Абай және аударма өнеріндегі рухани үрдіс

Абай заманындағы қазақ арасында аударма өнері жеткілікті мөлшерде дамымаған болатын – ды. Егер онымен бірен – саран шұғылданушы табыла қалса, аударма ісіне негізгі мамандығының мұқтажына қажетті қосалқы құрал ретінде қарайтын еді. Мысалы, көрнекті ағартушы және тұңғыш педагог Ыбырай Алтынсариннің осы саладағы еңбегіне назар аударсақ, ол кісі жас жеткіншектерді оқытуға себі тиетін бірнеше әңгімелерді орысшадан қазақ тіліне аударғаны болмас, бұл игілікті іспен кең көлемде және арнайы айналысқан жоқ. Демек, қайталап айтсақ, аударма ол уақытта шын мәніндегі өнер, ілім дәрежесіне толықтай көтеріле алмады, көбінесе әуесқойлық деңгейден аспады.
Ал, Абайдың өз басы аудармамен шұғылданған шағында бұл салада арнайы қызмет етуді, сөйтіп аударма ісін кәсіби сатыға көтеруді нысана етіп қоймаған тәрізді. Әйтседе, Абай өзінің ақындық өнері тәжірибесінде әрдайым орыстың озық мәдениетіне сүйенгендіктен, өзі сүйсіне оқып, үлгі - өнеге тұтқан классик ақындарды қазақша сөйлетпей отыра алмаған. Ол ол ма, Абай ақындығының кемелденіп, толыса түсуіне, асқан көркемдік пен терең мазмұнға ие болуына да сол аударманың игілікті әсер еткені сөзсіз.
Ақын шығармашылығында осы аударманың да алар орны мен төл шығармаларымен қатар тұрар салмағы бар. Абай орыс және бастыс әдебиетінен үлкенді – кішілі елуге жуық шығарманы орыс тілінен қазақ тіліне аударған. Ол А.С.Пушкиннің “ Евгений Онегин ” атты романынан жеті үзінді, М.Ю.Лермонтовтан отызға таяу шығарма, И.А.Крыловтан он екі мысал т.б. авторлардан жеті өлең аударған. Енді осы “ Евгений Онегинді ” Абай аударғанда алдына қандай мақсат қойды, осындай ұлы шығарманың нендей қасиеттері қызықтырып, қазақ классигінің ерекше назарын аударды т.б. мәселелеріне назар аударайық. “ Евгений Онегинді ” түгелдей
        
        Абай және аударма өнеріндегі рухани үрдіс (А.С.Пушкиннің “ ... ... Абай ... ...  заманындағы   қазақ  арасында  аударма  өнері   жеткілікті
мөлшерде дамымаған болатын – ды. Егер ... ...... ... ... аударма ісіне негізгі мамандығының мұқтажына қажетті қосалқы
құрал ... ... еді. ... ... ... және ... педагог
Ыбырай Алтынсариннің осы саладағы еңбегіне назар аударсақ, ол кісі жас
жеткіншектерді ... себі ... ... ... ... ... ... болмас, бұл игілікті іспен кең көлемде және ... жоқ. ... ... ... ... ол ... шын мәніндегі
өнер, ілім дәрежесіне толықтай көтеріле ... ... ... ... Абайдың өз басы аудармамен шұғылданған шағында бұл салада
арнайы қызмет ... ... ... ісін ... сатыға көтеруді нысана етіп
қоймаған тәрізді. Әйтседе, Абай өзінің ақындық өнері тәжірибесінде ... озық ... ... өзі ... ... үлгі - ... классик ақындарды қазақша сөйлетпей отыра алмаған. Ол ол ма, ... ... ... ... ... көркемдік пен терең мазмұнға
ие болуына да сол аударманың игілікті әсер еткені сөзсіз.
Ақын ... осы ... да алар орны мен ... ... тұрар салмағы бар. Абай орыс және бастыс әдебиетінен
үлкенді – кішілі елуге жуық ... орыс ... ... ... ... ...... Онегин ” атты романынан жеті үзінді,
М.Ю.Лермонтовтан отызға таяу ... ... он екі ... ... жеті өлең ... Енді осы “ Евгений Онегинді ” Абай
аударғанда алдына ... ... ... ... ұлы ... ... қызықтырып, қазақ классигінің ерекше назарын ... ... ... ...... Онегинді ” түгелдей аудармағанына
қарағанда, орыс қауымының сол кездегі өмірін жан – ... және өте ... ... көптеген жайлар Абайды оншалық ... ... – ақ, бұл ... ... ... алғаш баруын және ұлы
ақын өз отандастарының жай – жапсарын да есте ... ... ... ... ... “Абай – қазақ поэзиясында аударма
өнерінің, мұны таратып айтсақ, - дәл аударманың, еркін аударманың, ... ... ... шебер үлгілерін жасаған ақын. Орыстың
Пушкин, Лермонтов пен Крыловтай ... ... ... ... кез ... ... аудармаған, шертер сыры өз көңілінің күйіне өте ... және ... ... ... ... жұртының ұғуына мазмұны
соншалықты ... ... ғана ... ... ... ... ұлы Абайдың өзі де ... ... ... ... ... ... білеміз. Сондай – ақ, ... ...... ”, “ ... ”, “ Әзім ” ... және ... сөз етіп ... “ Евгений Онегин ” романынан жеті үзінді алып,
осы нәзира дәстүрімен жырлағаны ... Ал, осы ... ... ... осы ... ... ... деп қарап, “ мына тұста еркін кеткен,
ал мына бір тұстарда қазақ ақыны түпнұсқаны бастапқы қалпында дәл ... ... ... ... ... келді.
Сөйтіп, нәзира дәстүрін қоданған кезде шығарманың жанрлық
формасы мен мазмұн – сюжетін сол ... ... қалу шарт ... ... ... ... бір ... ауыз әдебиеті мен жазба әдебиетіндегі
сан түрлі нұсқаларын үйрену негізінде, ... ... ... ... тың, көркем туынды жасайды. Әдебиет тарихындағы осындай
құбылыстар әзербайжан, ... ... ... ... ... де орын ... ... жете меңгеріп, кезінде ... ... ... қазақ ақындары шығыс шайырларының қолынан ... ... ... ... ... образ жасау әдістерін, теңеулерді,
өлең жүйесін, т.б. зор шеберлікпен пайдаланғаны ... Олар ... ... ... образдарды қазақ топырағына лайықтап, өз
оқушысына жақын етіп ... ... төл ... ... ... ... ерекшеліктері
бар деп толық айта аламыз. Шығыс классикалық поэзиясының ... ... ... зор. ... ... ... бір қатары Шығыс
хикаяларының желісіне ғажайып дастандар жазғаны көпшілікке мәлім. ... ... олар ... ... Шәді ... Жүсіпбек
Шайхулисламұлы, Мәделі Жүсіпқожаұлы, Оразмолда, Ақмолла ... ... ... ... ... дәстүрінде тәрбиеленген сөз
зергерлері өз дастандарында гуманистік ... ... ... жырлады. Ал
бұлардан кейін нәзира дәстүріне қалам тартып, ... өмір ... ... - ... ... көтерген Шәкәрім, М.Сералин,
С.Торайғыров, Т.Ізтілеуов, Ә.Тәңірбергенов, ... ... ... ... ол ... ... пікірлер айтып жүрген
әдебиетші – ғалым Н.Келімбетов қазақ поэзиясындағы нәзира дәстүрін әдебиет
тарихы, теориясы мен сыны ... ... ... ... келелі
мәселелерді атап, төмендегідей етіп жіктейді:
“Біріншіден, Шығыстың есімдері әлемге мәшһүр ұлы шайырлары жырлаған
аса маңызды гуманистік ... ... ... да ... үлес ... ... ... танытар едік.
Екіншіден, нәзира дәстүрін зерттеу арқылы жоғарыда сан ғасырлық
байланыстың табиғатын ... ... ... болар еді.
Үшіншіден, нәзира дәстүріндегі қазақ ақындарының көркем сөз
өнеріне қосқан өзіндік үлесін нақты түрде дәлелдеуге жол ... ... ... ... алып, ұлттық тарихымыздың ... ... ... кезде төл әдебиетіміздің поэзиясындағы нәзира
дәстүрін жан – жақты зерттеп, рухани, мәдени, ... ... ... байыта түскеніміз құптарлық іс. Осы тұста айта кетерлік бір жайт ... тиек етіп ... ... ұлы ... Абай да ... ... ... Евгений Онегин ” романынан тәржімалаған туындыларында да Шығыстың нәзира
дәстүрін пайдаланған деп ... ... ... бар.
Бұл тұста Абай кімге де болсын, түсінікті жайды ғана алады да,
бір – біріне бара – бар, тең ... да, екі ... ... ... сипатында бейнелейді. ... ... ... ... ... кету емес.
А.С.Пушкин – көркем сөздің ұлы суретшілерінің бірі. Өнерге
көзқарасы жөнінде ол өз заманының ... ... ... ... Өнер ... ашып ... ... ол мейілінше ұлттық негізде болуға тиіс. Өнер
халықтық ... ... ... ... шығармашылығымен тығыз
байланысты болуға тиіс, деп білді Пушкин. Пушкин өнер, поэзия, өмір үшін,
қоғам үшін ... ... тиіс ... ... ... Суретшіден көркемдікті
қатты талап ететін Пушкин шығармаға ... ... ... ... ... шығарманың идеясы, ондағы ой – пікір дүниесі, - дейді. ХІХ ғасырдағы
орыс әдебиетінің саясат ... ... ... Пушкиннен, декабристерден
басталған дәстүр. Пушкин қашан да мағынасы тұңғиық терең және ... ... ... ұлы ... ... ... қала ... орыс әдебиетінің негізін салушы ғана емес, ол – орыстың
әдеби тілін жасаушы. Ол орыстың ... ... ... пайдаланған,
Басқа халықтардың өкілдері шығармашылығына да Пушкиннің әсері
өте зор болды. Украин ақыны Шевченко, грузин әдебиетінің ... ... ... татар ақыны Тоқай және басқалар Пушкин поэзиясынан ... ... еді. ... халқы Пушкиннің бай мұрасымен алғаш рет Абай
аудармалары арқылы танысты. Орыс ... ... ... ... оның ... рухани байлығына талпыну, сонан өз
халқының бақытты ... нәр алу, ... ... ... ... үшін бұрыннан келе жатқан дәстүр еді. Біздің заманымыздөлшеусіз
кең өрістеп, жаңа мазмұн ... бұл ... ең ... ... ... ... Абайлар болды. Бұлар қазақ халқының азатттығы үшін орыс
мәдениетінің, орыс ... озық ойлы ... ... ... ... ... еді. Біздің өткен ғасырдағы классиктеріміз ... ... ... ... ... ... демократияшыл ой
– пікірдің өкілдерінен үйренуді өздерінің ең маңызды тарихи міндеті деп
білді. Орыс мәдениетінің ... үлес ... ... ... өздеріне
тарих жүктеген борыш деп таныды да, өздерінің шығармаларында мұның ... ... ... ... белгіледі. Пушкиннен басталатын орыстың
классикалық әдебиетінің қазақ мәдениетіне, қазақ әдебиетіне тигізген әсерін
біз, әсіресе, ... ... ... көреміз.
Абайға Ресейдің қандай әлеуметтік – саяси идеялары әсер етті,
қандай эстетикалық, этикалық ережелер оның ... ... ... ұлы ... ... сол кездегі Ресейдің
қоғамдық қай тобының қоғамдық - әлеуметтік саяси идеясы ... ... сүю, ... ... ... неше ... ... тауып, мүлтіксіз баяндау, ой – пікірдің тәуелсіздігі – осылардың ... ... ... ... ... Абай ... ... болатын.
Абай “Евгений Онегинді” аударды. Бірақ, ол оны сөзбе – сөз
жеткізіп беруді, ... , ... ... ... ... жоқ. ... немесе оның шәкірттерінің орыс тілін жете біліп, не ... емес еді. ...... ... ” бізге белгілі кейбір
үзінділерді аударған Абайдың оны өлшемін де, ұйқасын да жеткізіп, мәтінін
түгел аударуға шамасы келетін еді. ... оның өз ... ... ... Пушкиннен жасаған аудармаларын өз тұсында сол ортадан тәрбие ... ... ... жастардың мәдениет, рухани дәрежесіне ... ... ... Ол ... мәдениеті өзге орыс халқының жақсы
мінезін, сезімін өз ... ... ... етіп ... еді. ... ол өз ... жастардың рухани дүниесіне жаңа азық берді, онда
жаңа көзқарастарды тудырды. Абай ... ... ... ... ... ... ... де жырлап отырды. Біз осыған қарап, Абай ой
... ... орыс ... ... қатарлы мәдениеті мен
рухани дәрежесінің шамасына көтерілгендігін аңғарамыз.
Сонымен бірге Абай Пушкиннің ... ... ... ... ... ... лирикасын жырлауына айырықша ден қойды. ... ... ... жандарға әуелден тағдырдың өзі жазған ... ... ... әдебиетінде болатын жолмен емес, Абай ... ... ... өз ... ... жас ... ... көңіл – күйінен тудырып отырады. Абай лирикасындағы
налу, қайғыру, қамығу сарыны өзін қоршаған халықтың халінің нәтижесі ... ... ... ... дәстүріндегі лирикалар мен
поэмалар, аудармалар Абайдан кейін де туа бастады.
Абай қалдырған үлгі бойынша, Абай ... бірі - Әсет ...... ... ... халық поэмасы түрінде аударып, қазақ
даласына таратты. Бұдан кейін орыс ... бұл ... ... тарқан
Ілияс Жансүгіров болды.
Пушкиннің осы ұлы шығармасында әр тарапынан, кеңінен көрсетілетін
орыс халқының тұрмысы, ... ... ... ... ... ... ... көркем суреттері қазақ халқына да жақын, ... ... Әсет ...... ... ... ... жүре келе үш түрлі
варианттары пайда болғанынан да көрінеді. ( Бұл ... үш ... ... ... үш ... варианты 1938-жылы Пушкиннің ... ... үш ... ... ...... ... қазақша сөйлеткен тек жоғарыда
аталған ақын- ... ғана емес , әр ... бұл ұлы ... қалам
тартқан ақын Қуат Терібаев осы романның сюжетіне арнап “ Онегин мен ... ұзақ өлең ... , ... қоса ... өзін де жырлаған.
Ақын ... ... ... ...... Онегинді” қазақша
толғаған. Халық ақындары шығармашылықтарындағы ... ... , ... ... ... ғалым Е.Ысмаиловтың “ Ақындар” атты
кітабынан оқуға болады.( 72,153)
Орыс ақынының қыруар әдеби мұрасының ... Абай ... ... ... ... сол ... қазақ қауымына айырықша қажет
тұстарын іріктеп ... ... ... ән ... ... осы ... ... арқау етіп отырған, бізге дейін де сөз
болған ...... ... романының Абай нұсқасы мен Ілияс
Жансүгіров нұсқаларын өзара түпнұсқамен салыстыра отырып, тағы бір ... ... ... Абайға арнаған белгілі еңбегінде( 73) ... ... ... ... деп атаған. Бұл құнарлы ... ... ... ... та, ... ... Абай аударған
үзінділерді де тап ... деп ...... ... ... ... секілді. Демек , бұл алуандас шығармалар, әсіресе прозалық түрде
Еуропа әдебиетінде өте көп ұшырасады, бірақ олардың қай- ... ... ... бар бір ... ... Хат түрінде жазылса да сол
шығармалардың ... әр ... ... өздерінің көркемдік
шешімдерін түгелдей тауып отырады. Ал, Абай ... ... ... тұтастық жоқ және олардың бәрі жиналып келгенде, екі жастың
басындағы бір ғана кезеңді сипаттайды ... ... мен ... басқа
тіршілігі, әрекеттері ашылмайды, назардан тыс қалады.
Қайсібір зерттеушілер Абайдың тым қазақшалап жіберген немесе аз
да болсын алшақтау кеткен ... ... ... ... Онегині мен
Татьянасынан басқа Абай өз тарапынан жаңа ... мен ... ... тың бейнелерін ұсынды деген мүлде қате пікірлер жариялап жүрді.
Бұл жайында М.Әуезовтің “Пушкиннің үлкен ... ... Абай ... ... ... Бұндай шығармалық еңбек етудің екі
түрлі айқын себебі бар деп білеміз. Оның ... – Абай орыс ... ... өмір ... ... өзінің жас оқушысына үлгі боларлық
тәлім – тәрбие бермекші болды. Екінші себебі- біздің ойымызша, 1889 ...... ... еске ... ... ... осы ... Бұл уақытта Абайдың ақындық аударма тұрғысындағы түсінігі,
көзқарасы өзінше, өзгерек болған ... ... ... ... Низамиден алып, көп өзгертіп
жырлағаны сияқты , Абай өзі білген жақын Шығыс ... ... ...... жолын қолдана түскен тәрізді ”,- деген пікірі
алдыңғы ойға толық жауап беретіндей.
Ал, жиырмасыншы ғасырдың ... және ... ... ұлт
руханиятына айтарлықтай үлес қосқан Телжан Шонанұлы бұл жөнінде “ ... 1936 жылы 20 ...... ... ... ...... қазақ тіліне шет пұшпақтап аударыла бастағалы 50
жылдай болды. ... ... ... ... қамтуға бір мақала
жеткіліксіз. Сондықтан біз ... ... ... ғана ... өтпекпіз. Орыс
пен батыс Еуропа әдебиетінің құнарлы бұлағынан емін- еркін тұна ... ... ... Алтынсаринді қоя тұрсақ та, ХІХ ... ... ... ... ... бір ... ... шығармаларымен
таныс сияқты.
«Евгений Онегин» романынан жасалған жеті ... ... ... деп ... Абай бұл ... А.С.Пушкиннің «Евгений
Онегин» романының бірінші тарауынан жасаған. Түпнұсқа-дағы оныншы, ... және он ... ... он бір ... өлең ... аударған.
Аударма түпнұсқаға өте жақын, ... екі ... ... ал он екінші шумақтағы он төрт жолмен берілген ойды бар–жоғы
алты жолға сыйғызған. Ал ... ... ... ... деп ... үзінді романдағы «Татьянаның Онегинге хаты» бөлімінің ... ... да ... жуық ... ... 79 ... берілген хат
қазақ ақынының туындысында үш жолы түсіріліп, 76 жолмен берілген.
Қазақ ... хас ... ... сөз ... ... мына өлең ... анық ... болады:
Талапсыз, бақсыз мен сорлы
Еріксіз аттап ұяттан
Қорлыққа көндім бұл құрлы,
Байқалар халім бұл хатта.
Әлімше мен де ұялып,
Білдірмен дедім ... ... ем ... мен ... бірер көрсем де, - немесе:
Асау жүрек қайнамай,
Жуасыр ма еді кезінде?
Елден бір жақсы сыйламай,
Бармас па едім ерге өзім ... ... ... ... тілдік ерекшелігін, сөз қолда-нысындағы
тапқырлықты, айқындықты көреміз. Жалпы түпнұсқаның мағынасын дұрыс беруге
тырысқан, еркін ... ... ... Татьянаға жауабы» деп
аталатын ... ... ... ... ... бақшада
кездескендегі айтқан сөзін түгел аударған. Түпнұсқадағы:
Минуты две они молчали,
Но к ней Онегин подошел
И ... «Вы ко мне ... ... Я прочел
Души доверчивой признанья,
Любви невинной изменья,
Мне ваша искренность мила;
Она в вполненье привела
Давно умолкнувшие ... вас ... я не ... за нее вам ... исповедь мою;
Себя на судь вам отдаю» ... ... ... ... өте ... ал осы ... түпнұсқадағы ХІV тарауы алдыңғы тарауға
қарағанда мәтінге ... ... ... ... ... ... Мысалы:
Мен сынық жан, жалмағанмен
Түзем аман түрленіп,
Теңіз емес, біл, саған мен,
Не қыласың кірленіп?!
Осы жерде айта кететін бір жай, Абай Онегинді ... ... ... ... сала ... өз ... әрлендіре түседі.
«Онегиннің сөзі» деп берілген аударма еркін аударылған. Бұл үзінді
жайлы ғалым З.Ахметов ... ... ... ... Абай ... өз
жанынан шығарған» - дейді. «Евгений Онегиннен» алған үзінділерді Абай бір
жүйеге ... ... ... етіп ... Ал ... ... билеп, сыр бермеген) деген үзінді романның ... ... ... Абай ... ... ең ... ... келісті
мінездейтін тұсын түгелдей алған, сонымен қазақ ... ... ... ... ... ... ... аударма жөнінде зерттеуші - ғалым Ж.Ысмағұлов мынадай өз
топшылауын жасайды: «Біздің ойымызша, ... жоқ ... ... ... ... хаты дәл ... дайындық ретінде туған өлең. Абай
жинақтарының хроникалық ... ... «Қыз ... ... 1889 жылы ... ал Татьяна хаттарының дүниеге келуі – 1887-
1889 жылдар аралығы. Демек, жоғарыда аталған өлең хат «Қыз ... ... деп ... негіз бар».
Абай Онегиннің Татьянамен бақшада кездескендегі айтқан қыздың хатына
жауап сөзін «Онегиннің Татьянаға жауабы» (Таңғажайып бұл ... хат) ... ... ... ... бір аударғанда, он бір буынды өлшеммен түгелдей
тағы тәржімалаған. Абай бұл екінші аудармасында алғашқыдағыдай: «Мен жаралы
жолбарыспын, ... ... оғы ... «Сен тоты – құс бақта жүрген» деген
сияқты өзі тыңнан қосқан айшықты теңеулерді қолданбай, Онегинді ... ... ... Бірақ, түпнұсқада бар бейнелі салыстыруды
сақтап:
Жас қыз бен жас бәйтерек бәрі бірдей,
Жапырағы тұра ма ... ... – деп ... Бұл
жөнінде М.Әуезов: «Татьяна мен Онегин сөздерін танытқан Абай жолдарының,
шумақтарының олқысы жоқ деп ... ... Кей ... ... та, ... үнемі тың және қазақ тілімен бұрынғы шумақтарда хат ... ... соны тіл ... таза сезімдер бал-бұл жанып тұрғанын
көреміз. Үнемі ескірмес, әлсіремес ... пен ... ... әлі ... жүрегін шарпып, нақ қасында тал бойында ұйыта, ... ... ... - дейді.
Ал кейін Татьяна ерге шығып, басқа адаммен тұрмыс құрғаннан соң қайта
кездескендегі ... күйі ... оның ... ... сезімі сонда
ғана оянады.
«Онегиннің Татьянаға жазған хаты» (Хұп білемін, сізге жақпас) Онегин
бірнеше жыл өткен соң өзі бір ... жар ... бас ... ... ... ... сезімін білдіріп, жазған, түпнұсқада «Письмо к
Татьяне» деген атпен берілген хаттың аудармасы. Бұл өлеңге Абай ... тың түр ... ...... ... ... ... жағынан да
Пушкиннің қысқа жолдарына жақындауға ... ... ... ... көп ... ... ең жиі ... үлгісі ретінде жаңа түр
етіп алады.
Осы жерде айта ... бір жай, ... ... романды аударып
болысымен, Татьяна мен Онегиннің сырлы сөздеріне арнап, өзінше әсем сөздер
тудыруы. Осы ... ... ... ... ... ... ... нәзік, өткір, орамды шеберлік жайында молынан толғанады. «Пушкин
поэзиясының тұнығынан еркін сусын-даған, оның ... ... ... Абай өз
тапқанын енді өз халқына ұсынады. Ол Пушкиннің ... ... ... ... ... ... қазақ тіліне аударудағы
Абайдың рухани ... оның ... мен ... ... ... ... ... «Орыстың данасы Пушкин өзінің сүйікті
Татьянасын қолынан жетектеп кеп, кең қазақ сахарасына ең алғаш рет ... өзі ... ... қадірлі ақын» болатынын, «Татьянаны
қазақ жасының жүрек сезіміне бұрын қазақ сөзімен ... ... ... тіл ... ... ... туысы бола келгенін» оқушы сезініп те,
көріп те отыратындай.
«Ленский сөзінен» (Барасың ... ... ... маған), үзіндіден
Абай романның алтыншы тарауындағы ХХІ, ХХІІ шумақтарынан аударған.
Қазақ ақынының аударма жасау ... ... ... ... ... ... ақындарының өлең жасау шеберлігін, пішін сұлулығы
мен мазмұн тереңдігін, осыдан туған өршіл пафос пен биік ... ... дәл ... – Абай ... негізгі ерекшеліктері. Оның
үстіне аударма екенін ... ... ... да, ... де ... тек Абай ... тән ... дейді.
Сонымен, біздің жасаған тұжырымымыз, біріншіден, Абайдың “Евгений
Онегин” сарынымен ... ... ... ... ... ... ... қосқаны бар түгелдей алғанда бір желіге түсірілген біртұтас топтама
шығарма деуге лайық туынды.
Екіншіден Пушкинді дәл ... бола ... ... ... оның ... ішіндегі үлкен ой, сирек сезімдерді Абайша
жеткізіп, көріктеп беру табыла ... ... ... ірі ойшылы, ұлы ақыны, қоғам қайраткері Абай
ақындығының қалыптасуына Пушкин шығармашы-лығы айрықша зор әсер ... Абай орыс ... ... ... ... ... ... қана қойған жоқ, сондай-ақ, ол қазақ жазба
әдебиетіне жаңа түр енгізді.
Бесіншіден, Абай өз шәкірттерін, өмір сүріп ... ... ... ел ... ... ... және оларға өзге елдің жақсысын
үйренуге шақырды.
Алтыншыдан, ... ... ... ... жаңа түрдегі, жаңа
ырғақты ән қосты. Және ең бастысы – Абай ... ... ... ... арқылы Пушкинтану ілімін енгізді.
Сонымен бірге адамзаттың жасаған ... мол ... ... орны бар қос ...... мен ... хас өнердегі табысуы, іштей
бір үндестікте болуы, сондай-ақ, белгілі дәрежеде өнер ... да ... ... жөн бұл ... ... өз мұралары арқылы орыс әлемін
айдай әлемге паш етсе, Абай еркін аудармаға бара ... ... ... ... ... ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аударма өнері және көркемдік – эстетикалық, шеберлік проблемалары102 бет
Драмадағы тарихилық. Қазіргі қазақ комедиясы7 бет
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
Oнoмастика және аударма53 бет
«жазбаша аударма практикасы» пәнін оқытудан әдістемелік нұсқаулар10 бет
«қазақ тілінен ағылшын тіліне машиналық аударудың лингвистикалық сөздіктерін apertium платформасының негізінде жасау»33 бет
«Өлі жандар» туындысының аударма нұсқалары47 бет
Ілеспе аудармашының міндеттері10 бет
А.С.Пушкиннің шығармаларын аударудағы Шәкәрім Құдайбердіұлының шеберлігі80 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь