Шешен сөйлеу сыры

Ерте заманда шешендік өнер Мысыр, Вавилон, Ассирия, Қытай, Үндістан елдерінде өркендеп дамыған. Алайда, осынау өнердің үзілмес тарихы Көне Грекиядан басталады. Өйткені, шешендік өнер қоғамдық қажеттіліктен туды, құлиеленушілік қоғамда әлеуметтік даму өрістеп, демократияның жандануына жойқын қозғаушы күш ретінде тарих сахнасына шықты. Б.з.д. V ғасырдың екінші жартысында грек-парсы соғысынан кейін, Афинада және оның қоғамдық өмірінде мемлекет істерінде, саясат майданында маңызды факторға айналды. Бұл қасиетті, киелі өнерді ыждаһатпен үйрену әрбір грек азаматының асыл парызы болған. Мінеки, осы уақытта риторика ғылымы шықты. Шешендік өнерге баулитын тәлімгер ұстаз (ритор) мамандығы пайда болды. Ал оратор - латынша orare яғни сөйлеу, ғайыпты болжау деген мағынаны білдіреді.
 Бұлдыбай А.С. «Шешендік өнер». Алматы 2003
 Негимов С. «Шешендік өнер». Алматы 1997
 Қожабеков Н.С. «Шешендік өнер», Алматы 1997
 Михальская А.К. «Основы риторики», М. 1996.
 Карнеги Д. «Как завоевывать друзей и оказывать влияние на людей»;
пер. с англ./Общ. ред. и предисл. Зинченко В.П. и Жукова Ю. М. 1993.
        
        Шешендік өнер жайлы қысқаша шолу
Ерте заманда шешендік өнер Мысыр, Вавилон, Ассирия, Қытай, Үндістан
елдерінде өркендеп дамыған. Алайда, ... ... ... тарихы Көне
Грекиядан басталады. Өйткені, шешендік өнер қоғамдық қажеттіліктен туды,
құлиеленушілік қоғамда ... даму ... ... жандануына
жойқын қозғаушы күш ретінде тарих сахнасына шықты. Б.з.д. V ғасырдың екінші
жартысында грек-парсы соғысынан кейін, Афинада және оның ... ... ... ... майданында маңызды факторға айналды. Бұл
қасиетті, киелі өнерді ыждаһатпен ... ... грек ... асыл ... Мінеки, осы уақытта риторика ғылымы шықты. Шешендік өнерге баулитын
тәлімгер ұстаз ... ... ... ... Ал ... - ... ... сөйлеу, ғайыпты болжау деген мағынаны білдіреді.
"Риторика" терминдік атауының әуелгі әрі негізгі ... ... ... ... береді. Сондай-ақ сыртқы сымбаты сұлу, мағынасы
кемшін қызыл тіл дегенді сезіндіретіндігі бар. ... ... ... ... ... деп те ... Көне дәуірде шешендік өнерінің
көркейіп гүлденуінің екі кезеңі болған. ... ... V-IV ... ... сөзі ... ... мен жалт ... найзағайындай Периклден
бастап даңқты шешен Демосфенге дейінгі уақыт, ал Румде б.з.д. бірінші ғасыр
немесе Цицерон заманы.
Атамзаманда ... ... ... ... ... - риторика
мен философия саналған. Әу баста бұл әдебиеттің ми-тамыр жүйесі болып
есептелген. ... ... өнер және оның ... - ... ... ... өнер ... түрлерге жіктеледі:
• Саяси тақырыпта сөйлеу
• Салтанатты мәслихатта сөйлеу
• Сотта сөйлеу
Саяси тақырыптағы шешендік, алдымен, ... ... ... ... ... ... көңілінен шығуға
әрекет жасайды. Алдыңғысына тегеурінді күш, соңғысына ... тән. ... ... ... жақсылық пен жамандықты, сотта әділеттілік пен
әділетсіздікті, халық кеңесінде пайдалы мен ... ... ... өнер үш ... ... нәр алып ... Біріншісі, табиғи
қабілет пен дарын, екіншісі теориялық қисындармен қаруландыру, үшіншісі,
тынымсыз, толассыз еңбек, ... ... яғни ... ... ... мағыналы элементі мақамдап,
мәнерлеп, нақ-нағымен жеткізіп айту ... ... ... ... ... орындау шеберлігін үш мәрте қайталап, шегелеп айтқан. Рум халқында
шешендік өнерді құрметтеу — қасиетті іс ретінде ... Олар ... ... ... ... ... бейбіт өмірде халық мәжілістері мен
сенатта суырылып сөйлеу әрқайсысының басты парызы деп санаған. ... пен ... ... ... пен ... ... санадағы
саңлақтық пен ұшқыр қиялдан, тер төгу мен ой тербелісінен туады. Шешендік
өнердің теориясының дамуына Дәуірлеу ... ... ... мен
Томас Мор, Петрарка мен Данте, Рабле мен ... ... пен Лопе ... ... зор әсер ... ғ. мен XX ғ. басында Америка мен Европадан П. ... ... Ж. ... Ж. Гед, Г. ... Э. ... В. ... У. ... Бебель сияқты жалынды шешендер жарқырап шықты. Риторика ғылымы Кембридж,
Оксфорд университтерінде (пән бойынша ... мен ... ... Америкада XVII ғасырдың I-ші жартысында Гарвард университетінің
оқу жоспарларында болған.
Шешендердің ұлы шоғырына, атап айтқанда, Горгий Леонтинский, Фрасимах
Холкедонский, Протагор ... ... ... ... ... Юлий
Цезарь, Демосфен, Цицерон тәрізді санаткерлерді қосуға болады.
Шешен сөйлеу сыры
Шешен сөйлеудің табиғатын ... ең ... ең ... ... ... ... ... жаратылысы, табиғи психофизиологиялық қасиеттері,
ерекшеліктері, жүйке талшықтарының жүйесі. Әсіресе миға ... ... ... хабарлар жеткізетін жүйке талшықтарының сезімшіл, қозғаушы,
тітіркендіруші ... ... ... есту ... образдар
ассоциациясын тудыру, сыртқы дүние әсерлерін қабылдау — шешен болмысының
өзгешеліктерін анықтайтын ... ... асыл ... ... болады. Жас баланың еліктегіш
болатыны аян. Оның ақыл-ой қабілеті мен сөз ... ... ... ... қайталауға құрылады. Ол баршасын естиді, һәм
қайталайды. Ол естіген ... сол ... ... ... қайта айтады. Қазақ халқының адам баласының небір асыл,
мәйек қасиеттері "Ананың ... ... сыры осы. Ол ... әрі ... ... ... жас баланың рухани болмысына лайықталып
шығарылған. ... мен ... ... ... Бұл ... ... бала ... құрсағында-ақ өз тілінің музыкасын естиді, туған соң
дамытады деген лебізі ойға оралады.
Баланың бүлдіршін шағынан ән, күй, жыр, ... ... өсуі — ... қисынды, табиғи құбылыс болып саналады. Шешендік өнерге баулудың
бұлжымас ... ... ... тәрбиелеу ісінде балаға сөзді анық, нақ-нағымен
сұлу айтатын ұстаз таңдау қажет деген. Тамаша табиғи ... ... ... және ... дауыспен оқылған текст оның ойлау қабілетін, іштей
сөйлеуін оятады.
Ойлау мен тіл ... ... де ... ... ... Ойды
ойдағыдай жеткізу үшін оралымды, икемді тіл қажет. Нағыз шешен қапияда ой
тауып немесе ойлап, ойша ... ... ... тілмен өрнектеп жеткізеді.
Оның құдіретті миы, ақыл-санасы еш уақытта тыным таппайтын алып фабрикаға
ұқсайды. Сөз ... сөз — ... ... ... жұмысқа
жегілген клеткалар әманда іштей тыңдайды, ойша ... ... ... ... ... ... өз ойын ... дауыстап айтады"— деп жазады Эгзер.
Ал Риварол: "Адам өз көкірегінің түпсіз тереңінен құпия дыбыс үнін ... ой ... ... ... ... ... тұжырым жасайды.
Әрине, адамның терең ойын, ... ... ... жан ... әуендерін жатық, жүйрік тілмен жеткізу үшін шешеннің ... ... ... ... болуы абзал.
Сондай-ақ шешен сөйлеуге төселу үшін, сөздің дабысталуын әсем қабылдау
үшін ерекше есіту қабілеті үлкен қызмет атқарады.
Шешен адамға сөйлеу мен еске ... ... ... ... ... ... қасиеті дарыған. Кез келген орган еске сақтаудың көзі. Мысалы, көз ... ... ...... ... еске ... ... еске
сақтау ерекше болған жағдайда, үш түрлі қызмет атқарады. ... ... ... қаз қалпында өзгеріссіз айта алады.
Үшіншіден, жаңадан тудырады. ... ... ... ... ... сол ... дамиды.
Рухани қабілеті (реттеу, жүйелеу, жіктеу, ойлай білу, себеп пен
салдарын ... ... ... шешенде ұшан-теңіз сөз — образдар мен
оралымдардың қоры болады.
Шабыт, импровизация, елестету — еске ... ... Шын ... ... ... ... шақта күш-қуаты буырқанып, толқынды ойдың
құшағында тербеліп, небір ғажайып керкемдік ассоциацияларға бой ... ... ... ... ... ... сөйлеудің процесс ... ... ... жоқ. ... ... жазу ... мен ... өнерінің шек-
шекарасы, ара-қатынасы жайында ештеңе айтылмаған.
Айталық, грек шешені сөз сөйлеудің бір ... ғана ... Ол ... алып ... ... "Риторика" дейтін іргелі зерттеуінде бірде-
бір грек шешені жазып алмай біреудің ісін ... ... ... ... ... ... күні ... жазып-сызып дайындалмаған.
Әрине, ойланбай, толғанбай жүру мүмкін емес. Әр шешеннің болмыс-бітімі
қандай әрқилы болса, ... ... де әр ... сан қилы. Біреулер жазып
дайындалудың қажет еместігін айтады. Оған артық күш-қуат жұмсалады ... ... ... ... ... ... ... — әрі тиімді, әрі
өтімді, әрі логикаға қисыңды, әрі көздеген мақсатқа жеткізеді, әрі шешенді
құдіретті тұлға ... ... ... ... балдай лебізі
тыңдаушының ой-қиялын дүр сілкіндіреді.
Әр шешеннің өзіндік өнерпаздық өрнектері болатыны аян. ... ... ... ... ... ... ... Есту, еске сақтау,
көру, түйсік қабілетінің күштілігінің арқасында ... ... ... ... дауыстап, құйылып кететіндігіне күмәніміз жоқ.
Шынайы шешен — жарқын тұлға. Оның ойлау, сөйлеу ... ... ... ... ішкі ... білім өресі, дүниетанымы, талант
табиғаты, жан мен тән қуаты, мінбедегі тәртібі, ым-ишараттары, дауыс ырғағы
қызықтырмай қоймайды.
Қазақ қоғамында ... ... ... орны зор. ... ... ... ... елді сәулелендіру жолында, әрине, халықтың сан
ғасырлық тәжірибесінде қорытылып ... ... ... ... ... негізделген отты да нақышты, ... де ... ... сөздің тағылымдық-танымдық әрі тәрбиелік мәні айырықша.
Ауыз-екі сөйлеу жазудан бұрын шыққан. Адам ғұмырының қалай өтетіндігі
жөніндегі ... ... ... ... оқу мен ... ... мен тыңдауға қисапсыз уақыт шығыңдайды екенбіз. Әлбетте,
адамдардың көпшілігі сөйлеу мен тыңдауға үйір де, жазу мен ... ... ... тоқу оқырманның ... ... ал ... яки шешен сөзді ұғып қабылдау сөйлеушінің ... ... ... ... ... ... ... шабан. Олардың құлшынысын тудыру, жігерін жану, ынтасын ояту, ой
дүниесін сілкіндіру — айтушыға ... ... ... - ... барынша қарапайым, тұжырымды, түсінікті
болса, оны тыңдаушы шапшаң қабылдап, ... ... ... ... - ... сөз, сөз тіркесі, сөйлем өзгеше үн-дыбысқа, үйлесім-
келісімге ие болып және бұлар оймен, сезіммен, ерекше лебізбен айтылып, ... ... ... ... даусы - аса бір ... ... ... иірімдерге, небір тербелістерге, сан алуан
қызық күйлерге ие полифониялық сипаты айрықша, күрделі құбылыс.
Сөздің ... мен ... ... - ... бояуы
сөйлеушінің. интонациялық ерекшеліктерді әдемі пайдалануынан ... 1) ... яки ... 2) ... 3) ... ... 4) күші тәрізді қасиеттері болады. Осынау қасиет-белгілерді
құбылтып қолдану — шешеннің ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Интонация — сөз мағынасын ажарландырады. Айталық, "қалқам" деген сөзді
бірнеше интонациялық реңкпен айтып, мағынасын сан қилы ... ... ... жұмсақ, нәзік, мейірімді, реніш, кекесінді, құрметті...
Сонымен ауызша сөздің өзіне тән ... ой мен ... ... ... ... ... сипаттауға қүдіретті, әлуетті.
Сөздің әсем әуезділікке құрылуы, күмбірлеген ... кең ... ... ... — тыңдаушының ықылас-пейілін өзіне аударып қызықтырады.
Шешен мен аудиторияның ... ... ... ... бар.
Тәжірибелі, зерделі лектор аудиторияның қабылдауы мен түсінуін ескереді.
Әсіресе, аудиторияның ... ... ... толқындары, білім-
білік, пайым-таным дәрежесі, қандай ... ... ... ... ... ... ... байқампаз болса, аудиторияның
шып-шырғасын шығармай уысында ұстайды. Егер де ... сөзі ... әсер ... ... онда ... көздері от шашып, жүздері
гүл-гүл жайнап, ықыластанып, жұмсақ жымиып, бастарын ... ... ... жасайды. Ыстық ықыласын, ізет-ниетін дауыстап та
білдіреді. Сөйтіп, шешен мен ... ... ... ... оттай
маздап, бір-бірін жетелеп, қоян-қолтық араласып, туысып кетеді. Бір кеменің
ішінде, рахаттың теңізінде жүзіп бара жатқандай сезінеді.
Кейде ортақ тіл ... ... ... ... де жағдай болады. Ым-
ишарат және дене қимылдарынан басқа, экспрессивтік ... ... ... өзі ... ... жіті сезінеді. Мәселен, өлшеусіз
жоғары, өтімді немесе дірілі бар дауыс сөйлеушінің мазасыз күйге түскенін
көрсетеді. ... ... мен ... өзгеруі, психологиялық және
логикалық паузалардың дұрыс жүйеленбеуі, ... анық ... ... — оның ... ... ұшырағанын байқатады.
Әрбір ым-ишарат пен дене қимылы белгілі бір ... ... ... мәнісінде, шешеннің сөйлеу процесіндегі лингвистикалық, интонациялық
және кинетикалық ... ... ... ... ... мен ... ... оған тегеурінді ықпалын тигізеді.
Шешен сөздің өзіне тән ерекшелік-сипаттары мынадай:
Алдымен, шешен сөз ... ... ... ... ... ... ... жүзбе-жүз, бетпе-бет кездесіп
сұхбаттасады. Ол ... ... ... мен ... ... ... ... аудиторияның қалай қабылдап ... ... ... ... ... әртүрлі таңбалар ... ... ... 1) ... 2) ... және З)
кинетикалық болып сараланады. Төртіншіден, шешен сөздің артықшылығы ... ... ... әрі ... ... бағыңдырып, билеу
шеберлігін әрі толық, әрі жан-жақты беруі.
Өз ... ... ... ... ... ... ... даңғыл жол
ашасың. Шешеннің болмысы хақында ой ... оның ... ... де
қатысты сөз айтқан дұрыс болар. Шешен толғанып сөйлеп тұрғанда, есік сарт
етіп ашылса, ... гүрс етіп ... ... ... жалп етіп ... ол
оған ешқандай көңіл бөлмеуге, ойы мен сөзін ... ... ... ... қасиет — оның жүйке жүйесінің мықтылығына тікелей байланысты.
Шешен қандай күрделі ... ... ... ... ... ... қобалжығанмен, тапқырлық, ұтқырлық, икемділік танытып,
қиындықтан қиялап шығып кетуі керек. Ой-пікірін сәтті сабақтастыруға шебер,
аудиторияның ерік-жігеріне, ішкі ... ... ... ... ... ... қажет.
Квинтилианның түсіндіруінше, шешен өзінің мінезі мен ... жіті ... ... ... биязы, жұмсақ шешен өзінің қалпынан
өзгермегені жөн. Ал ... ... ... ... ... ... шешен
қауымның, жиналған әлеуметтің алдында қара қылды қақ жарғандай, нақты, дәл
сөйлеуі абзал.
Аудиторияның шешен сөзін ... ... ... үшін ... ... ... тартымды, әсерлі, күмбір қағып шығуы керек. Әрі ... ... ... ... ... ... әдемі жеткізсе,
аудиторияны қызықтыра түседі. ... ... ... болады,
кейбіреулерін тыңдамау мүмкін емес, ал үшіншісін тыңдап ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, әсерлі, мәнерлі жеткізе ... де, ... ... де ... ... ... ... дейін мықтап дайындаудың үстіне, мінбеде ... ... ... ... ашық та ... даусы, ым-ишараты, сәнді қимыл-
қозғалысы, аудиторияның тәртіп-тәрбиесін шапшаң ... ... ... ... ... қасиеті болса, тыңдаушыларды ұршықша ... ... ... ... ... ... бұл ... дайын емес едім, я болмаса
жүйрік тілді шешеңдігім жоқ деп сылтаулар айтса, әдейі ... онда ол ... ... ... ... босқа шығын қылғаны, өзін де,
өзгені де кекеткені. Сөз жоқ, шынайы шешенге сұңқардай саңқылдаған дауысқа
қоса, ... ... ... атап айтқанда, сөзді дұрыс таза, дәл айту
және сөзді дұрыс қолдану ... ... ... тамаша болар еді.
Аудиторияның зейіні шешеннің ... ... ... ... әрбір ойын мұқият
қадағалап отырады. Осындай жәйттер — ... ... ... ғажайып мүмкіндік жасайды.
Шешен баяндама жасағанда мыналарды қаперге алған орынды:
• Материал жинау, жүйелей білу, ... ... ... алу, ... ... мен ... заңдарына,
ауызша сөйлеу мен аудиторияның ерекшеліктеріне үйлестіру.
• Сөзді дауыстап айта білу өнерін ... ... ... ... ... сақтау, аудиторияның тілеу, қалауын қабылдау, ескеру.
• Шешендік өнердің қыры мен ... ... ... ... ... сейлеу мәдениетінің бүкіл талаптарын бұлжытпастан
сақтау).
• Аудиторияның тұтқиылдан ... ... ... жауап беру, білім-
ғылым бәсеке-таласын ұымдастыра білу.
Шешен сөйлеуге төселу үшін үздіксіз ... ... ... ... ... ... Ғылым, өнер, мәдениет майданындағы әйгілі адамдарды
бейтаныс аудитория өте жылы қабылдайды. ... ... ... яки ... ... бек ... әрі оған сенеді.
Белгілі аудитория алдында әлі бедел-құрметке ие болмаған шешенге
олардың сенімінен шығу үшін көп ... ... ... Не ... ... ... рет ... оны бір беделді адам таныстыратын
болса, ісінің оңға ... ... ... ... ... ... ... жан мен тәннің қуатын түп-тамырынан қозғау
мүмкін емес. "Бір ... ... ... ... ... ... ... әсем жеткізу шеберлігімен, үшіншісі — әзіл-оспақ, күлдіргі,
айтқыштық талантымен, төртіншісі — ... ... анық ... деп ... В.Г.Белинский.
Енді аудиторияның құрылымы мен тәртібінің ерекшеліктеріне тоқталайық.
Алдымен, ... ... ... ... бөлену - үлкен өнер.
Өзіңді қалай ұстаудан, сөзіңді қалай ... яғни ... ... ... әлеуметтік құрамын (зиялылар, жұмысшылар, шаруалар,
студенттер), білім, ... жас ... яғни ... ... ... ... ... құпиясын зерделей білу.
Аудиторияда тыңдаушылар аз болса, ... ... ... ... ... құлшынып, алысқа сілтеп кете алмайсың. Егер ... адам ... оған ... көтеріңкілік тән. Төгілтіп,
екпіндетіп сөйлеуге, ... ... ... ... ... — оның ... ... біркелкілігіне
байланысты. Кейде ынта-ықыласы, ой-өрісі, білім, жас ... ... ... мағлұматы, дүниетанымы әрқилы тыңдаушылар ... ... ... де ... ... ... ... ету — шешеннің
тәжірибесіне, өнерпаздық қабілетіне, ... ... ... мен ... ... ... Бұл орайда ол ... ... Топ ... ... адам ... қазықтай тұрып қалмағаны жөн.
Шамаң келгенше, әр тыңдаушыға болмағанмен, оң ... сол ... ... ... ... көз айырмай, өз ой-пікіріңе ортақтастырып
отырсаң, олар да жай ... ... ... ... мен ... жан-
тәнімен мақұлдайды. Сөйткенде ғана тізбекті реакция пайда болады.
Сонан соң сөз сөйлеу қай ... ... түс, кеш), ... жерде
және кімнің сезінен кейін болатынын білу де ... ... ... қабылдауы мен түсінуіне қатысты. Тақырыпқа қызыға ма,
лекторды біле ме екен деген ... да ... ... ... ... адалдық, имандылық қасиет болса ... ... ... ... ... ... да жетектеп әкетеді.
Өңменіңе қанжардай қадалған көп көз ... ... ... ... қиын ... ... жерден көл табылады. Қол бастау қиын емес,
шабатын ... ел ... ... ... сөз ... қиынды көргем жоқ" -
деп Көмекей ... ... ... ... қиын өнер ... ... Әрине, ой мен сезімінді басқалардың ... ... ... сезгіштік, құдіреттілік қажет. Шын ... ізгі ... асыл ... көкей-кесті идеяларына сай
келсе қабылдау мен түсіну де ... ... ... де, ... ... ... ... психофизкологиялық
ерекшеліктерін, әлеуметтік құрамын, көңіл-күй толқындарын, ой, сана, ... тез ... ... ... ... қорытындылар шығарады. Және
тыңдаушылардың зейіні қай уақытта ұшқыр, сергек, қай кезде марғау, ... ... ... ... болатынын, қандай мәліметтерді еске
сақтау керектігін парасатты шешен жақсы пайымдайды. ... ... да ... Еске ... өзі ... ... ... тыңдаушылардың жүрегіне ұялатып, санасына сіңіру үшін белгілі бір
нақтылы жайлармен салыстыру, қиыстыру амалын қолданса, құба-құп болар еді.
Сонымен бірге ... ... ... ... еңбектенсе, еске ұстау
қабілеті күшейе түседі. Ал пысықтау болған жерде, еске ... ... ... ... ... ... ... Жабықбаев А.
Тексерген: Қалиева Ш.
ӘЛ ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚазҰУ
Шығыстану факультеті
ШЕШЕН СӨЙЛЕУ ... ... ... ... А.С. ... ... ... 2003
➢ Негимов С. «Шешендік өнер». Алматы 1997
➢ Қожабеков Н.С. «Шешендік ... ... ... ... А.К. ... ... М. ... Карнеги Д. «Как завоевывать друзей и оказывать влияние на людей»;
пер. с англ./Общ. ред. и предисл. Зинченко В.П. и Жукова Ю. М. 1993.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Адасқандар». романнан повестке35 бет
Ақтамберді жыраудың өмірі жайлы деректер17 бет
Датұлы Сырым5 бет
Жыраулар поэзиясындағы көркемдік ерекшеліктер5 бет
Мөңке би8 бет
публицист жазушы Нұрмахан Оразбеков 73 бет
Сырым Датұлы9 бет
Сырым Датұлының шешендік өнері 10 бет
Төле би жайлы37 бет
Фразеологизм және оның зерттелуі. Қазақтың би-шешендерінің тіліндегі фразеологизмнің қолданылуы43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь