Су туралы мәлімет және оның ластану себептері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
I Су туралы мәлімет және оның ластанусебептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
II Су қорларын қорғау және де тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
III Арал теңізі суының экологиялық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
IV Мұнай өндіруге байланысты судың ластануы ... ... ... ... ... ... ... ... .8
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
Дүниежүзілік су қорларының ластануы бүкіл адамзат қауымын алаңдатып отыр. Бұл мәселе Қазақстанға да тән. Судың ластануы көп түрлі әрі ең соңында су экожүйесін бүлдірумен аяқталады.

Су айдындарыныңластануынбылайшатоптайды:
• биологиялықластану: өсімдік, жануар, микроорганизмдержәнеашбейімдізаттар;
• химиялықластану: уыттыжәне су ортасыныңтабиғиқұрамынбүлдіретіндер;
• физикалықластану: жылу-қызу, электр-магниттіөріс, радиоактивтізаттар.

Судыңсапасы, ластанудеңгейіүнемібақылауғаалыныпотырады. Судыңқұрамындағыхимиялыққоспалар, тұздыққұрамы, ерігенбөлшектер, температура әртүрліболуымүмкін.
1 БигалиевА.Б., Халилов М.Ф., ШариповаМ.А. Основы общей экологии Алматы, «Қазақ университеті», 2007.
2 Шилов И.А. Экология. М.: Высшая школа, 2001.
3 Национальные доклады о состоянии окружающей природной среды в Республике Казахстан в 2000-2006 г.г.. Алматы, 2001-2007 г.г.
4 ДрейерО.К., Лось В.А. Экология и устойчивое развитие, М., «УРАО», 1997.
        
        Мазмұны
Кіріспе..................................................................................................................3
I Су туралы мәлімет және оның ластану себептері..........................................4
II Су ... ... және де ... пайдалану.............................................5
III Арал теңізі суының экологиялық жағдайы...................................................7
IV Мұнай өндіруге байланысты судың ластануы .................................8
Қорытынды...............................................................................9
Пайдаланылған әдебиеттер...........................................................10
Кіріспе
Дүниежүзілік су қорларының ластануы ... ... ... ... ... Бұл ... ... да тән. Судың ластануы көп түрлі әрі ең соңында су ... ... ... ... ... ... ... биологиялық ластану: өсімдік, жануар, микроорганизмдер және аш бейімді заттар;
* химиялық ластану: уытты және су ... ... ... ... физикалық ластану: жылу-қызу, электр-магнитті өріс, радиоактивті заттар.
Судың сапасы, ластану деңгейі үнемі бақылауға алынып отырады. Судың құрамындағы химиялық қоспалар, ... ... ... ... ... әр ... ... мүмкін.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ауыз судың 100-ден астам сапалық көрсеткішін ұсынған. Ал Қазақстанда ауыз су ... ... 287482 ... 30 міндетті көрсеткішпен анықталады.
Су бассейнінің ластануының негізгі себептері -- тазартылмаған ағын суларды ... ... ... жол ... ... коммуналдық шаруашылықтар;
* өнеркәсіп орындары;
* ауыл шаруашылығын химияландыру:
* халық шаруашылығының басқа да салалары.
Ағын суларға құйылатын лас сулар да бірнеше топқа ... ... ... ... коллоидты, еритіндер), лас сулар (минералдық, органикалық, бактериалдық, биологиялық) деп жіктейді.
I Су туралы мәлімет және оның ластану себептері
Су -- ... мен ... ... жағдайларда тұрақтылығын сақтайтын қарапайым химиялық қосылысы. Ауыз су, тіршілік көзі, ол Жер шарының 3 / 4 бөлігін алады, тірі ағзалардың ... ал ... 90 % -ы ... тұрады.
Жер бетінде тіршілік ең алғаш сулы ортада пайда болды. Су -- ... ... ... ... құрамдас бөлігі. Бұдан басқа судың тіршілік үшін физикалық-химиялық қасиеттердің: жоғары жылу өткізгіштік және жылу ... ... ... ауа ... шамамен 800 есе артуы, мөлдірлік, тұтқырлық, қатқан кезде мұздың көлемін ұлғайтуы және тағы басқа қолайлы қасиеттері болады. Біржасушалы және көпжасушалы ... ... ... ... ... сулы ... ... Су әр түрлі климаттық жағдайлардағы физиологиялық үдерістердің калыпты өтуіне себепкер болады. Ол сондай-ақ ... ... және ... ... жақсы еруіне себепкер бола алады. Табиғи су құрамында сан алуан тұздың болатыны да сондықтан. Ағзалар жұғымды заттарды тек еріген түрінде ... Су ... ... және де ... ... мен адамның тіршілік етуі суды пайдалану арқылы өмір сүрді. Адамзат ... суды ... ... ... ... әсер ... ... кезде техносфераның дамуында, әлемде адамның биосфераға әсері күшті қарқынмен өсіп келе жатыр, ал табиғаттық жүйе өзінің қорғаныштық қасиетін жоғалта бастады, яғни ... жаңа ... ... іске ... ... ... болды, ол табиғат пен бүкіл әлемнің және оны құрайтын құбылыстарында пайда болды. Ал ол ... ... яғни ... ... жер үсті мен жер асты ... бүлінуі. Су қабаттарының бүлінуі, ол биосфералық функциямен және экологияның мәніне ауыр әсерінің тигізуіне әкеліп соқтырады, нәтижесінде оған ... ... ... ... ... ... органолептикалық күшінің қасиетінің өзгерісінде көрінеді, олардың үлкеюі және ... ... ... ... уытты ауыр темірлер, азайып, еріп, ауаға араласып, тарап кетті де, соның әсерінен радиоактивтік элементтері, ауру ... ... т.б. ауыр лас ... бар. Орта Азия мен ... ... суға ... деп есептеледі. Ал көне замандарда бұл жерлердің көп ... су ... ... ... ... ... ғайып болғаннан кейін оның орнында қазақ жерінде үш су айдыны қалды. ... ... ... ... Каспий мұхиттармен жалғасып жатпағанмен оның Волга, Терек, Жайық, Сулақ, Самура сияқты жан-жақтан толықтырып тұратын өзендері көп. ... ... ... ... ... алуға бөгеліп, төңірегіндегі алқаптарды қолдан суғарып игеруге кіріскеннен кейін сырттай келетін су көлемі кеміп кетті. 1961 ... ... ... ... ... түскен. Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы құрғақ шөл даланың ортасында ірі көлдердің бірі -- Балқаш көлі орналасқан. Су ... ... 19 мың ... ... Бұл көлдің халық шаруашылық мәні ете күшті. Осы көл аркылы республикамызда таукен металлургия өндірістері дамыды. Көл жағалауларында ... және ... аң ... ... ... 1950 жылдан бастап үздіксіз жүргізілген бақылау көл суының минералдануының аса ... ... ... ... ... ... оның ... заттармен және қаншалықты ластануына қарай жүргізіледі. Ерімейтін қоспалардан тұндыру ... сүзу ... ... ... ... ... ... қоспалардан суды айдау арқылы тазартады.
Ауыз суын табиғи суларды тазарту арқылы алады, ол үлкен қалаларды сумен ... ең ... ... Ол үшін ... суды алдымен тұндырып, содан кейін сүзгіден өткізіп алып, зиянды бактериялардан тазарту үшін хлорлау және ... ... ... Осы ... ... сумен жабдықтау стансаларында арнайы қондырғыларда жүргізіледі.
Мұнан басқа ірі ... ... ... қолданған суларын да тазартпай ағын суға жіберуге болмайды, сол үшін қатаң экологиялық шектеу қойылып, үнемі ... ... ... кездері суды тазарту үшін ион алмастырғыш шайырлар да кеңінен қолданыла ... су -- ... ... ... су, ол кұрамы бойынша жаңбыр суына жақын болады. Дистильденген су арнайы зерттеу жұмыстарында, дәрі-дәрмек өндірісінде және автокөліктердің аккумуляторларына ... ... ... ... ... суға тап болған адам оны ішу үшін суды қандай тәсілмен сүзу керек екендігін ойластыра бастады. Бұдан шығу жолын судың өзі ... ... ... ... ... буға ... қасиеті бар. Осындай тәсілмен судың құрамында бар көптеген өзге бөлшектерден бөлу шешілді. Бұндай суды тазалау үрдісі ... ал ... өзі ... деп ... су ... ... ... болып саналады. Бұнда қоспалардың, тұздар мен қатты бөлшектердің ең аз мөлшері ғана бар. Дегенмен тазартылған суда ... ... ... жоқ деп ... ... өзге ... тез ... қарым-қатынасқа түсу қасиеті бар. Ал бұл суды дистиллятор арқылы айдағанда, осы ... ... ең ... ... суға ... мүмкін. Дегенмен бұл судың таза болуына кедергі келтірмейді. Су жүз пайыз ешқандай қоспасыз болуы үшін суды ... ... ... ... ... өте таза суды дистиллятордан бірнеше рет өткізу арқылы да алуға ... ... ... ... ... немесе медицинаға алады. Осылай тазартылған су негізінде кейбір дәрілер жасалады. Ал кішкентай электр өткізу қабілетінің арқасында ... су ... ... зат. ... суды адам үшін ... ... қолдануға қатысты әр жақты пікірлер бар.
III Арал теңізі суының экологиялық ... ... ... мен Сырдария өзен алқаптарында аңшылар бір миллионға дейін ондатр терісін алып тұрған. Кейінгі жылдары Арал ... ... ... ... ... ... отыр. Соңғы 10 -- 15 жылдың ішінде судың гидрологиялық ырғағына айтарлықтай өзгеріс енді, су деңгейі төмендеп оңтүстік және шығыс ... ... таяз ... ... ... ... көзі Сырдария мен Амудариядан су көп мөлшерде кеміді. Бұрын, суармалы егістік дамымай тұрғанда Амудария мен Сырдария Аралға ... ... ... 62 текше километр су беріп тұратын болса, 1974 жылдан бері Сырдария суы ... ... ... ... ... бұрылып алынады. Ал Амудария құятын судың 75 проценті кеміді, 1975 -- 1978 жылдары ... бар ... 12 ... ... су ... ... мен Амудария алқабында барлығы 5,5 миллион гектар суармалы егістік бар, бұл мөлшерді 8 -- 9 ... ... ... отыр. Кейбір зерттеулер бойынша суармалы егістікке жарайтын жер көлемі 16 миллион гектарға жетеді. Су тек суармалы ... ... қана ... ... жолдармен де көп ысырап болады. Күріш және мақта плантацияларында пайдаланылған сулар ойпаттарға ағады да, көп бөлігі топыраққа ... ... ... жоқ ... ... аса ірі Арнасай және Сарықамыс ойпаттарына жылына 7 -- 8 текше ... су ... ... жоғалады. Осының бәрі Арал теңізінің таяздауына әкеп соқты. 1960 ... бері ... ... ... ... 7 ... ... теңіздің көлемі 14 мың шаршы километрге кеміді. ... ... ... бөлігі су басып жаткан белігінің көлемімен теңесті. Теңіз суының ... да көп ... ... бен ... ... ... ... құбылыстар балықтардың көбеюіне де кесірін тигізеді. Ауланатын балық көлемі де күрт төмендеді. Мысалы, 1963 жылы 480 мың ... ... ... ... 1978 -- 1979 ... бар болғаны 40 -- 50 мың центнер ауланды. Ондатр аулау мүлде тоқталды.
IV Мұнай өндіруге байланысты судың экологиялық ... ... ... ... ... және теңіз деңгейінің табиғи көтерілуі аймақтың экологиялық ... - ... ... отыр. Теңіздің көтерілуі жүздеген мұнай бұрғы - скважиналырын, мұнай қоймалары мен ... ... ... ... ... бұл жерлерде 6 мұнай газ кені, жүздеген елді мекендер, коммуникациялар, өнеркәсіп ... су ... ... ... ... көптеген мөлшерде лас заттар, мұнай өнімдері, органикалық қосылыстар, ауыр металдар суға араласуда. Оның үстіне Еділ мен Жайық өзендерінің лас ... ... суын ... ... ... 1995-2000 жылдар аралығындағы кәсіптік балықтар мен бағалы қара уылдырық және ет беретін ... ... ... ... ... ... Ал, 1999 жылы ... қалған 20-30 мың итбалықтың және жүздеген мың құстардың өлуі ... ... ... ... ... - ... ... керек. Қазіргі Каспий мұнайын игеру бүкіл әлемді дүрліктіріп, шетелдік инвесторларды теңіз игеруге ұмтылдыруда. Ал, ... ... ... мен ... ... ... ... нормаларды сақтауы күмән туғызады. Атырау, Маңғыстау аймақтарында техниканың ескілігінен бұрғы-скважиналардың ... ... ... суға төгілуі қоршаған ортаға зиянын тигізуде. Жерге сіңген ... ... 10 ... ... жер асты ... қосылуда. Қазір мұнаймен ластану аймағы 200 мың га алып жатыр. Қоймаларда 200 мың т. Мұнай қалдығы, 40 мың т. ... ... ... ... су айдындардың да экологияның жайы нашар. Мәселен, Елек өзені амин өнеркәсібі есебінен және бормен ластануда. Қарағанды ... ... және ... ... ... ... шыққан сулар Нұра өзенін барынша ластауда. Жамбыл фосфор зауытының сарқыгнды лас сулары Талас, Асы өзендері мен оның ... фтор және сары ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысында ең көп ластану Бадам-Сайран кен орындарында байқалуда. Әсіресе, Бадам өзені бойындағы ... ... ... ... ... ... сынап кей жерлерде шекті мөлшерден 50 есеге дейін асып кететіні тіркелген. Су ... ... ... Арал ... мен Батыс Қазақстанда жиірек ұшырасуда. Қазақстанның су ресурстарының сапасын жақсарту және қорғау шараларын жүзеге ... ... ... ... ... игі істер жүргізілуде.
Қорытынды
Су сапасына қатысты жасалған

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi визуалды программасы30 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет
Delphi7 объектілі бағытталған программалау ортасы34 бет
Delphі ортасында жұмыс істеу технологиясы80 бет
Microsoft Access программасы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь