Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуы

Нарықтық экономикаға көшу бастапқыда өнеркәсіптің дамуына жол ашпады. Халық шаруашылығының бұл саласын дамытуда көптеген қиыншылықтар кездесті. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары өнркәсіп салалары, әсіресе, ауыр индустрия, халыққа аса қажет жеңіл өнеркәсіп орындары біртіндеп тоқтай бастады. Кәсіпорындардың көпшілігі қажетті материалдық ресурстардың жоқтығынан немесе қаржының жетіспеуінен өз қуаттарын толық пайдалана алмады. Күрделі құрылыстың қысқаруы экономикаға кері әсер етті. Экономиканың тұрақтаныуына қаржы-ақша жүйесінің терең дағдарысыс кесірін тигізді. Өнеркәсіп орындарының жартысы 1992 жылы 1991 жылғы деңгеймен салыстырғанда өндірістің қлдырауына жол берді. Оны өндіру көлемі өнеркәсіп өндірісінің бүкіл көлемінің бестен бір бөлігін ғана құрады, сөйтіп 1991 жылмен салыстырғанда 21,5 пайызға кеміді. Республика бойынша мұнай мен көмір өндіру қасқарды. Металлургия өнеркәсібінде күрделі жағдай қалыптасты: шойын, болат, прокат құю азайды. Түсті металдар өндірісі қысқарды. Құрылыс және ауыл шаруышылығы техникаларын шығару едәуір кеміді.
        
        3. Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуы
Нарықтық экономикаға көшу бастапқыда өнеркәсіптің дамуына жол ашпады.
Халық шаруашылығының бұл ... ... ... ... кездесті.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары өнркәсіп салалары, әсіресе, ауыр индустрия,
халыққа аса қажет ... ... ... ... тоқтай бастады.
Кәсіпорындардың көпшілігі қажетті материалдық ресурстардың ... ... ... өз ... ... пайдалана алмады. Күрделі
құрылыстың қысқаруы экономикаға кері әсер етті. ... ... ... ... дағдарысыс кесірін ... ... ... 1992 жылы 1991 ... деңгеймен салыстырғанда өндірістің
қлдырауына жол берді. Оны өндіру көлемі өнеркәсіп өндірісінің ... ... бір ... ғана ... ... 1991 ... салыстырғанда
21,5 пайызға кеміді. Республика бойынша мұнай мен көмір өндіру ... ... ... ... ... шойын, болат, прокат
құю азайды. Түсті металдар өндірісі қысқарды. Құрылыс және ауыл ... ... ... кеміді.
Күрделі құрылысты қаржыланжыру көлемі 40 пайыздан астам қысқарды,
нәтижесінде 1992 ж. ... ... ... іске ... тиісті 32
өндірістік қуаттар мен объектілердің тек 2-уі ғана іске қосылды.
Өнеркәсіптің құлдырауы 1993 және 1994 ... да ... 1993 ... жылмен салыстырғанда өнеркәсіп өнімі 16,1 пайызға азайды. Ал 1994 ... ... ... ... ... көлемі 33 пайызға, халық
тұтынатын тауарлар 41 пайызға кеміді. Дегенмен 1995 жылы өнеркәсіп ... ... оның ... ... 1994 ... біраз өсім байқалды.
1996 жылы республикадағы кәсіпорындарды реформалау және жеке жобалар
бойынша ірі объектілерді жекешелендіру жөніндегі жұмыс ... ... ... қарамастан өндірістің құлдырауы тоқтамады. Тек 1996 ... ... ... ... ... салаларда тоқтап, аздап өскендігі
байқалды.
Өңдірістің құлдырауының басты ... — Одақ ... ... ... ... ... Өнеркәсіптің артта қалуының
тағы бір себебі — оның ... ... ... ... ... ... ... машина жасау салаларының жоқтығында болды.
Одан басқа мемлекет экономиқаны басқарудың тізгінін босатып алды, ... ... ... өз ... ... жаңа ... мен
техниқаны пайдалану, оны өндіріске енгізу ісі ақсап жатты.
Жоғарыда айтылған қиындықтар мен кемшіліктерді жою үшін 1999 ... ... ... ... өнеркәсібін жандандыруда бірсыпыра шараларды
іске асырды. Жеңіл өнеркәсіпті ... ... ... ... мен ... ... ... дамыту бағдарламасы тиянақталды. Соның
нәтижесінде 1999 жылы мұнай-газ өндіру, ... ... ... ... ... өнімнің өсуіне қол жеткізілді. Жыл ... өнім ... 1%-ке, ал ... ... ... ... өсті. Елдің
алтын қоры 2 млрд. долларға ... ... ... маңызды шараларды жүзеге асыру барысында
2000-2002 жылдары республикада тұрақты ... ... ... өсуі ... Тек соңғы 3 жылда өнеркәсіп өндірісінің ... ... ... Қазақстанның өнеркәсіп саласында мұнай-газ өндірісі
елеулі орын алып, ол жалпы өнеркәсіп өнімінің 46 ... ... ... тек ... ... ... дамьпуға 9,5 млрд. доллар шетел
инвестициясы тартылды. Қазір де мұнай-газ секторы ... ... ... ... біріне айналып, республиқаның жалпы ішкі
өнімдерінің едәуір бөлігін қамтиды.
Батыс ... ... ... бен ... ... ... кен
орындарын игеру жөніндегі ауқымды жобаларды іске ... ... ... ... ... ... ... 2005 жылдан бастап қолға алу
жоспарланған. Жамбыл облысы жеріндегі Амангелді газ өндіру орнын ... ... ... ... ... ... ... кезегін іске қосу
еліміздің экспорт жөніндегі мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... нұсқалары — Атырау-Баку- Жейһан, Қазақстан-
Түркменстан-Иран, Батыс Қазақстан-Қытай бағыттарын да ... ... ... ... Ақтау теңіз портын, Достық-Алашанькоу шекаралық өткелік
және Достық-Ақгоғай теміржол учаскесін қайта жаңалау жұмысы, ... ... мен ... ... ... ... Алтынсарин-
Хромтау арасындағы теміржол құрылысы аяқталып, 2004 жылдың соңына қарай
іске қосылды. Алматы-Астана автожолын жаңалау ... 2003 жылы ... ... ... ... Жалпы 2002 жылы бұрынғы 2001 жылмен
салыстырғанда өнеркәсіп ... ... ... 9,5 ... ... ... ... ауыл шаруашылығы елеулі дағдарысты ... Оның ... ... - ауыл ... мен ... ... ... үлкен алшақтық еді. Ауыл шаруашылығының терең
дағдарысқа ұшырауына республикадағы колхоздар мен кеңшарларды ... ... ... жекешелендіру науқанының үлкен зардабы тиді. Бұрын 600-ден астам
астық өндіретін, 700-дей қой шаруашылығымен шұғылданатын ... ... ... кұс ... бар еді. ... халқы жекешелендіру
барысында өздерінің осы ... ... ... ... ... ... жекешелендірудегі асығыстық пен науқаншылдық,
қаржыландырудағы ... ... ... төменге дейінгі жүйесін
күйрету, материалдық-техникалық қамтамасыз етуді алыпсатарлыққа айналдыру
және т.б. ауыл шаруашылығын ... ... 1993 жылы ... көпшілігі жұмыскерлерге 6 айға дейін жалақы бере алмады. ... ... ... ... ... жаңа ... қосу,
жаңа технологаяны өндіріске енгізу, негізгі қорларды алмастыру сияқты
жұмыстардың көлемі азайып ... ... ... ... және ... да ... ... салаға деген көзқарасты
түбегейлі өзгертпей ... ... ... асуы ... емес ... ... ... егін егетін жер көлемі қысқарды. Жалпы ауыл
шаруашылық өнімі 1992-1998 жылдары аралығында 55 ... ... ... 30 ... ... 12 ... ... азайған. Аграрлык сектордың
басты бір саласы - мал шаруашылығы едәуір төмендеді. Малдың саны ... Мал мен ... ... ... осы ... ... ... болды. Малға қажеті жем-шөп аз дайындалды. Жекешелендіру
нәтижесінде жеке шаруаларға бөлініп ... ... ... ... ... ... ... тауарларға ауыстырылды. Егер 1991 жылы 9,8 млн.
бас ірі қара болса, 2002 жылы 4,4 млн. бас қана ... ... қой ... 35,7 млн. ... 10,4 млн. ... ... ... 1,6 млн. бастан 1,0
млн. басқа дейін азайып ... ... ... ауыл ... тың ... мал
шаруашылығы саласының дамуынан да көрініс тапты. Мәселен, 2000-2002 жылдары
ірі қара мал 8%-ке, қой басы 9%-ке, ... 1%-ке, құс ... 25%-ке ... ... мал басының 90%-тен астамы жеке шаруа қожапықгарының
қолында жинақталған.
Қазақстан үкіметі соңғы жылдары ауыл шаруашылығы өндірісін ... ... іске ... Ауыл ... 1996 ... ... ... теңге, 1997 жылы 5,3 млрд. теңге бөлінді. 1996 жылы Азия даму
банкісі тарапынан Қазақстанға 100 миллион АҚАІ ... ... ... Оның 50 млн. ... 1997 жылы ауыл ... ... ... жылы 630 егін және 100 мақга жинайтын шетелдік комбайвдар ... ... ... ауыл ... ... қаржы жылдан-жылға
көбейіп отырды. 1999 жылы оған 9 ... ... ... 2000 ... ... 11 ... ... жұмсалды.
Ауылда шаруашылық жүргізудің жаңа формалары қалыптасты. 2000 ... ... 96198 ауыл ... құрылымы, оның ішінде 91471
шаруа қожалығы, 1781 өндірістік ... 2886 ... ... 60 жеке ... ... ... ... Сөйтіп, 1999-2001 жылдар
аралығында ауылда тиімді ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасыньщ Президенті Н.Назарбаев өзінің
"Жаңа кезең - жаңа экономика" атты лекциясында атап көрсеткендей "Рынокқа
берік ... ... табы ... ... ... 16
желтоқсан 2004 ж.). Ауыл шаруашылығында жүргізілген реформаның ... ... ... 99 ... жеке ... ... ... Мемлекет ауыл шаруашылығына салықты азайтш. Ауыл ... ... ... ... ... Басқа қарыздары 5-6
жылға ары қарай ... ... ... 25 ... астам заңды тұлға бизнеспен
айналысуға мүмкіндік алса, тек шаруа қожалықтарының саны ғана 170 ... ... үшін ... ... ... Соңғы үш жылда Қазақстан
миллиард пұттан ... ... ... ... қол ... ... Кеңес
заманында астықтың осындай мөлшерін өндіру үшін бүкіл одақ болып жұмыла
кірісетін ... ... ... аз ... ... ... ... қүйып
алатын болдық.
Ауыл шаруашылығын одан әрі дамытудың жаңа кезеңі 2002 жылдан басталды.
Бұл 2005 жылға ... ... ... тиіс кезең аграрлық өндірістегі
реформаны аяқтау, ауыл шаруашылық ... жеке ... ... ... ... ... жаңғырту мәселелерімен сабақтастырыла
қарастырылған. Үкімет 2002 ... ... ауыл ... ... ... ... жүргізе бастады. 2002 жылы маусымда мемлекеттік-аграрлық
бағдарлама қабылданды. Ол ... ... ... ... бұл ... ... ... жылдары деп аталады. Сөйтіп, аграрлық сектор мен
ауыл ... ... ... шешу үшін 2003-2005 жылдар Ауыл
жылдары болып жарияланды. 2002 жылы ауыл ... ... ... ... бюджеттен 30 млрд. тенге қаржы бөлінді. 2003 жылдан
бастап ауыл шаруашылығын жене оған ... ... ... ... ... өсті. Мысалы, 2003 жылы 40 млрд. ... ... оның 30 ... ... секторды дамытуға, 10 миллиарды ауылдың
әлеуметтік мәселесіне, оның ... ... ... ... ... ... ауыз сумен қамтамасыз етуге жұмсалды. Ал 2004 жылы ауыл
шаруашылығын дамытуға мемлекеттік бюджеттен - 50 млрд. 2005 жылы - 55 ... бөлу ... ... ... ауыл ... жан ... ... көрсету
арқылы оның деңгейін көтеру, сонын ішінде қазіргі кездегі ... ... одан ... өнімді өсіру, малдың санын тұрақтандыру ісін жүзеге
асыру көзделген. Қазір ... ... ... ... 43 ... жатыр.
Тәуелсіздік алған Қазақстанның көлік қатынасында темір ... ... зор. ... ... ... ... жолының үлесіне көлік қатынасының
барлық түрлері бойынша тасылатын жүктің төрттен үш ... жол ... тең ... ... ... жолдарды техникалық жағынан қамтамасыз
ету және жүк тасу ... ... ТМД ... ... ... мен
Украинадан кейінгі үшінші орынды алады. Міне, осымен байланысты темір жол
көлігіне талаптар жыл ... өсіп отыр және оның ... ... ... ... ... бағдарламасында көрініс
тапқан.
Бұл мәселелерді шешуде темір жол кұрылымын жетілдіру ... ... 1997 ... 31 ... ... ... Алматы, Тың және Батыс
Қазақстан темір жол бөлімдері біріктіріліп, республикалық ... ... ... ... ... Ал 2002 жылы бұл ... ... ... темір жолы ұлттық ... ... ... ... жылы Қазақстандағы темір жолдың ұзындығы 13,6 мың ... оның ... ... жол станцияларының саны 720 болды.
Тәуелсiздiк алған алғашқы жылдардан бастап жаңа темiр жолдар салу және
темiр жол станциялары мен ... ... ... ... ... ... iшiнде халықаралық темiр жол желiлерiн ... ... ... ... ... жол қатынасын дамытуда Достық станциясы
маңызды рөл атқарады. Өйткенi ол Европа және Азия ... ... ... жүзеге асыруда үлкен орын алады. 1991 ... ... ... ... ... мен Қытай арасында жүк тасу,
ал 1992 жылы маусымда жолаушылар тасу жүзеге асырылды. 1994 ... ... ... ... ... жүк тасу ... ... Қазақстан мен Қытай, Өзбекстан және Оңтүстiк ... ... ... ... арқылы едәуiр өстi. Тек 2002 жылдың өзiнде
жүк тасу 1994 жылмен салыстырғанда 10 есеге артып, 6 млн. ... ... ... талаптарына сай 1998 жылы ... ... рет ... ... ... Павлодар облысының Ақсу
қаласы мен Шығыс Қазақстан облысындағы Конечная ... жол ... 2000 жылы 8 ... ... Жолдың жалпы ұзындығы - 184
шақырым. Жолды салуға республиканың ... ... 1500 ... ... 6,5 млрд. теңге жұмсалды. Бұл жол елдің Солтүстік және
Шығыс облыстарының арасындағы қатынасты 600 ... ... ... Ақсу және Май ... ... ... байлықтарды игеруге
мүмкіндік берді.
Егемен Қазақстан жеріндегі екінші маңызды темір жол құрылысы Қостанай
облысындағы Алтынсарин станциясы мен ... ... ... ... ... жол ... Жолдың ұзындығы 387 шақырым, құрылыс
жұмысы 2001 ... ... ... ... ... ғана 2004 ... қараша
айының соңында аяқталып, пайдалануға берілді. Бұл жол ... және ... ... ... жол қатынасын 1,5 мың шақырымға
қысқартты және елді ... ... ... ... бағыныштылықтан
босатты. Бұл жолмен Қазақстанның Орталық және Солтүстік аудандарынан Батыс
облыстарға хром рудалары, астық, ал ... ... және ... ... ... Украинаға қара металл, ферросплав, сондай-ақ Ақтау арқылы
Республиканың солтүстік облыстарынан Иранға жыл сайын 5,5 мл. тонна ... ... ... жол қатынасын одан ері дамытуда оның аса ... ... ... ... ... ... ерекше зор. Соңғы
10-12 жыл ішінде бұл ... ... оң ... ... Мысалы, 1991-
1994 жж. Арыс пен Шу станциялары арасындағы 600 ... ... ... қосу ... ... Ал 1993 ... ... Шу мен Алматы
арасындағы темір жолды ... ... қосу ... ... ... 190 ... Шу-Отар темір жолын электр куатына көшіру аяқталды,
2000 жылы ... 90 ... ... ... іске қосылды, ал 2002
жылдың көктемінде Отар мен Алматы арасындағы темір жол ... ... ... істеуге көшіру біржолата аяқталды. Осының нәтижесінде
Қазақстанда электр куатымен жұмыс iстейтін ... жол ... ... мың ... жеттi, немесе республикадағы ... ... ... ... ... Болашақта Алматы қаласы мен Дстық станциясы арасындағы
темір жолды электр қуатына ауыстыру жоспарланған.
Тәуелсiз Қазақстанның ... ... ... ... ... бірі ... жақсы тұрмысын iс жүзінде қамтамасыз ететін қоғам орнату. Осы
орайда әрбір адамға ... ... пен ... туғызып, жоғары
әлеуметтік мәртебеге жетуін қамтамасыз ету, зейнетақыны және жәрдемақыны
арттыру бүгінгі күннің ... ... ... Әлеуметтік саладағы
басты мiндеттер: ұлттық байлықты көбейту, халықтың тұрмыс-тіршілігі жөнінен
дүние жүзіндегі озық ... ... ... ... ... ... ... яғни технологиялық дамудағы және ... ... ... ... қоғамдық қатынастардың өзгеруімен және нарықгық экономикаға
көшумен байланысты халықтың тұрмыс жағдайы төмендеп ... ... ... ... ... ... жәрдемақы бұл
жылдары тиісінші дәрежеде өспей, тауарларды ырықтандыру деңгейінен ... ... ... ... ... жұмыспен қамту проблемасы күрделенді. 1991
жылдан бастап республикада жұмыссыздық басталды.
Әсіресе ауылдық ... ... ... ... көбейді. Жастар жұмыс іздеп қалаға шұбырды. Қалаға ... ... ... болған жоқ. Не баспана не дайын жұмыс пен табыс жоқ, сенделіп
жүрiп, азын-аулақ ... ... ... ... мыңдаған
қазақ жастары қылмыскерлер қатарын толтырды.
Қазақстанның әлеуметтік саласындағы ... ... ... ... ету. ... ... ... зейнеткерлердің қатары
едәуір өсіп, олардың саны 2002 жылы 3 млн адамға жетті. Үкімет зейнетақы
мәселесі шешу үшiн үш ... ... ... жүргізді. Бірінші -
зейнетақының бұрынғы қарыздарын жабу, ... - ... ... ... - зейнетақы жүйесін реформалау. Бұл үш ... ... ... бірсыпыра қайтарымын беріп, 1999 жылдың зейнетақы қарызын төлеуде
бірқатар шаралар іске асырыңды. ... 7-8 ай бойы ... ... ... ауыл ... ... ... бөлінді. Зейнетақыны одан ері
арттыру ... ... ... Атап ... зейнетақының ең
төменгі мөлшері 1998 жылы 3 мың теңге болса, 2000-жылы 4 мың теңгеге жетті.
2000-2002 жылдары ... ... ең аз ... үш мөрте артып, 23
пайызға өсті. 2003 жылдың басында Президенттің жарлығымен ең ... ... 5 мың ... ... 2004 жылдың қаңтарынан төменгі
зейнетақы мөлшері 5800 теңгені, ал ... ... ... - 8335 ... ... ... аралас әрі ерікті жинақтаушы зейнетақы
жүйесі құрылып, ол езінің тиімділігін көрсетті. 1,5 миллионнан ... ... ... ... ... ... етілді.
Зейнетақы индексациялаумен бірге 2003 жылы оны саралап өсіру ... Жеке ... ... ... қамтамасыз етудің бір ғана
турі - жинақтаушы зейнетақы жүйесі ойдағыдай ... ... ... ... және 15 жекеменшік жинақтаушы зейнетақы қорларындағы 6,5 млн.
азаматтың жеке есепшоттарында 415,2 млрд. ... ... ... ... 115,7 млрд. теңгесі инвестициялық кірістен түскен.
Халықтың тұрмысындағы маңызды көрсеткіш - тұрғын үймен қамтамасыз ету.
Бұрын да, қазір де тұрғын үй адамдардың ең ... ... ... ... ... ... ... үй салу төмендеп ... Тек ... 2000 ... ... ... байланысты тұрғын үй
құрылысы соңғы жылдары қайтадан көтерілді. 2002 жылы үй құрылысына ... ... ... қаржы жұмсалды немесе 2001жылмен салыстырғанда
7,9%-ке артты. Жаңадан 1402,7 мың шаршы метрді қамтитын 11,2 мың ... ... Үй ... ... ... мен Астана қалаларында кең өріс алды.
2004 жылғы ... ... ... жолдауында республикадағы арзан
үй құрылысын кеңейту, ұзақ мерзімге 9-10 ... ... ... ... ... үй ... ... мүмкіндігі төмен
отбасыларын тұрған үймен қамтамасыз ету бағдарламасы жарияланды және ... ... үшін ... қазір қарқынды жұмыстар жүргізуде.
Қазақстан үкіметі кейінгі жылдары ... ... ... ... еңбекшілер мен қызметкерлердің жалақысын арттыруға назар аударуда.
Экономиканың көтерілуі ... ... ... ... ... берді. Тек 2002 жылы орташа айлық 54%-ке, немесе 1999 ... ... 18 мың 500 ... ... ... ең ... жалақы көлемі 5 мың
тенгені құрады. Бұл жылдары ... ... ... мекемелер
қызметкерлерінің жалақысын көтеруге көңіл бөлді. 2002 жылы ... ... ... ... ... Бұл ... ... жалақысының мөлшерін 2000 жылғы 7 мың теңгеден 9300 теңгеге дейін
ұлғайтуға мүмкіндік берді.
Мемлекет халық ... ... ... ... ... бюджет есебінен зейнеткерлерді, мүгедектерді, асыраушыларынан
айырылған және басқа да санаттағы тұрғындарды әлеуметтік жағынан қамтамасыз
ету жүзеге ... ... ... 3,5 ... ... ... 23,6%) ... асады. 2004 жылы 1999 жылмен салыстырғанда
әлеуметтік қамтамасыз ету шығындары 1,5 есе ... Бұл ... ... арттырды, оған мынадай өсім индиқаторлары дәлел болады.
1999-2004 жылдары ең төменгі жалақы көлемі 2,5 есе (2605 ... ... ... ... ... ... - 1,9 есе (3000-нан ... ... ... -2 есе ... 26048 ... ... зейнетақы көлемі - 2 есе (4104-тен 8529 теңгеге дейін); ... - 1,5 есе ... 5394 ... ... ... мемлекеттік әлеуметтік
жәрдемақы келемі - 1,3 есе (3441-ден 4670 теңгеге дейін) өсті (Н.Назарбаев.
Жаңа кезең - жаңа экономика. // ... ... ... ... ... және оның деңгейін көтеру мақсатында
Президенттің жарлығымен 2002 жыл - Денсаулық жылы деп ... ... ... ... ... ... ... жөндеуден өтті.
Денсаулық сақтау саласының 88 нысаны жаңадан салынды. 2002 жылдың тағы бір
ерекшелігі жеке ... ... ... ... және ... комитеті құрылды. Жалпы, 2000-2002 жындары денсаулық
сақтау саласын республикалық бюджеттен қаржыландыру екі ... ... ... - 50%-ке ... ... Республикасы Президенті Н. Назарбаевтың 2005 жылғы 18
ақпандағы Қазақстан халқына Жолдауында (Егемен Қазақстан, 2005 ж. 19 ... ... ... ... ... жіктемесі бойынша қазіргі
уақытта Қазақстан кірісі орта деңгейдегі елдердің тобына кіреді. Егер ... ... ... ... ... онда ... 10 жылда
(1995-2005 жж.) қазақстандықтардың орташа ... ... 5 есе; ал ... ... 6 есеге жуық; ең төменгі табыс ... 25 ... ... ... мөлшері 4,6 есе; жеке тұлғалардың банктердегі
депозиттері мен бір кісінің жасайтын салымының көлемі тиісінше 35 және ... ... ... ... ... өсуі ... ... бағдарлануын едәуір кеңейтуге мүмкіндік берді, ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіздікке қол жетуімен қазақ халқының рухани өмірінде
жаңа мәдени ... ... өріс ... Халыққа білім беру, ғылым мен
мәдениет өз дамуының даңғыл ... ... Олар ... ... Одағы
кезеңіндегі партиялық идеология мен саяси қағидалардың қыспағынан құтылды.
Өтпелі ... ... ... ... ... ... оң өзгерістер орын алды. Соңғы жылдары оқу мазмұны өзгерді, білім
стаңдарттары жасалды, оқытудың жаңа ... ... ... ... ... гимназиялар, лицейлер, жеке және авторлық мектептер
ашылып, ... ... ... Көптеген жаңа оқулықтар шығарылды. Мектептерде
бұрын КСРО тарихы оқытылып келсе, енді ... ... өз ... ... ... болды.
Қазақстанның Білім және ғылым министрлігінің ... ... оқу ... елде ... ... беретін мектептердің саны 8007
болған. Олардың 3545-і (44,2%) ... ... (29,4%) ... 13-і ... 81-
і өзбек, 3 тәжік, 1 ... ... ... ... республикада қазақ
тілінде оқитын оқушылардың саны едәуір ... 2003 жыды олар ... ... 54,4%-ін қамтыған. ... ... ... және ... ... енгізуде де оң қадамдар
өріс алды. 2001 жылы орта білім беру жүйесін ақпараттандырудың ... ... ... ... 58 ... бір ... ... бағдарламасы аясында 1414 оқу орны, оның ішінде 868
ауыл мектебі ақпарат желісіне қосылған.
Еліміз ... ... ... ... және орта ... білім беретін
оқу орындарында да бірсыпыра жана ... орын ... ... оқу орындары - әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Абай
атындағы Алматы университеті, ... ... ... ... және
басқалар Қазақстанның тәуелсіз ішкі және сыртқы саясатын ... ... ... ... жаңа ... ... Түркістандағы
Ахмет Иассауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті, Сыртқы істер
министрлігі жанынан Дипломатиялық Ақадемия ашылып, ... ... ... 1997
жылы республикада мемлекеттік 53 жоғары білім беретін және ... ... ... ... оқу ... ... ... 2002 жылы мемлекеттік жоғары
оқу орындары 47-ге дейін азайды, оған ... ... емес ... ... саны 160-тан асты. 2003 жылы ... ... және ... ... 43 мемлекеттік, 130 жеке ... оқу ... ... ... байланыста халыққа білім беру
саласында ... ... ... Бүгінгі күндері мыңдаған
оқушылар, студенттер және аспиранттар ... шет ... ... Осы ... ... ... ... «Болашақ» бағдарламасы
бойынша арнаулы қор құрылып, республиканың жоғары оқу орындарынан жыл сайын
жүздеген студент шетелдерге, соның ... ... ... ... ... және т.б. жерлері» оқуға жіберіледі.
Кейінгі жылдары әдебиет пен ұлттық тілдің мәртебесін көтеруде бірқатар
шаралар іске асырылуда. 30-шы ... ... ... ... ... жазушыларды, мамандарды ақтау жүзеге асты. А.Байтұрсыновтың,
М.Жұмабаевтың, М.Дулатовтың, ... ... ... және ... кітаптары жарық көрді.
Іс жүргізуді ... ... ... ... ... ... ... олар
жүзеге асырылуда. Барлық жоғары және арнаулы оқу орындарында қазақ тілінде
оқыту бөлімдері ашылды.
Экономикалық қиыңдықтарға ... ... ... ... ... жоқ. ... ... Көкшетауда қазақтың
музықалық драма театры, Батыс Қазақстан облысында ... ... ... ... ... ... мәселелері бойынша ғылыми
орталық ашылды. Өнерде менеджменттің ... ... ... ... ... ... «Солистер ақадемиясы» оркестрін ұйымдастырып, бүкіл
музықалық білім беруді қайта құру ... ... ... жүргізді. Соның
нәтижесінде 1998 жылы Астана қаласында тұңғыш рет ұлттық музықа Ақадемиясы
құрылды. Жәния Әубәкірова музықалық; ... ... ... ал жазушы
Әбдіжәміл Нұрпейісов «ПЕН-қаубын» ашты. Осының бәрі өнер саласындағы
дарынды ... өз ... ... үшін ... де ... ... жатқанын көрсетеді.
Мәдениетті дамытудың жоғары кәсіби медениет қадрлары мен мамандардың
атқаратын рөлі зор. Осы ... ... ... ... ... ... ... ісі республиканың 5 жоғары, 39 орташа арнайы оқу
орындарында ... ... ... мәдениеті мен рухани өрлеуіне Президент Н.Ә.Назарбаевтың
2000 жылды - Мәдениетті қолдау жылы деп жариялауының ... ... ... жылы ... ... дамытуға, олардың материалдық базасын
нығайтуға бағытталған едәуір жұмыстар атқарылды. 727 ... ... ... ... қатарында Астанада, Петропавлда, Оралда, Өскеменде
және Түркістан қаласында ашылған театрлар бар. ... ... ... шегі Түркістан қаласының 1500 жылдық тойын ... ... Бұл ... тойды дайындау және өткізу барысында Кұлтөбе, Отырар, ... ... ... ... ... ... тарихи-мәдени қорығы
т.б. нысандар қайтадан жаңғыртылды. 2002 жылы Тараз қаласының 2000 жылдығы
ЮНЕСКО деңгейінде атап өтілді.
Қазақстан тәуелсіздік ... бері аз ... ... ... тек өз ... ғана емес, сонымен қатар бүкіл әлемге таныта
бастады. 1995 жылы ЮНЕСКО аукымында ұлы Абайдың 150 ... ал 1997 ... ... 100 ... мерейтойлары, 1996 жылы 1916 жылғы ұлт-азаттық
көтерілісінің 80 жылдығы, ... ... ... ... ... ... 150 ... мерей тойын тойлау еліміздің тарихындағы жарқын оқиға
болды. Еліміздің Президенті жарлығымен 1997 жыл ... ... ... ... ... еске алу жылы деп ... 1998 жыл ... бірлігі мен ұлттық тарих жылы деп атап өтілді. Тарих жылы 23 ірі-ірі
ғылыми форумдардың өткізілуімен ерекшеленді. Соның ... ... ... ... тарихында тұңғыш рет АҚШ, Ресей, Қытай, Өзбекстан,
Қырғызстан, Түркия, Жапония ... ... ... ... арналған арнайы сессия өткізілді. Сондай-ақ, «Жібек жолы
және Қазақстан», «А.Байтұрсынов - ғалым, ... ... ... ... ... тас ... сияқты халықаралық және
көптеген республикалық ғылыми ... ... ... ... ... облыстарына, сондай-ақ, көрші елдердің
шеқаралас аудандарына ірі-ірі 24 ғылыми экспедициялар аттандырылды. Сонымен
қатар Оңтүстік Қазақстан мен ... ... ... тарихи-мәдени
аймағында, Орталық Қазақстан аумағында археологиялық зерттеулер жүргізілді.
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен 1999 жыл - ... мен ... жылы деп ... Осымен байланысты өткен
ғасырлардан жеткен орасан зор ... ... ... оны ... ... ... ... міндеті қойылды. Өйткені еліміздің
аумағында 25 мыңнан астам тарихи-мәдени объектілер бар, олардың 8 ... ... ... ... 10-ы ... ... дүние жүзілік
мұраларды сақтау орталығының жасалған тізіміне енгізілген.
Қазақстан полиграфиялық баспаларынан тарихи-мәдени мұраларды, әлем
әдебиетінің ең үздік ... ... ... ... ... ... жылдары
«Қазақстан ұлттық энциқаопедиясының» 6 ... ... ... ... ... т.б. еңбектері, 10 томдық «Тарихи және
мәдени ескерткіштер» жинағы, Мұстафа ... ... екі ... ... ... ... тарихына арналған бес кітап, бес томдық
Қазақстан тарихының үш томы жарық ... ... ... 125 ... ... «Алаш мұрасы» атты көп томдық ... ... 14 ... ... С.Мұқанов, Ғ.Мүсірепов, Ғ.Мұстафин тағы
да басқа қазақ әдебиеті қаассиктерінің көп томдық серияларын басып ... ... ... ... мәдениетін дамыту үшін барлық мүмкіндіктерді
барынша пайдаланып, оған қолайлы жағдай жасау ... тұр. ... ... ... ... және ... ... 2004 жылға
арналған негізгі бағыттары» Жолдауында мәдениетті дамытудың ... ... ... ... ... ... ... атап көрсетеді. Онда
мынадай нақты міндеттер қойылған:
Біріншіден, халықтың орасан мол мәдени мұрасын, ... ... ... ... мәдениетін, фольклорын, дәстүрлері мен салттарын зерделеудің
біртұтас жүйесін жасау.
Екіншіден, ... ... үшін ... маңызы бар елеулі мәдени-тарихи
және сәулет ескерткіштерін қалпына келтіруді қамтамасыз ету.
Үшіншіден, ұлттық әдебиет пен жазудың ... ... ... кеңейтілген көркем, ғылыми, өмірбаяңдық кестелер жасау.
Төртіншіден, мемлекеттік тілде әлемдік ғылыми ... ... ... үздік жетістіктері негізінде гуманитарлық білім берудің толымды
қорын жасау.
Қорытып айтқанда, мұның барлығы елдің экономикасы оңала бастаған тұста
әдебиет пен ... ... ... ... ... назар аударатын
кез келгендігін, еліміздің болашағы медени дамумен ... ... ... ... ... ... Қазақстанда алғашқы
жылдардағы кездескен көптеген қиыншылықтар мен қайшылықтарға қарамастан
экономиканы ... ... ... ... ... жұмыстар
атқарылды және елеулі табыстарға қол ... ... ... ... ... мемлекеттерінің арасында өзінің әлеуметтік-экономикалық дамуы жағынан
алдыңғы ... ... ... Қазақстан бүгін әлемнің ең серпінді дамып ... ... бірі ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1920-1930 жж Қазақстан мәдениеті8 бет
XIX-XX ғғ. Қазақстан мәдениеті6 бет
XVIII - XIX ғғ. Қазақстанның мәдениетi140 бет
Тәуелсіз Қазақстандағы қазіргі кезеңдегі мәдени-ағартушылық процесстер15 бет
ХIX ғасырдың ортасы – ХХ ғасырдың басындағы орталық Қазақстан қазақтарының материалдық мәдениетіндегі ерекшеліктері172 бет
Шығыс Қазақстан - Қазақстан Республикасындағы ірі өнеркәсіптік, энергетикалық, транспорттық, мәдени аймақ8 бет
Қазақстан-Туркия елдері арасындағы мәдени байланыстардың орнатылуы79 бет
Қазақстандағы кеңестік мәдениет ошақтарының қалыптасуы78 бет
Ұлы Жібек жолы және ортағасырлардағы Қазақстан мәдениеті64 бет
1920—1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстандағы мәдени революция3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь