Ислам дінінің күнделікті тұрмыс-тіршілікте алатын орны


Әрбір отбасының асыл арманы мен мақсаты - бала өсіріп, жақсы тәрбие беру. Баланы тәрбиелі азамат етіп өсіру - әке-шешенің ең басты міндеті. Өйткені бала әке-шеше үшін бір аманат. Бұл аманатты Алла Тағала оларға сый ретінде берген, сол үшін кейін сауап береді. Ата-ана балаларына жақсы тәлім-тәрбие және білім берсе, Алланың ризалығына бөленеді, ал бала тәрбиесіне көңіл бөлмеген, немқұрайлы қараған ата-ана азапқа душар болады. Өйткені Алла қасиетті Құраңда былай бұйырады:
"Әй, мүминдер! Өздеріңді әрі үй - іштеріңді отыны адамдар мен тастардан болған оттан қорғаңдар ".
Олай болса, бала тәрбиесіне тиісті көңіл бөлмеу кісінің әрі өзіне, әрі балаларына, тіпті әлеуметтік ортаға да зиян. Дүниеге шыр етіп келген әр баланың жүрегі тап-таза, еш сызық түспеген қағазға ұқсайды. Оның пәк жүрегі нені болса да қабылдайды. Не үйретсең соны қағып алады. Жақсы әдет пен әдепке кішкентайынан дағдыландырылған бала тәртіпті де, тәрбиелі болып өседі.

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




1. Ислам дінінің күнделікті тұрмыс-тіршілікте
алатын орны

Әрбір отбасының асыл арманы мен мақсаты - бала өсіріп, жақсы тәрбие
беру. Баланы тәрбиелі азамат етіп өсіру - әке-шешенің ең басты міндеті.
Өйткені бала әке-шеше үшін бір аманат. Бұл аманатты Алла Тағала оларға сый
ретінде берген, сол үшін кейін сауап береді. Ата-ана балаларына жақсы тәлім-
тәрбие және білім берсе, Алланың ризалығына бөленеді, ал бала тәрбиесіне
көңіл бөлмеген, немқұрайлы қараған ата-ана азапқа душар болады. Өйткені
Алла қасиетті Құраңда былай бұйырады:
"Әй, мүминдер! Өздеріңді әрі үй - іштеріңді отыны адамдар мен тастардан
болған оттан қорғаңдар ".
Олай болса, бала тәрбиесіне тиісті көңіл бөлмеу кісінің әрі өзіне, әрі
балаларына, тіпті әлеуметтік ортаға да зиян. Дүниеге шыр етіп келген әр
баланың жүрегі тап-таза, еш сызық түспеген қағазға ұқсайды. Оның пәк жүрегі
нені болса да қабылдайды. Не үйретсең соны қағып алады. Жақсы әдет пен
әдепке кішкентайынан дағдыландырылған бала тәртіпті де, тәрбиелі болып
өседі. Ол үшін ата-анасына сауап жалылады. Ал егер балаға көңіл бөлінбей
ол жамандыққа бейім болып өссе, онда оның өмірі қор болып өтеді. Күнәсін
оны тәрбиелеген адам көтереді. Сондықтан баланы бұл дүниенің бәле-жаласынан
және қияметтің қиындығынан қорғау керек. Мұның мәні - балаға алдымен
имандылықты, әдептілікті, көркем мінезділікті, жақсы істерді үйрету, жаман
қылықтан, өткінші өмірдің рахаты мен қызығын қуудан, дүниенің құлы болудан
сақтандыру. Өйткені Ислам бала тәрбисін ата-анаға парыз еткен. Сондай-ақ
бала тәрбиесіне қоғаммен мемлекет те жауапты.
Уқба ибн Амирдеи (р.а.) Имам Бухари (р.а.) риуаят еткен хадисте
айтылғандай, ата-ананың бала алдындағы міндетіне байланысты Пайғамбарымыз
(с.а.у.) былай деген: "Кімнің үш қызы болып, оларға дұрыс тәрбие берсе,
маңдай терімен тапқанымен киіндіріп, бақса, олар (яғни, қыздары) үшін
тозақ отынан қалқан болады". Ата-ананың келесі міндеті - балаға жақсы ат
қою. Бұл жайында да Пайғамбарымыз (с.а.у.) былай деген: "Әкенің бала
алдындағы міндеті -жақсы ат қою және жақсы тәрбие беру". (хадисті
Ибн Аббастан (р.а.) Имам Бухари (р.а.) риуаят еткен). Бұдан кейінгі
ең маңызды міндеті – балаға ислами тәрбие беру. Бұл туралы Пайғамбарымыз
(с.а.у.) былай дейді: "Ұл-кыздарыңа жеті жасынан бастап намаз оқуды
үйретіңдер. Он жастан бастап әрқайсысының жататын жерлерін бөлек
етіңдер".45
Бірде сахаба Әбу Рафиғ (р.а.) Расулуллаһтан (с.а.у.) "Баланың біздің
алдымызда міндеті болғандай, біздің де олардың алдында тиісті міндетіміз
бар ма?" - деп сұрағанда, Расулуллаһ (с.а.у.): "Әрине, ата-ананың баласына
қатысты міндеті - оған Құранды үйрету(яғни Құранда айтылғанды орындауды),
оқ ату мен жүзуді және тек адал еңбекпен тапқанды мирас ету", - деп жауап
берді.
Өкінішке орай, қазіргі ата-аналар Жаратушысының бар екенін - балаларына
кішкентайынан айтып ұғындырмайды. Ал, Алла бар деген ұғымды бойына сәби
кезінен сіңірмегеи бала иманы әлсіз болып өседі, соның салдарынан ер жете
келе дінге мойын бұрмай кетуі де ықтимал. Құран және намаз үйренемін деп
талпынған балаға кейде "Саған намаз оқуға әлі ерте" - деп ата-ананың оларға
кедергі болатындары бар. Кейін "Менің балам неге ішкіш, неліктен ұры,
қылмыскер болды" - деп опық жейді. Сондықтан Пайғамбарымыздың (с.а.у.) мына
хадисін дұрыс түсінуіміз қажет: "Сендердің әрбірің жауапкерсіңдер және
жауапкершіліктеріңде болған нәрсе үшін сұраласыңдар. Патша өз қол
астындағылар үшін жауапкер және солар үшін сұралады. Отағасы жанұя үшін
жауапкер және сол үшін сұралады. Әйел күйеуі сыртта болған уақытта үй
шаруасы мен балаларының тәрбиесі үшін жауапкер және сол үшін сұралады.
Қызметші қожайынының мүлкі үшін жауапкер және сол үшін сұралады. Сендер
барлығың жауапкершіліктеріңде болған нәрсе үшін сұраласыңдар".
Олай болса, құрметті ата-аналар, балаларыңызға қалай болса солай
қарамай, оларды өз болашағымыз, еліміздің болашағы, тіпті бүкіл Ислам
тарихының ертеңі деп білейік.
Ислам - адамдарды көркем мінезге жөнелту үшін "садақа" түсінігіне де
көп мән берген. Садақаның мәні - Алла Тағаланың ризалығын алу ниетімен мал-
мүлік сарп ету. Ал Пайғамбарымыздың сүннетінде кейбір іс-әрекеттердің де
садақа берумен пара-пар екені, сол үшін сауап жазылатынын Пайғамбарымыздың
(с.а.у.) бір хадисінде жақсы мінез-құлық жайында былай баяндалады:
"Мұсылман бауырының жүзіне күлімдеп қарауыңның өзі садақа, жамандықтан
қашырып, жақсылыққа шақыру да садақа. Жолынан адасып қалғанға да, жол
көрсету садақа. Адамдардың ары-бері өтетін жолында жүрулеріне кедергі
болып жатқан тас, темір т.б. сияқты нәрселерді алып тастау да садақа".
Исламда алыс-жақын, мұсылман-кәпір, бай-кедей, әйел-еркек, адам-хайуан
деп бөле жармай, Алланың жаратқандарының бәріне де мейіріммен қарау
мәдениеттіліктің ең маңызды қағидасы болып есептелінеді. Тіпті Алла
тағала хазіреті Пайғамбарымыздың елшілік міндетін "рахмет" мейірім
сипатымен сипаттаған: "Елшім! Біз сені әлемдерге рахмет сипатымен
жібердік" делінген. Пайғамбарымыз да бір хадисінде: "Шынында да, мен
рахмет және хидаятты (тура жол) көрсетуші пайғамбармын" - деген. Көптеген
хадистерінде пайғамбарымыз адамдарға мейірімді болуымызды әмір еткен:
"Адамдарға мейірім көрсетпегенге Алла да мейірімін төкпейді". "Бір-
біріңізге мейірім көрсетпейінше толық мүмин бола алмайсыңдар" – дей отырып,
Ислам дінінің күнделікті тұрмыс тіршілікте алатын орнының маңыздылығын атап
көрсеткен.
Қоғамымыздағы жеке адамдарды жаман іс-әрекеттерден арылтуда ислам
дінінің әсері өте үлкен. АҚШ-та спиртті ішімдікке тиым салынған жылдары,
яғни 1930-1933 жылдар арасында мемлекет 2 млн. доллар жұмсаған, 9 млрд
шамасында пропаганда жазулары шығарылған, 500 мың адам бас бостандығынан
айырылған, 200 адам өлім жазасына кесілген. Бүтін бұл шараларға қарамастан
спиртті ішімдікті тоқтата алмаған және адамдарды ішімдіктен тыю мүмкін
болмаған.
Психоанализбен де қазірге дейін ішімдікті қойдыру тақырыбында нәтижелі
қорытынды алынбаған. Бүгін психотрияда профессорлар ішімдікті қойдыру
жұмыстарын жүргізуде, бірақ еті үйренген алкоголик екі айдан кейін
ішімдікті қайта бастайды. Алайда 1400 жыл бұрын хазіреті Мұхаммед (с.а.с.)
күшті бір сеніммен өзінің мұсылман жамағаты ішінде, өзіне түскен аяттар
арқылы, үш кезеңде ішімдікті түп тамырымен жойған. Осы сияқты жүздеген
жаман әдет пен іс-әрекеттерді аз уақыт ішінде тоқтатқан.
Американың Нью-Йорк қаласында ішімдікке қарсы бір ұйым құрылған еді.
Бұл ұйым мүшелері дүниеде ең алғаш ішімдікке кім тиым салғанын анализ жасап
зерттейді. Алғаш рет Ислам дінінің құрушысы хазіреті Мұхаммед (с.а.с.)
тарапынан ішкілікке тиым салыныпты. Осылайша оны әрқашан еске түсіретін бір
нәрсе жасайық делінеді.Қоғам мүшелерінің кейбірі: Дүниеде хазіреті
Мұхаммед сияқты денесіндегі түктеріне дейін қасиетке толы екінші бір адам
жоқ. Олай болса нұрлы бейнесін еске түсіріп тұратын хазіреті Мұхаммедтің
ескерткіш мүсінін жасайық - деді. Сол қоғам мүшелерінен енді біреулері бұл
ұсынысқа қарсылық білдіріп: Оның әкелген діні сондай бір дін, көпшіліктің
мүддесін ескермеген ешбір еңбекті еңбек деп бағаламайды, ол үшін ақша да
жұмсатпайды - дейді. Бұл ұсыныс шындыққа жақын және Ислам дініне сай
болғандықтан, қоғам тарапынан су ішілетін орын істелініп, атын Мұхаммедтің
бұлағы деп атау ұсынысы қабылданады. Көпшілік атынан істелінген бұлақ
қазір Нью-Йоркте. Бұл қоғамның құрметті басшысы болып Малик ибн Сауд
сайланды.
Ислам діні қоғамдағы әлеуметтік қарым-қатынасты орнатады. Ислам дінінде
Құранның Хужурат сүресіндегі 10-аятында: Шын мәнінде мүміндер туыс қой.
Сондықтан екі туыстардың арасын жарастырыңдар және Алладан қорқыңдар.
Мүмкін игілікке бөлінерсіңдер.
Мұндай бауырмашылықтағы мұсылман бір қоғамның да негізі бола алады.
Сүйіспеншілік, араларында татулық, бір-бірімен жәрдемдесу туындайды. Мұндай
жағдайда араларында бір-бірімен түсінбеушілік, қарама-қайшылық болмайды.
Және тағыда негізгі болған нәрсе жоғарыда аятта айтылғандай екі туыстың
арасын жарастырыңдар, яғни арасындағы мұсылман бауырмашылдығын бұзатын
адамдарға тосқауыл болыңдар. Оларды бір-бірімен жарастыру керектігін
айтады. Мұсылманның бәрі бауыр дей отырып мұсылмандарды туысқандай етіп,
бір-бірімен қоян - қолтық өмір сүрулерін әмір етеді. Мысалы: Пайғамбарымыз
(с.а.у.) - ның мына хадисіне қарайтын болсақ Көршісі аш болып, өзі тоқ
болып түнеген - мұсылман емес- дей отырып, көршілердің өзі араларында
туысқандай жақындығы бар екендігін айтуда. Өмірде әділ, шыншыл, ісіне
берік, іскер болуын бұйырады. Бұлардың бәрі бір Алланың әмірі және сауапты
амалдар қатарынан, өйткені Алла Тағала Құранда былай деген: Олар жер
жүзінде бұзықтыққа тырысады, Алла бұзақыларды жақсы көрмейді.50 Бұл
аяттың мағынасына қарағанда әлеуметтік тыныштықты маңызды деп санап отыр.
Өйткені ел арасы ұжым болып ұйып тұрғанда елдің арасына іріткі салғаннан
ауыр қылмыс жоқ. Дін адам өмірі мен тәрбиесіне қатты көңіл бөледі. Сол
себептен бір адам біреуді әдейілеп өлтірсе, барлық адамдарды өлтіргендей
болады. Ол адамды мұның жазасы ретінде өлтіру керек деп бұйырылады. Сонымен
жанұя бір мемлекеттің тірегі болғандықтан жанұядағы үйлену, ажырасу, мирас,
әке-шешеге құрмет ету ілімі сияқты мәселелерді қолға алады. Әке-шешеге
құрмет ету жайында Пайғамбарымыз (с.а.у.) былай деген: Әке –шешесіне
біреуі немесе екеуі қартайғанша қолында бола тұрып, жаннатқа кіре алмаған
перзенттің мұрны жерге сүрінсін.51 Бұл хадистен шығатын үкім – кімде-кім
әке-шешесінің разылығын ала алмаса, жаннатқа кіре алмайды,-деген сөз! Ал,
Алла тағала Құранда Исра cүресінде былай деген: Раббың өзіне ғана ғибадат
етулеріңді, әке-шешеге жақсылық қылуларыңды әмір етті. Ал егер екуінің бірі
немесе екеуі де жандарыңда кәрілікке жетсе: Түһ деме (кейіс білдірме)
сондай-ақ ол екеуін зекіме де, ол екеуіне сыпайы сөз сөйле.
Тәбери тәпсірінде Имам Тәбери былай ашықтаған: Раббың өзіне басқа
ешкімге құлшылық етпей тек қана Аллаға құлдық етуін, әке-шешеге жақсы
қарым - қатынаста болуды және оларға құрмет етуін үндейді. Әке-шешең сенің
қасыңда қартайған кезде, оларға ренжу білдіріп, түһ деп кейіс білдірме,
керісінше оларға жұмсақ сөйле. Ибн Кәсир былай дейді: Сені кішкентай
кезіңде нәжісіңді тазалағандай, сен де олардың сыртын тазалағанда, олардан
қиыншылық көргеніңде оларға түһ деп айтпа, оларға естірткізбе, керсінше
сабыр ет. Бұл аятқа қарағанда Ислам діні адам баласын, тәртіпке,
сыбарлыққа үндейді. Ілім - жеміс болса, тәрбие - жеміс ағашы. Бас жеміс
ағашы болмаса жеміс қайдан болады. Және кімде әдеп болмаса, онда ілім жоқ
- деп Хасан Басри бекер айтпаса керек. Ислам жолы мен негіздерін игерген
әрбір мұсылман өзі өмір сүрген қоғам мен ортада жақсы белсенділік көрсете
алады. Ислам мәдиниетті мінез-құлықтан бастады да, кейін әлемдік эстетиканы
одан әрі дамытты. Ғылым ізденуші мұсылман адам алдымен мінез-құлқын жөндеуі
тиіс болады. Өйткені пайғамбарымыз(с.а.у. бұл туралы былай деген: Мен тек
қана көркем мінез-құлықтарды жетілдіруге жіберілгенмін. Осылайша
пайғамбарлық міндетінің негізгі мақсаты әдеп екендігін нұсқап көрсетті.
Күнбе-күн тіршілікте көптеген адамдардың ортасында, қоғамда қызмет
атқара жүріп өзін-өзі қалай басқара жүріп, мұсылманның өзін-өзі қалай
ұстауы қажет екендігі туралы ойлауы заңды. Барлық істерде құран мен хадисті
басшылыққа алған әрбір мұсылман қоғамда үлгілі адам болады.
Қоғамдағы экономиканың әсері қандайда бір мемлекеттің көтерілуі мен
дамуы үшін маңызды. Мемлекеттің ең алдымен экономикасы мықты болуы керек.
Экономиканың дамуы үшін діннің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ислам дінінің қоғамдағы орны мен ролі
Ислам дінінің әлемге таралуы
Ислам дінінің түсу мақсаты
Ислам дінінің бес парызы
Ислам дінінің тәрбиелік мәні
Ислам дiнiнің әлеуметтік құндылықтары
Ислам дінінің пайда болуы
Ислам дінінің бастауы
Ислам дінінің басты қайнарлары
Орталық Азияға ислам дінінің таралуы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь