Зееман эффекті

Зееманнын карапайым және күрделі эффектілерінің сандық сипатгамалары келтіріледі.
Атомның магниттік моменті және оның кеңістіктік квантталуының болатындығына Зееман құбылысы ең бір сенімді тәжірибелік дәлел болып табылады.
Тәжірибелік зандылықтар. Магнит полюстері аралығына жарық көзін орналастырып оның спектрін ажыратқыш қабілеті жоғары аспап арқылы зерттегенде спектрлік сызықтардың жіктелетіндігі тағайындалған.
        
        Зееман эффекті
Зееманнын карапайым және күрделі эффектілерінің сандық сипатгамалары
келтіріледі.
Атомның магниттік моменті және оның кеңістіктік квантталуының болатындығына
Зееман құбылысы ең бір сенімді тәжірибелік ... ... ... ... ... ... жарық көзін
орналастырып оның спектрін ажыратқыш қабілеті жоғары аспап арқылы
зерттегенде спектрлік сызықтардың жіктелетіндігі тағайындалған. Сонда
қалыпты немесе қарапайым Зееман ... ... ... көзі ... ... ... ... бағытта бақылағанда, әрбір сызықтың
үш сызыққа жіктелетіндігі байқалады; мұндағы - магнит өрісі
жоқ кездегі сызық жиілігі,
- жиіліктің лоренцтік ығысуы. Ал ... ... ... ... ... бағытта бақылағанда әрбір сызық тек екі ... ... ... әрқайсысы дөңгелек поляризацияланған:
- ден қызыл жаққа ығысқаны - оң ... ал ... ... ... сол дөңгелектік поляризацияланған. Өріске перпендикуляр бағытта сәулені
бақылағанда үш сызықтық поляризацияланған сызық байқалады: ... ... ... ... В -ға ... және екі ... бұлардың поляризация
векторлары В -ға перпендикуляр. Ығысқан дөңгелек (В -мен бағыттас сәуле),
не сызықты (В -ға перпендикуляр сәуле) ... ... ... σ+ ... деп аталады. Сызықты поляризацияланған (В-ға перпендикуляр
сәуле) ығыспаған сызық π-қүраушы. π ... ... ... ... ғана ... ... немесе аномаль құбылысында спектрлік сызықтар үштен көп
құраушыға жіктеледі және . ... ... ... ... тек ... ... сызықтарда байқалатындығын көрсетті.
Мультиплеттігі синглет емес барлық сызықтар үшін күрделі Зееман құбылыс
байқалады.
Өріс жоқта ... ... ... ... жэне т.т.) ... үшін ... ... күбылысы байқалады. Әлсіз өрісте
әдеттегі зеемандық триплет орнына спектрлік сызықтың күрделірек түзілісі
алынады.
Мәселен, Зееманның күрделі құбылысы ... ... ... ... ... ... сызықтарын өріске перпендикуляр бағытта бақыласа,
онда дублеттің бір сызығы 4 сызыққа, ал ... - 6 ... ... бұл жағдайда 10 спектрлік құраушы байқалады. Мультиплеттердің жеке
сызықтары жиілігінің күрделі Зееман құбылысындағы ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
=±(a/b)Δω0, мұндағы а
және b-Рунге коэффициентгері, бүтін кіші сандар. Мәселен, сілтілік
элемент атомдарының бас ... ... ... үшін (а/b) ... (дублеттің ұзын толқынды сызығы үшін) және 1/3, 1, 5/3 (қысқа толқынды
сызық ... бір ... ... ... ережесі деп аталады. Оған сәйкес,
жіктелу еселігі және (а/b) Рунге коэффициенттері берілген сызық
жиілігіндегі фотондарды ... ... ... ... жэне ... сипаттайтын l1, j1 және
l2, j2 кванттық сандарына тәуелді, бірақ осы ... п бас ... ... ... ... ... серияның барлық сызықтары күрделі
Зееман эффектісінде бірдей жіктеледі. Қарапайым Зееман құбылысының
теориясын 1896 ж. ... ... ... ... негізінде ұсынды.
Лоренц теориясы қарапайым құбылыс жағдайында сызықтардың ... ... ... ... ... Бұл ... ... жақсы үйлесетін
нәтижелер берумен қатар, зеемандық қүраушылардың поляризациялық сипатын да
болжап берді. Бұл да тәжірибеде расталды. Бірақ Лоренц теориясы ... ... ... алмады.
Зееман құбылысының түсіндірілуі. Атомдық физика курсында Зееман құбылысын
атомның векторлық моделін пайдаланып түсіндіреміз. Ал бұл құбылыстың дәл
теориясын релятивтік ... ... ... ғана ... болатындығын
ескерте кетейік.
Магнит өрісі жоқ кезде атом энергиясы Еj қайсыбір күйде тұрған болсын. Осы
атомды индукциясы В магнит ... ... ... ... ... байланысы LL-B, LS-B байланыс-
тарына қарағанда күштірек деп есептейміз. Демек, LL-LS эсерлесуі
бүзылмаған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өрісіндегі атом энергиясы магнит өрісімен атомның магниттік
моментінің әсерлесуі нәтижесінде өзгеретін болады. Сонда
атом энергиясы мынаған тең болады:
EjB=Ej+ΔEB ... ... ... ... (бұрыштық моменті) Lj, мүнымен байланысқан
магниттік моменті µj болатындығы бұрын карастырылған болатын. Егер
магниттік моментке ие магнитгік диполь ... ... ... онда ... ... оның ... қатысты бағдарлануына
тәуелді болады. Индукциясы В өрістегі дипольдың осы ... ... ... ... ... ... μ векторының да mj кванттық санымен
анықталатын тек белгілі бағдарлануы болады. Осыған сәйкес атомның
бағдарлану энергиясы дискретті мәндер қабылдайды.
μj ... ... LS - ... ... LL ... және LS ... моменттері таңылады:
Бұларға жалпы атомның орбиталық магниттік моменті
(7.12)
және жалпы атомның спиндік ... ... ... ... µБ - Бор ... бұл ... моменттің бірлігі.
Атомның µj толық магниттік моменті µL және µS моменттерінің
векторлық қосындысына тең
(7.14)
Электрон заряды теріс болғандықтан, ... ... ... ... ... ... орбиталық моментке қарағанда спиндік моментке
екі есе үлкен магниттік момент сэйкес келеді. [(7.13) және (7.14)
өрнектеріндегі 2 көбейткіші спиннің гиромагниттік қатынасының
аномалиясының ... Осы ... ... ... μj ... магниттік моменті оның Lj толық механикалық
моментіне 7.2-суретте көрсетілгендей антипараллель болмайды. LL және LS
векторлары бір-бірінен толық тәуелсіз емес,
өйткені бұлар қосылып квантталган Lj ... ... ... тиіс. Осыған ұқсас
μL және μS векторлары да бір-бірімен байланысқан болуы ... ... ... атомның толық магниттік моментін беретін
болады. μJ магниттік момент Lj толық механикалық ... мына ... ... ... ... коэффициент g, Ланде факторы немесе көбейткіші деп
аталады. Ол Lj векторы ... LL және LS ... ... қарай, нөлден екіге дейінгі әр түрлі мәндер қабылдай
алады.
Ланде факторы g. 7.2-суретте көрсетілген атомның векторлық моделінің
кемегімен g-факторын есептеуге болады. (7.15) ... ... ... ... Lj-ге ... болуға тиіс.
Бірақ µL + µS қосындысы осы талапты қанағаттандырмайды. ... ... ... LL және Lj ... ... μL жэне μS ... да
Lj – ге векторын тез айнала қозғалады (прецессияланады). Сонда
магниттік моменттердің Lj-ге ... ... ... бойынша
орташа алғанда нолге тең: < µ1> = ... ... ... және Ғылым Министрлігі
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Физика факультеті
Реферат
Тақырыбы: «Зееман эффектті»
Қабылдаған:Бошқаев Қ.
Орындаған: Табылдиев Е.
Алматы 2009 ж.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атомдар мен молекулалардың сыртқы магнит және электр өрістерімен әсерлесуі. Магниттік резонанс59 бет
Басқаның бейнесін құру кезінде пайда болатын қателер мен эффектілер10 бет
Ганн эффектісі4 бет
Гетерогенді биокомпозиттер негізінде эффективті таңғыш моделін жасау41 бет
Доплер эффектісі9 бет
Доплер эффектісі туралы4 бет
Допплер эффектісі6 бет
Жұлдыздардың аспан сферасындағы орналасуын бұрмалайтын эффектілер9 бет
Негізгі арифметикалық амалдарды орындаудың эффектифті қолданылуы69 бет
Парник эффектісі туралы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь