Қазақ тілін оқыту әдістемесінің басқа пәндермен байланысы

Ғылым адам баласы ой санасының, дүние танымының өсуіне байланысты бірте-бірте дамып, қалыптасады. Ғылымның алуан түрі бар. Соның бірі - қазақ тілін оқыту әдістемесі.
Қазақ тілі әдістемесі ғылымның құрамына енеді. Қазақ тілі әдістемесі-тарихи жағынан дамыған, жетілген, теориялық негізі қалыптасқан, белгілі бір ғылыми жүйеге келген ғылым.
Әдістеменің зерттейтін объектісі, мақсаты, зерттеу әдістері қалыптасқан жүйесі бар.
Қазақ тілін оқыту әдістемесі, ең алдымен оқушыға қандай тілдік категорияларды үйрету керек? Қандай әдіс-тәсілдер арқылы үйретуге болады? деген мәселелерді қарастырады.
        
        Жоспар.
І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім.
2.1. Қазақ тілін оқыту әдістемесінің басқа пәндермен байланысы.
2.2. Етістікті оқыту әдістері.
2.3. Қазақ тілі сабағында ... ... ... ... адам баласы ой санасының, дүние танымының өсуіне байланысты бірте-
бірте дамып, қалыптасады. Ғылымның алуан түрі бар. Соның бірі - қазақ ... ... тілі ... ... ... ... ... тілі әдістемесі-
тарихи жағынан дамыған, жетілген, теориялық негізі қалыптасқан, белгілі ... ... ... ... зерттейтін объектісі, мақсаты, зерттеу әдістері қалыптасқан
жүйесі бар.
Қазақ тілін ... ... ең ... оқушыға қандай тілдік
категорияларды үйрету керек? ... ... ... ... ... ... қарастырады.
Сондай-ақ қазақ тілін оқыту әдістемесі - қазақ әдеби тілінің маңызын,
әдіс-тәсілдерін, амалдарын, оқушыға ана ... ... ... ... ... ... ... Мұғалім ана тілінен теориялық білім
беру арқылы оқушының өзін ... ... көз ... ... шын ... ... патриот, азамат етіп тәрбиелейді. Ондай дағды
мен білім, тәрбие беру ... ... ... ... ... іске ... Сонымен
бірге әдістеме мұғалімді педагогикалық қыр-сырмен жете таныстырып ... ... ... ... оқыта отырып, өзінің мамандығын құрметтеуге
тәрбиелейді. Яғни, ғылыми дәлелденген, мектеп тәжірибесінен ... ... ... ... мен ... ... ... оқыту барысында
пайдалануға мүмкіндік жасайды. Сайып ... ... ... ... ... ... бағыт берумен бірге, сабақ берудің
тиімді әдіс-тәсілдерін меңгертуге көмектеседі.
Қазақ тілін оқыту методикасы ... ... ... ... ... ... байланысты.
Әдістеменің лингвистикаға байланыстылығы, біріншіден, ол оқылатын
пәннен жеке-дара қаралмайды. Атап ... тіл ... ... ... орай ... ... қолдану, олардың
жолдарын көрсету, жаттығу мен дидактикалық материалдарды таңдап, іріктеумен
тікелей ... ... ... ... ... түрлі
фонетикалық талдау жасау, әріптерді, дыбыстарды дұрыс айта білу, ол сөз
таптарын ... ... ... ... ... салыстырулар, жалғау
мен жұрнақтың ара-жігін ажыраттыру ... ... ... ... ... логика ғылымдарының соңғы жаңалықтарына
шолу жасай келіп, қазақ тілін оқыту методикасының ғылым ретінде дамуының
басты ерекшеліктерін мына ... ... ... ... ... жұмыстарын жетілдіріп, олар кең өріс алды,
эксперименттік ... ... ... ... ... ... жаңа факті, дәлелдермен байытуда.
Тіліміздің фонетикалық, морфологиялық негіздерін жетік белгілеуден
емлелік қате жіберу, пунктуациялық және ... ... ... ... оқыту әдістемесіне басты назар ... ... ... Сондай-ақ
мектептегі оқыту жүйесінің деңгейін мұқият бақылай, ... ... ... жаңалықтарынан, әсіресе қазіргі сабаққа қойылатын
талаптардан мұғалімнің үнемі ... ... өсіп ... ... бірі деп ... керек. Яғни, қазақ тілі білімі мен оның
әдістемесін тығыз байланыста ... ... ... творчестволық
ізденістерін дамыту, ой туғызу, көмектесіп, бағыт беру қазіргі мектеп
талаптарына сай ... ... бірі ... ... тілін оқыту әдістемесінің басқа пәндермен байланысы.
Қазақ тілін оқыту ... ... ... мен ... ... ... тірегі-қазақ тілінің фактілері. Онсыз
әдістемесінің түрлі мәселелерін бөліп қарауға болмайды. Сондықтан әдістеме
қазақ тілі ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерді мектеп оқушыларының ойына лайықтап оқыту қағидарын
қарастырады. Бұл білім беру ... ... ... ... мен пунктуацияның заңдылықтары мен үндеседі.
Негізгі тілдік фактілер бойынша ... ... ... мен ... ... оқушыларына қазақ тілінен берілетін теориялық
мәліметтер көлемі жағынан ықшамдалады. Яғни, тілдік фактілердің ... ... ... ... ... оқушыларына қазақ тілінен берілетін тілдік фактілердің өзіндік
белгілері лексикалық, фонетикалық, грамматикалық белгілері, анықтамалары
әрбір ... ... ... ... ... ... ... тілін оқыту әдістемесі педагогикаға тікелей байланысты. Педегогиканың
дидактика саласы жалпы дидактикалық принциптерді қарастырады. Педагогика
жолы ... ... ... ... Ал ... әрбір жеке
пәнді оқытудың теориясы мен практикасын қарастырады. Сондықтан әдістеме
жалпы ... ... ... ... ... тілі ... ... заңдылықтары мен әдістерін тікелей қарастырып , педагогикалық
дидактикалық принциптерді қазақ тілінен білім ... ... іске ... ...... ... берудің заңдарын, оларды ... ... ... белгілейді. Тәлім оқушыларға берілетін теориялық
білім мен ... ... Ал ... ... ... беруде мәтіндер
(текстер), сөйлемдер, мысалдар арқылы және түрлі жаттығулар бойынша
жүргізілетін ... ... ... ... ... ... ... мысалдарды
таңдау арқылы жүргіземіз. Тәрбиелік мәні күшті сөйлемдер мен мәтіндерді
ұсынамыз. Қазақ тілін оқыту ... ... ... да ... ... ... ... қалыптасуында түсінік, ой, түйсік,
сезім және сигнал жүйелері үлкен рөл ... ... ... ... ... ... ... мәні зор.
1.Жаңа материалды таныту процесі. ... жаңа ... ... ... ... ... айтылады. Оны оқушылар ... ... ... ... кепілі дағдылар арқылы іске асырылады.
2.Материалды дағдыландыру ... Онда ... ... ... ... ... ... ескеріледі. Бұл жұмыс әр
тақырыптың психикасы болып табылады.
3.Материалды қайталау процесі. ... ... ... ... материалдар
еске түсіріліп пысықталады. Оқушылардың қазақ тілінен алған теориялық
білімі мен ... ... ... ... ... ... психикалық ұғымдармен байланысты келеді. Қазақ тілінен берілетін
білімді оқушылардың ойында қалыптастыруда пинестетикалық ... ... ... Бұл ... көру мен ... тікелей байланысты.
Қазақ тілін оқыту әдістемесі логикаға да тікелей қатысты. Логика
ғылыми дәл ... ... ... ... ... Сөйлемнің дұрыс
құрылуын ойластырады. Түрлі тілдік фактілердің дәл болуын қарастырады,
мұғалім мен оқушы сөзінің анық ... ... ... ... ... тақырыптың өзіндік белгілерінің және анықтама, ережелерінің дәл болуын
ойластырады. Сондықтан қазақ ... ... ... тілдік фактілерді
түсіндіру мен жеткізуде логика ғылымындағы жаңалықтарға сүйенеді.
Қазақ тілін оқыту әдістемесі төмендегі ... ... ... оқытылатын қазақ тілінің мазмұнын анықтайды; 2.орта мектеп
оқушыларына ... ... ... ... ... ... қазақ тілі оқыту жүйесін ... ... беру ... ... ... белгілейді; 5.сабақты топтастыра
отырып, олардың түрлерін, құрылымдық ерекшеліктерін анықтайды.
Қазақ тілін оқыту әдістемесінің зерттеу әдістері. Қазақ ... ... ... әдістері теориялық әдістемені ... ... ... ... мен ... беру ... ... әр түрлі.
Білім беру әдістері ... ... ... теориялық білім беру мен
практикалық дағдыны қалыптастыруда іске ... Ал ... ... ... ... әдістемесі туралы ғылыми әдістемелік еңбектер және
практикалық ... ... үшін ... ... қазақ тілін оқыту әдістемесін теориялық жағынан
байытуда жиі ... Бұл ... ... ... ... ... әдісі. Бұл әдіс қазақ тілінен білім беру және ... ... ... іске ... ... ... тілінен
теориялық білімді мектеп оқушыларына меңгертуде түрліше ... ... ... ... ... түрлері сыныптан тыс жүргізілетін
жұмыстар болып табылады. Олар ... үй ... ... ... үйге тапсырылатын жұмыстың көлемі, оларды ... ... Мұны ... ... мұғалім сабақта және сабақтан тыс орындарда
бақылау ... ... Бұл әдіс те ... ... ... ... Эксперимент-ғылыми тәжірибе деген сөз. Бұл барлық ғылым
саласында, ол қазақ ... ... ... тым жиі ... және ... ... сол ... жазылады. Эксперимент әдісі
қазақ тілін оқыту әдістемесінде, негізінен, 1960 ... ... Бұл әдіс ... ... тілі ... ... ... оқыту әдістемелері жасалады. Эксперимент
өзінің іске асырылу мақсатына қарай төмендегі түрлерге бөлінеді: а) ...... ... ... ... ... ... үшін жүргізіледі. Алдымен экспериментке қойылатын ... ... ... ... ... ... барысы мен негізгі
нәтижелерін анықтайды; б) кең таратылған эксперимент. ... ... ... ... ... ... сыныптарында сыннан
өткізіледі. Әр сабақта, әр сыныпта эксперимент материалдары іске асырылады.
Негізгі мақсаты; біріншіден, экспериментке ... ... ... мен ... ... асатындығын анықтайды. Әдістемелік
эксперимент жұмысы ... ... ... ... ... ... 2)бұдан кейін екі-үш мектептің бірнеше
сыныбы таңдалады. 3)осы таңдалған сыныптарда тәжірибе жасаушы ... ... ... ... ... болжамына сабақтың күрделі жоспары
жазылады, онда ... ... ... ... және оның
мазмұны, оны іске асырудың әдістері, жұмысты жүргізудің жүйесі айтылады; ... ... ... қорытындылары бірнеше мектептің ... ... ... г) ... ... материалды сынап
көру үшін алдымен бақылау, мұнан кейін эксперимент сыныптарда жүргізіледі.
Эксперимент сыныптарында ... ... ... ... ... ... ... көлемі мен жүйесі таңдалады. Эксперименттің нәтижелері
бақылау жұмыстары бойынша өлшенеді. Ол ... ... ... ... ... ... Қазақ тілін оқыту әдістемесінің
тарихында методистер ... ... ... Сарыбаев, Қ.Жұбанов,
Д.Әлімжановтар елеулі орын алады. Бұлардың ... көз ... ... ... ... ... ... әдістеме теориясына
арналған қазақ тілі синтаксисі мен ғылыми зерттеу жұмыстарына негіз болады.
4.Әдістемелік тәжірибелерді талдау әдісі. Қазақ тілі оқу ... ... ... ... ... зор рөл атқарады, сондықтан
мұғалімдер тәжірибесін жинақтау, олардың практикалық тәжірибелерін ... ... ... ... ... ... ... Мұғалімдер мен
методистердің тәжірибелері екі жақты жарияланып отырады. Біріншісі, газет
пен ... ... ... ... ... ... осыларды
ескеруге тура келеді. Екіншіден, әдістемелік әрбір ... Оның ... ... ... ... ... Қазақ тілін оқыту
әдістемесінің зерттеушілері мұғалімдердің тиімді, құнды ... ... ... ... ... ... мәні ... тіліміздегі ең бай сөз ... бірі ... Ол ... ... Ал ... ... мәні ... адамның еңбек әрекеті, адамның, заттың, қозғалысы, адамның ... ... ... әр ... табиғи жай-күйі жатады. Оқыту барысында
етістіктің осындай мән ... ... ... ... ... ... келіп оқушылар етістік қимылды, істі білдіреді деген жинақтық
ұғымнан гөрі ... ... ... ...... ... ... да маңызды, әрі күрделі сөз
табына жатады. Сөйлем құрау, ойды ... ... ... ... мол. ... етістік екі бас мүшенің бірі
(баяндауыш) ... ... ... ... ... байланысқа түсуіне
қарай, ол сөйлемнің барлық мүшесі ретінде де жұмсалады. ... ... ... ... ... орын ... Ол сөз ... меңгерушілік
қызмет көрсетеді.
Етістік бастауыш сыныптың бәрінде де оқытылады. Бұларда етістік заттың
қимылын, ісін білдіреді деп ... ... ... мектепте етістік
егжей-тегжейлі түрде өтіледі. Етістіктің ... ... ... ... ... ... түбірлері, дара, күрделі құрылымы ... ... ... ... ерекше талап қояды. Оқушылар етістік
туралы үйренген ережелерді айтып берумен бірге, олар етістік сөздерді, ... ... өз ... жазуында еркін қолдана алатын болуы тиіс.
Етістікті қатыстырып сөз тіркесін құру, сөйлем құрастыру дағдыларын ... ... ... ... жаза алу керек. Етістіктің мәнін, формасын
тануда сұраққа сүйену, сұрақты дұрыс қоя білу талабы ... ... ... ... ... ... ... ұғыммен шектелмей, оның
заттың ісін де білдіретіні мысалдар ... ... ... ... түсіндіріледі. Осылайша етістіктің лексикалық мәні әр алуан
болатыны ... ... ... ... ... ... ... бойынша етістік материалдары төмендегідей
жүйемен қарастырылады.
5-сыныпта етістік, негізгі, туынды етістік, есімдерден, ... ... ... ... ... болымсыз етістіктер
оқытылады. 6-сыныпта сабақты, салт ... ... жне ... ... ... ... ... оның түрлері, жасалу жолдары, есімшенің
көптелу, септелу, жіктелу арқылы түрленуі, ... ... ... ... алға қойылатын әдістемелік талаптар бар. Ең алдымен,
оқушылардың бұрын меңгермеген біліміне ... ... ... ... Дегенмен бұрын оқылған сабақты толғаусыз қайталаудың пайдасы
жоқ. Оқушының біліміне, ... ... ... жаңа ... ... ... Одан әрі ... отырған материалдың өзіндік мәні,
ерекшелігі кеңейтіле әрі ... ... ... ... ... ... жасатқанда да, олардың бастауыш сыныпта
үйренген дағдысы дамытыла түседі. Бірте-бірте өз бетімен ... ... ... ... ... арнап өздігінен кесте жасау, сызба
сызу жұмыстары үйретіледі.
Етістікті талдау сабағын оқушыларға ... ... ... мағынасын
еске түсіру жолымен басталады. Одан соң ... ... ... ... Етістіктердің жақтық, шақтық мәндерін де ескереген
жөн. Баяндауыш қызметіндегі етістікті түбір күйінде де ендіріп, оның ... әрі ... ... ... ... ... жөн. Сабақ нәтижесінде
етістіктің мәні, үш жақта айтылатыны, негізгі сұрақтары түсіндіріледі. Осы
тұста зат ... ... ... аталады. Табыс септігінің мәні, сұрағы,
жалғаулары, жете ... ... ... табыс септік сөздер
таптырылады. Бұл ... ... ... ... ... ... тұрған
сөзбен байланыспайды деген жаңсақ ұғым тумауы керек. Мәселен, ол үшін Мұрат
кітапты оқиды. ... бұны ... ... ... ... ... сөз кітапты,
кітаптан деген екі түрлі септікте тұрған сөзбен байланысып тұр. ... ... ... ... ... ... етеді және басқа септіктермен де
байланысады. Ал салт етістік табыс ... ... ... ... ... етістік пен етістік ұқсастығы оқушылардың ... ... ... ... мысалдар талдау тәсілімен іс-әрекеттің
кімге, неге ... ... ... ... ... ... өзгелік,
ортақ және ырықсыз етістер жасайтын –н, -ын, -ін жұрнақтарының ... Бұл ... ... ... кестелерді пайдаланып, талдау
тәсілімен жете талқылауды қажет етеді. Өзгелік ... ... ... ... ... ... ... нақты мысалдар арқылы көз жеткізу
керек.
Етістіктің болымды және болымсыз түрлерінің ... ... ... Болымсыз етістіктің жұрнағы тек қана етістікке
жалғанатынын ашық көрсету керек. ... ... ... ... ұқсастығына қарап, шатасуы мүмкін. Бұл арада сұраулық шылау
барлық сөз табына тіркесетінін ... ... еске ... ... Сонда
бұлардың дұрыс жазылу емлесін де пысықтайды. –Ма, -ме, -ба, -бе, -па, -пе,
жұрнақтарымен жасалған туынды ... ... зат ... ... ... ие болатынын ескеру керек. Бұған шығарма, қазба, сүзбе,
шақпа, кеспе деген секілді сөздер куә. Бұл арада күрделі ... ... ... ... Әр ... бөлек жазылатынына жаттығу жұмыстары
арқылы қанығады.
Есімшені таныстыруда әуелі оның етістік түбіріне үш түрлі ... ... ... айтылып, жұрнақтары аталып, алынған мысалдары
есімшелердің етістік мәнінде тұрғаны байқатылады. Одан кейін ... ... сын есім ... ... ... көрсетіледі.
Есімше етістік түбірінен жасала ... есім ... ... ... оған ... ... ... деген атау лайық
болып тұр. Есімшенің осындай екі ұдай мәнін білдіру ... бір ғана ... ... ... ... оны сөз ... немесе сөйлем құрамында
қарастыруға болады. Ережеде есімшенің етістіктің де, есім сөздердің де
қызметін атқаратындығы ... ... ... ... ... болатыны, ол жағдайда жіктеліп қолданылатыны аңғартылады. Жіктік
жалғау есімдердің жіктелу үлгісінде болатыны және есімшенің зат есім сияқты
көптік, ... ... ... ... ... ... ... мүшесі
болу жағынан да есім сөздер анықтауыш, толықтауыш қызметін атқаратыны
мысалдар талддау, көрнекілік арқылы жете ... ... мына ... ... ... ... ... Сөйлемдегі орнымен таныстыру. Сөйлемлегі қызметін
түсіндіру.
Бұл кезде тақтаға бірнеше сөйлем жазылып, олар сөз ... ... ... қарастырылып, жұрнақтары ажыратылады. Көсемше ... ... ... ... болып тұрғаны, одан соң көмекші етістік
келетіні көрсетіледі. Олардың орындарын ... ... ... ... ... қызметіне ерекше назар аударылады. Дара күйде
пысықтауыш және баяндауыш болатыны, күрделі ... ... ... ... ... Ал ... сөйлемнің бағыныңқы компанентіне
баяндауыш ... ... ... ... ... ... ... райы деген грамматикалық терминдердің мәні
онша түсінікті бола бермейді. Сондықтан бұл ұғымдардың мәнін, олармен
синонимдес сөз табу ... әрі ... ... ... ... ... қарай бағалау тәсілімен түсіндірген тиімді болады.
Сабақты сатылай оқыту үлгісімен етістік шақтарын ... ... жаңа ... беру ... ... баяндау, әңгімелесу.
2.Сабақтың тақырыбы: етістіктің шақтары туралы түсінік.
Сабақтың білімділік мақсаты: етістіктің шақ категориясы ... ... ... ... ... ... құрылымымен
ұғындыру.
Дамыту мақсаты: етістіктің қолданыстағы маңызын, қызметін аша түсетін
жаттығулар арқылы оның күрделі, ауқымы кең сөз табы екндігіне көз ... ... сөз ... байланыстыру.
Тәрбиелік мақсаты: етістіктің іс жүзінде қолданылуын ... ... ... ... ... дәстүрін, салтын үйрету.
Адамдар бір-бірінің жай-күйін, тұрмыс-тіршілігін түсіне отырып, бір-біріне
қамқорлық жасауын үлгі ету.
Сабақтың көрнекілігі: ... ... ... ... ... ... жолын көрсететін кестелер.
3.Сабақтың барысы:
1.Сабақтың тақырыбы мен, мақсатымен таныстыру.
Мұғалім:-Балалар, бүгін ... ... ... жаңа ... өтеміз.
Сабақтың мақсаты шақтық мағынаны білдіретін етістіктердің жасалу жолын,
морфологиялық құрылымын ... ... ... ... сөз ... байланыстырып, сөз тіркесін, сөйлем түрлерін құрастырып үйрену.
2.Бақылау. Мұғалім: - Балалар тақтадағы күннің атын, ... ... ... қойыңдар. Өздерің көріп отырған көрнекіліктер
де, қосымша құралдар да осы ... ... ... ... ... те, оқу ... ... бір-бірімен байланысты екенін аңғарып келеміз. Жаңа ... бұл ... да ... ... жалғасы. Неге бұлай?-деп
сұраймыз.
Балалар: - ... ... ... ... біз ... ... қайталап едік?
Балалар:-Етістіктің ерекшелігін, оның етістіктерін және көсемше,
есімше түрлерін қайталадық.
-Балалар, ... ... ... жоқсыңдар, өтілетін етістіктің
шақтары да осылар мен байланысты. Яғни етістіктің жіктелуінің есімше,
көсемше тұлғаларының ... ... ... қаншалықты қатысын бүгінгі
сабақта анық байқайсыңдар.
4.Оқу материалының мазмұны мен таныстыру.
Мұғалім:-Балалар, етістіктің қимыл, ... ... бір ... ... ... Ал қимылдың ету кезеңі сөйлеуші кісінің
хабарлау кезімен немесе сөйлеп тұрған сәтімен айқындалады. ... ... ... ... ... ... ... шақтың мағынасы
мынадай болады:
1)үнемі қайталап отыратын –дағдыға айналған іс-қимыл; ... ... ... ... іс-әрекет;
2)сөйлеп тұрған сәттен бұрын болып кеткен қимыл, іс-әрекет;
3)лі болмаған, бірақ кейін болуға тиісті қимыл, іс-әрекет;
Мысалы: «Костя мен Митя таудың терістік ... ... ... Жау
бізді өкшелеп қуып келеді. Енді оларға бір соққы ... ... ... жүз ... ... жауды күтеміз.» Бұл сөйлемдердеі
қарауылдап ... қуып ... ... етістіктер мезгіл /шақ/ мағынасын
білдіруі жағынан ... ... ... отыр, қуып келеді деген етістіктер
қимылдың сөйлеп ... ... ... ... ... білдірсе, күтеміз
етістігі күту ... әлі ... ... ... сәттен кейін
болатындығын білдіріп тұр.
5.Жаңа материалдың айрықша, маңызды ... ... енді ... ... ... тән маңызды белгілерін
тауып, ажыратайық. 2-кестеге қараңдар. Бұл кесте етістік ... ... яғни ... жолдарын көрсетеді.
6.Жаңа материалдың маңызды белгілерін, ерекше қасиеттерін дәлелдеу.
-Балалар, етістік шақтарының жасалу жолдарын енді сөйлемдерден ... ... ... ... ... шақтық мағынаны білдіретін етістіктердің жіктелу
тұлғасымен берілгенін ... ... ... үш ... ... ... болады, мінер
дегендер –ІІІ жақтық жіктелу ... ... шақ ... ... ... ... ... тұлғалы етістіктер, ол мінер – есімше.
Кездесерміз деген сөз – ... ... ... есімше тұлғасымен берілген
келер шақ мәніндегі етістік. Шығып кетті-үшінші жақта, тұрып ... ... ... ... шақ ... ... Ашып жатыр деген сөз-
үшінші жақта жіктелу ретімен берілген осы шақ мәніндегі күрделі етістік.
7.Айнымалы бөлімдер: ... ... ... ... ... жаттығулар.
Мұғалім:-Балалар, енді оқулықтарыңды ашыңдар. Етістік шақтарына
арналған жаттығуларды ... ... ... үш ... бөлініп
ауызша орындайсыңдар. Етістіктерді тауып, қай ... ... ... мазмұнына көңіл қойып оқыңдар. Ондағы қазақтың ... ... ... ... ... «Болар бала басынан»
дегендей, Сәкеннің жас кезінен басталған ... ... ... үлгі етіңдер.
8.Логикалық ой қорытындысы: оқушылардың ... ... ... ... ... ... не ... Қане, қайсың
қорытынды пікір айтасыңдар?
Балалар:-Біз бүгінгі сабақта етістіктің шақтарымен таныстық. ... ... ... ... болу ... үш ... болады екен. Сөйлеп
тұрған сәтте болып жатқан қимылды осы шақ дкйміз, әлі болмаған, бірақ ... ... ... ... шақ ... ал ... ... сәттен бұрын
болып кеткен қимылды өткен шақ дейміз.
9.Пайдалану: жаңа материалды қалай түсінгені ... ... ... есеп ... «Ал, ... енді қойылған сұрақтарға жеке-жеке ... ... ... ... сұрап алыңдар. Тағыда оқулықты
ашыңдар. ... ... ... жасалу жолдарын жеке бір оқушы
айтады және сондай тұлғалы етістігі бар ... ... Әр ... ой ... пікірін, қалай түсінгенін көрсетеді.
Мұғалім: Енді грамматикалық ойын өткіземіз. Ойынның аты- «шақ жарысы».
Ойын сыныптағы үш қатар бойынша жүреді. Әр ... аты ... ... аты -осы шақ, ... қатардың аты -келер шақ, үшінші қатардың аты
-өткен шақ. Әр ... ... ... ... сөйлейді. Мұғалім түбір
етістіктерді хабарлап ... ол әр ... ... ... ... ... ... «Жұлдыз» не «Жалын» деген жақсы ат беріледі.
Үлгі: ... ... айт, жүр, ... ... ... ... шақ ... шақ ... шақ ... ... ... ... ... ... |
|Күнде жазамын ... ... |
| ... ... | ... әр ... ... ... ... Оқушылар үлгіде көрсетілгендей
етіп жұмысты шапшаң айтып, тез жазып отыруы керек. Жаңылмаған қатар көп
ұпай ... ... ... Жеңген қатарға «Жұлдыз» деген ат беріледі.
Мұғалім әр оқушының ... ... ... жаңа ... қаншалықты
меңгергенін, сыныптың сабаққа деген ... ... ... ... қорытынды жасайды. Оқушылардың сабаққа ... ... ... баға ... Баға ... ... үй ... орындалуын да
ескереді. Сабақ мақсатының қандай болғандығын қайталап айтып, оның толық
орындалғанын ... ... ... соңғы жағында «Қимыл-әрекетті сипаттау»
деген жаттығу тексі бар. Үйге барған соң, соны оқып ... ... ... жазушы орындардың негізгі бір әдісі екндігін ұғыныңдар.
Одан кейін өздерің ойланып, «Көшедегі қимыл-әрекетті сипаттау» деген ... ... ... ... Жазу ... пайдаланған етістіктің қай шақ
екенін және олардың грамматикалық тұлғасын ажыратыңдар.
Қазақ тілі сабағында қолданылатын тиімді әдіс-тәсіл.
Жоғарыдағы оқытусатыларының ... ... ғана ... ... ... ... яғни ... мақсаты да толық
орындалады; оқушылар өз ... ... айта ... ... ... ... түрлі шағын шығармашылық жұмыстарын мұғалімнің ... және ... айту ... ... ... ... сабақты өткізгенде де, бүкіл оқыту тәсілдерін,
түсінудің ... ... ... ... ... отыру керек. «Сабақтың
мақсатын айқындау» туралы сөз басталса, оқыту сатыларының барлығын ... ... ... қайтадан мақсатқа келетіндей, оның орындалуын
көрсететіндей етіп жүйелеу қажет. Айтылған ... ... ... ... ... ... ірілі-ұсақты көптеген әдістемелік ... ... ... ... ... ... отыратын қысқа,
қызықты әңгімелер, көрнекілік материалдар, әр түрлі тақырыптық, пән аралық,
сынып аралық байланыстар, сұрақ-жауап, ... ... ... ... ... ... қарама-қарсы қою, салыстыру, мысалдармен дәлелдеу,
сөздікпен жұмыс, проблемалық сұраққа ... ... ... және ... ... ... шығармашылық жұмыстарды орындау, оқушының өзін-өзі
сынауы, оқушылардың бірін-бірі сынауы, бір-бірінің жұмысынталдау, баяндама,
конспект жазуы т.т. алуан түрлі әдіс-тәсілдерді ... ... ... ... мұғалімнің шәкірттері өз беттерімен жұмыс істеуге тез
үйренеді. Орта буын ... ... ... ... ... конспектілері болуға тиіс. Оларға қысқа ... ... ... хат, пікір жазып үйретеді. Өздеріңе ұнаған мақал-
мәтелдерді, ... ... ... де жазып алып жүруге баулу керек.
Әрине, оларды бірден ақын-жазушы, ... ... бал ... ... етіп жібереміз деген сөз емес, мақсатымыз-өз беттерімен ... ... ... әр ... оқушыларды жұмысқа ұйымдастырып отыру-сабақтың
мазмұны мен әдістерін тәуелді. Әдіс түрі анықталумен қатар, сабақтың ... ... және ... не ... дәл ... ... ... кезеңде жұмыс істеу мұғалімнің басшылығымен бүкіл сыныппен
жүргізіледі. Тәжірибелі мұғалімдер қай ... ... өз ... ... де ойластырып алады.
Қазақ тілі сабағы қызықты өту үшін ... ... болу ... ... ... ... ... өтілген ескі материалдарды
немесе аз да болса таныс дүниелерді мысалға алып ... ... ... ... Таныс материалмен байланыстырылған әңгімені ... ... ... ... ... жақсарады. Сыныпта
берілетін жеке жұмыстар; дидактикалық үдестірме қағаздар, перфокарточкалар,
әр ... ... ... ... шақтап беріледі. Мұндайда
орындаған жұмыстарды дұрыс бағалап отыру керек. ... ... ... ... жеке ... ... ... жұмыста қолданатын әдіс-тәсілдерін
де сәтімен іріктеп алуға тиіс.
Қазақ тілі сабағында ... ... әр ... ... ... ... ... шартын оқушылар саналықпен іске
асыру қажат. Олар жұмыстың мәніне түсініп, қатесіз орындау үшін 7-сыныптың
оқулығында әр ... ... ... ... ... Жаттығу жұмысы
оқушыларды жалықтырып жібермеу үшін көлемі үлкен текстерді бірнеше оқушыға
немесе топқа бөліп беруге болады. Жаттығулар бір ... ... ... тез
жолығады, сондықтан оқулықта берілген жаттығулардың шарты да әр түрлі.
Оқушылардың білім дағдысын дұрыс ... үшін ... ... ... ... орындап, оларды, мұқият тексеріп отырған жөн.
Қорытынды
Қорыта келгенде қазақ тілі пәні оқушыларды жазбаша ... ... және осы ... ... де жатық сөйлеуге үйренуді мақсат ... ... ... беру оқушылардың дүниетанымын пайымдауын жетілдіруге,
өзге пәндерді жақсы меңгеруге ... ... ... мен тәжірибеде
айқындалған мәселе. Сондықтан мектепте қазақ тілін оқытуды жақсарта ... ... ... өз талабы, өзекті ісі болып отыр.
Қазақ тілінің асыл ... ... ... ... озық ... жолындағы осындай үлкен ... ... ... ... ... ... ... міндеттер тұратыны белгілі. Мұғалімдер
бұрынғы қол жеткізген табыстарды негізге ала отырып, ... ... ... ... ... ... ... шыңдай түсу-
олардың ортақ ісі. Оқу бағдарламасы оқулық, дидактикалық және техникалық
құралдар қаншама ... ... ... ... өздігінен беріле
солмайды. Білім деңгейі, ... ... ... ... түрлі-түрлі
болатын шәкірттердің өзіндік өзгешеліктеріне қарай жұмыс ... ... ... тіл адам ... ... ... ... ойлау нәтижесі, рухани байлығы екенін ұғындыратын күш.
Еңбекқор, ізденімпаз мұғалімдер сабаққа ... ... ... ... және ... ... мен ... қатысты мәліметтер
беретін қосымша материалдарды әдістемелік еңбектерді ерінбей қарастырып
отырады.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
3D studio Max бағдарламасы.41 бет
Ірі қара малының гигиенасы3 бет
Орта мектептегі жаратылыстану пәндерін оқытудағы мултимедиялық кабинет мүмкіндіктері 48 бет
Тауартану туралы түсінікті айқындайтын күрделі мәселелер27 бет
Экологияның даму тарихы және оның қалыптасуына атсалысқан көрнекті ғалымдар118 бет
Өзін-өзі тану пәні мен өзге оқу пәндерінің инновациялық әдіс-тәсілдер арқылы өзара сабақтасып, ықпалдасуы7 бет
Пәннің оқу-әдістемелік кешені «банкроттық және кәсіпорындарды қайта ұйымдастыру»39 бет
Топографиялық жұмыстар11 бет
Әлемнің тілдік көрінісінің тіл мәдениетіндегі бейнесі5 бет
Жүйелік программалаудың негізгі ұғымдары мен анықтамалары жайлы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь