеқайда жеңіл түсінеді. ... ... ... ... ... байланысы көрінеді. Оның үстіне тыңдап –түсінудің
оқумен тығыз байланысы көрінеді. Оның үстіне тыңдап – түсіну мен оқу ... ... ... жатады. Яғни екеуі де сөзді қабылдап, оны
түсіну болып табылады. Тек тыңдап түсінуде ... ... ... ... керек болса, оқуда жазбаша сөзді қабылдап, ... ... ... ... ... де, ... де байланысты.
Тыңдап түсінуге үйрету барысында оқушылар көптеген ... ... ... ... ... ... үшін мұғалім бұл
қиындықтарды және оларды жеңу жоларын жақсы білуге ... ... ... ... ... қиындықтар
негізінен екі топқа бөлінеді: а) қай тілде болмасын ... ... ... ... ... ... ә) тек ... бір тілде
тыңдап-үйренуде кездесетін қиындықтар.
Енді тыңдап-түсінуге үйрету ... ... ... түрлерін жеке-жеке қарастырып өтелік.Төменде ... ... ... ... ... барысында кездеседі. Демек, олар
қазақ оқушылары ағылшын тілінде айтылған ауызша сөзді ... ... де ... Бұл ... ... ... жатады:
Белгілі бір ойды, мазмұнды айтып жеткізү үшін ... ... мен ... ... тіл ... арасындағы
алшақтық. Тіл материалын таңдауда оны қолдануда сөйлеуші ... ... ... Ол өзі ... ... келген мазмұнды неғұрлым
жан-жақты ашатын тіл материалын қолданады. Сондықтан сөйлеуші ... ... және ... материал оқушыға таныс емес болувы
мүмкін. Тыңдап отырған мәтінде ... ... емес ... ... құбылыстар тыңдаған мәтннің мазмұнын қиындатады. Бұл
қиындықты жеңудің жолы – ... ... және ... сөздік
қорын байыту. Бұл жолда мынаны естен шығармаған жөн. ... ... ... ... тыс көп ... ... әсер жиі ... отырады. Оған себеп –
жеке айтылғанда аудитор (тыңдаушы) сөздерді оп-оңай танығанмен, дәл ... ... сөз ... ... сол ... тани алмай қалды.
Сондықтан таныс сөздердің өзі ... емес сөз ... ... де, ... мәтіннің мазмұнын түсінуді қиындатады. Қиындықты жеңу ... ... және ... ... ... ... ... кездесетін таныс емес сөздердің мағынасын болжауға ұсақ мәтіндерде
өткен лексиканы тануға ... ... ... ... ... ... таныс емес сөздері бар мәтіннің мазмұнын
тусінуге де дағдыландыру керек.
Әр ... ... айту ... мен ... ... ... ... Олай болса, ағылшын тілі мұғалімінің де
өз ерекшеліктері мен интонациясы бар. ... ... ... ... ... ... да, ... адам айтқан сөзді
түсінбеуі мүмкін. Осыған байланысты шетел тілі мұғалімдері мен методистері
мынадай ... ... неге алты жыл бойы ... тілін оқыған оқушы мұғалімнің
қойған сұрақтарын түсінеді де, дәл сол ... шет ... адам ... бұл ... сөйлеушінің дауыс ерекшеліктері де түсінуге
болады.Мысалы , әйел адамның дауысы, ... ... ащы ... ... келтіреді. Бұл қиындықты жеңудің жолы – сабақта техникалық
құралдарды, әсіресе ... жиі ... ... ер ... ... адамның да, жас баланың да сөзін жазып алып, оны ... ... ... ... ... дауыстарды тыңдап, дағдыланып үйренуде оқушы
өз мұғалімінен ... ... де ... тыңдап түсіне алады.
Әдетте мұғалім сабақта ағылшынша сөйлегенде, өте баяу ... ... ... мұғалімнің ағылшынша айтқанын барлық оқушылар
түсінсін дегендіктен баяу сөйлесе, ... ... ... ... деп
ойлағандық. Оқушылар осындай баяу сөзге дағдыланады да , одан ... ... ... Оқушылар үшін мұндай жағдайда қалыпты ырғақпен
айтылған сөз тым тез көрінеді де ... ... ... ... ... ... ырғақпен айтылған сөзді тусіне алмайды.
Мұғалім сабақта ағылшынша сөйлегенде, тағы ... ... ... ... ... ... деген мақсатпен ол ағылшынша бір
айтқанын ... ... ... ... ... дағдыланып алған оқушылар
мұғалім сөйлей бастағанда, әуелде оның ... ... ... ... екігші, үшінші рет қайталауын күтіп отырады. Шынайы коммуникацияда
сөйлеуші айтқанын айтқанын қайталамайды, тек бір ақ рет ... ... ... ... алғашқыда айтылған сөзді тыңдамай, оны
естімей ... да ... ... жағдай оқушылардың тыңдап түсінуіне
қиындық келтіреді.
Осы ... ... ... тілі ... мен ... мазмұнын дзұрыс түсіну үшін мәтінді неше рет тыңдату керек деген
мәселені қойып соны шешуге күш жұмсап жүр. Бұл ... ... ... ... ... мәтіннің мазмұнын түсіну үшін оны оқушыларға
бір ақ рет тыұңдату керек. Ал сол ... ... ... айтып беру
керек болған жағдайда оны екінші рет ... ... Олай ... ... ... бастағаннан ақ мұғалім өз сөзін қайталамауға тырысуы тиіс,
сөйтіп оқушыларды бір ... ... ... ... ... ... келесі қиындық мынада: егер тыңдаушы сөйлеушінің
бет ... ... оның ... органдарының қимыл қозғалысын байқап отырса,
онда орл өзі тыңдап отырған сөзді жеңіл түсінеді. Мысалы, үлкен аудиторияда
соңғы қатарда отырған адам ... ... ... ... оның ... ... емес лекторды нашар көріне байланысты.
Нағыз коммуникация ... ... ... көре ... ... ... ... Мысалы, сөйлеуші көрші бөлмеде болуы мүмкін,
сондай-ақ телефонмен ... де ... ... көре ... ... да ... ... оның бет әлпетін, сөйлеу
органдарының қимыл қозғалысын бақылау мүмкін емес. Бұл ... ... ... ... ... көп қиындықтар келтіреді.
Аталған қиындықты жеңу үшін мұғалім сабақта ... ... ... Магнитафонға жазылған ... ... ... оқушылар сөйлеушіні көрмей оның сөзін ... ... ... ... мен ... ... магнитафонның
міндеті ерекше.
6. Жалпыға ... ... ... түрі аудитивтік мәтіннің
ұзақтығына байланысты. Ұзақ уақыт тек ... ... ... ... ... жалығады. Сондықтан тыңдағанын түсіне ... ... ... ... ... оның көлемі қандай болу керектігін
анықтап алу қажеттігі туады. Бұл мәселеге ... Н.В. ... ... оқытудың алғашқы сатысында тыңдайтын мәтіннің ұзақтығы 1,5-2 минуттен
аспауы керек, ол бірте-біртеартып, шетел тілін ... ... ... ... жетуі керек деген пікір айтса, Н.Н. Пруссаков аудиомәтіннің
ұзақтығы оқытудың алғашқы сатысынынң өзінде –ақ 3 ... кем ... ... ... ... Бұл екі ... ... дұрыс екнін айту
қиын, өйткені ешқайсысы тәжірибе арқылы тексерілмеген. Дегенмен оқушылардың
алғашқы счатыда тез ... ... ... 1,5-2 ... ... керек деуге болады. Одан артық болса, оқушылар шаршайды да, тыңдай
алмайды, түсінбейді.
2.2 Тыңдап – түсінуге ... ... ... және ... ... ... ... үйретуде екі кезеңді
ажыратуды ұсынады: дайындық кезеңі және негізгі ... ... ... ... ... жаттығулар жүйесі екі топтан ... ... ... және сөз ... ... (творчестволық
жаттығулар). Мұндай жаттығуларда ауызша сөздің екі түрі – тыңдап түсіну ... ... ... ... тиіс.
Тіл дайындық жаттығулардың мақсаты – мәтінді ... ... және ... ... алдын-ала жою. Сонда ... ... ... ... мәтіннің мазмұнына аударады. Тіл
жаттығуларын орындау нәтижесінде ... ... ... ... ... ... таныс емес құбылыстарды анықтау оларды
бір-бірінен ажырату және ... ... ... ... ... ұштастыру іскерлігі;
В) сөз жасау тәсілдеріне сүйене отырып, ... емес ... ... іскерлігі;
Г) түрлі лексикалық бірліктер мен ... ... ... ... ... ... ... құбылыстарын танып олардың мағыналарын ... ... ... мен ... тіл ... ... ... есту қабілеті мен қысқа мерзімдік ... ... ... мен ... ... , ... үшін мынадай тіл жаттығуларын орындау қажет:
Есту қабілетін жетілдіруге арналған тіл ... ... жұп ... ... ... ... ... интонацияны сақтай отырып синтагмалармен фразаларды
қайталау.
В) ... қос ... ... ... ... болса, графикалық
кілтте (+) таңбасын қою, ал егер сөйлемдер әр ... ... (-) ... ... Алдын-ала болжалдау қабілетін ... үшін ... ... орындаған жөн:
А) Бір қатар сын есімдерді (етістіктерді) ... да, ... ... зат есімдерді атаңдар;
Б) өздеріңе таныс элементтерден құралған сөздерді тыңдап оларды қазақ
тіліне аударыңдар;
В) ... сөз ... ... олардың қандай жағдайда
қолданылатынын ағылшын тілінде ... ... ... атаңдар;
Г) мұғалім айтып тұрған мәтінді (пластинкадан) тыңдаңдар, сол мәтіннің
жазбаша нұсқасындағы қалып қойған сөздерді толықтырыңдар.
3. ... ... ... есін жетілдіруге арналған тіл
жаттығулары:
А) бір топ жекеленген сөздерді ... ... ... ... бір
тақырыпқа байланысты сөздерді қайталап айтыңдар.
Б) екі үш ... ... ... ... бір ... етіп ... он ... одан да көп сөздерден тұратын ... ... ... ес ... ... ... ... оларды диктордан кейін
қайталап айтыңдар;
Г) фразаны тыңдаңдар да, оған мағына жағынан ... тағы бір ... ... Сөз ... және ... ... жетілдіруге арналған тіл
жаттығулары:
А) төмендегі етістіктерді тыңдаңдар да олардың –er жұрнағын ... зат есім ... ... ... ... ... туынды және біріккен сөздерді
тыңдаңдар, оларды қазақ тіліне ... ... ... қалай
қолданылатынын түсіндіріңдер;
В) контекс және дыбыстық формасына ... ... ... анықтаңдар;
Г) графикалық кілттен таяныш сөздерді қарап шығып, тыңдауға арналған
мәтін қандай тақырыпқа арналғанын ... ... ... ... ... ... ... мағынасын анықтауға арналған жаттығулар:
А) сөйлемдерді тыңдап олардың ішінде іс-әрекет иесін анықтаңдар.
Б) сөйлемде ана тілінде аталған сөзге мағынасы ... ... ... ... тіл ... ... арқылы лингвистикалық және
психологиялық қиындықтарды жойған соң, сөз ... ... ... Сөз ... дегеніміз тіл арқылы қарым-қатынас жасаудың шынайы
шарттарына жақын жағдайда қабылданатын ... ... ... ... ... сай болуы керек:
тыңдауға арналған мәтіннің мазмұнының тәрбиелік мәні болуға тиіс ... ... ... жас ... сәйкес келуі керек;
мәтіннің мазмұнында тыңдаушылар үшін қызықты мәселе болуы керек;
мәтіннің берік логикасы болуы шарт және ол жатық ... ... ... сөздің әртүрлі болғаны жөн: диалог, монолог, сондай-ақ
диалог-монолог аралас келгені жөн;
мәтін бірінші жақта баяндалмағаны ... ... ... ... көлемі төменгі кластарда 1-1,5
минут, ортағы кластарда 2-2,5 минут, жоғары кластарда 3-4 минуттан ... ... ... ... ... оны түсіну қабілетін
дамытады, оларды жетілдіреді. Бұл жаттығуларды орындау нәтижесінде оқушылар
мынадай іскерліктерді меңгереді:
А) хабардың ақпаратқа ең қанық ... ... ... ... ... арқылы кейбір түсініксіз жерлерді толық
түсіну қабілеті;
В) мәтіндік қарым-қатынас жағдаймен ұштастыра білу қабілеті;
Г) тыңдауға арналған мәтіннің мағыналық бөлшектерін ... ... ... ... ойын анықтау іскерлігі.
Тарау III Ағылшын тілінде дамытушы жаттығулар
3.1 Оқу ... ... ... ... ... ... ... оқу үлкен орын алады, өте зор рөл
атқарады, өйткені оқу бүгінгі күндегі ақпараттың негізгі әрі жетекші ... ... ... пен ... ... өнімдеріне жол ашады.Оқу іс-
әрекетінің екі жағы яғни мазмұндық және ... жағы бар. Осы ... ... жағы ... рөл атқарады. Оқудың мазмұндық және
процесуалдық жақтарының қосындысы (оқу) ... ... ... ... ... мақсаты жазбаша түрде берілген мәтіннің
мазмұнын түсіну яғни ... ... ... ... Оқу сөз
әрекетінің рецептивтік түрі, себебі сөз ... ... ... ... процесс емес, ол оқу мақсатына байланысты өзгеріп отырады.
Оқырман ... ... ... ... ... тез ... Оқу
процесін іске асыруда қажетті іскерліктер мен дағдылар :
1. оқу техникасымен байланысты іскерліктер мен дағдылар (графикалық
таңбаларды ... ... бір ... ... ... мәтіннің мазмұнын түсіну яғни әр деңгейдегі ... ... ... ... байланысты дағдылар.
Оқу актісінде қабылдау процестері мен мәтін мәнін түсіну процестері
тығыз байланысты, бір мезгілде ... ... ... тигізіп отырады.
Олай болса бұлай бөлудегі мақсат – оқуға ... ... ... ... ... ... оқу техникасы әбден жетілген
болғандықтан ол мәтіннің мазмұнына оның мағыналық жағына қарап мәтінді тез
түсінеді. ... ... тез ... мақсат оның жалпы мағынасын ... оқу ... ... көру ... ... ... көзі ... бірқалыпты емес,
секіртпелі түрде жылжып отырады. Тәжірибелі оқырман бір жолда 4-8 рет ... ... ... ... екі ... уақыт кетеді.
Тез оқыған кезде материал мағыналық өңдеуден ... ... ... ... сөйлемдерге ендіріледі. Мағыналық өңдеу
барысында салыстыру, ... ... ... және ... және нақтылау сияқты әртүрлі ойлау ... ... ... ... – толықтық, дәлдік және тереңдік. Толықтық
мәтіндегі барлық ақпарат 100 пайыз деп қаралып ондағы ... ... ... ... ойымен оқушының қабылдауының сәйкестігі арқылы
тереңдік оқырманның қабылдаған ... ... ... ... ... ... ... оқытудың бір жағынан мақсаты болса, екінші жағынан ол
оқытудың ... ... ... ... ... меңгеруі – шетел
тілін оқытудың практикалық мақсаттарының бірі. Оқудың кемелдену дәрежесі
орта ... ... ең ... ... ... ... Яғни ... сөз әрекетінің түрі ретінде қызмет атқару үшін жеткілікті. ... ... ... оқу ... оқу ... тек қана ... берілген ақпартты қабылдауға байланысты
жағдайлар.Б) сол оқу ... ... ... ... қатысты
жағдайлар.
Кітап оқудағы аталған мақсатын жүзеге асыру үшін маман оқудың мына
түрлерін ... ... ... ... таныса оқу және зерттей оқу. Қарап
шығудың мақсаты ... ... оның ... ... ... ... ... алу. Мұндай ақпартты алу үшін кітаптың атын ... ... ... ... мен ... оқу ... оқудың мақсаты – кітаптың мазмұнымен танысу яғни жалпы қамти оқу.
Зерттей оқу барысында оқырман ақпаратты толық және ... дәл ... ... ... ... ... осы үш ... меңгеру арқылы мектеп бітіруші
ғылыми көпшілік,публицистикалық және ... ... оқи ... ... оқуға үйрету барысында ақыл ой рухани, саяси идеялық, еңбекке баулу,
естетикалық т.б ... ... ... ... ... ... ... көп көңілін бөлу қажет. Олар оқушыларға ... ... ... ... ... туралы нақты
мәлімет беріп өз халқының тілін оқып ... ... ... ... салт – ... таныстыруға тиіс.Оқытудың
жоғары сатысында оқу тіл материалының бекітудің ғана ... ... ... ... байытудың құралы ретінде пайдаланады. Оқу үстінде
тіл материалы еріксіз түрде және ... ... ... ... еске ... тыс есте сақтау әсіресе көп оқу нәтижесінде жүзеге асырылады,
сондықтан оқушыларға ... ... ... щқу ... ... ... дамытуға тигізетін әсері мынаған байланысты:
1.Оқу процесінде барлық анализаторлар ... ... ... ... ... дағдыларын жетілдірудегі жаттығулар: сұрақ
жауап, әңгіме, дискусия және мәтін ... ... беру ... оқу дыбыстарды айтуға үйретуде кеңінен қолданылады.
Дауыстап оқу арқылы оқушылар жекеленген дыбыстарды ... ... ғана ... ... ... ... дұрыс айтуға, сөйлемдегі синтагмаларды
дұрыс бөліп, интонацияны дұрыс айтуға дағдыланады.
Оқудың түрлері әртүрлі критерилер негізінде анықталады. Оқудың үш ... үшін екі ... ... ... ... деңгейіне;
Б) оқудың жылдамдығына;
Сөйтіп аталған оқу түрлеріне қойылатын талаптар: ... оқу: ... ... кем дегенде 70 пайызын түсіну, бірақ мәтіндегі барлық
негізгі міндетті түрде түсіну қажет. Басты ақпаратты дәл ... ... ... ... ... ... оқудың ең төменгі сатысына
жеткенде оқу жылдамдығы минутына 140-150 сөз, кемелденудің ... ... ... ... 250-300 сөз оқу ... оқу : түсінудің толықтық деңгейі 100 пайыз, барлық ақпаратты
дәл адекватты түрде түсіну қажет. Оқудың бұл түрі үшін ... ... 50-60 ... кем ... керек. Ал студенттік деп аталатын
деңгейінде минутына 130-150 сөз.
Қарап шығу: оқудың бұл түрі ... өте ... ... ... іскерлігін талап етумен қатар, өте бай тіл материалын меңгеруін талап
етеді. Сондықтан орта мектепте қарап ... ... ... ... ... тақырыбын не туралы екенін анықтауға үйрету керек. Оқу
жылдамдығы бет. ... ... және ... ... ... ... үшін ... оқу операцияларын жаттықтыруға
байланысты мынадай оқу түрлері ... ... оқу және ... ... ... ... ... оқу және ана тіліне
аудару арқылы түсініп оқу.Оқу барысында оқушыға көрсететін ... ... ... ... ... мынадай түрлерін ажыратамыз: ... ... ... оқу; ... ... ала жойылған оқу және қиындығы алдын
ала жойылмаған оқу. Ұйымдастыру түріне байланысты ... ... ... және үйде оқу; ... ... оқу және өз ... оқу;
фронталды оқу және индивидуалды оқу. Дауыстап оқудың түрлері: хормен және
жеке-жеке оқу.
Аналитикалық оқу- ... тіл ... қиын ... ... грамматикалық құбылыстар мен кейбір сөздерді талдау ... ... ... оқу. ... оқуда дискурсивтік түсінудің
үш сатысыы деп аталатын сатылардан өту керек: 1)мәтіннің жалпы мазмұнын
түсіну үшін оны бір рет оқып ... ... ... ана тілінде
(дайындығы жақсы класста шетел тілінде) қысқаша ... ... ... ... ... мен ... ... арқылы оның мазмұнын
анық және дәл түсінеді; 3) мәтінді мәнерлеп оқу. Бұл ... ... ... Оқу ... ... ... түсінгендіктің көрсеткіші,
өйткені дұрыс ... ... ... ... ... ... ... оқудың бұл сатысына үлкен назар аударылады.
Синтетикалық оқу деп ... ... ... ... ... ... ... Мәтіннің мазмұнын тікелей түсінуін үйрету үшін
таныс емес ... ... ... алдын-ала басқа контескте
түсіндіріп алған жөн. Тек сонда ғана оқушылар мәтіннің мазмұнын ... Оқу ... ... ... ... ... ... Сондықтан оқуға арналған мәтіндер мынадай талаптарға
сәйкес болу керек.
Мәтіндердің мазмұнын тәрбиелік тұрғыдан құнды ... ... ... ... ... ... арналған мәтіндерде тілін
үйренетін ... ... ... ... ... ... ... ғылымның әр саласынан ғылыми көпшілік тақырыптарынан мол мағлұмат
келтірілген жөн.
Мәтіндердің мазмұны оқушылардың жасына ... ... ... даму ... ... алу және ... ... сәйкес
жасалуы қажет. Сондықтан оқу процесінде тақырыбы, жанры әр ... ... ... публицистикалық және көркем әдебиеттен алынған мәтіндер
пайдаланылады. Мәтіндердің тілі қазіргі заманғы әдеби нормаға, әр кластың
лексикалық және ... ... ... жазылуы керек.
Оқу күрделі процесс ретінде оқу ... ... және ... ... түсінуінде.
Оқу техникасын меңгеру деген сөз – мәтінді сөйлеудің нормаға сай
жылдамдығымен ... ... оқу. Яғни ... ... дыбыстармен
дұрыс ұштастырып қана қоймай, сөздердің дауыс ... ... ... ... ... бөліп, дұрыс интонациямен оқи білу керек.
З.И.Клычникова оқу барысында дыбыстарды айтудың алты деңгейін
ажырату ... ... Жеке ... ... айту ... ... ... әріпті тиісті
дыбыспен дұрыс ұштастырып, жеке дыбыстарды дұрыс айта алады, бірақ сол
дыбыстарды ... ... ... ... айта ... жеке ... айту деңгейі. Бұл деңгейде оқушы өзіне таныс дыбыстар
тіркесін дұрыс дұрыс айта алады, ... екі ... одан да көп ... ... осы ... ... ол қате ... жеке сөзді айту деңгейі.Мұнда оқушы жекелеген сөздерді ... ... да, ... сөз ... мен ... ... оқығанда қате
жібереді;
4) синтагманы дұрыс айту ... ... ... оқи ... ... байланыстырып оқығанда қате жіберіп алады;
5)фразаларды дұрыс айту деңгейінде оқушы жеке фразаларды дұрыс ... да, ... ... ... қате ... ... мәтінді айту деңгейінде оқушы оқу техникасын ... ... ... ол мәтіндегі барлық фразаларды дұрыс интонациямен оқи
алады. Демек оқу техникасын қалыптастырғанда осы ... ... ... ... табылады.
Оқуға үйретудің алғашқы кезеңінде аналитикалық – ... ... ... Яғни ... ауызша меңгерген сөздерін
талдаймыз. Оқушылар сөз неше дыбыстан тұратынын ... сол ... ... тақтаға жазып сөзді неше әріптен неше ... ... ... жеке сөздерді оқуға дағдыланады.
Оқу техникасын тез меңгеру үшін оқушылар әрбір жаңа сөзді меңгеріп
қоймай, оларды оқып үйренуі керек. Сөйлемдерді ... ... оқу ... ... ... маңызы зор. Сондықтан кітаптағы мәтінде
оқушылар синтагмалар арасына тік сызықтар ... ... ... дұрыс бөлуге дағдыланады. Шетел тілінде оқуға үйретудің
мақсаты- аса ауыр емес ... ана ... ... ... ... ... ... жағынан ауыр мәтіндерде сөздікті пайдалана отырып, ана ... ... ... ... ... оқыту методикасындаоқуға байланысты іскерліктердің екі
түрін ажыратады:
А) тіл материалын түсінуге қажетті
Б) мәтіннің мазмұнын түсінуге қажетті іскерліктер.
3.2 ... ... ... ... ... маңызы
Оқыту технологиясының терминініне тоқталатын болсақ, «үлгілеу әдісі»
түсінігі танымның белгілі бір ... ... ... гносеологиялық
категориялар қатарына жатады.Үлгілеу әдісі белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... және үйрену
арқылы жасалынады; үлгілерді қолдану құрылым ... ... ... ... ... ... ... анықтау, нақтылау болып табылады.
Философиялық әдебиеттерде «үлгілеу әдісі» филология ғылымдарының
докторы, профессор ... ... ... образоание:
методология и теории» атты кітабінде үлгілеу әдісіне мынадай түсіндірмелер
береді: ... ... қиын ... мен құбылыстар танудың теориялық негізі;
үлгілеу әдісінің маңызы- айқын нысанның процесстің, ... ... ... ... ... ... шын нысан құрылымының өзара
байланыс жүйесі формасында көрінеді; үлгілеу әдісінің нәтижесі үлгі болып
табылады, яғни үлгі ... ... ... ... ... жаңа
ақпараттар алынады; құрылым жағынан үлгі қиын ... ... ... жүйе ретінде қарастырылады т.б
Үлгі жалпы алғанда шындыққа ... ... ... ғылыми танымның
тәсілі болып табылады.Онда жүйенің жалпы сипаттамасы, мәні, міндеті,
құрылымы мен ... ... ... ... тек ... ... ... байланысты қасиеті анықталады.
Үлгілеу әдісінің оқуға үйретудегі маңызына тоқталмас бұрын, ... ... ... оқу, ... оқу ... атап ... зерттеу
жұмысымызда үлгілеу әдісін таныса оқуға үйретуді қарастырамыз.
There are two political leaders who lived in the period from 1649 ... in Great Britain. Their names are Oliver Cromwell or the ... and King Charles II. The ... in the politics of ... and King Charles II help explain the style of dress of the ... believed in telling the truth and would not let ... him. He wanted to be ... warts and ... Oliver Cromwell was
a Puritan. His policy was severe, he ruled as a dictator. Under his ... men and women had to obey the strict and solemn rule of ... as ... of God”. The Puritans outlawed horse ... public dancing, newspapers, and wearing fancy clothes. The
Puritans also closed the ... since to them plays were ... ... During his reign, fashions were very solemn and sober arrays.
Tucks and dye stuffs were ... ... ... ... Charles II lived in Paris. In 1660, ... the King of England. He ... the pleasure of being King to ... work of ruling the country. Charles II, who “never said a ... nor ever did a wise ... was a welcome change from ... His reign was carefree and relaxed, his pornrait ... In ... to the drab Puritan leader, Charles II enjoyed elegant ... court copied the plush ... rich jewllery, and elaborate wigs of
Paris.
Жаттығулар мәтінге дейін, мәтіндік және мәтіннен кейін болып бөлінеді:
Мәтінге ... ... ... ... ... Сұрақ-жауап жаттығуы.
Оқушыларға екі Британдық көсемдер Оливер Кромуель мен Король Чарльз II-
нің порттреттерін көрсетіп, олар ... не ... ... you know who were Oliver Cromwell and King Charles ... you ever read stories about ... style of dress was in the period from 1649 to 1685 ... ... ... ... ... тақырып беру.
Questions:
1.Give the title to the text according to what did you understand ... ... what title can you give for the ... жаттығулар:
Paragraphing-мәтінді параграфқа бөлу.оқушылар мәтінді ... ... ... ... тек ... ... оқып ... Сщсын мазмұнына
байланысты тақырыптарға бөліп атау қояды.
Параграф1. There are two political leaders who lived in the ... 1649 to 1685 in Great Britain. Their names are Oliver Cromwell or ... ... and King Charles II. The ... in the politics ... Cromwell and King Charles II help explain the style of dress of ... ... ... leaders in Great ... Cromwell believed in telling the truth and would ... painters flatter him. He wanted to be ... warts and ... Oliver
Cromwell was a Puritan. His policy was severe, he ruled as a ... his rule, English men and women had to obey the strict and ... of the Puritans as ... of God”. The Puritans outlawed ... ... public dancing, ... and wearing fancy ... Puritans also closed the theatres6 since to them plays were “spectacles
of pleasure”. During his reign, fashions were very solemn and sober ... and dye stuffs were ... ... Oliver ... During ... ... Charles II lived ... In 1660, he became the King of England. He ... the pleasure ... King to the hard work of ruling the country. Charles II, who ... a foolish thing, nor ever did a wise ... was a welcome change ... rule. His reign was carefree and relaxed, his ... In sharp contrast to the drab Puritan leader, Charles II enjoyed
elegant garments. His court copied the plush ... ... ... wigs of ... King Charles ... or false ... ... оқушылар дұрыс және бұрыс берілген
сөйлемдердің қателігін тексереміз.
True or false ... Cromwell was a Kazakh? ... ... policy was severe, he ruled as a dictator.[t]
In 1660, Charles II became the King of ... sharp contrast to the drab Puritan leader, Charles II ... ... His court copied the plush clothing.[t]
Multiple-choice. Тест түрінде оқушыға мәтіннен сұрақ қойылады.
Questions:
1. What is the second name of Oliver ... Lord ... ... fashions were during Oliver ... ... ... solemn and ... with elegant garments and jewelries
3. When did Charles II become a ... ... in ... in ... ... ... ... материалды қысқаша, негізгі ойды айту
Task- Give the short summary of the text.
Осы жаттығуларды оқушыларға таныса оқуға үйретуде үлгі ... ... ... ... ... деп ойлаймыз. Қорыта келгенде, осы
жаттығулар тізбегін үлгі ретінде пайдалану арқылы ... ... ... да ... да ... әрі тиімдірек болады. Шетел тілінде оқуға
уйретуде ең алдымен жеке тұлғаға бағытталғандықтан оның ... ... ... сапаларын, өз бетінше оқу әрекеттігін,
қарым-қатынастығын, ... ... ... дамытады.
3.3 Ағылшын тілін оқыту әдістемесінде оқуға байланысты іскерліктер
Тіл материалын түсінуге қажетті ... және ... ... жаттығулар. Іскерліктердің бұл тобының өзін екіге бөлеміз:А)
оқушыларға ... тіл ... ... қажетті іскерліктер.Б) оқушыларға
таныс емес материалын түсінуге қажетті іскерліктер. Бұл іскерліктерді
дамытуға ... ... ... мәтіндерге тән лексикалық және
грамматикалық материалды ... ... ... ... ... тіл материалын түсіну іскерлігін дамытатаны
жаттығулар жеке тіл ... ... ... ... ... ... мағыналық жағынан ірі бірліктерге (синтагмаларға,
сөйлемдерге) біріктіруге дағдыландырады. Оқу ... тіл ... ... дәл ... қатар оны тез қабылдауы тиіс. Тіл материалын
таныды тездетуге оны ... ... ... орындауда
оны автоматтандыру уақытты шектеу талап етіледі. Тіл ... ... және ... бірліктерін ірілендіру үшін текст – жаттығулар
қолданылады.қабылдау ... ... үшін ... ... ... оның ... материалына құрылған жаттығулар пайдаланылады. Мәтінді ... ... ... ... болады.Алдында бір рет оқыған мәтіннен
мына бір жерді (сөйлемді) табыңдар, мәтіннен мына ... ... ... ... оқылмаған мәтіннен мұғалімнің мәтінді оқырдан ... ... ... іздеу, оқудан бұрын берген сұрақтарына жауап іздеу
, оқудан бұрын берген жосапрға сәйкес мәтіннің ... ... ... да ... ... ... ... емес тіл материалымен жұмыс істеуге
дағдыландыратын жаттығулар: ... ... ... ... оқып отырған
мәтінде таныс емес ... ... ... ... ... сөздердің
мағынасын анықтау тәсілдерін екі жолмен жүзеге асырады.А) сөз тәжірибесіне
сүйене отырып;Б) екі ... ... ... ... ... және ... оқу түрлерін дамыту
Негізінен оқудың екі түріне – таныса оқу мен зерттей оқуға үйрету
керек.
Таныса оқу. ... бұл ... ... үшін ... ұзақ ... 5-6 ... мәтіндерді сыныпта оқиды. Өйткені оқушыларға қалай
оқу керектігін үйретеді.
Таныса оқуды өткізуге ... ... ... әуелі нені
тексеретінін анықтап ал Таныса оқуды өткізуге ... ... ... нені ... ... алады, яғни мәтіндегі оның ... ... ... ... ... Оқудың бұл түрінде тек негізгі
фактілерді ... ... ... ... тексерудің тәсілі ретінде
ана тіліне аударуды қолдануға ... ... ... ... мәтінді түгел аударады. Сөйтіп оқуға айналып кетеді.
Зерттей оқу. Оқудың бұл түрін дамыту үшін жұмыс ... ... ... Ол үшін шағын мәтіндерді ... ұзақ ... ... ... ... ... қарап шығып, оның тақырыбын бірінші
және соңғы сөйлемін оқу ... ... бұл ... не ... ... ... ... Содан кейін қайталап іштен зейін салып, оқып, ана
тіліне аударады. Сөйлемнің қиын жерлері ... ... ... ... ... дәл ... тексеруге болады.газетпен жұмысты
бастамас бұрын оқушыларды сол газетпен таныстырып алған жөн. ... ... ... бері шыға ... материалы қалай орналасқанын
қандай тақырыптарды қарастыратынны ... ... ... ... сөздерді түсінудегі кездесетін қиындықтарды жою мақсатында
магнитафонды қолданған тиімді. ... әр ... ... дикторға ілесіп
қайталап отырады және жазып ... Уйге ... бір ... ... ... қысқарған сөздерді оқушылардың білмеуі себепті мұғалім
түсіндіруі ... ... ... ... ... ... визуалдық
жаттығулар жасатқан тиімді. Жоғары сынпта мұғалім жұмысын ... ... ... бір рет ... ... істеуін ескерген жөн.:
Қызығушылықты арттыру мақсатындағы тәсілдер Барлық оқушылар үйде ... оқып оны ... ... Мақаланы аудармай, оның мазмұнын ана
тілінде кейін шет ... ... ... оқушы жеке тапсырма алады, әрқайсысы басқа бір мақаланы ... ... ... ... айтып береді. Барлығы бір мақаланы оқып, оны
ағылшын тілінде жазбаша баяндап ... ... ... ... ... ... оқып береді, оны
магнитафонға жазамыз. Оқушылар газеттің бар ... ... ... шолу жасайды т.б.
Қорыта айтқанда, XXI ғасыр табалдырығын білім мен ... ... ... ... ... ... ... үміттің
басты нышаны болып табылады.
Ағылшын тілі пәнін шәкірттерге үйретуде жазу, тыңдау, ... ... ... ... ... түсінеміз.Оның мазмұны ... ... және ... ... сай болу ... ... заман талабы
бойынша мәтіннің тақырыбы әлемдегі жаңа ... ... ... ҚР ... және ғылым қызметкерлерінің II съезінде
«Мұғалімдер-қоғамның ең ... ... ең ... ... ... ... қызметкерлердің отаншылдығы халықтың басқа ... ... ... ауыр қиындықтарды бастан кеше отырып,
жастарға өзінің бойындағы бар ... ... қана ... ... ... ... ... Отанды сүйе білу сияқты асқақ сезімдерге
тәрбиеленуінен де танылады» деп ... ... ... ... ... белгілі.Сондықтан да әр мұғалім қазіргі білім берудің ... мен ... ... ... талабына сай өзгертуі қажет. Олай
дейтініміз ... ... ... өз бетінше бағытты түрде дамуына
оқытудың түрлі технологиялары қолданылуда.
Ұрпағы білімді халықтың болашағы бұлыңғыр болмайды дегендей,жас ... мән ... ... мен ... беру бүгінгі күннің талабы.
Бүгінгі қоғам мұғалімнің біліктілік деңгейіне де, ішкі жан дүниесіне
де талаптар ... ... ... ... күні XXI ғасыр ұрпағынан үлкен
үміт күтуде. Мектептегі басты тұлға мұғалім, осы ... ... ... ... ... жан ... ... жеке –дара тұлға қалыптастыру.
Қазіргі замандағы адамның өмірінде оқу үлкен орын алады, өте зор рөл
атқарады, өйткені оқу бүгінгі күндегі ... ... әрі ... ... ... кітап пен басқа баспа өнімдеріне жол ашады.Оқушының оқу
дағдысын қалыптастыруда жалпы жазба тілімен ауыз екі ... тілі ... ... ... тәрбиелеу мұғалімнің
міндеті. Сондықтан бұл жұмыс түріне ерекше ... қою ... ... үйрету, жазбаша сұрақтарға жауап беруге үйрету, жоспар құруға,
мұғалімнің көмегімен өздерінің ойларын, қызықты іс- ... ... т.б Бұл ... ... үшін ... ... ... жете алады.
Бала ұлттың болашағы, қоғамның әлеуметтік байлығы, сондықтан да
олардың азаматтылық ... ... ... деңгейін,
адамгершілік негізін қалыптастыра білуіміз қажет
Қорытынды
Жалпы қорыта келгенде оқу актісінде қабылдау процестері мен мәтін ... ... ... ... бір ... өтеді, бір-біріне ықпалын
тигізіп отырады. Олай ... ... ... мақсат – оқуға үйрету
барысындағы жұмыс обьектілерін анықтау. Тәжірибелі оқырманның оқу техникасы
әбден жетілген ... ол ... ... оның ... ... мәтінді тез түсінеді. Мәтінді ішінен тез оқудағы мақсат оның ... ... ... оқу ... ... көру ... ... Оқырман көзі жолды бірқалыпты емес,
секіртпелі түрде жылжып отырады. Тәжірибелі оқырман бір ... 4-8 рет ... ... ... ... екі ... ... кетеді.
Тез оқыған кезде материал мағыналық өңдеуден өтеді. Қабылданған
бірліктің мағынасымен ұштастырылып сөйлемдерге ендіріледі. ... ... ... ... ... индукция және ... және ... ... ... ... операциялары талап
етіледі.
Түсінудің негізгі сипаттары – ... ... және ... ... ... ақпарат 100 пайыз деп қаралып ондағы фактілердің санымен
өлшейді. Дәлдік ... ... ... қабылдауының сәйкестігі арқылы
тереңдік оқырманның ... ... ... ... ... ... шетел тілін оқытудың бір жағынан мақсаты ... ... ... ... құралы болып табылады. Оқушылардың оқу-іскерлігін меңгеруі – шетел
тілін оқытудың практикалық мақсаттарының бірі. Оқудың кемелдену ... ... ... ең ... ... ... ... Яғни деңгей
оқудың сөз әрекетінің түрі ретінде қызмет атқару үшін ... ... ... ... оқу ... оқу барысында
оқырман тек қана мәтінде берілген ақпартты ... ... сол оқу ... ... ... жеткізуге қатысты
жағдайлар.
Кітап оқудағы аталған мақсатын жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... қарап шығу, таныса оқу және зерттей оқу. ... ... ... мазмұны, оның тақырыбы, қарастырылған мәселелер
тобы туралы мағлұмат алу. Мұндай ақпартты алу үшін ... атын ... ... жекелеген абзацтар мен сөйлемдерді оқу ... ... ... – кітаптың мазмұнымен танысу яғни жалпы қамти ... оқу ... ... ... ... және ... дәл ... оны
сын елегінен өткізеді. Оқудың осы үш түрін меңгеру ... ... ... көпшілік,публицистикалық және көркем әдебиетті оқи алады. Шетел
тіліне оқуға үйрету барысында ақыл ой ... ... ... ... ... т.б тәрбие жүзеге асырылады. Сондықтан оқуға ... ... көп ... бөлу ... Олар ... шынайы
демократия, халықтар достастығы, ынтымақтастық ... ... ... ... өз ... тілін оқып отырған халықтың әдебиетімен
мәдениетімен тарихымен, салт – ... ... ... ... оқу тіл ... ... ғана ... емес,
оқушылардың сөздік қорын байытудың құралы ретінде пайдаланады. Оқу ... ... ... ... және ... ... ... арқылы еске сақталады.
Еріктен тыс есте сақтау әсіресе көп оқу ... ... ... оқушыларға жеңіл мәтіндерді көптен щқу ұсынылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1.Әбдіғалиев.С «Неміс тілін оқыту әдістемесі»-Алматы, 2012
Бәйнешова. Ш ... тілі ... ... ... ... ... ... языков»-Алма-ата, Просвещение 2013
4.Рогова Г.В, Рабинович Ф.М, ... Т.Е ... ... ... в ... ... Просвещение 2011
5. Рахманов ИВ, «Обучение устной речи на иностранном языке»-Москва.
Высшая школа 2011
6.Қазақстан мектебі №5. ... ... ... в ... ... 7. ... Г. ... кәсіптік білім-бәсекеге қабілеттіліктің алғашқы
баспалдағы.\\Қазақстан мектебі, 2010№1-56б
9 Тупальский Н.И. Фоломкина С.К. «Обучение чтению на иностранном ... ... ... . ... ... в ... 2011 ... Жолаушиева Р.Ш «Оқуға үйретуде үлгілеу әдісін қолданудың маңызы» .
Иностранные языки в школе, 2013 №2-36б.
-----------------------
Көркем әлем
Оқиғаның шеңбері
Көркем кеңістік
Бейнелер ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары оқу орындарының экология бөлім студенттеріне қазақ тілін дамыта оқыту әдістемесі119 бет
МДМ-де баланың тіл белсенділігінің дамуы6 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
Aғылшын және қaзaқ тілдеріндегі келер шaқ63 бет
VІІ қысқы Азия ойындары5 бет
«Режиссерлік ойын және оның әдістемесі. мектеп жасына дейінгі балалардың құрылыс ойындары»5 бет
«қазақ тілінен ағылшын тіліне машиналық аударудың лингвистикалық сөздіктерін apertium платформасының негізінде жасау»33 бет
Іскерлік ойындар6 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь